Հայաստանն ու Ադրբեջանը գծել են հարաբերությունների սահմանները. Ղարաբաղը մնացել է քննարկման սահմաններից դուրս. «Կոմերսանտ»
Հունվարի 11-ին Մոսկվայում կայացած Ռուսաստանի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ղեկավարների եռակողմ բանակցությունների արդյունքները Բաքվում եւ Երեւանում տրամագծորեն հակառակ գնահատականի են արժանացել: Ադրբեջանում հանդիպումն արդյունավետ են համարել, քանի որ դրա ժամանակ հասել են տարածաշրջանում տնտեսական եւ տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակման պայմանավորվածության: Իսկ Հայաստանում ընդդիմությունը վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրել է թուլակամության եւ հերթական անգամ դիրքերը հանձնելու մեջ. հայ հանրության շրջանում առաջնահերթ հարց են համարում գերիների վերադարձը, բայց դրա փոխարեն բանակցություններում քննարկել են տնտեսական օրակարգ, որը պնդել է Ադրբեջանը, նշում է «Կոմերսանտը»:
Թե՛ Բաքվում, թե՛ Երեւանում ակտիվորեն բանավիճում են Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի եւ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւի հանդիպման արդյունքների շուրջ, որը նախօրեին տեղի է ունեցել Մոսկվայում՝ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի միջնորդությամբ: Հանդիպման ժամանակ պայմանավորվածություն էր ձեռք բերվել երեք երկրների փոխվարչապետների գլխավորությամբ աշխատանքային խմբի ստեղծման մասին, որը զբաղվելու է «տարածաշրջանում բոլոր տնտեսական եւ տրանսպորտային կապերի ապաշրջափակմամբ»: Խոսքը երկու հիմնական ուղղությունների մասին է: Առաջինը միջանցքն է Ադրբեջանի հիմնական հատվածից դեպի Նախիջեւանի անկլավ, որը պետք է անցնի Հայաստանի Սյունիքի մարզով: Երկրորդը Երեւանից դեպի նույն Սյունիքի մարզ երկաթուղին է, որն անցնում է Նախիջեւանով: Երկու երթուղին էլ խորհրդային տարիներին ակտիվորեն օգտագործվում էին, բայց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը սկսվելուց հետո դադարել էին գոյություն ունենալ:
Նշված տրանսպորտային ուղիների փակման պատճառով ժամանակին տուժել է նաեւ Ռուսաստանը: Երբ վրաց-աբխազական հակամարտության հետեւանքով Ռուսաստանից Վրաստան գնացքների երթեւեկությունը անհնարին դարձավ, Հայաստանը կորցրեց դեպի իր հիմնական դաշնակից տանող ամենահուսալի երթուղին, իսկ Ռուսաստանը՝ Թուրքիայի երկաթուղիների հետ կապը:
Արդյունքում Հայաստանի երկաթուղին կրճատվեց մինչեւ ոչ մեծ տեղամաս, որը կապում էր Երեւանն ու Թբիլիսին, իսկ Ռուսաստանից ապրանքները կարող են տեղափոխվել միայն Ռազմավիրական ճանապարհով, որը պարբերաբար փակվում է եղանակային պայմանների պատճառով:
Հայաստանի համար լուրջ օգնություն կարող էր դառնալ Իրանի հետ տնտեսական կապերի ընդլայնումը, բայց դա էլ մինչեւ հիմա անհնար է՝ հաշվի առնելով, որ երկրներին կապում է միայն մեկ լեռնային ճանապարհ:
Այսպիսով, Մոսկվայում ստորագրված փաստաթուղթը տեսականորեն պետք է ձեռնտու լինի երեք կողմերին. Ադրբեջանին պետք է ճանապարհ դեպի Նախիջեւան եւ Թուրքիա, Ռուսաստանին՝ դեպի Թուրքիա եւ Հայաստան, Հայաստանին՝ դեպի Ռուսաստան եւ Իրան: Սակայն դե ֆակտո բանակցությունների արդյունքներով հաղթող իրեն զգաց միայն Իլհամ Ալիեւը: Իսկ ահա Նիկոլ Փաշինյանն իր խոսքում շեշտը դրեց ոչ թե ձեռքբերումների, այլ չլուծված հարցերի վրա. առաջին հերթին այն, որ Բաքուն չի ցանկանում քննարկել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը, երկրորդ հերթին՝ ռազմագերիների ճակատագիրը:
Նիկոլ Փաշինյանի հիասթափությունը կիսում են նաեւ այլ հայ քաղաքական գործիչներ, ճիշտ է, նրանք համոզված են, որ բանակցությունների «ձախողման» մեջ մեղավոր է վարչապետը:
Չկարողանալով հպարտանալ բանակցություններում այլ ձեռքբերումներով, Նիկոլ Փաշինյանը կանգ առավ տնտեսական կապերի զարգացման հեռանկարների վրա:
Նրա կարծիքով՝ դրանք կարող են «լրջորեն փոխել տարածաշրջանի տնտեսական պատկերն ու բարձրացնել ներդրումային ներուժն ու ներդրումային գրավչությունը»:
Carnegie Europe կենտրոնի ավագ գիտաշխատող եւ «Սեւ այգի» ԼՂ հակամարտության մասին գրքի հեղինակ Թոմաս դե Վաալը կարծիք է հայտնել, որ բանակցություններում «ամենահետաքրքիրը» մնացել է փակ դռների հետեւում, իսկ տնտեսական օրակարգն առաջին պլան է մղվել միայն նրա համար, որպեսզի ինչ-որ արդյունք ներկայացվի: «Անկասկած, Փաշինյանը ցանկանում էր հասնել գերիների եւ անհետ կորածների հարցով համաձայնության, սակայն Ալիեւին դա դեռ չի հետաքրքրում: Ալիեւը, հավանաբար, դժգոհ է խաղաղապահ առաքելության աշխատանքից, սակայն Պուտինը պատրաստ չէ այդ առումով զիջումների: Ի՞նչ է մնում: Անկեղծ եւ ընդհանուր հետաքրքրություն տրասնպորտային հաղորդակցության վերականգնման նկատմամբ»,- ասել է փորձագետը: Սակայն Վաալը խոստովանել է, որ այդ ծրագիրը պետք է երկարաժամկետ համարել, եւ դրա իրականացման համար անհրաժեշտ է ոչ միայն ենթակառուցվածք, այլ նաեւ «քաղաքական կամք եւ համաձայնություն բազային մակարդակով, որոնք այժմ բացակայում են»:
Իրանի դեմ հարվածների ֆոնին ՀԱԵ Ատրպատականի թեմը դադարեցրել է եկեղեցական արարողությունները
Եվրախորհրդարանի պատգամավորները չեն կարողացել աշխարհի քարտեզի վրա գտնել Իրանը
Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները միջուկային օբյեկտների փլատակներում են
Եվրամիությունը չի հասկանում Իրանում պատերազմի նպատակները. Կալաս
Անկանխիկ ստացման եղանակի անցնելու դիմում չներկայացրած կենսաթոշակառուի համար բանկը ընտրել է ՄՍԾ-ն՝ ին...
Հայաստանն ու Իրանն աշխատում են սահմանին երկրորդ կամրջի նախագծի վրա
Լարիջանիի սպանությունից հետո Իրանը կասետային ռումբերով հարվածել է Թել Ավիվին
ԱԹՍ-ի հարվածի հետևանքով Դուբայի միջազգային օդանավակայանի մոտ հրդեհ է բռնկել
Երևանում և մարզերում կլինեն էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ
ԱՄԷ նախագահն ու Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգը քննարկել են տարածաշրջանային զարգացումները