Գիտնականները ներկայացրել են Տիեզերքի «մանկության» ամենամանրամասն պատկերները
Ստացված պատկերները ցույց են տալիս կոսմիկական միկրոալիքային ֆոնը (CMB)՝ ռելիկտային ճառագայթումը, որը հաղթահարել է ավելի քան 13 միլիարդ տարվա ճանապարհ, նախքան հասնելը Երկիր։ Հետազոտությունը իրականացվել է Չիլիում գտնվող Ատակամայի կոսմոլոգիական աստղադիտակի (ACT) նախագծի շրջանակում, որը թույլ է տվել ոչ միայն քարտեզագրել նյութի բաշխումը, այլև հետևել դրա շարժին՝ լույսի բևեռացման վերլուծության միջոցով։
Լույսի բևեռացումը և կոսմոլոգիական մոդելների հաստատումը
Գիտնականները մանրամասն ուսումնասիրել են CMB-ի բևեռացումը, ինչը հնարավորություն է տվել հետագծել, թե ինչպես են ջրածինը և հելիումը տեղաշարժվել վաղ Տիեզերքում։ Այս տվյալները հաստատել են ստանդարտ կոսմոլոգիական մոդելը՝ բացառելով բազմաթիվ այլընտրանքային տեսություններ, որոնք առաջարկում էին Տիեզերքի զարգացման այլընտրանքային վարկածներ։
Տիեզերքի զանգվածն ու տարիքը
ACT-ի տվյալների վերլուծությունը թույլ է տվել հստակեցնել Տիեզերքի հիմնական պարամետրերը։ Նոր հաշվարկների համաձայն՝ դրա տարիքը կազմում է 13,8 միլիարդ տարի՝ 0,1%-ից պակաս սխալի սահմանով։ Դիտարկվող Տիեզերքի զանգվածը գնահատվել է 1900 զետա-Արեգակ (գրեթե երկու տրիլիոն տրիլիոն Արեգակի զանգվածի համարժեք)։ Ընդ որում, այս զանգվածի միայն 5%-ն է սովորական նյութ, իսկ մնացածը մութ նյութն ու մութ էներգիան են։
Տիեզերքի ընդարձակման արագությունը
Հետազոտության կարևոր արդյունքներից մեկը Հաբլի հաստատունի ճշգրտումն էր, որը նկարագրում է Տիեզերքի ընդարձակման արագությունը։ ACT-ի տվյալները հաստատում են CMB-ի վրա հիմնված ավելի վաղ չափումները (67–68 կմ/վրկ/Մպկ), ինչը սակայն անհամապատասխանություն է ստեղծում այլընտրանքային հաշվարկների հետ, որոնք հիմնված են մոտակա գալակտիկաների շարժման դիտարկումների վրա (73–74 կմ/վրկ/Մպկ)։ Այս անհամապատասխանությունը շարունակում է մնալ ժամանակակից կոսմոլոգիայի գլխավոր հանելուկներից մեկը։


















































Տպավորիչ «արյունոտ Լուսին». 2026 թվականի մարտի 3-ին սպասվում է Լուսնի լիակատար խավարում
Փետրվարի վերջին վեց մոլորակներ գիշերային երկնքում «շքահանդեսի» կշարվեն
Գիտնականները հայտնաբերել են փոքր աստերոիդների քիմիական կազմը
Երկրի վրա կրկի՞ն մագնիսական փոթորիկ կսկսվի․ Բնակիչներին զգուշացրել են
Երկրի վրա մոտ երկու օր մոլեգնող մագնիսական փոթորիկն ավարտվել է
Հայաստանը ծայրագավառ չի լինելու, և Բելառուսի կառավարման օրինակը իմ երկրի համար անընդունելի է. Ալեն Ս...
Էմանուել Մակրոնի հետ Գյումրի այցը մեկնարկում է 1988-ի երկրաշարժի զոհերի հիշատակին հարգանքի տուրքի մա...
Վթարային ջրանջատում Երևանի Էրեբունի վարչական շրջանում
Ոչնչացվել է Nestle ընկերության NAN ապրանքանիշի մանկական սննդի որոշ խմբաքանակ. ՍԱՏՄ
Կասեցվել է Արդենիս գյուղում գործող կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեությունը․ ՍԱՏՄ
ՀՌՀ-ն և ԵԽ-ն համատեղ աշխատաժողով անցկացրեցին տեսալսողական մեդիածառայություն մատուցողների համար
Մի նոր փոդքաստ պարտադիր դիտման համար
Թրամփը հայտարարել է «Ազատություն» նախագծի գործողության կասեցման մասին
Ոստիկանները ձերբակալել են սպանության փորձի մեջ կասկածվող երեք անձի
2026 թվականի 2-րդ քննաշրջանի դրսեկության ձևով (էքստեռն) ավարտական քննություններ․ դիմումներն ընդունվո...