2024 թվականը կլինի ռեկորդային շոգ տարի

Կլիմայագետների միջազգային թիմը եկել է այն եզրակացության, որ 90% հավանականություն կա, որ 2024 թվականին համաշխարհային ամառը և միջին ջերմաստիճանը նոր ռեկորդ կսահմանեն Էլ Նինյո կլիմայական երևույթի հետագա ուժեղացմամբ, որը վերահսկում է եղանակը և օդի հոսքերը Խաղաղ օվկիանոսում: Գիտնականների եզրակացությունները հրապարակվել են Scientific Reports գիտական ​​ամսագրում հրապարակված հոդվածում:

«Մեր հաշվարկները ցույց են տալիս, որ գլոբալ ջերմաստիճանի նոր ռեկորդներ սահմանելու հավանականությունը, ինչպես նաև աշխարհի շատ շրջաններում ամառային ռեկորդային բարձր ջերմաստիճանների հավանականությունը գերազանցում է 90%-ը, եթե Էլ Նինյոն այս տարի չափավորից ուժեղ լինի: Այս միտումը հատկապես կազդի Բենգալյան ծոցի, Հարավչինական ծովի և Կարիբյան ծովերի վրա, որտեղ կարող են առաջանալ գրեթե մեկ տարվա տևողությամբ ջերմային ալիքներ»,- գրում են հետազոտողները:

Այս եզրակացությանն է հանգել չինացի, ամերիկացի և եվրոպացի կլիմայագետների խումբը՝ Չինական օդերևութաբանական գիտությունների ակադեմիայի (Պեկին) պրոֆեսոր Չժու Կոնգվենի գլխավորությամբ՝ ուսումնասիրելով, թե ինչպես է անցյալ տարվա ջերմաստիճանի գրանցումների վրա ազդել Էլ Նինյո ֆենոմենը, որը սկսեց ակտիվորեն ազդել Երկրի կլիմայի վրա 2023 թվականի ամռանը: Շատ հետազոտողներ ակնկալում են, որ Էլ Նինյոն կպահպանի իր հզորությունը կամ նույնիսկ կուժեղանա 2024 թվականին, ինչը կարող է արագացնել կլիմայի տաքացումը:

Առաջնորդվելով այս նկատառումներով՝ պրոֆեսոր Չժու Կոնգվենը և նրա գործընկերները ուսումնասիրել են, թե ինչպես է փոխվել Երկրի վրա ջերմաստիճանը 1880-ից 2023 թվականներին և համեմատել դրանք միաժամանակ Էլ Նինյոյի ուժգնության փոփոխությունների հետ: Օգտագործելով այս տվյալները՝ հետազոտողները ստեղծել են համակարգչային մոդել, որը կանխատեսում է, թե ինչպես են Էլ Նինյոյի ուժգնության փոփոխություններն ազդում ամբողջ Երկրի և որոշակի շրջանների ջերմաստիճանի վրա:

Նրա օգնությամբ կատարված հաշվարկները ցույց են տվել, որ նախորդ տարվա Էլ Նինյոյի ուժգնության շարունակությունը կամ 90 տոկոս հավանականությամբ այս երևույթի հետագա ուժեղացումը կհանգեցնի ջերմաստիճանի նոր ռեկորդների հաստատմանը։ Մասնավորապես, գիտնականները կանխատեսում են, որ այս տարի մակերևույթի միջին ջերմաստիճանը 1,03-1,2 աստիճանով բարձր կլինի, քան 20-րդ դարի կեսերին, ինչը հատկապես կազդի Երկրի շատ արևադարձային և հասարակածային շրջանների վրա:

Դրանք, ըստ կլիմայագետների, կներառեն Հնդկաստանի և Բանգլադեշի հարավային շատ շրջաններ Բենգալյան ծոցի, Հարավչինական ծովի, Կարիբյան ծովի ափերի մոտ, ինչպես նաև Աֆրիկայի արևելյան ափերի, Ալյասկայի և Հարավային Ամերիկայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող շատ շրջաններ: . Այս շրջաններից մի քանիսում տեղի կունենան ջերմային ալիքներ, որոնք կտևեն մոտ 150-250 օր, ինչը մեծ վտանգ կներկայացնի ինչպես մարդկանց առողջությանը, այնպես էլ տեղի բուսական և կենդանական աշխարհի գոյատևմանը, եզրակացրել են գիտնականները։

Երկրի կլիման և եղանակը մեծապես կախված են երկու կլիմայական երևույթների վիճակից՝ Էլ Նինյո և Լա Նինյա (իսպաներեն՝ «տղա» և «աղջիկ»): Առաջին երեւույթը կապված է Խաղաղ օվկիանոսի կենտրոնական եւ արեւելյան շրջաններում ջրի վերին շերտի կտրուկ տաքացման հետ, իսկ երկրորդը՝ դրանց սառեցման հետ։ Այս պարամետրի փոփոխությունները հանգեցնում են գլոբալ կլիմայական համակարգի այլ տարրերի տեղաշարժերի կասկադի, որոնք ուղղակիորեն կապված չեն օվկիանոսի ջրի ջերմաստիճանի հետ:

Լա Նինյան և Էլ Նինյոն փոխարինում են միմյանց մի քանի տարին մեկ, ինչը հանգեցնում է մթնոլորտում օվկիանոսային հոսանքների և քամիների շրջանառության նկատելի փոփոխությունների: Նման տեղաշարժերը պարբերաբար երաշտ են առաջացնում Երկրի որոշ շրջաններում, իսկ մյուսներում՝ հորդառատ անձրևներ: Օրինակ, Հազարամյակի երաշտը Ավստրալիայում (1996-2010 թթ.) առաջացավ անցյալ դարի վերջին անսովոր ուժեղ Էլ Նինոյի պատճառով: Այն ավարտվեց միայն այն բանից հետո, երբ սկսվեց Լա Նինայի նոր փուլը: