Հայաստանն Իրանի կողմից ընկալվում է որպես փոքր Եվրոպա. դա լայն հնարավորություն է տալիս մեր երկրին՝ մեծացնելու իր մանևրի դաշտը. Վարդան Ոսկանյան

Հայաստան-Իրան հարաբերությունները գտնվում են քաղաքական չափազանց բարձր մակարդակի վրա և որևէ տարօրինակ բան չկա, որ Իրանի արտգործնախարարն այցելում է Հայաստան, բայց կան օրակարգային, հրատապ խնդիրներ, որոնցով կարելի է նաև պայմանավորել կոնկրետ այս այցը: Այս մասին «Ազատություն» ռադիոկայանի եթերում ասել է իրանագետ Վարդան Ոսկանյանը՝ անդրադառնալով Իրանի արտգործնախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆի՝ Հայաստան կատարած այցին:

Նրա կարծիքով՝ հրատապ խնդիրների մեջ մտնում են մի շարք իրադարձություններ: Խոսքը, մասնավորապես, ՀՀ-ԵՄ ընդլայնված համաձայնագրի ստորագրման մասին է։ «Ակնհայտ է, որ իրանական կողմը շահագրգիռ է առաջին աղբյուրից տեղեկանալու այդ համաձայնագրի ընձեռած հնարավորությունների վերաբերյալ: Խոսքը վերաբերում է նաև Հայաստան-Եվրասիական տնտեսական միություն հարաբերություններում գրանցված նորամուծություններին: Իրանը պատրաստվում է հատուկ համաձայնագիր ունենալ ԵԱՏՄ-ի հետ և այսօր էլ պարոն Զարիֆը հայտարարեց, որ այդ համաձայնագիրն արդեն իսկ վերջնական փուլում է և առաջիկայում պետք է ստորագրվի ու ուժի մեջ մտնի»:

Իրանագետի դիտարկմամբ՝ Իրանը հետաքրքրված է նաև մեր տարածաշրջանում վերջին գործընթացներով, ակնհայտ է, որ Իրանը հետաքրքրված է նաև արցախյան հիմնախնդրի շուրջ զարգացումներով: Հետևաբար, հարցերի, հարաբերությունների լայն մի բույլ կա, որը պահանջում է անմիջական արտգործնախարարների մակարդակում քննարկում և շահերի համադրում, տարբեր խնդիրների մասին մեկը մյուսի կարծիքներին տեղեկանալու անհրաժեշտություն:

«Մեկ այլ կարևոր հանգամանք կա, որ մեզ համար էլ չափազանց հետաքրքիր է. Մերձավոր Արևելքում ընթացող ողջ գործընթացը, որտեղ Իրանն ունի լրջագույն դերակատարություն՝ հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ հենց իրանցիները հայտարարեցին, որ Մերձավոր Արևելքում գրանցվել է հաղթանակ «Իսլամական պետություն» ահաբեկչական կառույցի դեմ»,- ասել է Վարդան Ոսկանյանը:

Ընդհանուր առմամբ, մեկ նախադասությամբ գնահատելով Իրանի արտգործնախարարի այցը, իրանագետը չափազանց կարևոր է համարել այն, հաշվի առնելով նաև այն հանգամանքը, որ Մուհամադ Ջավադ Զարիֆն այցելում է միայն Հայաստան: Սովորաբար նման այցերը լինում են տարածաշրջանային, բայց այս պարագայում այցը կարծես թե միայն Հայաստան է՝ դատելով իրանական կողմի տեղեկատվությունից:

Անդրադառնալով այն հարցին, թե ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը որևէ բան կփոխի՞ Հայաստան-Իրան հարաբերություններում՝ Վարդան Ոսկանյանն ասել է. «Կոնկրետ այս համաձայնագիրը՝ տնտեսական ոլորտը եթե մի կողմ թողնենք, դրա մասնագետները կկարողանան ավելի մանրամասն և մասնագիտորեն բացատրել նրբությունները, և նայենք քաղաքական համատեքստը, պարզ է, որ Հայաստանի իմիջը, դրական կերպարը, այս առումով որպես Եվրոպայի հետ հարաբերություններ ձևավորող պետություն Հարավային Կովկասում, Իրանում բարձրացել է և չի կարող ազդեցություն չունենալ Հայաստան-Իրան հարաբերությունների վրա»:

Նրա խոսքով՝ իրանցիներն Արևմուտքը հստակորեն տարանջատում են երկու հատվածի՝ Եվրոպական միության երկրների և Միացյալ Նահանգների: Եթե Միացյալ Նահանգների հետ հարաբերություններում Իրանի ներսում կան բազմաթիվ կարծիքներ, և գերակշիռ մասն այս պետությանը որպես թշնամի է դիտարկում, ապա Եվրամիության հետ հարաբերություններում բոլորովին այլ պատկեր է: «Իրանցիները շահագրգիռ են աշխատելու Եվրոպական միության երկրների հետ և շահագրգիռ են կառուցելու գործընկերային հարաբերություններ: Փոխադարձ շահագրգռություն կա նաև եվրոպական կողմից և այս առումով Հայաստանն ինչ-որ տեղ Իրանի կողմից ընկալվում է փոքր Եվրոպա: Դա ավանդական ընկալում է և լայն հնարավորություն է տալիս մեր երկրին՝ մեծացնելու իր մանևրի դաշտը, որտեղ իրանցիների հետ թե՛ տնտեսական, թե՛ քաղաքական, թե՛ մշակութային հարաբերությունների ոլորտն է»: