Մենք ապրում ենք երկարատև աշխարհակարգային փոփոխությունների փուլում

Արցախի պարտությամբ մեր հակամարտությունը չի ավարտվել, քանի որ այն երբեք էլ տարածքային չի եղել։ Այդ հակամարտությունը քաղաքակրթական և էքզիստենցիալ է. այն վերաբերում է տարածաշրջանում մեր երկարաժամկետ գոյությանը, այլ ոչ միայն սահմանային գծերին։ Մեր թշնամիները կռվում են մեր ֆիզիկական և մշակութային առկայության դեմ։ Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է «Մանթաշյանց» գործարարների ակումբի նախագահ Վահրամ Միրաքյանը:

«Միևնույն ժամանակ, գլոբալ աշխարհը մտել է նոր՝ տուրբուլենտության երկարատև փուլի մեջ։ Նման մասշտաբի աշխարհակարգային վերաձևավորում վերջին անգամ եղել է 1914–1945 թվականներին և տևել է մոտ 30 տարի։ Այսօրվա փուլն էլ կարող է տևել նույնքան։ Սա նշանակում է, որ մենք ապրում ենք ոչ թե ժամանակավոր անկայունության, այլ երկարատև աշխարհակարգային փոփոխությունների փուլում։ Մեր ազգային ռազմավարությունը պետք է հաշվարկված լինի հենց այս 20-30 տարվա քաոսի համար։

Այս պայմաններում մեր խնդիրը միայն պարտության հետևանքները վերացնելը չէ։ Մեր խնդիրը ճիշտ վերակառուցվելն է՝ ստեղծելով մի համակարգ, որը կարող է դիմանալ հաջորդ տասնամյակների անորոշությանը և դրանից շահույթ քաղել։

Այդ նոր համակարգը պետք է հիմնվի երեք անկյունաքարային սյուների վրա.

1. Անվտանգային. Սա ոչ միայն ռազմական իմաստով է, այլ տեխնոլոգիական, էներգետիկ, դիվանագիտական, պարենային և սփյուռքահեն համակարգով։ Մենք պետք է դառնանք ռազմական տեխնոլոգիաների արտադրող, ոչ թե միայն սպառող, իսկ մեր դիվանագիտությունը պետք է Սփյուռքի ռեսուրսի միջոցով ապահովի գլոբալ ցանցերի ներգրավվածություն։

2. Տնտեսություն՝ անկայունության պայմաններում. Այն պետք է զարգանա ոչ թե կայունության, այլ անկայունության պայմաններում։ Այսինքն՝ տնտեսությունը պետք է կենտրոնանա ճկուն, բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի վրա, որոնք արագ են հարմարվում գլոբալ շոկերին, օրինակ՝ դառնալով ռազմականացված տեխնոլոգիաների (Dual-Use Tech) կենտրոն։

3. Ժողովրդագրական և սոցիալական. Այն պետք է թույլ տա երկարաժամկետ աճ և ապագայի նկատմամբ վստահություն։ Առանց բնակչության աճի և Սփյուռքի կենտրոնացված ներգաղթի, ցանկացած ռազմավարություն մնալու է թղթի վրա։

Եթե Հայաստանը կարողանա պաշտպանական, տնտեսական և ժողովրդագրական հիմքերը կառուցել այս տուրբուլենտ շրջանի ընթացքում, ապա հաջորդ 20–30 տարում կարող է դառնալ տարածաշրջանում ինքնուրույն դերակատար, որի հետ պարտադիր կլինի հաշվի նստել։

Մեզ պետք է պետություն, որը չի աշխատում «նորմալ ժամանակների» տրամաբանությամբ, որովհետև մենք ապրում ենք անցումային ժամանակների մեջ։ Նախորդ անցումային փուլը նախանշվեց մեր պատմության ամենամեծ պարտությամբ՝ Ցեղասպանությամբ։ Այս փուլը լինելու է երկար, վտանգավոր, բայց այն նաև մեր գոյության ամենամեծ և, հնարավոր է, վերջին հնարավորություն է՝ դառնալու ուժեղ և ինքնիշխան ազգ-պետություն»,-գրել է նա: