Գիտնականները զարմացած են որոշումներ կայացնելու մեղուների ունակությամբ

Որոշումներ կայացնելու մեղուների ունակությունը գերազանցում է մեզ ճշգրտությամբ եւ արագությամբ։ Սա, մեղմ ասած, տագնապալի բացահայտում է՝ նկատի ունենալով նրանց ուղեղի փոքրությունը։ Բայց այդ բացառիկ արտադրողականության մեխանիզմները գրեթե անհայտ են։ Գիտնականները eLife ամսագրում հրապարակված նոր հետազոտությունում ցույց են տվել, որ մենք կարող ենք այդ ունակությունը փոխանցել ինքնավար ռոբոտացված համակարգերին։ Այս մասին գրել է «Новая наука»-ն։

Փեթակում յուրաքանչյուր մեղու որոշակի դեր է խաղում, որի կատարման համար պահանջվում են բարդ որոշումներ, որպեսզի չխախտվի կոոդրինացիան։ Դրա համար նրանք պետք է աշխատեն արագ եւ արդյունավետ՝ անհավանական ճշգրտությամբ ընտրելով, թե որ տեղամասն ու որ ծաղիկն է պետք հետազոտել եւ դրա հետ միաժամանակ խուսափել գիշատիչներից։ Ծաղիկն ընտրելիս նրանք առաջնորդվում են գույնով եւ հոտով։ Գործի են դրվում զգայությունների, հիշողության եւ շարժման բարդ համակարգերը։ Ցանկացած սխալ կարող է թանկ նստել մեղվի վրա։ Մեղուներն ունեն փոքրիկ ուղեղ՝ բաղկացած միլիոնավոր նեյրոններից։ «Նրանք կարող են ավելի արագ եւ ճիշտ որոշումներ կայացնել, քան մենք»,- ասել է Շեֆիլդի համալսարանի (Մեծ Բրիտանիա) հետազոտող Էնդրյու Բերոնը։ Մեղուների զարմանալի ունակության հիմքում ընկած մեխանիզմների բացահայտումը կարող է օգնել ստեղծելու ավելի կատարյալ ավտոմատացված համակարգեր։ Բերոնը եւ նրա գործընկերները ենթադրում են, որ արհեստական բանականության համակարգերը, որոնցով հագեցած են լինելու ապագա ռոբոտները, կարող են հետեւել մեղուների օրինակին։ Նրանց ուղեղային ցանցերի հիման վրա ստեղծված ալգորիթմերը կարող են մի հիանալի օր թույլ տալ ռոբոտներին ինքնուրույն լինել, առանց հեռահար կառավարման անհրաժեշտության։

Փորձերի ընթացքում պարզվել է, որ եթե մեղուները վստահ լինեին ծաղկի լավ կամ վատ որակի հարցում, ապա այն ընտրելու մասին որոշում կայացնելու վրա կծախսեին 0,6 վայրկյան։ Իսկ եթե նրանք վստահ լինեին, որ ծաղիկը որակյալ է, ապա որոշում կկայացնեին 1,4 վայրկյանում։ Սա համադրելի է պրիմատների որոշում կայացնելու ունակությանը եւ վկայում է մեղուների անհավանական ճանաչողական կարողության մասին։ Համակարգչային մոդել ստեղծելով, որը կոչված է վերարտադրելու մեղուների որոշում կայացնելու գործընթացը, հետազոտողները հայտնաբերել են, որ նրանց այդ կարողությունը զգալիորեն գերազանցում է մեզ։ «Մեր մոդելը առաջարկում է որոշումների ընդունման հուսալի ինքնավար համակարգ, որը կարող է կիրառություն ունենալ ռոբոտատեխնիկայում»,- նշվել է հետազոտությունում։