44-օրյա պատերազմը սկսվել է երկու պատճառով․ Հայաստանի խորհրդարանի փոխնախագահ

Սերժ Սարգսյանը դեռևս 2018 թվականին հայտարարել էր, որ Լեռնային Ղարաբաղի բանակցությունները փակուղի են մտել։ Նա նաև հայտարարել էր, որ հույս չկա, որ Ադրբեջանը չի փորձի լուծել խնդիրը ռազմական ուժով։ Այս մասին դեկտեմբերի 3-ին լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամ և Հայաստանի Ազգային ժողովի փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը։

«Ինչո՞ւ տեղի ունեցավ 44-օրյա պատերազմը։ Երկու պատճառով։

Պատճառ համար մեկ՝ 1998 թվականի դրությամբ Հայաստանի և Ադրբեջանի ռազմական բյուջեների հարաբերակցությունը 1 կետ մեկի էր՝ այսինքն գրեթե ամբողջությամբ հավասար էր, 2008 թվականին օրինակ, երբ Ռոբերտ Քոչարյանը ավարտում էր իր նախագահության շրջանը, այդ հարաբերակցությունը 1-ը 5․3-ի էր, այսինքն արդեն Ադրբեջանի ռազամական բյուջեն Հայաստանի ռազմական բյուջեին գերազանցում էր 3 անգամ։ Սերժ Սարգսյանի օրոք էլ ավելի է մի շրջան բարձրացել հարաբերակցությունը և մենք ժառանգել ենք շատ բարձր տարբերություն ռազմական բյուջեների, որը մեր օրոք է ի դեպ քչացել։ Մյուս կողմից այս ամբողջ շրջանում աճել է Քոչարյանի ընտանեկան բյուջեի թիվը, Սերժ Սարգսյանի փեսայի ընտանեկան բյուջեի թիվը․․․», - նշել է Ռուբինյանը։

Երկրորդ պատճառը, որը նա մեջբերել է, այն է, որ բանակցային փաթեթը սկզբում կենտրոնացած է եղել յոթ շրջանները Ադրբեջանին վերադարձնելու և Լեռնային Ղարաբաղի հետ կապված անելիքների վրա։

«Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ պարզ չէր, թե ինչ է լինելու։ Իսկ այդ պահին բոլորը ճանաչում էին Լեռնային Ղարաբաղը որպես Ադրբեջանի մաս։

Մյուս կողմից ունենք բանակցային փաստաթղթերի շարունակող վատթարացում հայկական կողմի համար և մյուս կողմից ունենք մի իրավիճակ, որ Ադրբեջանը այդ վատթարացող փաստաթղթերին նույնիսկ չի ասում այո, քանի որ յուրաքանչյուր հաջորդ փաստաթուղթ նրա համար ավելի լավն էր, քան նախորդը։

Վերջին փաստաթուղթը, որին կողմերից գոնե որևէ մեկը (Հայաստանը) ասել է այո՝ եղել Կազանի փաստաթուղթը։ Դրանից հետո չի եղել որևէ փաստաթուղթ, որին Ադրբեջանը ասի այո և Հայաստանը ասի ոչ», - ընդգծեց Ռուբինյանը։

Նրա խոսքով՝ Սերժ Սարգսյանն ինքն է ասել, որ 2018 թվականի փաստաթղթի համաձայն, որը հիմք է հանդիսացել 2019 թվականի փաստաթղթի համար, հայկական կողմը իրական տարածքային զիջումներ է անում, իսկ Ադրբեջանը՝ ոչ։

«Նա ասում է, որ Լեռնային Ղարաբաղի միջանկյալ և վերջնական կարգավիճակի հարցերը մնում են անորոշ և նա ասում է, որ Ադրբեջանը հաջորդ փուլում կձգտի վերահսկողություն հաստատել մնացած տարածքների նկատմամբ։ Ավելին, այս փաստաթղթում ուղղակիորեն չի նշվում, որ Լաչինի (բացառությամբ Լաչինի միջանցքի) և Քելբաջարի շրջանները կմնան Լեռնային Ղարաբաղի վերահսկողության տակ։

Եթե ընդդիմությունը մեզ դավաճաններ է անվանում, ինչո՞ւ չընդունեցին 2016 թվականի առաջարկները, եթե այդ առաջարկները այդքան լավն էին։ Եթե այդ առաջարկները վատն էին, ինչո՞ւ է ընդդիմությունը մեզ մեղադրում և հարցնում, թե ինչու մենք դրանք չընդունեցինք», - հավելել է Ռուբինյանը։ Նա կարծում է, որ միևնույն է, զոհեր կլինեին և պատերազմը կսկսվեր հայկական կողմի համար ավելի վատ մեկնարկային դիրքից։

Փոխխոսնակը Քի Ուեսթի վերաբերյալ բանակցային փաթեթի բացակայության հարցը կապել է «Լևոն Տեր-Պետրոսյանի, Ռոբերտ Քոչարյանի և Սերժ Սարգսյանների սիրային եռանկյունու» հետ։

Նա վստահեցրել է, որ 2022 թվականի Պրահայի հայտարարությունը որևէ փոփոխություն չի մտցրել 2020 թվականի նոյեմբերի 9-ի հայտարարության էության մեջ։ «Ավելին, այն որևէ փոփոխություն չի մտցրել Լեռնային Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների գործառույթներում», - եզրափակել է նա։