Կղզիներ, որոնք չեն խորտակվում. Բերմուդյան կղզիների քարե գաղտնիքը լուծված է

Գիտնականները լուծել են երկարատև երկրաբանական առեղծված. ինչու է Բերմուդյան կղզիները՝ հին հրաբխային կղզեխմբը, դեռևս բարձրանում Ատլանտյան օվկիանոսի վրայով, չնայած այնտեղ հրաբխային ակտիվությունը դադարել է ավելի քան 30 միլիոն տարի առաջ։ Այս հայտնագործությունը, որը հրապարակվել է «Geophysical Research Letters» գիտական ​​ամսագրում, կարևոր քայլ է օվկիանոսային կղզիների երկարաժամկետ էվոլյուցիան որոշող երկրաբանական գործընթացները հասկանալու համար։

Նման կղզիները սովորաբար ձևավորվում են ակտիվ մանտիա «տաք կետերի» վրա, որոնք բարձրացնում են Երկրի կեղևը, և ​​երբ ջերմության աղբյուրները անհետանում են, կղզիները, ի վերջո, խորտակվում են օվկիանոսի տակ։ Սակայն Բերմուդյան կղզիները բացառություն են կազմում, և երկար տարիներ գիտնականները չեն կարողացել բացատրել, թե ինչու այն չի խորտակվել օվկիանոսի տակ։

Սեյսմոլոգները հայտնաբերել են, որ օվկիանոսային կեղևի տակ, որի վրա գտնվում են Բերմուդյան կղզիները, գոյություն ունի մոտավորապես 20 կիլոմետր հաստությամբ կոշտ, բայց անբնականորեն թեթև ապարների մի զանգվածային շերտ։ Այս շերտը գտնվում է օվկիանոսային կեղևի և վերին մանտիայի միջև և գործում է որպես մի տեսակ «լաստանավ», որը նպաստում է օվկիանոսի հատակի բարձրացմանը և այդպիսով կղզիները պահում ջրի վրա։ Շրջակա ապարներից պակաս խիտ լինելով՝ այն դրականորեն լողացող է, ինչը թույլ է տալիս այն գործել որպես երկրաբանական հարթակ, որի վրա «լողում են» Բերմուդյան կղզիները։

Օգտագործելով կղզիների վրա գտնվող սեյսմիկ կայանից ստացված տվյալները՝ գիտնականները վերլուծել են սեյսմիկ ալիքների տվյալները, այդ թվում՝ աշխարհի տարբեր ծայրերից երկրաշարժերի գրանցումները, ինչը թույլ է տվել նրանց ստեղծել Երկրի կառուցվածքի մանրամասն պատկեր՝ Բերմուդյան կղզիների տակ ավելի քան 50 կիլոմետր խորության վրա։ Արդյունքում նրանք հայտնաբերել են այս եզակի շերտը, որը նախկինում չէր դիտարկվել տեկտոնական սալերի կենտրոնում գտնվող այլ կղզիների տակ։

Հետազոտողները կարծում են, որ այս մագմատիկ «լաստանավը» ձևավորվել է Բերմուդյան կղզիների վերջին հրաբխային ակտիվության ընթացքում կամ դրանից կարճ ժամանակ անց՝ մոտավորապես 30-35 միլիոն տարի առաջ, երբ հալված ապարը թափանցել է Երկրի ընդերքը և հետագայում պնդացել։ Ժամանակի ընթացքում այս լաստանավը պահպանել է ծովի հատակի բարձրացումը մոտավորապես 500 մետրով, ինչը բավարար է կղզեխմբը ծովի մակարդակից բարձր պահելու համար միլիոնավոր տարիներ։