Հայտնաբերվել է կաթվածը բուժելու պոտենցիալ միջոցը
Ամերիկացի գիտնականները 3 հորմոն են գտել, որոնք նյարդային վերջավորություններին ստիպում են սերտաճել: Այս հորմոնների օգնությամբ նրանք կաթվածից կամ ողնաշարի կոտրվածքից հետո բուժել են մասնակի կաթվածով մկներին: Հարվարդի համալսարանի հետազոտողների հոդվածը հրապարակվել է Neuron ամսագրում:
«Երբ մենք այս կոկտեյլը ներարկեցինք կենդանու ուղեղ, 2 բան տեսանք՝ միանգամայն սպասելի եւ անսպասելի: Ինչպես սպասում էինք, կենդանիների ողնուղեղում աքսոնները սկսեցին աճել: Մյուս կողմից՝ նման բան սկսեց տեղի ունենալ նաեւ մկների գլխուղեղի ենթակեղեւային տարածքում: Մենք առայժմ չգիտենք, թե դա հատկապես ինչպես է ազդում շարժունակության վրա»,- ասել է Հարվարդի համալսարանից Չժիգան Հեն:
Վերջին տարիներին առնետների եւ մկների վրա կատարած փորձերով գիտնականները հասել են վերջույթնորի շարժունակության մասնակի վերականգնման՝ օգտագործելով ողնուղեղի վնասված հատվածի էլեկտրախթանում եւ ցողունային բջիջների ներարկում: Սակայն ման վերականգնումը կրծողներին չէր վերադարձնում վերջույթների լիակատար կառավարումը: Այս մեթոդները չէին վերականգնում, այսպես կոչված, կորտիկալ աքսոնները՝ նյարդային վերջավորություններ, որոնք գլխուղեղում շարժման կենտրոնները միացնում են ողնուղեղի հետ:
Հեն եւ նրա գործընկերները, փաստորեն, պատահաբար են հայտնաբերել մարմնի շարժունակության լիակատար վերականգնմանը հասնելու առաջին ներգործուն միջոցը՝ փորձեր կատարելով տարբեր հորմոններով եւ ազդանշանային մոլեկուլներով:
Գաղափարը գիտնականների մոտ ծնվեց, երբ հետեւում էին, թե ինչպես է վերականգնվում մկների տեսողությունը, որոնց ցանցաթաղանթը եւ աչքի մյուս մասերը վնասված էին: Նրանք նկատել են, որ աչքի բջիջները մի քանի սպիտակուցներ են արտադրում, որոնք նյարդային բջիջներին ստիպում են նոր վերջավորություններ ստեղծել եւ միանալ ցանցաթաղանթի կենսունակ մնացած ռեցեպտորներին, որը բերել է տեսողության մասնակի կամ ամբողջական վերականգնման:
Այս հայտնագործությունը գիտնականներին դրդել է այն մտքին, որ ողնուղեղի կամ նույնիսկ գլխուղեղի նեյրոններին կարելի ստիպել նոր կապեր ստեղծել, եթե հարկադրաբար «միացնեն» IGF1 եւ OPN գեները, որոնք պատասխանատու են այս մոլեկուլների արտադրման համար: Այս գաղափարով առաջնորդվելով՝ կենսաբանները ստեղծել են հատուկ ռետրովիրուս, որը նման գորոծողություն է կատարել:
Մկների վրա, որոնց ողնուղեղը գիտնականները մասամբ կտրել էին կամ արհեստական կաթված հրահրել, կատարված փորձերը ցույց են տվել, որ այս վիրուսի եւ սինթետիկ հորմոն 4-AP-3 համակցությունը, որը խթանում է նյարդային վերջավորությունների աճը, վնասվածքից հետո դրանց վերականգնումը նկատելիորեն արագացրել է եւ բարելավել:
Բուժումը սկսելուց մոտ 3 ամիս հետո մկները սկսել են ոչ միայն ռեֆլեքսային շարժումներ կատարել, այլեւ գիտակցված կառավարել իրենց թաթերի շարժումները: Բժիշկների խոսքով՝ կրծողները գրեթե նույն ճարպկությամբ էին բարձրանում աստիճաններով, ինչպես եւ նրանց առողջ ցեղակիցները, կատարելով միայն 10 տոկոսով ավելի շատ սխալներ:
Այս հաջողության գաղտնիքը, ինչպես նշում է Հեն, վիրուսին 4-AP-3 ավելացնելն է:
Հեն եւ նրա գործընկերները կարծում են, որ նման թերապիան արդեն այսօր կկարողանար շատ մարդկանց օգնել վերդարձնել ինքնուրույն տեղաշարժվելու ունակությունը: Հիմա նրա թիմը կամավորների մասնակցությամբ մինչկլինիկական եւ կլինիկական փորձարկումների անցկացման հնարավորություններ է փնտրում:
Իրանի դեմ հարվածների ֆոնին ՀԱԵ Ատրպատականի թեմը դադարեցրել է եկեղեցական արարողությունները
Եվրախորհրդարանի պատգամավորները չեն կարողացել աշխարհի քարտեզի վրա գտնել Իրանը
Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները միջուկային օբյեկտների փլատակներում են
Եվրամիությունը չի հասկանում Իրանում պատերազմի նպատակները. Կալաս
Անկանխիկ ստացման եղանակի անցնելու դիմում չներկայացրած կենսաթոշակառուի համար բանկը ընտրել է ՄՍԾ-ն՝ ին...
Հայաստանն ու Իրանն աշխատում են սահմանին երկրորդ կամրջի նախագծի վրա
Լարիջանիի սպանությունից հետո Իրանը կասետային ռումբերով հարվածել է Թել Ավիվին
ԱԹՍ-ի հարվածի հետևանքով Դուբայի միջազգային օդանավակայանի մոտ հրդեհ է բռնկել
Երևանում և մարզերում կլինեն էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ
ԱՄԷ նախագահն ու Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգը քննարկել են տարածաշրջանային զարգացումները