Հայաստանում մեկնարկել են Եվրոպական ժառանգության օրերը

«Համընդգրկուն ժառանգություն» խորագրի ներքո երեկ Հայաստանում մեկնարկեցին Եվրոպական ժառանգության օրերը: Միջոցառումների շրջանակում Հայաստանի ազգային գրադարանում բացվեց «Հայ դասական սիմֆոնիկ երաժշտության հիմնադիրը» խորագրով բացառիկ ժամանակավորցուցադրություն: Այն Ա. Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի, Հայաստանի ազգային գրադարանի գրատպության թանգարանի և Ե. Չարենցի անվան գրականության և արվեստի թանգարանի հետ համատեղ նախաձեռնությունն էր: Ներկայացված էին Ալեքսանդր Սպենդիարյանին առնչվող բացառիկ բնօրինակ նյութեր՝ լուսանկարներ, նամակներ, համերգային ազդագրեր և ծրագրեր, ստեղծագործությունների առաջին հրատարակություններ, կոմպոզիտորի կյանքին ու ստեղծագործական ուղուն նվիրված գրականություն, սկավառակներ, ձայնապնակներ, պաստառներ:

Բացման խոսքով հանդես եկավ Ազգային գրադարանի գրատպության թանգարանի վարիչ Բալասան Հարությունյանը։ Ողջույնի իր խոսքում Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի տնօրեն Մարինե Օթարյանն ընդգծեց միջթանգարանային համագործակցության շրջանակում Սպենդիարյանի ստեղծագործական ժառանգության համամարդկային նշանակությունը վերհանելու անհրաժեշտությունը։ Հայաստանի ազգային գրադարանի տնօրեն Աննա Չուլյանն իր խոսքում նույնպես փաստեց նման նախաձեռնությունների կարևորությունը։ Մարինե Օթարյանն Ազգային գրադարանին նվիրեց դիրիժոր Գեորգի Բուդաղյանի «Դիտարկումներ Ա. Ա. Սպենդիարովի «Ալմաստ» օպերայի գործիքավորման շուրջ» գիրքը, որը կոմպոզիտորի հոբելյանի առթիվ հրատարակել է տուն-թանգարանը։

Սպենդիարյանի տուն-թանգարանի գլխավոր ֆոնդապահ Աստղիկ Հարությունյանը ներկայացրեց ցուցադրված նյութերը և պատասխանեց հավաքված արվեստասերների հարցերին։Նա նշեց, որ ցուցադրվող նյութերի ընտրության հարցում շեշտադրվել է եվրոպական միջավայրում Սպենդիարյանի ստեղծագործությունների տարածումը, գնահատումը և նրա ստեղծագործությունների կատարումը եվրոպացի ականավոր երաժիշտ կատարողների, դիրիժորների, պարարվեստի գործիչների կողմից:

«Այս ցուցադրությամբ ներկայացրել ենք Սպենդիարյանի ստեղծագործական ժառանգությունը և համերգային գործունեությունը հատկապես եվրոպական խոշոր քաղաքներում՝ Բեռլինում, Միլանում, Հռոմում, Վարշավայում, Փարիզում, Ռիգայում, Հելսինգֆորսում (Հելսինկի), որտեղ իր կենդանության օրոք հնչել են իր ստեղծագործությունները»,-ընդգծում է տուն-թանգարանի աշխատակիցը:

Ցուցադրված նյութերի շարքում տեղ էր գտել նաև «Այնտեղ, այնտեղ դեպ վեհ այն դաշտը» ստեղծագործության առաջին հրատարակությունը: Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին, երբ կովկասյան ճակատում մարտնչում էին հայկական կամավորական ջոկատները, ռուսաստանաբնակ հայ Ալեքսանդր Սպենդիարյանն անտարբեր չէր կարող մնալ նրանց ճակատագրին և որոշեց ինչ-որ կերպ օգտակար լինել հայ կամավորականներին, որոնք պետք է Սարդարապատի ճակատամարտը պսակեին հաղթանակով։ Սպենդիարյանն իր «Այնտեղ, այնտեղ դեպ վեհ այն դաշտը» ստեղծագործության տպագիր նոտաների վաճառքի ողջ հասույթը տրամադրեց հայ կամավորներին։ Նոտագրության շապիկն էլ նկարազարդեց Սպենդիարյանի մտերիմն ու ընկերը՝ Մարտիրոս Սարյանը։ «Այդ հանգամանքը առիթ ծառայեց մեր հանդիպման»,-հետագայում նշել է Սարյանը Սպենդիարյանի մասին իր հուշերում: