Հանդիպում Կոսովոյի գործող վարչապետ Ալբին Կուրտիի հետ

Հունաստանի նախագահ Կոնստանտինոս Տասուլասն այցելել է Հայոց ցեղասպանության հուշահամալիր

Հայաստան է ժամանել Նորվեգիայի Թագավորության վարչապետը

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով Հայաստան է ժամանել Ռումինիայի նախագահը

Հայաստան են ժամանել Լեհաստանի և Չեխիայի վարչապետները

Շվեյցարիայի նախագահը ժամանել է Երևան

Հայաստան է ժամանել ՄԹ վարչապետ Քիր Սթարմերը

Հայաստան է ժամանել Մոլդովայի նախագահ Մայա Սանդուն

Հայաստան է ժամանել Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն

Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովին մասնակցելու նպատակով ՀՀ են ժամանել Ֆինլանդիայի և Սերբիայի վարչապետները

Հայաստան է ժամանել Հունաստանի նախագահ Կոնստանտինոս Տասուլասը

Զելենսկին ժամանեց Երևան

Վարչապետը հանդիպել է ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Ֆերիդուն Սինիրլիօղլուի հետ

Տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Մարկ Քարնիի հանդիպումը

Տեղի է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի և Իլիանա Յոտովայի հանդիպումը. Հայաստանի և Բուլղարիայի միջև ստորագրվել է ռազմավարական գործընկերության մասին հռչակագիր

Նիկոլ Փաշինյանը և Ինգա Ռուգինիենեն քննարկել են Հայաստան-Լիտվա հարաբերությունների հետագա զարգացման հեռանկարները

Կանադայի վարչապետը ժամանել է Հայաստան

Հայաստան է ժամանել Բուլղարիայի Հանրապետության նախագահը

Հայաստան է ժամանել Լիխտենշտայնի իշխանապետության վարչապետ Բրիգիտտե Հաասը

Կիրանցի վերականգնված Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու օծման արարողությունը

Միխայիլ Մուդրիկը հակադոպինգային կանոնները խախտելու համար որակազրկվել է 4 տարով

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի հերթական նիստ

Եվրոպական միությունը 8.55 միլիոն եվրո է հատկացրել կրթության ոլորտի բարեփոխումներին

«Ուժեղ Հայաստանի» անունից հանդես եկող, ընտրակաշառք տալու, ստանալու մեղադրանքներով ձերբակալված 3 անձի նկատմամբ խափանման միջոց կիրառվել է կալանքը

Աշրաֆ Հակիմին բաց կթողնի հաջորդ շաբաթ կայանալիք «Բավարիայի» դեմ հանդիպումը

Պաբլո Էսկոբարի գետաձիերը հավանաբար շուտով փոխեն իրենց բնակության վայրը

Իրանի ֆուտբոլի ֆեդերացիայի պատվիրակությունը հետ է դարձել Կանադայի օդանավակայանից և բաց թողել ՖԻՖԱ-ի հանդիպումը

Արտաշատ պատմական մայրաքաղաքը դարձնել մեր երկրի ամենաայցելվող վայրերից մեկը

Ռուս-ուկրաինական հակամարտության դադարեցման շուրջ բանակցությունները փակուղի են մտել

Բարձրացնել ոստիկանությունում ծառայության գրավչությունը և ապահովել ոստիկանության ծառայողների սոցիալական լրացուցիչ երաշխիքներ

Իրանը Հորմուզի նեղուցում նոր կանոններ կսահմանի

ԿԸՀ-ն 48 ժամ է տվել առաջադրված կուսակցություններին՝ թերի լրացված փաստաթղթերը լրացնելու նպատակով

Հանրապետության հրապարակը և հարակից փողոցները մայիսի 1-ին փակ կլինեն

Հայաստանում սուպերհամակարգչային և տվյալների մշակման գերհզոր կենտրոնի ծրագիրը կիրականացվի 170 մլրդ դրամի ներդրմամբ

Հայաստանի գավաթի խաղարկության եզրափակիչում կմրցեն «Նոան» և «Ուրարտուն»

Իմ առաջիկա նպատակը «Բենֆիկային» Չեմպիոնների լիգա դուրս բերելն է

Կառավարությունը հավանություն է տվել «Խաղաղության խորհրդի կանոնադրությունը վավերացնելու մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին

Ռուսաստանն արգելել է «Ջերմուկի» ևս 1,1 մլն շշի վաճառքը

Հեղուկ գազի գները էական կիջնեն

Իրանի արտգործնախարարը գործընկերների հետ քննարկել է տարածաշրջանային իրավիճակը

Մենք ենք պետք Եվրոպային, թե Եվրոպան` մեզ

Ադրբեջանի հետ նման հարց երբեք չենք քննարկել, երբե՛ք. Փաշինյանը՝ ադրբեջանցիների վերադարձի մասին

