Ինչպե՞ս են համեմունքներն ազդում առողջության վրա
Պատմականորեն և աշխարհագրորեն այնպես է ստացվել, որ համեմունքները դարձել են մեր խոհարարական կյանքի անբաժանելի մասը: Համաձայնեք, որ դժվար է պատկերացնել ժամանակակից մարդու խոհանոցն առանց բուրումնավետ պարունակությամբ տարաների և փաթեթների: Համեմունքներն ազդում են ոչ միայն մթերքի համային հատկությունների, այլև մեր առողջության վրա, ինչի մասին խոսում են ինչպես հին բժշկական գրառումները, այնպես էլ՝ վերջին գիտական հետազոտությունները:
Համեմունքների արժեքը
Ինչ-որ ժամանակ բառիս բուն իմաստով համեմունքներն ունեին ոսկու գին: Համեմունքներ ձեռք բերելու համար ճանապարհ էին ընկնում ամբողջ նավախմբերով, իսկ այդ ճանապարհորդությունների ընթացքում նույնիսկ կատարվում էին աշխարհագրական հայտնագործություններ: Նման վերաբերմունքը պայմանավորված էր համեմունքների հատկությամբ ևսննդամթերքի համը փոխելու կարողությամբ: Հին ժամանակներում դժվար էր երկար պահպանել սննդամթերքը, իսկ համեմունքներն օգնում էին ազատվել տհաճ համից: Ինչպես ցույց է տալիս հնդկական փորձը, քարրին, որի բաղադրության մեջ մտնում են մի շարք բաղադրիչներ, համարվում է նաև հիանալի կոնսերվանտ:
Համեմունքների անվանումները մեծաթիվ են ՝ սև և կարմիր պղպեղ, դարչին, վանիլին, քունջուտ, մեխակ, ռեհան և այլ համեմունքներ: Սրանցից յուրաքանչյուրն ունի բուսական ծագում և օժտված է յուրահատուկ համային որակներով և հատկություններով:
Զգուշացե՛ք
Մեր օրերում պարտադիր չէ գնալ հեռավոր երկրներ՝ տարատեսակ համեմունքների ետևից: Սակայն համեմունքի հասանելիության հետ՝ հաճախ կորում է նրա որակը: Համեմունքները կարող են վտանգ պարունակել: Հատկապես պետք է զգուշանալ այն խառնուրդներից, որոնք հանդես են գալիս այնպիսի ընդհանուր անվանումներով, ինչպիսիք են՝ «Համեմունք ձկան համար», «Համեմունք մսի համար», «Համեմունք փլավի համար» «Պրովանսի խոտաբույսեր»: Տարբեր բաղադրիչներից կազմված նման խառնուրդների մեջ սովորաբար լինում է համը բարելավող քիմիական բաղադրիչ:
Մյուս վտանգը ոչ թե որակի, այլ քանակի մեջ է: Մեծ քանակությամբ (5-10 գրամ և ավելի) համեմունքների կիրառումը իրոք կարող է լուրջ վնաս հասցնել առողջությանը: Ընկույզը, եղեսպակը և դարչինը կարող են առաջացնել ցնցումներ: Իսկ ծիտրոնը և շաֆրանը հակացուցված են հղիության ժամանակ: Մեխակն իր հանգստացնող հատկության շնորհիվ առաջացնում է քնկոտություն:
Համեմունքը բավականին ուժեղ գրգռիչ է, որը կարող է խթանել հիվանդությունը: Գաստրիտի, խոցի, ալերգիկ ռեակցիաների, բրոնխիալ ասթմայի և ցիստիտի ժամանակ ցանկանլի է կրճատել համեմունքների օգտագործումը կամ ընդհանրապես բացառել դրանք սննդակարգից: Խորհուրդ չի տրվում օգտագործել մի քանի համեմունք դեղորայքի հետ համատեղ, օրինակ՝ կարին և ասպիրինը, քանի որ համեմունքը չեզոքացնում է դեղի ազդեցությունը:
Համեմունքի օգտակար հատկությունները
Բացի յուրահատուկ համային և հոտային հատկություններից, յուրաքանչյուր համեմունք ունի իր օգտակար հատկությունները և որակները: Մեխակը և դափնու տերևը՝ համեմունքի կամ յուղի տեսքով օգնում են վերին շնչուղիների հիվանդությունների ժամանակ: Գրացի բժշկական համալսարանում կատարված փորձերի արդյունքում ապացուցվել է, որ քրքումը կանխում է լյարդի ցիռոզի զարգացումը, նորմալացնում է լեղու հոսքը և կանգնեցում է բորբոքային գործընթացը:
Քունջուտն ազդում է արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակը վրա, նորմալացնում է զարկերակային ճնշումը: Քունջուտի յուղը խթանում է աղիների նորմալ աշխատանքը: Պոլիֆենոլների առկայության շնորհիվ վանիլինն օժտված հակաօքսիդանտային հատկությամբ, կանխարգելում է քաղցկեղային բջիջների առաջացումը, դանդաղեցնում է ծերացման գործընթացը, հանդիսանում է Ալցեյմերի և Պարկինսոնի հիվանդության կանխարգելիչ:
Բոլորին հայտնի է, որ կարմիր և սև պղպեղները նույնպես խոչընդոտում են քաղցկեղային բջիջների առաջացմանը և համարվում են մրսածության դեմ պայքարի հիանալի միջոց: Բացի այդ, կարմիր պղպեղը կանոնավորում է արյան մակարդելությունը, ամրացնում է ոսկրային հյուսվածքը, և խորհուրդ է տրվում ծխողներին, քանի որ այդ պղպեղի մեջ պարունակվող բետա-կրիպտօքսանտինը չեզոքացնում է ծխախոտի ազդեցությունը:
Օգտագործե՛ք համեմունքները չափավոր քանակությամբ և մի՛ մոռացեք, որ ի թիվս իր բազմաթիվ հատկությունների, դրանք նաև հիանալի ֆերոմոններ են:
Վիճակագրություն․ ի՞նչ փոփոխություններ է կրել ՀՀ ապրանքաշրջանառությունը տարբեր երկրների հետ
4 մլրդ դոլարի ներդրում․ Հրազդանում բացվել է Firebird-ի ԱԲ կենտրոնը
ԵԱՏՄ-ի արտոնյալ առևտրային գործընկերների թիվը կավելանա․ անդամ երկրներն առանցքային փաստաթղթեր են ստորա...
Հայաստանում ամառային հանգիստը որքանո՞վ է հասանելի միջին ընտանիքին
Վանաձորի մի շարք հասցեներում գազանջատումներ կլինեն
Երբ Իրանը գալիս է մեր բանակցողների մոտ, նրանք խոսում են միայն կանխիկի մասին. Ուոլց
Հորմուզի նեղուցը չի վերաբացվի, քանի դեռ Վաշինգտոնը չի կատարել Թեհրանի պահանջները
Գազամատակարարման ընդհատումներ Մասիս քաղաքի մի շարք հասցեներում
Ջրափրկարարները քաղաքացուն անվնաս դուրս են բերել ափ
Գեղարքունիքի մարզում կասեցվել է գազավորված ըմպելիքների արտադրամասի գործունեությունը․ ՍԱՏՄ