Ալցհայմերի հիվանդությունը հաճախ ուղեկցվում է քնի խանգարումներով. հիվանդները գիշերը վատ են քնում, ցերեկը քնկոտություն են զգում, իսկ երեկոյան տառապում են շփոթմունքից: Այս ախտանիշները վաղուց կապված են եղել կենսաբանական ժամացույցի խափանման հետ, սակայն մեխանիզմը մնացել է անհասկանալի:
Նյարդաբան Էրիկ Մուզիկի գլխավորած թիմը պարզել է, որ ամիլոիդային վահանիկները՝ հիվանդության հիմնական առանձնահատկությունը, խաթարում են միկրոգլիայի և աստրոցիտների ցիրկադային ռիթմերը կարգավորող հարյուրավոր գեների գործառույթը: Այս բջիջները գործում են որպես ուղեղի «մաքրողներ». միկրոգլիան մաքրում է հյուսվածքը տոքսիններից և մեռած բջիջներից, մինչդեռ աստրոցիտները պահպանում են նեյրոնային գործառույթը:
Մկների վրա կատարված փորձերի ժամանակ հետազոտողները ցույց են տվել, որ երբ ամիլոիդը կուտակվում է, այդ բջիջներում գեների ակտիվության նորմալ ռիթմերը խաթարվում են՝ կարգավորված համակարգը վերածելով քաոսային համակարգի: Արդյունքում, ամիլոիդի մաքրման համար պատասխանատու մեխանիզմների համաժամանակյա գործունեությունը խաթարվում է: Ավելին, ամիլոիդը ստեղծում է «նոր ռիթմեր» բորբոքման հետ կապված հարյուրավոր այլ գեներում։
Նախկինում Մուզիկի խումբը նույնականացրել էր YKL-40 սպիտակուցը, որի մակարդակը տատանվում է կախված ցիրկադային ցիկլից: Այս փոփոխությունները կապված են նաև Ալցհայմերի հիվանդության առաջացման ռիսկի հետ: Այժմ հետազոտողները կարծում են, որ միկրոգլիայի և աստրոցիտների նորմալ ռիթմերի վերականգնումը կարող է լինել նոր թերապևտիկ տարբերակ։
«Մենք նոր ենք սկսում հասկանալ, թե ինչպես է ներքին ժամացույցը ազդում ուղեղի առողջության վրա: Հնարավոր է՝ ապագայում մենք սովորենք վերահսկել այն՝ ամրապնդել, թուլացնել կամ վերահղել այն ճիշտ բջիջներում», - նշել է Մուզիկը:
Լույսն ամենաթանկ նվերն է, որ կարող ես տալ մարդուն
Z համաշխարհային պատերազմը վերադառնում է
Առաջին նոր երգ` հարսանիքից հետո
Երթևեկության կազմակերպման փոփոխություն՝ Վարդանանց փողոցում
Մադրիդի քաղաքապետարանը ՀՀ դրոշի գույներով լուսավորել է Բիլբաոյի շրջանաձև հրապարակի շատրվանը
Առանձին շրջաններում սպասվում է կարճատեւ անձրեւ եւ ամպրոպ
Արգենտինան ներկայացնող Արսեն Ջուլֆալակյանը ոսկե մեդալ նվաճեց
Դեպի Երևան․ ինչպե՞ս (տեսանյութ)
Ով կներկայացնի Հայաստանն այս տարի «Մանկական Եվրատեսիլ» մրցույթում
Ջերմ ողջույններ Սյունիքի դարպասներից․ Կլաուդիա Բուշը ԵՄ դեսպանների հետ ուղևորվել է Հայաստանի ամենահա...