Ուսումնասիրություն. Հարավային օվկիանոսի փոթորիկները մեղմացնում են գլոբալ տաքացումը

Հարավային օվկիանոսում ուժեղ փոթորիկները թույլ են տալիս նրան ավելի շատ ջերմություն կլանել մթնոլորտից: Գյոթեբորգի համալսարանի նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ներկայիս կլիմայական մոդելները թերագնահատում են փոթորիկների ազդեցությունը օվկիանոսների խառնման վրա և ստեղծում են ապագա կլիմայի վերաբերյալ ավելի քիչ հուսալի կանխատեսումներ:

Nature Geoscience-ում հրապարակված ուսումնասիրության մեջ Գյոթեբորգի համալսարանի գիտնականները ցույց են տալիս, որ փոթորիկները կարևոր դեր են խաղում Հարավային օվկիանոսի և մթնոլորտի միջև ջերմափոխանակության կարգավորման գործում: Գիտնականների մի խումբ պարզել է, որ ուժեղ քամիները խառնում են օվկիանոսը՝ բարձրացնելով ավելի սառը խորը ջրերը և խորտակելով ավելի տաք մակերեսային ջրերը: Մակերեսը մնում է ավելի սառը և կարող է կլանել ավելի շատ ջերմություն մթնոլորտից:

«Մեր ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ամռանը, երբ փոթորիկների ակտիվությունն ավելի բարձր է, Հարավային օվկիանոսի մակերևույթի ջերմաստիճանը ավելի զով է։ Հետևաբար, փոթորիկների ժամանակ օվկիանոսը կարող է ավելի շատ ջերմություն կլանել մթնոլորտից, քան հանգիստ եղանակին», - ըստ «Նաուչնայա Ռոսիա»-ի՝ ասել է Գյոթեբորգի համալսարանի օվկիանոսագիտության հետազոտող Մարսել դյու Պլեսին։

Օվկիանոսի կողմից մթնոլորտից կլանվող ջերմության քանակը ազդում է ամեն ինչի վրա՝ սկսած ցամաքի ջերմաստիճանի տաքությունից մինչև ծովային սառույցի ծավալը և ծովային ջերմային ալիքների ինտենսիվությունը։

Հետազոտական ​​​​խումբը վերջին մի քանի տասնամյակների ընթացքում ուսումնասիրել է Անտարկտիդայի շուրջ փոթորիկները և այժմ կարող է կապել փոթորիկների ինտենսիվության և քամու փոփոխությունները մեր կլիմայի և մթնոլորտային շրջանառության փոփոխությունների հետ։ Ընդհանուր առմամբ, փոթորիկները դառնում են ավելի ինտենսիվ՝ Անտարկտիդայի և մերձարևադարձային գոտիների միջև մթնոլորտային ճնշման աճող տարբերության պատճառով։

Կլիմայի կանխատեսումների համար օգտագործվող ներկայիս մոդելները հակված են թերագնահատել Հարավային օվկիանոսում փոթորիկների ուժգնությունը, այդպիսով մոդելավորելով չափազանց տաք օվկիանոսը։ «Ահա թե ինչու են մեր արդյունքները այդքան կարևոր. փոթորիկների ժամանակ տեղի ունեցող գործընթացների ավելի ճշգրիտ ըմբռնումը կարևոր է ապագա կլիմայական կանխատեսումների համար», - ասում է Մարսել դյու Պլեսին։

Հարավային օվկիանոսում հետազոտությունների անցկացումը բարդ, աշխատատար և թանկ ձեռնարկ է: Գիտնականները օգտագործել են ժամանակակից ինքնավար ստորջրյա և մակերեսային ռոբոտների համադրություն՝ օվկիանոսի ջերմաստիճանը և աղիությունը, ինչպես նաև ալիքների վերևում մթնոլորտային պայմանները չափելու համար: Նրանք համեմատել են ռոբոտացված դիտարկումները երկարաժամկետ մոդելի և արբանյակային տվյալների հետ՝ օվկիանոսի և փոթորիկների միջև ջերմափոխանակման բարդ գործընթացները հասկանալու համար։

«Առաջին անգամ մենք կարող ենք հստակ կապել Հարավային օվկիանոսում փոթորիկները վերջին 20 տարիների ընթացքում օվկիանոսի տաքացման և կլիմայի փոփոխականության փոփոխությունների հետ: «Այս արդյունքները նշանակում են, որ մենք կարող ենք ավելի լավ հասկանալ, թե ինչպես է այսօր տաքանում օվկիանոսը և դրանով իսկ կանխատեսել, թե ինչպես կարող է փոխվել Երկրի կլիման ապագայում», - ասում է Գյոթեբորգի համալսարանի օվկիանոսագիտության պրոֆեսոր Սեբաստիան Սվարտը։

Անտարկտիդայի ամռանը փոթորիկներն ամենամեծ ազդեցությունն ունեն օվկիանոսի ջերմության կլանման վրա: Ձմռանը տեղի են ունենում բոլորովին այլ գործընթացներ: Հետազոտողները պետք է ուսումնասիրեն և հասկանան դրանք: