Փորձագետներն ահազանգում են. ԱԲ-խաղալիքները քննարկում են սեքսը և արգելված այլ թեմաներ
Տոնական զեղչերի սեզոնի մոտենալուն պես ավելի ու ավելի շատ ծնողներ և մասնագետներ անհանգստացած են միտումներից մեկով՝ արհեստական բանականությամբ (ԱԲ) աշխատող խաղալիքներով։ Փորձագետները զգուշացնում են, որ նման «խելացի» խաղալիքները կարող են վտանգ ներկայացնել երեխաների համար՝ ազդելով նրանց անվտանգության և զարգացման վրա։ Այս առնչությամբ աճում են այդ արտադրանքի ավելի խիստ թեստավորման և պետական վերահսկողության կոչերը։
«Շատ հեշտ է ստիպել խաղալիքին քննարկել թեմաներ, որոնք երեխաները չպետք է տեսնեն, և գեներացնել բովանդակություն, որը վտանգավոր է նրանց հոգեկանի համար»,- բացատրում է «Փիրգ»-ի տնօրեն Թերեզա Մյուրեյը։
ԱԲ-խաղալիքները խելացի խաղալիքների համաշխարհային շուկայի մաս են, որը 2023 թվականին գնահատվել է 16,7 միլիարդ դոլար։ Շուկան հատկապես ակտիվ զարգանում է Չինաստանում, որտեղ գործում է ավելի քան 1500 ընկերություն։ Նշանավոր խաղացողներից են «Ֆոլոթոյ»-ը և կալիֆոռնիական «Կուրիո» (Curio) ստարտափը՝ «Գրոկ» (Grok) խաղալիքով, որն անվանվել է Իլոն Մասկի չատ-բոտի պատվին։ Հունիսին «Մատել»-ը (Mattel) նույնպես հայտարարեց OpenAI-ի հետ համագործակցության մասին՝ ԱԲ-արտադրանք թողարկելու նպատակով։
Դեռևս արջուկների հետ կապված սկանդալից առաջ ծնողները, հետազոտողները և օրենսդիրները մտահոգություն էին հայտնում երեխաների հոգեկանի վրա բոտերի ազդեցության վերաբերյալ։ Հոկտեմբերին Character.AI ընկերությունն արգելեց 18 տարեկանից ցածր օգտատերերին օգտագործել չատ-բոտերը այն բանից հետո, երբ բոտը խորացրել էր դեռահասի դեպրեսիան, ինչը հանգեցրել էր ողբերգական ավարտի։
Ըստ Մյուրեյի, ԱԲ-խաղալիքները հատկապես վտանգավոր են նրանով, որ կարող են «առանց սահմանների ազատ զրույց վարել երեխայի հետ»։ Սա կարող է հանգեցնել անցանկալի թեմաների քննարկման և չափազանց մեծ կապվածության վիրտուալ ընկերոջ հետ՝ իրական մարդկանց կամ երևակայական ընկերների փոխարեն, ինչը վտանգավոր է հոգեկան և սոցիալական զարգացման համար։
Բացի այդ, ընկերություններն օգտագործում են ԱԲ-խաղալիքները երեխաների մասին տվյալներ հավաքելու համար՝ չբացահայտելով, թե ինչպես են դրանք օգտագործում։ «Երեխաները վստահում են այդ խաղալիքներին և կիսվում նվիրական մտքերով, իսկ վերահսկողությունն ու տվյալների հավաքագրումն այստեղ բացարձակապես ավելորդ են և վտանգավոր»,- հավելում է Ֆրանցը։
Չնայած ռիսկերին՝ «Փիրգ»-ը կոչ չի անում ամբողջությամբ արգելել ԱԲ-խաղալիքները, քանի որ դրանք կարող են օգտակար լինել կրթական նպատակներով, օրինակ՝ լեզուներ կամ աշխարհագրություն ուսումնասիրելիս։ Սակայն կազմակերպությունը պնդում է մինչև 13 տարեկան երեխաների համար նախատեսված խաղալիքների կարգավորման և անկախ հետազոտությունների անցկացման անհրաժեշտությունը՝ դրանց անվտանգության մեջ համոզվելու համար։
Զեկույցի հրապարակումից հետո OpenAI-ը կասեցրել էր «Ֆոլոթոյ» խաղալիքի թողարկումը։ Ընկերությունը անցկացրել է անվտանգության ներքին աուդիտ և կրկին թողարկել արտադրանքը՝ պաշտպանության և մոդերացիայի ուժեղացված միջոցներով։ «Փիրգ»-ը նշում է, որ ստուգումն անցել է չափազանց արագ, և կոչ է անում թույլատրել անկախ փորձագետների մասնակցությունը՝ խաղալիքների իրական անվտանգությունը գնահատելու համար։
Համաշխարհային անհանգստությունն աճում է. 80 կազմակերպություն, այդ թվում՝ «Ֆեյրփլեյ»-ը, կոչ են արել ընտանիքներին այս տոնական սեզոնին չգնել ԱԲ-խաղալիքներ։ «Կուրիո»-ն և «Մատել»-ը հավաստիացնում են, որ իրենց ԱԲ-արտադրանքները նախատեսված են միայն 13 տարեկանից բարձր երեխաների համար, և ընդգծում են իրենց արտադրանքի անվտանգությունը, գաղտնիությունը և կրթական արժեքը։
Իրանի դեմ հարվածների ֆոնին ՀԱԵ Ատրպատականի թեմը դադարեցրել է եկեղեցական արարողությունները
Հայաստանն ու Իրանն աշխատում են սահմանին երկրորդ կամրջի նախագծի վրա
Եվրախորհրդարանի պատգամավորները չեն կարողացել աշխարհի քարտեզի վրա գտնել Իրանը
Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները միջուկային օբյեկտների փլատակներում են
Եվրամիությունը չի հասկանում Իրանում պատերազմի նպատակները. Կալաս
Անկանխիկ ստացման եղանակի անցնելու դիմում չներկայացրած կենսաթոշակառուի համար բանկը ընտրել է ՄՍԾ-ն՝ ին...
Երևանում և մարզերում կլինեն էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ
ԱԹՍ-ի հարվածի հետևանքով Դուբայի միջազգային օդանավակայանի մոտ հրդեհ է բռնկել
Մարմնամարզության տղամարդկանց հավաքականը տուն է վերադառնում
Լոնդոնից գնված հայկական եկեղեցու փեղկն ու Արշիլ Գորկու գրաֆիկական աշխատանքն առաջիկա օրերին կցուցադրվ...