Հին չինական պոեզիան՝ հազվագյուտ ծովային կենդանիների թվի կտրուկ անկումը բացահայտող տեղեկության աղբյուր

Գիտնականներն ուսումնասիրել են Թան և Ցին դինաստիաների օրոք գրված ավելի քան 700 հին չինական բանաստեղծություններ, որոնք հիշատակում են Յանցզիի թևեր չունեցող ծովախոզուկին՝ պարզելու համար, թե որտեղ և երբ են բանաստեղծները նկարագրել կենդանու հետ հանդիպումները, քանի որ դրա պոպուլյացիայի պատմության մասին քիչ բան է հայտնի։

Յանցզիի անթև ծովախոզուկի՝ քաղցրահամ ջրերում ապրող աշխարհի միակ ծովախոզուկի պոպուլյացիան կտրուկ վերջին չորս տասնամյակների ընթացքում նվազել է: Քանի որ վայրի բնության մեջ մնացել է 1300-ից պակաս առանձնյակ, արևելյան Չինաստանի գիտնականները ջանասիրաբար աշխատում են կենդանու անցյալի բնակավայրն ավելի լավ հասկանալու ուղղությամբ՝ ապագա պահպանման նախաձեռնություններն ավելի լավ հիմնավորելու համար։

Արդյունքները վկայում են, որ անթև ծովախոզուկի պատմական արեալը վերջին 1200 տարվա ընթացքում նվազել է 65%-ով, ընդ որում՝ ամենակտրուկ անկումը տեղի է ունեցել վերջին դարում։

Հետազոտության արդյունքները հրապարակվել են Current Biology հանդեսում։

Անթև ծովախոզուկները հանդիպում են միայն Յանցզի գետի ավազանի միջին և ստորին հոսանքներում՝ Չինաստանի արևելքում։ Ըստ 2014 թվականի հետազոտության՝ 1980-ականների սկզբից մինչև 2010-ական թվականները պոպուլյացիան անօրինական ձկնորսության, ջրային ուղիների արդյունաբերական աղտոտման, ամբարտակների կառուցման և հարակից լճերում ավազի արդյունահանման համադրության պատճառով կտրուկ նվազել է մոտ 60%-ով։

Քանի որ ծովախոզուկի վերաբերյալ ճշգրիտ գիտական ​​տվյալներ հասանելի են միայն վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում, գիտնականները շատ սահմանափակ պատկերացում ունեն դրա տարածական բաշխման մասին։ Դա ստեղծում է մի խնդիր, որը հայտնի է որպես բազային գծի տեղաշարժի համախտանիշ, պարզաբանում է Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի՝ Ուհանում տեղակայված հիդրոկենսաբանության ինստիտուտի պրոֆեսոր Մեյը։

«(Այդ հետազոտությունը) պատասխանում է առողջ բնակչությանը բնորոշ կարևոր հարցերի»,-ասում է նա, ինչը կօգնի իրատեսական կառավարման նպատակներ սահմանել։ - Առանց պատմական ելակետային տվյալների, վտանգ կա, որ սերունդների ընթացքում սպասումները կողմնակալ կերպով ուղղվեն դեպի ներքև՝ անընդհատ վատթարացող կարգավիճակը որպես «նորմալ» ընդունելով։