Իրանը, Ռուսաստանը և Չինաստանը համատեղ նամակ են հղել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին

Իրանը, Չինաստանը և Ռուսաստանը համատեղ նամակ են հղել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարին՝ հաստատելով ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի 2231 բանաձևի դադարեցումը, որը վերաբերում է Իսլամական Հանրապետության խաղաղ միջուկային էներգիայի ծրագրին, հաղորդում է Mehr-ը։ Համաշխարհային կազմակերպության դաշնակիցների դիվանագիտական ​​​​ներկայացուցչությունների կողմից կազմված նամակն ուղղված է եղել Անտոնիո Գուտերեշին և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի ղեկավարին։

Դաշնակիցները հայտարարել են, որ իրենք «հաստատում են, որ 2231 բանաձևի որոշումների կայացման մասի 8-րդ կետի համաձայն, դրա բոլոր դրույթները դադարում են գործել 2025 թվականի հոկտեմբերի 18-ից հետո»։ Այսպիսով, այդ ամսաթիվը «նշանավորում է Իրանի միջուկային հարցի վերաբերյալ Անվտանգության խորհրդի քննարկումների ավարտը», հավելել են երկրների ներկայացուցիչները։

Բանաձևը հավանություն էր տվել Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրին (ԳՀՀԾ), որը 2015 թվականի պատմական միջուկային համաձայնագիր է եղել Իրանի և մյուս երկրների միջև։ Վավերացումից հետո այն պարտավորեցնում է կասեցնել Իրանի Իսլամական Հանրապետության դեմ միջուկային գործունեության հետ կապված պատժամիջոցները։ Սակայն 2018 թվականին Միացյալ Նահանգները դուրս է եկել համաձայնագրից և վերականգնել իր պատժամիջոցները՝ կատարելով անօրինական և միակողմանի քայլ։ 2020 թվականին Վաշինգտոնը նույնիսկ անհաջող փորձ է կատարել գործարկելու այսպես կոչված «snapback» մեխանիզմը ԳՀՀԾ-ի շրջանակներում, որը կվերադարձներ Իրանի նկատմամբ միջուկային ծրագրի հետ կապված բոլոր արգելքները։

Նամակը հիշեցնում է, որ Եվրաեռյակն իրավական հիմքեր չունի պատժամիջոցները վերականգնելու համար՝ հաշվի առնելով Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի (ՀԳՀԾ) շրջանակներում իրենց պարտավորություններից հրաժարվելը։

«Եվրաեռյակը, դադարելով կատարել իր պարտավորությունները ինչպես Համատեղ գործողությունների համապարփակ ծրագրի (ՀԳՀԾ), այնպես էլ 2231 բանաձևի համաձայն, և չկարողանալով կատարել վեճերի լուծման մեխանիզմի ընթացակարգերը, իրավունք չունի կիրառել դրա դրույթները», - նշում են նամակի հեղինակները։

Նրանք, նաև, նշել են, որ Անվտանգության խորհրդի կողմից բանաձևի գործողության ժամկետի պահպանումը «նպաստում է Խորհրդի հեղինակության ամրապնդմանը և բազմակողմ դիվանագիտության նկատմամբ վստահության բարձրացմանը»։ Եզրափակելով՝ դիվանագետները կոչ են արել բոլոր կողմերին ստեղծել բարենպաստ մթնոլորտ և պայմաններ դիվանագիտական ջանքերի համար։