Սնուցում և քաղցկեղ. Հայկուհի Գյոկչյանի նոր գիրքը
«Քաղցկեղի ամենատարածված տեսակների շուրջ մեկ երրորդը՝ բարձր եկամուտ ունեցող երկրներում, և շուրջ մեկ քառորդը՝ ցածր եկամուտ ունեցող երկրներում, հնարավոր կլիներ կանխել առողջ սնվելու, ֆիզիկական ակտիվության և առողջ քաշ պահպանելու դեպքում»:
Սա «Քաղցկեղի դեմ պայքարի համաշխարհային հետազոտությունների հիմնադրամի» (WCRF) և «Քաղցկեղի հետազոտության ամերիկյան ինստիտուտի» (AICR) համատեղ եզրակացությունն է` մեջբերված Երևանի գլխավոր ուռուցքաբան-քիմիոթերապևտ Հայկուհի Գյոկչյանի «Սնուցում և քաղցկեղ» գրքում:
Թեև քաղցկեղի առաջացման պատճառները դեռ լիովին պարզված չեն, սննդի դերն այդ հարցում անվիճելի է, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է մարսողական համակարգի օրգանների քաղցկեղին: Ճարպոտ, աղի և անհայտ հավելումներ պարունակող սնունդն առաջացնում է այդ օրգանների շարունակական գրգռվածություն, ինչը չի կարող անհետևանք մնալ: Ֆիզիկական ակտիվության բացակայությունն ու ավելորդ քաշը բարձրացնում են ռիսկի գործոնը:
Ցավոք սրտի, հայալեզու տեղեկատվությունն այս թեմայով շատ քիչ է: Հայկուհի Գյոկչյանը գրել է առաջին և առայժմ միակ հայալեզու աշխատությունը ուղեկցող թերապիայի մասին: 2015 թ.-ին նրա նախաձեռնությամբ տպագրվել է ESMO-ի (European Society for Medical Oncology) պրոտոկոլների հայերեն թարգմանությունը և անվճար բաժանվել Հայաստանի և Արցախի քիմիոթերապևտներին, որոնցից շատերի համար հիմա սեղանի գիրք է:
«Տեղեկացված ես, ուրեմն զինված ես»,-վստահ է Հայկուհի Գյոկչյանը: Նոր լույս տեսած նրա երրորդ գիրք-ուղեցույցը “Սնուցում և քաղցկեղ” խորագրով նույնպես կազմված է “ESMO” կազմակերպության ուղեցույցների հիման վրա: Գիրքն ընդգրկում է թեմայի բոլոր նրբությունները՝ սնուցման հիմնական հասկացություններից մինչև դրա հոգեբանա-սոցիալական կողմը, քաղցկեղի կանխումից մինչև սննդային աջակցություն քաղցկեղի բուժման ընթացքում:
«Գրեթե բոլոր պացիենտները հարցնում են՝ ինչ կարելի է և ինչ չի կարելի ուտել քիմիոթերապիա ընդունելու շրջանում, և դա իրոք կարևոր հարց է, քանի որ կան սննդատեսակներ, որոնք նվազեցնում են թերապիայի ազդեցությունը: Հենց այդ պատճառով էլ որոշեցի անդրադառնալ նաև այս թեմային»,-նշում է բժշկուհի Գյոկչյանը:
Նախատեսվում է «Սնուցում և քաղցկեղ»-ը բաժանել ոչ միայն բժշկական կենտրոններում, այլև պոլիկլինիկաներում, որպեսզի տարածքային ուռուցքաբանը ուղղորդի պացիենտներին սննդի հարցում:
Թեև ուղեցույցը նախատեսված է բժիշկների համար, միաժամանակ այն բավականաչափ հանրամատչելի է՝ պացիենտների և պարզապես իրենց առողջության մասին հոգ տանող քաղաքացիների համար:
Իրանի դեմ հարվածների ֆոնին ՀԱԵ Ատրպատականի թեմը դադարեցրել է եկեղեցական արարողությունները
Եվրախորհրդարանի պատգամավորները չեն կարողացել աշխարհի քարտեզի վրա գտնել Իրանը
Իրանի հարստացված ուրանի պաշարները միջուկային օբյեկտների փլատակներում են
Եվրամիությունը չի հասկանում Իրանում պատերազմի նպատակները. Կալաս
Անկանխիկ ստացման եղանակի անցնելու դիմում չներկայացրած կենսաթոշակառուի համար բանկը ընտրել է ՄՍԾ-ն՝ ին...
Հայաստանն ու Իրանն աշխատում են սահմանին երկրորդ կամրջի նախագծի վրա
Լարիջանիի սպանությունից հետո Իրանը կասետային ռումբերով հարվածել է Թել Ավիվին
ԱԹՍ-ի հարվածի հետևանքով Դուբայի միջազգային օդանավակայանի մոտ հրդեհ է բռնկել
Երևանում և մարզերում կլինեն էլեկտրաէներգիայի ընդհատումներ
ԱՄԷ նախագահն ու Սաուդյան Արաբիայի թագաժառանգը քննարկել են տարածաշրջանային զարգացումները