Հայաստանը կարող է հասնել Սինգապուրին, եթե ճիշտ օգտագործի իր բոլոր հնարավորությունները․ Արմեն Հարությունյան

Ֆինանսական տեխնոլոգիաների ոլորտում Հայաստանը կարող է հասնել Սինգապուրին, եթե ճիշտ օգտագործի իր ունեցած բոլոր հնարավորությունները, այս մասին NEWS.am Tech-ի հետ զրույցում ասում է ստարտափների ներուժի բացահայտմամբ զբաղվող Global Fintech Institute-ի խորհրդի անդամ, Սինգապուրի սոցիալական գիտությունների համալսարանի գիտական խորհրդի անդամ Արմեն Հարությունյանը, որը որպես խոսնակ հրավիրվել էր Երևանում անցկացված Doing Digital Forum-ին, որի կազմակերպիչը SPRING PR ընկերությունն է, համակազմակերպիչը՝ «Ամերիաբանկ»-ը։

«Միանշանակ,- ասում է Արմեն Հարությունյանը ի պատասխան հարցի, թե արդյոք Հայաստանը հնարավորություն ունի հասնելու Սինգապուրին»,- Աշխարհաքաղաքական դիրքը կարող է պահանջել, որ երկիրը կոմպլեմենտար արտաքին քաղաքականություն վարի։ Հայաստանի աշխարհագրական դիրքը թույլ է տալիս դառնալ կապող կամուրջ։ Այստեղ խոսքը հիմնական ծառայությունների մատուցման մասին է։ Մենք մեր հաբի հնարավորությունն ունենք բոլոր ոլորտներում, և՛ եթե այն ճիշտ օգտագործենք, վաղը չենք դառնա Սինգապուր, բայց ամեն օր ավելի մոտ կդառնանք թե՛ Սինգապուրին, թե՛ Նորվեգիային, թե՛ այլ պետությունների, որոնք հարուստ չլինելով՝ կարողացել են մեծ հաջողության հասնել՝ հիմնվելով գիտելիքի և մարդկային կապիտալի վրա»,- ասում է նա։

Սինգապուրի սոցիալական գիտությունների համալսարանը, որի գիտական խորհրդի անդամ է նա, զարգացնում է կրթական ծրագրեր, որոնք նվիրված են ֆինանսական ոլորտին։ Սակայն ինչպես նշում է Արմեն Հարությունյանը, Հայաստանում չկան կրթական ծրագրեր, որոնք ֆինանսական տեխնոլոգիաների մասնագետի լիարժեք դիպլոմ կտան։ Նրա խոսքով՝ այն ֆինանսական կրթությունը, որն այսօր տրամադրվում է հայկական բուհերում, բավական ավանդական է, այն ստեղծում է անհրաժեշտ բազա, որ մարդիկ ներգրաված լինեն բանկային աշխատանքում, ֆինանսական համակարգում, մասնավոր և պետական ոլորտներում։

«Բայց, ցավոք սրտի, առնվազն ես ծանոթ չեմ ծրագրերին, որտեղ ինտեգրված են նորագույն տեխնոլոգիաները, մասնավորապես՝ ֆինտեխը։ Ըստ էության, այսօր բացառությամբ կարճ ուսումնական ծրագրերի, որոնք իրականացնում են տարբեր կառույցներ, մենք կրթական ծրագրեր, որոնք լիարժեք դիպլոմ կտան որպես ֆինանսական տեխնոլոգիաների մասնագետի, չունենք։ Սինգապուրի մեր բուհում նման մասնաճյուղ բացվել է, և ուսանողը կարող է ստանալ որակավորում ֆինանսական տեխնոլոգիաներում»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ փորձել են սկսել համատեղ ծրագիր «Մատենա» դպրոցի հետ, որը լինելու է ոչ թե բուհական, այլ ֆինանսիստների համար վերապատրաստման ծրագիր։
Սինգապուրի Կենտրոնական բանկը ևս ներգրավված է ֆինտեխի զարգացման գործում։ Բանկն ստեղծել է APEX հարթակ, որը զարգացող երկրներում օգնում է ֆինանսական կառույցներում նոր տեխնոլոգիաների ներդրման հարցում։

Արմեն Հարությունյանի խոսքով՝ Ֆինտեխը, ըստ էության, ենթադրում է ամբողջ ճարտարապետության փոփոխություն։ «Մեր բանկային հավելվածներն ինտերֆեյսով բավական գրավիչ են, բայց ֆունկցիաներով՝ դանդաղ։ Մեր նպատակն է լուծել երկու խնդիր՝ ի՞նչ է մարդուն անհրաժեշտ, որ գործարքը լինի արագ, հերթեր չկանգնեն և հնարավորին չափ լինի մատչելի։ Դրա լուծման միակ տարբերակը թվայնացումն է։ Որովհետև եթե դուք գործարքն անում եք գործարանից, հերթեր չեք կանգնում, անում եք առանց միջնորդի, նշանակում է՝ անձնակազմի օպտիմալացնում»,- ասում է նա՝ հավելելով, որ Չինաստանում, Սինգապուրում կա բանկ, որն ունի սահմանափակ քանակությամբ աշխատակից և չունի մասնաճյուղ։ «Սա է մաքսիմալը, որին պետք է հասնենք»,- շեշտում է նա։

Ֆինանսական ոլորտում կիրառվող ծրագրերը երբեմն բարդ ինտերֆեյս են ունենում՝ անհասկանալի հրահանգներով։ Ի պատասխան հարցին, թե ինչ պետք է անի սպառողն այս դեպքում, Արմեն Հարությունյանն ասում է, որ զարգացած շուկայում օգտագործողն ունի այլընտրանք՝ կա ավելի խորը գիտելիքների տիրապետողի համար նախատեսված ինտերֆեյս և կա ինտերֆեյս, որն ավելի պարզ է և մեկ հպումով հնարավոր է անցնել մեկից մյուսին։

«Այստեղ պաշտպանության, անվտանգության որևէ հարց չի ծագում։ Ընդամենը բանկը կամ ֆինանսական կառույցը պետք է երկու ինտերֆեյս պատրաստի, որոնք դուք կկարողանաք մեկ կոճակով փոխել։ Իմ բանկը, որից օգտվում եմ Սինգապուրում, տարբերակ ունի այն նաև ծեր մարդկանց համար, որոնք դժվարանում են հեռախոսից օգտվել։ Վախերը կարծում եմ՝ պայմանավորված են այն ենթակառուցվածքով, որը երկրում գործում է»,- ասում է նա։
Արմեն Հարությունյանը նշում է, որ Չինաստանում այդ փոխակերպումը տեղի ունեցավ ավելի արագ, որովհետև այդ գործիքներն ավելի պարզ էին, քան կանխիկինը։ «Երբ որ մարդը հասկանում է, որ ցանկացած վայրում ինքը հեռախոսով կպահի QR կոդի վրա և կվճարի, արագ սովորում է։ Բայց մեր իրականության մեջ, ցավոք, ծառայությունների բազմաթիվ կետերում այդ հնարավորությունը չկա, և մարդը չի հասկանում՝ կանխի՞կ պահի իր մոտ, թե՞ քարտ, թե՞ QR կոդ։ Այսօր Սինգապուրի բանկերը, որոնք զարգացած են, ևս ճնշման տակ են, որովհետև ամեն օր նոր գործիք է հայտնվում և ամեն մեկը մի լուծում է տալիս։ Ֆինտեխը շատ պարզ է, մարդիկ չպետք է բարդացնեն, ուղղակի պետք է գնալ և անել»,- ասում է նա։