Հայաստանը կընդունի ավելի քան 100 հազար երկրպագուի

Իրանի նավթային արդյունաբերությունը փլուզման եզրին է. ամերիկյան շրջափակման հետևանքները

Գերիների հարցը Հայաստանը քննարկում է Ադրբեջանի հետ երկկողմ ձևաչափով

Ապահովագրավճարների վճարման նոր վերջնաժամկետ՝ ԱՁ-ների ու նոտարների համար

Մատչելի ընտրատեղամասեր հենաշարժական խնդիրներ ունեցող ընտրողների համար. հրապարակվել է կենտրոնների ցանկը

Վարչական ռեսուրս կիրառող պաշտոնյան կազատվի աշխատանքից

Ցանկացած միջազգային հյուրի պետք է ընդունենք հնարավորինս լավ. Փաշինյանը՝ Ադրբեջանի փոխվարչապետի այցի մասին

Ֆրանսիայի Հանրապետության նախագահ Էմանուել Մակրոնը մայիսի 3-5-ը կժամանի Հայաստանի Հանրապետություն

Ամբողջ լրահոսը »

1 Դեկտեմբեր, 2025 10:28 Բիզնես

SIPRI-ն հայտնել է խոշոր զենք արտադրողների ռեկորդային եկամուտների մասին 2024 թվականին

Աշխարհի 100 խոշորագույն զենք արտադրողների ընդհանուր եկամուտները 2024 թվականին աճել են 5.9%-ով՝ հասնելով նոր ռեկորդային 679 միլիարդ դոլարի: Այս ցուցանիշը վերջին տասը տարիների ընթացքում՝ 2015-ից 2024 թվականներին, աճել է 26%-ով: Այս հաշվարկները ներկայացված են Ստոկհոլմի միջազգային խաղաղության հետազոտությունների ինստիտուտի (SIPRI) թարմացված տարեգրքում՝ «100 խոշորագույն զենք արտադրողները և ռազմական ծառայությունների ընկերությունները 2024 թվականին»:

Վերլուծաբանները այս աճը բացատրում են Եվրոպայի և Միացյալ Նահանգների ընկերությունների կողմից զենքի վաճառքից ստացված եկամուտների աճով: Ընդհանուր առմամբ, աճ է նկատվել բոլոր տարածաշրջաններում, բացառությամբ Ասիայի և Օվկիանիայի, որտեղ գրանցվել է աննշան անկում, հիմնականում պայմանավորված չինական զենք արտադրող ընկերությունների ընդհանուր եկամուտների անկմամբ:

Ռազմական տեխնիկայի պահանջարկի աճը 2024 թվականին հիմնականում պայմանավորված է աշխարհաքաղաքական լարվածության աճով: Սա հանգեցրեց 100 ընկերություններից 77-ի եկամուտների աճի, որոնցից երկու կորպորացիաներ՝ Czechoslovak Group (+193%; 46-րդ տեղ) և American SpaceX (+103%; 77-րդ տեղ)՝ կրկնապատկեցին իրենց եկամուտները։

2024 թվականին 100 խոշորագույն զենքի ընկերություններից 39-ը գտնվում էին ԱՄՆ-ում՝ իրենց եկամուտը մեծացնելով 3.8%-ով՝ հասնելով 334 միլիարդ դոլարի։ Սա կազմում է զենքի համաշխարհային վաճառքից ստացված եկամտի 49%-ը։ Չորս ամերիկյան կորպորացիաներ աշխարհի առաջատար հինգ արտադրողների շարքում են՝ Lockheed Martin-ը, RTX-ը, Northrop Grumman-ը և General Dynamics-ը։ General Dynamics-ը իր եկամուտը մեծացրել է 8.1%-ով՝ պայմանավորված արդիականացման ծրագրով և Virginia և Columbia դասի միջուկային սուզանավերի մշակմամբ։ Մասնագետները նաև մատնանշում են ծրագրի իրականացման ուշացումները և ծախսերի գերծախսերը։ Օրինակ՝ Columbia սուզանավային ծրագրի 2024 թվականի բյուջեն նախատեսվածից 17 միլիարդ դոլարով ավելի էր, իսկ առաջին վաֆլիի արտադրությունը ժամանակացույցից առնվազն 16 ամիս ուշացել էր։

Աշխարհի խոշորագույն արտադրող Lockheed Martin-ը 2024 թվականին գրանցել է եկամտի աճ՝ 2020 թվականից ի վեր առաջին անգամ՝ աճելով 3.2%-ով՝ հասնելով 64.7 միլիարդ դոլարի: Սա պայմանավորված է F-35 կործանիչների մատակարարումներով: Սակայն, 2023 թվականին արտադրությունը հետաձգվել է. 2024 թվականին հաճախորդներին մատակարարված 110 ինքնաթիռները միջինում ուշացել են 238 օրով մեկ ինքնաթիռի համար: Ավելին, F-35 ծրագիրը համակարգված գերազանցել է ծախսերը: SIPRI-ի տվյալներով՝ ծրագրի ընդհանուր արժեքը կազմել է 485 միլիարդ դոլար, ինչը 43 միլիարդ դոլարով ավելի է, քան 2022 թվականի գնահատականը:

