Ոչինչ չասող բյուջե և ճարպիկ պոռոտախոսություն

Այսօր խորհրդարանի մշտական հանձնաժողովներում մեկնարկեց եկող տարվա ֆինանսական գլխավոր փաստաթղթի՝ բյուջեի նախագծի քննարկումը, որին մասնակցում էր նաեւ Նիկոլ Փաշինյանը։ Եւ այդ փաստով պայմանավորված ժողվարչապետն ունիկալ, աննախադեպ պայմաններ էր ստեղծել լրագրողների համար՝ հրահանգելով թույլ չտալ նրանց մուտքը քննարկման համար նախատեսված սենյակ: Ի դեպ, նախկին «թալանչի» եւ ոչ դեմոկրատ կառավարությունների ժամանակ որեւէ վարչապետի մտքով չի անցել սահմանափակել լրագրողների գործունեությունը, սակայն նախկին լրագրող Փաշինյանը, որն ըստ ամենայնի ներկայումս ամենաշատը լրագրողներից է վախենում, որոշել էր միայն օպերատորներին թույլ տալ, որ ներկա գտնվեն քննարկմանը եւ արձանագրեն իր պատմական  հայտարարությունները՝ եկող տարվա բյուջեի հետ կապված կամ դրա հետ առհասարակ կապ չունեցող։

Ավանդույթի համաձայն խոստումնալից ցուցանիշներ հնչեցին, թե 2024-ի բյուջեի եկամտային մասով ՀՀ բյուջեն 2018-ի համեմատ ավելի քան կրկնապատկվում է: «Ուզում եմ արձանագրել, որ 2024-ին պլանավորվող բյուջեի եկամտային մասը 1 տրիլիոն 367 միլիարդ 800 միլիոն դրամով կամ 105 տոկոսով ավելին է, քան 2018-ի պլանավորված բյուջեն: Ավելին ասեմ՝ ավելացող մասը 60 միլիարդ դրամով ավելին է, քան 2018 թվականին նախատեսված ամբողջ բյուջեն»,- ասաց Փաշինյանը՝ նշելով, որ էական ավելացումներ կան մի շարք առանցքային ուղղություններով, մասնավորապես՝ կրթության մասով:

«Կառավարության հատկացումներն այս մասով 2018-ի համեմատ աճում են 130 տոկոսով, այսինքն՝ ավելի քան կրկնապատկվում են: 2024-ին ավելացող մասը կրթության ավելացող հատկացումների` 165 միլիարդ դրամ է, միայն ավելացող մասը, ինչը 2018-ին հատկացված բյուջեից մոտավորապես 37 միլիարդ դրամով ավելի է»,- ասաց նա: 

Ուրիշ ականջահաճո հայտարարություններ էլ հնչեցին. «Պետք է արձանագրենք, որ մեր պաշտպանական ծախսերը էականորեն և առանցքային են, և մեզ համար առաջնային է մեր բանակի բարեփոխումները։ Պետք է ընդգծել, որ պաշտպանական ծախսերի այսպիսի դինամիկան որևէ կերպ չի հակասում խաղաղության մեր օրակարգին, որովհետև մարտունակ զինված ուժեր ունենալը յուրաքանչյուր պետության լեգիտիմ իրավունքն է ու պարտադիր ատրիբուտ ցանկացած պետության համար։ Մենք այս ուղղությամբ առաջ ենք շարժվում, իհարկե, ոչ այն տեմպով, որը մեզ համար ցանկալի է, որովհետև դրա համար կան օբյեկտիվ և ոչ օբյեկտիվ խոչընդոտներ, բայց պետք է արձանագրեմ, որ մենք մեր հռչակած կուրսը անվտանգության ոլորտում մեր հարաբերությունների վերաբերյալ իրագործում ենք»,- ասաց նա։ Ապա վստահեցրեց, որ երբեք այսքան մոտ չեն եղել խաղաղություն կոչվող պայմանագրի ստորագրմանը, քանի որ երեք հիմնարար սկզբունքների հարցում կա փոխհամաձայնություն; Կարճ ասած գեղից մարդ չկար՝ ընդդիմադիրները բացակայում էին, փորձագետներ ներկա չէին եւ Փաշինյանն էլ ինչ ուզեց` խոսեց կամերաների առջեւ ու արագ հեռացավ: Նրան ուղեկցեց ԱԺ նախագահը՝ հետնամուտքով, Փաշինյանը լայաղ չարեց անգամ սեփական թղթերը հավաքել այն սեղանից, որտեղ նստած վիճակագրություն էր ներկայացնում, այդ ծանր գործը թողեց «ծառաների», իմա` ախրանայի վրա։

«Ոչինչ չասող բյուջե» լակոնիկ այս բնորոշումը տվեց «Հայաստան» խմբակցության տնտեսագետ պատգամավոր Թադեւոս Ավետիսյանը կառավարության ներկայացրած փաստաթղթին․ «Հենց իրենք էլ այս տարի աշխարհացունց աճեր չեն խոստանում, ինչն արել էին նախորդ տարի, պատճառը կարծում եմ այն է, որ նկատի են ունեցել նախորդ  տարվա ցածր կատարողականները։ Հիմնական կապիտալ ծախսերի գրեթե կեսը առաջին 9 ամիսների կտրվածքով կատարված չէր` տվյալ ժամանակի համար նախատեսված, սա խիստ մտահոգիչ է։ Երկրորդ կարեւոր հանգամանքը՝ չնայած սոցիալական խնդիրների խորացմանը՝ նաեւ գնաճով պայմանավորված, սոցիալական ոլորտում իրականում ցուցանիշների աճ  չի գրանցվում՝ կենսաթոշակների, նվազագույն աշխատավարձերի աճ, անգամ աղքատության նպաստի ավելացում նախատեսված չէ։ Ընդամենը որոշակի աճ կա նախատեսված սոցիալական պաշտպանության ոլորտում, այն էլ, հավանաբար նկատի են ունեցել բռնի տեղահանված արցախահայության ծրագրերում տեղավորելու խնդիրը։ Սա է ընդհանուր պատկերը` ոչինչ չասող բյուջե, որը համարժեք չէ ստեղծված իրավիճակին։ Բյուջեն ուղեկցվում է խոստումներով, բայց, ցավոք սրտի, իրականությունն աղերս չունի այդ խոստումների հետ...Իրենք ասում էին՝ մենք չենք բարձրացնում թոշակներ ու նպաստներ, կառուցում ենք ենթակառուցվածքներ, անում ենք կապիտալ ներդրումներ, որ նոր հնարավորություններ ստեղծենք, բայց իրականում խոստանում ու չեն կատարում», - եզրափակեց ընդդիմադիր պատգամավորը։