Թրամփն իր ծրագրերին դեմ երկրների համար մաքսատուրքեր է սահմանում

ԵՄ երկրները պատրաստ են Գրենլանդիայի հարցով ԱՄՆ հետ երկխոսության։ Բայց ԵՄ–ն ծրագրում է նաև հակազդող մաքսատուրքեր սահմանել Միացյալ Նահանգների  նկատմամբ, որպեսզի սահմանափակի ամերիկյան ընկերությունների գործունեությունը իր տարածքում։ է Reuters-ը գրում է, որ դա կարվի, եթե ԱՄՆ-ն 10 տոկոսանոց մաքսատուրքեր սահմանի ԵՄ ութ երկրների դեմ՝ Գրենլանդիայի հարցում նրանց ունեցած դիրքորոշման համար ։

ԵՄ անդամ ութ երկրները, որոնց Թրամփը սպառնում է մաքսատուրքերով, հայտարարում են, որ Սպիտակ տան գործողությունները «խաթարում են տրանսատլանտյան հարաբերությունները» և «վտանգավոր անկման ռիսկ» ստեղծում Գրենլանդիայի շուրջ ստեղծված իրավիճակում։  

Համատեղ հայտարարության մեջ նշվում է, որ եվրոպական  երկրները հանձնառու են պաշտպանելու իրենց ինքնիշխանությունը։

Այս հայտարարությունը հաջորդեց ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի սպառնալիքներին, որ փետրվարի 1-ից 10% մաքսատուրքեր կսահմանի Գերմանիայից, Դանիայից, Միացյալ Թագավորությունից, Նիդեռլանդներից, Նորվեգիայից, Ֆինլանդիայից, Ֆրանսիայից և Շվեդիայից ներմուծվող ապրանքների համար։ Իսկ հունիսի 1-ից մաքսատուրքերը կբարձրանան մինչև 25 տոկոս։

Այդ մաքսատուրքերն, ըստ Դոնալդ Թրամփի, կգործեն մինչև Գրենլանդիայի վերաբերյալ լիարժեք համաձայնություն կայացվի։ Թրամփը հայտարարում է, որ ԱՄՆ–ն 150 տարի փորձում է իրականացնել այդ ծրագիրը, սակայն Դանիան խոչընդոտում է դրան։

Իսկ Դանիայի արտաքին գործերի նախարար Լարս Լյոկե Ռասմուսենը հիշեցնում է երկխոսության անհրաժեշտության մասին․

«Մենք հենց սկզբից խնդրում ենք կառուցողական երկխոսություն վարել մեր ամերիկացի, դաշնակից գործընկերների հետ։ Ես համաձայնություն ունեմ Ամերիկայի փոխնախագահի հետ։ Բայց միևնույն ժամանակ, իհարկե, կարևոր է ՆԱՏՕ-ի դիրքորոշումը, քանի որ խոսքը միայն ԵՄ մասին չէ, այլ հիմնականում ՆԱՏՕ-ի դաշինքի մասին է»։

Այս հարցի վերաբերյալ իր երկրի տեսակետն է հայտնել նաև Նորվեգիայի արտաքին գործերի նախարար Էսպեն Բարթ Էյդեն․

«Նորվեգիայի դիրքորոշումը մնում է նույնը՝ մենք թույլ չենք տա, որ մեզ վրա ճնշում գործադրեն, և մաքսատուրքերի սահմանման մասին այդ սպառնալիքները ԱՄՆ-ի կողմից անընդունելի են մերձավոր դաշնակիցների համար»:

Այսպիսով, ԵՄ ութ երկրները լիակատար համերաշխություն են հայտնում Դանիայի ու Գրենլանդիայի ժողովրդին և պատրաստ են երկխոսության՝ ինքնիշխանության և տարածքային ամբողջականության սկզբունքների հիման վրա։

Դանիացի զինվորական, Արկտիկական համատեղ հրամանատարության ղեկավար, գեներալ-մայոր Սյորեն Անդերսենը չի հավատում, որ ԱՄՆ-ն կհարձակվի Գրենլանդիայի վրա՝ այն ուժով գրավելու համար։

«Ես կասեմ, որ երբեք չեմ սպասի, որ ՆԱՏՕ-ի որևէ երկիր հարձակվի ՆԱՏՕ-ի մեկ այլ երկրի վրա։ Բայց դանիական օրենքը պահանջում է, որ դանիացի զինվորը, եթե հարձակման է ենթարկվում, պարտավոր է հակահարված տալու»։

ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփն էլ ընդգծում է, որ Դանիան ոչինչ չի կարողացել անել Գրենլանդիայից իր խոսքով՝ «ռուսական սպառնալիքը» վերացնելու համար, չնայած ՆԱՏՕ-ն 20 տարի բարձրացնում է այդ հարցը։ Իսկ հիմա, ըստ Թրամփի, ժամանակն է ,և դա արվելու է․

«Մեզ Գրենլանդիան անչափ հարկավոր է ազգային անվտանգության համար։ Եթե այն չունենանք, մեծ անկում կունենանք ազգային անվտանգության մեջ, հատկապես, երբ խոսքը վերաբերում է «Ոսկե գմբեթին» և անվտանգային մյուս բոլոր հարցերում գործունեությանը։ Մենք շատ-շատ ներդրումներ ունենք ռազմական ոլորտում։ Մենք ունենք աշխարհի ամենաուժեղ բանակը, և այն միայն ուժեղանում է։ Եվ դուք դա տեսաք Վենեսուելայի դեպքում»։

Թրամփը վստահեցնում է, որ այդ հարցով խոսելու է ՆԱՏՕ-ի հետ։  Եվրահանձնաժողովի նախագահ Ուրսուլա ֆոն դեր Լայենը X-ում գրում է, որ Գրենլանդիայի շուրջ իրադարձություններն արդեն քննարկել է ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղար Մարկ Ռյուտեի, Մեծ Բրիտանիայի, Ֆրանսիայի, Գերմանիայի և Իտալիայի ղեկավարների հետ։ Ֆոն դեր Լայենը հստակեցնում է, որ պաշտպանելու են ռազմավարական  տնտեսական և անվտանգության հետ կապված իրենց շահերը։

Սրան զուգահեռ  Դանիայում շարունակվում են բողոքի ակցիաները՝ «Ձեռքներդ հեռու» գրառումներով ու Գրենլանդիայի դրոշներով․

«Մենք բողոքում ենք ԱՄՆ-ում նարնջագույն բռնապետի դեմ, որը փորձում է խաթարել Գրենլանդիայի ժողովրդի ինքնիշխանությունը և խլել նրանց իրավունքը՝ որոշելու, թե ում են ուզում մաս կազմել»։

«Սա կարևոր է ամբողջ աշխարհի համար։ Փոքր երկրներ շատ կան, բայց դրանցից ոչ մեկը վաճառքի համար չէ»։