Անգլերենը՝ ինչպես մայրենին. լեզվի ուսուցման միջազգային մեթոդներ

Երբ սովորողները հաղթահարում են իրենց առջև դրված խնդիրը և անգլերենին տիրապետում են մայրենիի պես, դա արդեն դառնում է «A+ Skills»-ի հաղթանակը։
«A+ Skills»-ի հիմնադիր Արմինե Փանոսյանը Հայաստան եկավ 2016 թ. Լիբանանից, ինչպես ասում է՝ իր երազանքի ետևից, և հիմնադրեց Լեզուների ուսուցման կենտրոնը։ «A+ Skills» -ի գործունեությունը սկսելու համար Արմինեն փոքր միջոցներ ներդրեց, բայց փոխարենը՝ նոր ու անընդմեջ թարմացվող մեթոդներ բերեց: Դրա համար էլ կարևոր գիծն արդեն ունի՝ «իմ հաճախորդը գտնում է այն, ինչ փնտրում է»:

Անհատական ծրագրեր՝ տարբեր տարիքի, հետաքրքրությունների, նախասիրությունների համար, հետաքրքիր մշակված դասապրոցես՝ բոլորի համար: Ահա հիմնական առավելությունները, որոնք թույլ են տալիս արդյունքները գնահատել գերազանց՝ A+:
Այդ արդյունքներին հասնում են նաև մի շարք մեթոդների շնորհիվ: Լեզուն սովորելու համար բնությունը ցույց է տվել ճիշտ ճանապարհը՝ լսել։ Անընդհատ ականջի մեջ ունենալով այն լեզուն, որն ուզում է սովորել՝ մարդն ավելի արագ արդյունք կապահովի իր համար։ Սա կենտրոնի առաջնային մեթոդներից է: Կենտրոնի առաջնային նախապայմանն է անգլիախոս միջավայրի ստեղծումը: Իսկ կարգախոսն է՝ «սովորել, կիրառել և կատարելագործել»:

«A+ Skills» - ը առաջիններից մեկն էր Հայաստանում, որը ստեղծեց անգլերեն լեզվի ուսուցման կենտրոն երեխաների համար։ Այստեղ սովորում են երկու տարեկանից սկսած, իսկ երեխաների ծնողները համոզվել են, որ փոքր տարիքում օտար լեզվի ուսուցումն առավել արդյունավետ է և մնայուն, քան մեծ տարիքում։ Եվ դա ամենևին էլ դժվար չէ, համենայն դեպս՝ «A+ Skills»-ում: Դասը կազմակերպվում է այնպիսի խաղերի միջոցով, իսկ մասնագետները տիրապետում են այնպիսի հմտությունների, որոնց շնորհիվ երեխան ոչ միայն չի ձանձրանում, այլև հաճույքով է մասնակցում խաղ-դասերին։ Կենտրոնը նաև պարբերաբար տարբեր երկրներից՝ ԱՄՆ-ից, Անգլիայից, Ավստրալիայից, Լիբանանից, Իրանից ուսուցանող-զարգացնող նոր խաղեր ու ֆլեշքարտեր է պատվիրում, որպեսզի մշտապես ունենա նոր նյութեր։ «A+ Skills»-ում կա թեմատիկ նյութերի հսկայական բազա: Այստեղ հավաքագրված է մեծ քանակությամբ խաղերի և գրքերի տեսականի, դրա համար էլ երեխաները չեն ձանձրանում նույնը կրկնելուց։

Փոքր տարիքից արդեն երեխաները ազատվում են օտար լեզվով հաղորդակցվելու բարդույթներից, անգամ կարողանում են այնպիսի մակարդակի հասնել, որի համար մեծահասակներին անհրաժեշտ են տարիներ։ Դասապրոցեսի ընթացքում կիրառվող լեզուն բացարձակապես անգլերենն է: Այդ մեթոդով երեխաները ամբողջ ընթացքում գործածում են միայն անգլերենը՝ նպաստելով նաև լեզվամտածողության զարգացմանը։ Արմինե Փանոսյանը պատմում է, որ իրենց կենտրոնի առաջին փոքրիկների խումբը, որն ընդունվել էր 2016 թվականին, այսօր արդեն հասել է B2 մակարդակին, ինչը գոհացնող արդյունք է և ՛ ծնողների, և ՛ ուսուցիչների համար։

Կենտրոնը ամեն տարի կազմակերպում է ամառային ճամբարներ ու շրջայցեր: Այդ ընթացքում էլ անգլերենը կիրառում են տարբեր ձևերով: Նրանք երգում են, պարում, խաղում ու շփվում են միայն անգլերենով: Սա մեթոդ է, որն օգնում է երեխաներին կիրառել լեզուն առօրյա շփումներում։

Ոչ միայն երեխաների, այլև տարիքային մյուս բոլոր խմբերում առավելագույնը 7 հոգի են, որպեսզի ապահովվի անհատական մոտեցումը յուրաքանչյուրին: Մեծահասակների դեպքում արդեն կարևորվում է ինտերակտիվ դասընթացը։

«A+ Skills»- ում ուսանողները հաղթահարում են անգլերենով չխոսելու բարդույթը և վախը:

«A+ Skills»- ում անգլերենի ուսուցումը կատարվում է TEFL միջազգային մեթոդիկայով: Աշխարհի տարբեր առաջատար երկրներում անգլերենի ուսուցումը իրականացվում է այս մեթոդիկայով: Հիմնական էությունն այն է, որ ուսանողը դասաժամի ընթացքում կիրառում է միանգամից չորս հմտությունները, որոնք անհրաժեշտ են լեզվի ուսուցման համար։ Դրանք են՝ լսելը, խոսելը, կարդալն ու գրելը։ Յուրաքանչյուրի համար մեկ դասի ընթացքում հատկացվում է առանձին ժամանակ, ինչն էլ նպաստում է լեզվի համաչափ զարգացմանը։ Արդյունքում, յուրաքանչյուր դասաժամին ուսանողը լսում է, խոսում, իսկ քերականության ուսուցումը իրականացվում է հմտությունների կիրառման ընթացքում: Այսինքն՝ հմտությունների կիրառման ժամանակ ուղեղը սովորում է ճիշտ քերականական ձևեր գործածել, և ավտոմատացված տարբերակի միջոցով քերականական տարբեր հնարքները առավել ճշգրիտ են տպավորվում: Իր հերթին էլ՝ ժամանակն է ավելի արդյունավետ օգտագործվում։ Ընդհանուր դասապրոցեսի արդյունքը նաև այն է, որ ուսանողը ստիպված չէ մտքում թարգմանել ու նոր խոսել, այլ միանգամից ընկալում և արտաբերում է անգլերեն լեզվով, կիրառում լեզուն՝ ըստ իրավիճակի, առանց վախենալու սխալվելուց:

«A+ Skills»- դիմում են և ՛ ընդհանուր, և ՛ նեղ մասնագիտական անգլերեն սովորել ցանկացողները։ Ցանկացած մակարդակ ունեցող ուսանողների համար մշակվում և կիրառվում են դասապլաններ՝ ուղղված տվյալ ուսանողի լեզվի ուսուցման կարիքին:
Այստեղ ստեղծված է ուսանողակենտրոն լսարան. դասի ընթացքում խոսքի 80 տոկոսը հատկացվում է հենց ուսանողին, նա պետք է խոսի, պետք է սխալվի ու նորից խոսի, և անկախ ամեն ինչից, ուսուցիչը նրան չի ընդհատի: Ուսուցիչը դառնում է համակարգող, մոտիվացնող:

Նեղ մասնագիտական անգլերենի համար, ինչպիսիք են, օրինակ, բժշկական, տուրիստական, բիզնես անգերենը և այլն, «A+ Skills» կենտրոնը մշակել է հատուկ ծրագրեր, համապատասխանաբար վերապատրաստել մասնագետներ։

Կենտրոնը իրականացնում է TOEFL և IELTS-ի դասընթացներ: Ելնելով ուսանողների կարիքներից՝ կենտրոնի հիմնադիր Արմինե Փանոսյանը մշակել է ծրագրեր, որոնք հեշտացնում են քննության հանձման համար հմտությունների ըմբռնումը: Կենտրոնի ուսանողներից շատերը, հանձնելով քննությունները, շարունակել և շարունակում են իրենց ուսումը աշխարհի լավագույն համալսարաններում:

Այս քննություններին պատրաստելու համար կենտրոնը չի կիրառում անգիր անելու մեթոդը, այլ ցանկացած բառ ուսանողները սովորում են համապատասխան կոնտեքստում։ Եվ արդեն քննությունները դառնում են ոչ թե բարդ ու սթրես առաջացնող գործընթաց, այլ պարզունակ վարժություններ։ Նման պարապմունքներ կենտրոնն անցկացնում է նաև օնլայն եղանակով:

