Ուֆայում դոմոֆոնի տեսախցիկը ֆիքսել է մետեորի անկումը. ի՞նչ է հայտնի այս մասին (տեսանյութ)

Ի՞նչ է տեղի ունեցել Ուֆայում

Համաձայն Ufa_rb Telegram ալիքի հաղորդագրության՝ մետեորը ֆիքսվել է դոմոֆոնի տեսախցիկով 2025 թվականի մայիսի 16-ին, տեղական ժամանակով ժամը 23:18-ին (Մոսկվայի ժամանակով 21:18): Տեսանյութում երևում է, թե ինչպես է վառ բռնկումը լուսավորում գիշերային երկինքը՝ արագ տեղաշարժվելով և անհետանալով: Սա մետեորի բնորոշ պահվածք է՝ փոքր տիեզերական մարմին, որը այրվում է Երկրի մթնոլորտ մտնելիս:

Առայժմ տվյալներ չկան, թե արդյոք մետեորը հասել է մակերեսին, թե ամբողջությամբ այրվել է՝ առաջացնելով այսպես կոչված բոլիդ (վառ մետեոր՝ հնարավոր բեկորներով): Բաշկիրի պետական համալսարանի և ՌԳԱ Աստղագիտության ինստիտուտի գիտնականները սկսել են տեսանյութի վերլուծությունը՝ որոշելու օբյեկտի հետագիծը, չափը և կազմը: Նախնական տվյալներով՝ սա կարող էր լինել մի քանի սանտիմետրից մինչև մեկ մետր տրամագծով մարմին՝ դատելով բռնկման պայծառությունից:

Այդ պահին Ուֆայում եղանակը նպաստավոր էր դիտարկումների համար՝ քիչ ամպամածություն, ջերմաստիճանը մոտ +9 °C, թույլ քամի, ինչն ապահովել է հստակ տեսանելիություն:

Մետեորներ և դրանց բնույթը

Մետեորները գիսաստղերի, աստերոիդների կամ տիեզերական փոշու բեկորներ են, որոնք այրվում են մթնոլորտում՝ առաջացնելով վառ բռնկումներ: Եթե օբյեկտը հասնում է մակերեսին, այն կոչվում է մետեորիտ: Ուֆայի մետեորը, ամենայն հավանականությամբ, միայնակ իրադարձություն էր, որը կապված չէ մետեորային հոսքերի հետ, ինչպիսիք են Լիրիդները կամ Կվադրանտիդները, որոնց գագաթնակետը սպասվում է 2025 թվականին ավելի ուշ (ապրիլ և հունվար համապատասխանաբար):

Համեմատության համար՝ 2013 թվականին Չելյաբինսկի մետեորիտը (մոտ 18 մ տրամագիծ, 9100 տոննա զանգված) մթնոլորտ է մտել 19 կմ/վ արագությամբ՝ առաջացնելով 300–590 կիլոտոնն հզորությամբ պայթյուն և վնասելով շենքեր: Նրա բեկորները ընկել են Չեբարկուլ լիճը, իսկ ՈւրֆՈՒ-ի արշավախումբը հավաքել է մինչև 1.8 կգ զանգվածով բեկորներ: Ուֆայի մետեորը, դատելով տեսանյութից, ավելի փոքր էր և, ամենայն հավանականությամբ, ամբողջությամբ այրվել է մթնոլորտում:

Ի՞նչ է նախատեսվում

Գիտնականները կշարունակեն տեսանյութի վերլուծությունը՝ հետևյալ նպատակներով.

• Որոշել մետեորի ուղեծիրը և դրա հնարավոր կապը հայտնի աստերոիդների հետ:
• Ստուգել, թե արդյոք բեկորներ են ընկել, ինչպես Չեբարկուլի դեպքում (գեոռադարներ և արշավախմբեր):
• Թարմացնել NEO (մերձերկրային օբյեկտների) տվյալների բազան՝ կանխատեսումները բարելավելու համար:

NASA-ն և ESA-ն պլանավորում են առաքելություններ, ինչպիսին է DART 2.0 (2027), աստերոիդներից պաշտպանության մեթոդներ մշակելու համար: Ռուսաստանը զարգացնում է աստղադիտակներ Կովկասի և Ալթայի աստղադիտարաններում՝ տիեզերքի մոնիթորինգի համար: