Անճիշտ, անփույթ և անհիշատակ

Շատ ազգեր կերազեին ունենալ նրա մասշտաբի բժշկապետ: Վերածննդի դարաշրջանի խոշոր բժիշկ, բնագետ - տեսաբան: Շատ ժողովուրդներ կփափագեին, որ իրենց Մեծի մասին օտար մասնագետները գրեն - թե նա առաջիններից մեկն է բացահայտել և քննախոսել ինֆեկցիոն, վարակիչ հիվանդությունները: Նաև - այն «տարօրինակ» ախտերը, որոնք միայն 20-րդ դարում սահմանվեցին իբրև հոգեմարմնական ( փսիխոսոմատիկ ) հիվանդություններ, այսինքն մարմնական ցավեր, որոնք առաջանում են բացառապես հոգեբանական պատճառներից - դրանց բացահայտողն ու դարմանողն էլ էր Կիլիկիայի հռչակավոր բժիշկը: Նրան անվանում էին Մեծն Մխիթար - Վարպետաց Վարպետ - Մխիթար Հերացի: Նա բժշկագիտությունը կրոնի և անտիկ դոգմաների ազդեցությունից ազատող համաշխարհային նշանակության խոշոր դեմքերից էր. այն էլ 12-րդ դարում, այն դեպքում, երբ Եվրոպայի բժիշկները դեռ հաջորդող մի քանի հարյուրամյակ հիվանդներից պարտադիր արյուն էին բաց թողնում, որ «չար ուժերը հեռանան»: Մխիթար Հերացու «Ջերմանց մխիթարություն» գիրքը բժշկագիտությունը աշխարհիկացնող, լրջացնող աղբյուրներից մեկն է, որը հանդիսանում է և դասագիրք և գիտական մենագրություն: Օրինակ, ես այնտեղ գտել եմ դեպրեսիայով տառապող անձի խնամքի վերաբերյալ այնպիսի օրիգինալ բաներ, որ չեմ հանդիպել ուրիշ մի սկզբնաղբյուրի մեջ: Նրա մոտ բուժվելու, նրա իմաստուն խորհուրդն առնելու էին գալիս Բալկաններից և Միջագետքից, Պոնտոսից և Եգիպտոսից...

Հայաստանում Վերածննդի այս մեծ Վարպետի ծննդյան 900-ամյա հոբելյանը ոչ ոք չհիշեց և, առաջին հերթին, նրա անունը կրող Պետական բժշկական համալսարանում: Ես հիշում եմ, թե 80-ականների վերջին համալսարանի ղեկավարությունը ինչպիսի դիմադրություն էր ցուցաբերում ուսանողական ակտիվի դեմ - անվանակոչության պահանջի առթիվ: Այն տպավորությունն էր, թե բժշկական աշխարհում միակ այլախոհը կամ «իզգոյը» Մխիթար Հերացին էր: Վերջը տեղի տվին. երեսի զոռով: Անհարգանք, նսեմ խալխ - այդ խոշոր գիտնական-բժշկին անարժան հասարակություն: Հերացու կիսանդրու կամարին փորագրված է «Միջնադարի հայ ականավոր բուսաբուժ»: Հենց այսպես: «Կոոպերատիվ» ֆեզեի մակարդակի անգրագիտություն: Նախ, որ «բուսաբուժ» չի - «բուսաբույժ» է: Երկրորդ - Մխիթար Հերացին միայն բուսաբույժ չէր, այլ բժշկական վիթխարի գիտելիքների և փորձառության տեր բժիշկ - նորարար - գիտնական: Մենք կարող ենք (?) ապագային շիտակ աչքով նայել, եթե տարրական հարգանք չունենք ազգի տիտանների հանդեպ ?! 

Վարդգես Դավթյանի ֆեյսբուքյան էջից

Այս թեմայով Պետության դերը երկրորդելը, մի կողմ քաշվելը կբերի հանրային կյանքի լարվածության և կազմալուծման Մտածում է, որ արտերկրի հայերը պարապ փող են ստանում իր յալանչի արբանյակների նման Վահագն Հայրապետյանի վրիպումը. Չկա առաջվա կլասիկան Գործող իշխանությունների նախնական դիագնոզ. կեղծ այլասիրական, իրականում ինֆանտիլ-հեդոնիստական Ամենամեծ անբարոյականությունը