Մասնագետների վերապատրաստում։ «A+ Skills»-ի տնօրեն Արմինե Փանոսյանը Մեծ Բրիտանիայի INTESOL WORLDWIDE-ի հայաստանյան ներկայացուցիչն է և լիազորված է անցկացնելու TEFL/TESOL (Teaching English as a foreign language) –ի դասընթացներ անգլերենի ուսուցիչների կամ ուսանողների հետ, ինչը հնարավորություն է տալիս նրանց դառնալ միջազգայնորեն որակավորված մասնագետ և դասավանդել արտերկրում: Արմինե Փանոսյանը մասնագիտական այս ձեռքբերմանը մեծ պատասխանատվությամբ է վերաբերվում, քանի որ ոլորտում սկսում են դասավանդել իր կողմից որակավորված մասնագետները: Սա բացառիկ հնարավորություն է նաև Հայաստանում դասավանդող անգլերենի ուսուցիչների համար՝ իրենց ոլորտում առավել մրցունակ դառնալու համար: Այսինքն՝ կիրառելով TEFL/TESOL մեթոդիկան Հայաստանի դպրոցներում, մենք օգնում ենք հայ աշակերտներին սովորել լեզուն առավել հեշտ և արդյունավետ:

Ուսման տևողությունը տարբեր տարիքի սովորողների համար տարբեր է։ Երեխաները 9 ամիսը մեկ բարձրանում են իմացության մեկ մակարդակ, իսկ մեծահասակները՝ 2 ամիսը մեկ։ Դասապրոցեսը կազմակերպվում է նաև օնլայն։ Այս դեպքում ոչ միայն չի տուժում ուսման մակարդակը, այլ նաև առավել հարմար է դառնում խիտ գրաֆիկ ունեցող, բայց միևնույն ժամանակ անգլերենին տիրապետել ցանկացողների համար։ Այս պահին «A+ Skills»- ը իրականացնում է անգլերենի օնլայն դասընթացներ տարբեր մասնագիտություններ ունեցող ուսանողների հետ ԱՄՆ-ից, Ֆրանսիայից, Ռուսաստանից, Չինաստանից, Լիբանանից, Լեհաստանից։

Ամեն ինչ թեթև է առաջ գնում, ոչ մի կերպ չեն ծանրաբեռնում ուսանողներին և ստեղծում են այնպիսի միջավայր, որը կնպաստի դասերին հաճույքով մասնակցելուն։ Հիմնադիր Արմինե Փանոսյանն էլ անձամբ անցկացնում է դասերը, իսկ կոլեգաներին ընտրում է հատուկ կերպով։ Ընտրված մասնագետները նախ անցնում են վերապատրաստում, ապա իրենց անհատական ուսուցման ծրագրով իրավունք են ստանում դասավանդելու։ Կենտրոնում յուրաքանչյուր դասապատրաստողի ծրագիր պետք է կազմված լինի TEFL–ի մեթոդով։

«A+ Skills» -ում նաև չեն մոռանում թեմատիկ դասապրոցեսների մասին։ Այստեղ նշում են Հելլոինը, Սուրբ Ծնունդը, Շնորհակալության օրն ու մնացած տոները՝ համապատասխան միջավայրով ու բառապաշարով։

Կենտրոնը մշտապես բաց է նաև համագործակցութան համար։

«A+ Skills»-ը 2018- 2019 ուսումնական տարվա ընթացքում անգլերեն լեզվի ուսուցման ծրագրերով և թեմատիկ խաղադասերով աշխատել է մանկապարտեզների ու դպրոցների հետ, եղել է փորձի փոխանակում և համագործակցություն ‹‹Ինդիգո›› մանկապարտեզի և «Լույս աշխարհ» զարգացման կենտրոնի հետ:

Արմինե Փանոսյանը համարում է, որ այսօր հասել է իր երազանքին, այն երազանքին, որն իրեն Լիբանանից բերեց Հայաստան։ «Մշտապես առաջնորդվում եմ Նելսոն Մանդելայի հետևյալ խոսքերով՝ կրթությունը ամենահզոր զենքն է, որը դու կարող ես օգտագործել աշխարհը փոխելու համար: Եվ մյուս կարևոր միտքն էլ պատկանում է Մահաթմա Գանդիին, թե՝ մենք ինքներս պիտի լինենք այն փոփոխությունը, որն ուզում ենք տեսնել աշխարհում»։

Տեսնելով իր կենտրոնի ուսանողներին և նրանց հաջողությունները՝ Արմինեն հասկանում է, թե ինչի մասին էր երազում ինքը տարիներ առաջ։

Իսկ «A+ Skills» կենտրոնի դռները բաց են բոլորի համար: Այստեղ ուսուցումը մատչելի է, որակյալ ու մրցունակ։ Ուսանողները ոչ միայն սովորում են, այլև որակավորվում և սկսում են դասավանդել այլ հաստատություններում։