Գարունն այս տարի ուշ է գալու. ինչ են կանխատեսում ամերիկյան արջամուկն ու հայկական ոչխարը

ԱՄՆ Փենսիլվանիա նահանգի հայտնի արջամուկը՝ Ֆիլ Փանքսատոնեցին, փետրվարի 2-ին՝ հերթական Արջամկան օրը, տեսել է իր ստվերը եւ այդպիսով Փենսիլվանիայի բնակիչների համար կանխատեսել` ձմեռը եւս վեց շաբաթ կտեւի ու գարունը ուշ կգա։ BBC-ին հաղորդում է, որ Փանքսատոն քաղաքից հարավ գտնվող Գոբլերս Նոբ բլրի մոտ արջամուկ Ֆիլին ձմեռային քնից արթնացնելու արարողությանը հետեւել են հազարավոր մարդիկ։

Այս արարողությունը ամերիկացիների շրջանում մեծ ժողովրդականություն է ձեռք բերել եւ ողջ աշխարհում հայտնի դարձել 1993 թվականին նկարահանված «Արջամկան օրը» հայտնի ֆիլմից հետո։

Associated Press-ը հայտնում է, որ արջամկան արթնացման արարողությունն իրականում բազմադարյա պատմություն ունի․ այն Փենսիլվանիա են բերել գերմանացի գաղութարարները, որոնց նախնիները հայրենիքում դարեր շարունակ արջամկան վարքագծով փորձել են կանխատեսել գարնան գալուստը՝ ձմեռային արեւադարձի եւ գարնանային գիշերահավասարի ուղիղ միջնամասում գտնվող օրը։

Հայկական ոչխարը` ամերիկյան արջամկան փոխարեն

Հայկական ավանդություններով եւ եղանակի կանխատեսման բազմաթիվ տարբերակներ են եղել։ Հայաստանում արջամկանը հիմնականում փոխարինում էր ոչխարը։ Եթե ոչխարները շուտ էին դուրս գալիս արոտ կամ անասունը հանգիստ էր պահում իրեն՝ կարծում էին, որ ձմեռը երկար չի տեւի։ Կա հայկական ասացվածք. «Երբ գառը խաղաց, ձյունը ճանապարհին է»։

Կանխատեսման այլ տարբերակներ եւս կային։ Օրինակ` եթե Տեառնընդառաջի օրը եղանակը արեւոտ ու պարզ էր, կանխատեսում էին, որ ձմեռը կարճ կտեւի։ Եթե Սուրբ Սարգսի օրը ցուրտ ու խիստ էր, ասում էին՝ ձմեռը դեռ «ուժ ունի»։ Սակայն ինչ էլ լինի, հիշենք  հայկական հիմնական ասացվածքը. «Ձմեռը մեկ օրով չի գալիս, մեկ օրով էլ չի գնում»։

Աղբյուրը՝ Ռադիոլուր