Գրի եւ փողի բացակայությունը հանգեցրել է քաղաքակրթությունների ոչնչացմանը. գիտնականներ
Վաշինգտոն նահանգի համալսարանից հնագետները զարմանալի հայտնագործություն են կատարել: Պարզվում է՝ փող եւ գիր չունեցող քաղաքակրթությունները ուղղակի չեն կարողացել զարգանալ, ինչը հանգեցրել է դրանց անհետացմանը, հայտնում է Nature Communications-ը:
Մարդկային հասարակության աճի եւ զարգացման համար, ինչպես հիմա, այնպես էլ հեռավոր ժամանակներում անչափ կարեւոր էր ստացած տեղեկությունների պահպանումն ու մշակումը: «Չնայած ձեւավորված կարծիքին, որ քաղաքակրթությունների բարեկեցությունը ամբողջությամբ կախված է ռազմական տեխնոլոգիաներից եւ ռեսուրսների առատությունից, տեղեկությունները գրառելու ունակությունը, ինչպես նաեւ մետաղադրամներ հատելը կարեւոր նշանակություն ունի մեր նախնիների սոցիալ-քաղաքական զարգացման մեջ»,- հայտարարել են հետազոտողները:
Սանտա Ֆե ինստիտուտի մասնագետները՝ հնագետ Թիմ Քոլերի ղեկավարությամբ ուսումնասիրել են նեոլիթից մինչեւ մեր ժամանակները մարդկային պոպուլյացիայի զարգացման վրա տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ազդեցությունը: Գիտական վերլուծություն կատարելիս ուսումնասիրվել են մարդու գոյության ավելի քան 10 հազար տարվա պատմական եւ հնագիտական արտեֆակտները:
Անցկացված վերլուծությունը ցույց է տվել, որ հասարակության ձեւավորման սկզբնական փուլում նրա զարգացման հիմնական ուժն էր բնակչության թվաքանակի աճը: Գիտնականների տվյալներով՝ բնակչության հետագա աճին նպաստել է գրի միջոցով տեղեկությունների փոխանցման միջոցի գյուտը, ինչպես նաեւ փող պատրաստելը:
«Մեր անցկացրած հետազոտությունները ցույց են տվել, որ հասարակության զարգացումը կարող էր լինել միայն գրի եւ փողի կիրառմամբ: Հասարակության մեջ այս համակարգերը որքան շատ են օգտագործվել, այնքան շատ են հայտնվել պատմության մեծ կայսրությունները: Հնագույն քաղաքակրթությունների բախումը տեղեկատվական նեղ վայրի հետ, որը մենք անվանում ենք մասշտաբի շեմ, հանգեցրել է Հին եւ Նոր աշխարհների մարդկային հասարակությունների միջեւ տեխնոլոգիական խզման: Դրա օրինակ կարող են ծառայել Հին Ամերիկայի քաղաքակրթությունները, որոնցից միայն քչերին է հաջողվել անցնել մասշտաբի շեմը: Դա տեղի է ունեցել ձիերի, եզների եւ այլ կենդանիների շնորհիվ, որոնք կարողացել են մարդկանց կյանքը հեշտացնել, դրանով ապահովել այն ավելցուկի առկայությունը, ինչը նպաստել է առեւտրա-տնտեսական հարաբերությունների հետագա զարգացմանը: Այս ամենն էլ նպաստել է Եվրոպայի եւ Ասիայի կայսրությունների ընդարձակմանը»,- պարզաբանել են փորձագետները:
Լուրեր Հայաստանից
Կրակոցներ՝ Երևանում․ հրազենային վնասվածքներով ԲԿ է տեղափոխվել 44-ամյա տղամարդ
Այս ուղղությամբ ևս, կարծես, նոր պանդորայի արկղ ենք բացել. Պետրոսյանը՝ ՀԷՑ-ում ստուգումների մասին
Գարեգին Երկրորդի եղբոր կալանքը 2 ամսով երկարաձգվեց
Նախագահը չի կարող բացառել միջnւկային կոճակը սեղմելու հնարավորությունը. Մեդվեդև
Իրանում վերականգնվել է ինտերնետային կապը
Պուտինը պատասխանել է Մելանյա Թրամփի նամակին
Արտաշիսյան փողոցի բնակելի շենքի նկուղային հարկում խմելու ջրի խողովակը վնասվել և ջուրը լցվում է նկուղ
Իրանը նախազգուշացնում է` կարձագանքեն ինչպես ԱՄՆ ռազմակայանների, այնպես էլ ուղղաթիռային նավերի դեմ
Էստոնիան այս տարի պլանավորում է դեսպանություն բացել Երևանում
Կլիմայական փոփոխությունների պատճառով` սպիտակ արջերը ավելի գեր եւ ավելի առողջ են դարձել