Զենքի համաշխարհային վաճառքից ստացված եկամտի 22%-ը գալիս է 26 եվրոպական ընկերություններից. 2024 թվականին նրանց եկամուտը աճել է 13%-ով՝ հասնելով 151 միլիարդ դոլարի: Յոթ ընկերություններ գտնվում են Մեծ Բրիտանիայում. նրանց եկամուտը աճել է 6.6%-ով՝ հասնելով 52.2 միլիարդ դոլարի (ընդհանուր եկամտի 7.7%-ը): Կորպորացիաներից մեկը՝ BAE Systems-ը, դարձել է աշխարհի չորրորդ խոշորագույն արտադրողը: Չորս ֆրանսիական ընկերություններ 2024 թվականին 12%-ով ավելի շատ են վաստակել, քան 2023 թվականին՝ հասնելով 26.1 միլիարդ դոլարի։ Չորս գերմանական ընկերությունների եկամուտները աճել են 36%-ով՝ հասնելով 14.9 միլիարդ դոլարի, մինչդեռ երկու իտալական ընկերություններ աճել են 9.1%-ով՝ հասնելով 16.8 միլիարդ դոլարի։ Երեք տրանսեվրոպական կորպորացիաներ՝ ինքնաթիռների արտադրող Airbus-ը, հրթիռների արտադրող MBDA-ն և ցամաքային համակարգերի արտադրող KNDS-ը, 2024 թվականին վաստակել են 22.7 միլիարդ դոլար։

Վարկանիշում ընդգրկված միակ չեխական ընկերությունը, որի եկամուտները աճել են ռեկորդային 193%-ով, վաստակել է 3.6 միլիարդ դոլար։ Մասնագետները դա կապում են Չեխական զինամթերքի նախաձեռնության (CAI) մեկնարկի հետ, որը Չեխիայի կառավարությունը մեկնարկել է 2024 թվականին՝ Ուկրաինայի համար հրետանային արկեր ձեռք բերելու և գնելու համար։ Ընկերության եկամտի կեսից ավելին այս կամ այն կերպ կապված էր Ուկրաինայի հետ։

SIPRI-ի վերլուծաբանները երրորդ տարին անընդմեջ վարկանիշում ներառել են միայն երկու ռուսական ընկերություն՝ Rostec-ը (յոթերորդ տեղ) և United Shipbuilding Corporation-ը (USC) (41-րդ տեղ)։ Մասնագետները սա բացատրում են ռուս զենք արտադրողների վերաբերյալ հրապարակայնորեն հասանելի տվյալների բացակայությամբ: Rostec-ի և USC-ի համակցված եկամուտը 2024 թվականին աճել է 23%-ով՝ հասնելով 31.2 միլիարդ դոլարի (գլոբալ եկամտի 4.6%-ը). «ներքին պահանջարկի կտրուկ աճը բավարար էր արտահանման անկումից եկամտի կորուստը փոխհատուցելու համար»:

Վերլուծաբանների կարծիքով, Ռուսաստանը 2024 թվականին ակտիվորեն արտադրել է զինամթերք, զրահապատ մեքենաներ, հրետանի, հրթիռներ և անօդաչու թռչող սարքեր (ԱԹՍ): Օրինակ, 2024 թվականին այն արտադրել է 420%-ով ավելի 152 մմ հրետանային արկեր, քան 2022 թվականին՝ 1.3 միլիոն՝ 250,000-ի դիմաց:

Չինական ութ ընկերությունների զենքի վաճառքից համակցված եկամուտը նվազել է 10%-ով՝ հասնելով 88.3 միլիարդ դոլարի (գլոբալ եկամտի 13%-ը): Այս կորպորացիաներից վեցը մեղադրվել են գնումների գործընթացում կոռուպցիայի մեջ, ինչը հանգեցրել է գործող պայմանագրերի վերանայմանը և նոր մատակարարումների ուշացմանը: Չինաստանի խոշորագույն արտադրողը՝ AVIC-ը, զբաղեցրել է ութերորդ տեղը, չնայած նրա եկամուտը նվազել է 1.3%-ով՝ ռազմական ինքնաթիռների մատակարարումների դանդաղման պատճառով: Հողային համակարգերի արտադրող NORINCO-ն (11-րդ տեղ, անկում 31%) գրանցել է եկամտի ամենամեծ անկումը՝ Չինաստանի կառավարության կողմից ընկերության հետ մի քանի խոշոր պայմանագրերի վերանայման և հետաձգման, ինչպես նաև դրա ղեկավարության փոխարինման պատճառով:

Հարավկորեական չորս ընկերությունների եկամուտները աճել են 31%-ով: