Ինչպե՞ս կավարտվի Ուկրաինայի պատերազմը. Վաշինգտոնը չի հավատում, որ Կիեւը կարող է հաղթել․ The National Interest

Ինչպե՞ս կավարտվի Ուկրաինայի պատերազմը։ Բայդենի վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաները մասնավոր կերպով խոստովանում են, թե կարծում են, որ ոչ Ուկրաինան, ոչ Ռուսաստանը ի վիճակի չեն միանգամից հաղթել պատերազմում: Միեւնույն ժամանակ, Բայդենի վարչակազմը բացառել է Ուկրաինային հակամարտությունը դադարեցնելու բանակցությունների դրդելը, չնայած երկու կողմերի աճող անհանգստությանը տնտեսական եւ անվտանգության հնարավոր հետեւանքների վերաբերյալ, եթե ԱՄՆ-ը ներքաշվի Ռուսաստանի հետ ուղղակի ռազմական գործողությունների մեջ: Փոխարենը Վաշինգտոնը շարունակում է միլիարդավոր դոլարների զենք, տեխնիկա եւ օգնություն ուղարկել Ուկրաինային, չնայած չի հավատում, որ Կիեւը կարող է հաղթել պատերազմում։ Դա ոչ այնքան խելացի աշխարհաքաղաքական ռազմավարություն է, էլ չասած ամերիկյան հարկատուների փողերի խելամիտ կառավարման մասին, գրում է The National Interest-ը։

«Այս պահին բանակցություններն անեծք են թվում ինչպես ուկրաինական, այնպես էլ ռուսական կողմի համար։ Սակայն բոլոր պատերազմները պետք է մի օր ավարտվեն: Եթե ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը շահագրգռված չէ օգտագործել ազդեցության ամերիկյան որեւէ լծակ, որպեսզի ստիպի Ուկրաինային եւ Ռուսաստանին նստել բանակցային սեղանի շուրջ, օրինակ՝ Մոսկվայի նկատմամբ պատժամիջոցների չեղարկումը կամ Կիեւին հաղորդելը, որ իր աջակցությունը պայմանական է, ապա, կարծես, տեսանելի ապագայում արյունահեղությունը կշարունակվի։ Այդ դեպքում որո՞նք են պատերազմի զարգացման մի քանի ճշմարտանման սցենարները:

Ուկրաինայի նախագահ Վլադիմիր Զելենսկին պնդում է, որ Ուկրաինան ամբողջությամբ դուրս կմղի Ռուսաստանին Ուկրաինայից, այդ թվում՝ Ղրիմից։ Եթե այս սցենարն իրականանա, Մոսկվան կարող է օգտագործել իր վերջին հաղթաթուղթը` տակտիկական միջուկային զենքը: ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինը հող է նախապատրաստել այդպիսի սցենարի համար՝ ասելով, որ բռնակցված տարածքներն այժմ պետք է համարվեն Ռուսաստանի մաս եւ կպաշտպանվեն բոլոր հասանելի միջոցներով։ Պուտինը կարող է հրամայել օգտագործել միջուկային զենք՝ փորձելով ստիպել Ուկրաինային նստել բանակցությունների սեղանի շուրջ։ Թեեւ հասկանալի է, որ Ուկրաինան կցանկանար օգուտ քաղել իր վերջին հաղթանակներից եւ հետ վերցնել ավելի շատ տարածքներ։ Ուկրաինայում միջուկային զենքի օգտագործումն աղետալի կլինի եւ կարող է հանգեցնել ԱՄՆ-ի կամ ՆԱՏՕ-ի անմիջական ներգրավմանը հակամարտության մեջ:

Պետք է դիտարկել նաեւ հակառակ սցենարը։ Ռուսաստանը, չնայած իր անթիվ անհաջողություններին, կարող է միջոց գտնել, որպեսզի մեղմի իր վատ ցուցանիշները եւ սկսի սովորական հարվածներ հասցնել ուկրաինացի զինված ուժերին ու ուկրաինական նոր տարածքներ նվաճի։ Սա առաջին դեպքը չի լինի Ռուսաստանի պատմության մեջ, երբ նա ակնհայտ պարտությունը վերածում է հաղթանակի՝ նայեք Ռուսաստանի մոտալուտ ռազմական կրախին 1941 թվականին նացիստական Գերմանիայի ներխուժումից հետո, որին հաջորդեց Կարմիր բանակի վերջնական հաղթանակը 1945 թվականին: Եթե Ռուսաստանին հաջողվի համախմբել իր ուժերը եւ ավելի խորանալ Ուկրաինայի տարածքում, դա կհանգեցնի ավելի շատ անհարկի մահերի ու ավերածությունների եւ կվատթարացնի Կիեւի բանակցային դիրքը, եթե նա փորձի պատերազմի դիվանագիտական կարգավորում գտնել:

Երրորդ հնարավոր սցենարը ձգձգվող փակուղին է: Ներկայիս ուկրաինական եւ ռուսական ճակատային գծերը կարող են կայունանալ՝ երկու կողմերից էլ առանց տարածքային փոխանակման: Թեեւ փակուղային իրավիճակը կխաթարի Ռուսաստանին իր ողջ տարածքից դուրս մղելու Ուկրաինայի ջանքերը, այն կարող է ի վերջո Կիեւին ու Մոսկվային բերել այն եզրակացության, որ դիվանագիտությունը առաջընթացի լավագույն ուղին է: Ուկրաինան պետք է նաեւ գիտակցի, որ ԱՄՆ-ի եւ Եվրոպայի աջակցությունը կարող է թուլանալ, եթե պատերազմը շարունակվի: Թեեւ Ուկրաինան կարող է պատերազմ վարել այնպես, ինչպես հարմար է գտնում, նա ներկայումս մեծապես կախված է Արեւմուտքի օգնությունից եւ աջակցությունից: Եթե այս աջակցությունը նվազի, բանակցություններում Ուկրաինայի դիրքը կրկին ավելի թույլ կլինի, քան եթե նա պնդեր որ կարգավորում լինի՝ մարտի դաշտում հաջողության հասնելուց հետ:

Վերջին սցենարն այն է, որ ներքին ռուսական դժգոհությունը հանգեցնի քաղաքական հեղաշրջման Մոսկվայում: Կարելի էր հուսալ, որ Կրեմլի նոր ռեժիմը կփորձի կրճատել իր կորուստներն ու վերջ դնել պատերազմին։ Հաշվի առնելով Պուտինի ազդեցությունը ռուսական իսթեբլիշմենտի վրա, այս սցենարը քիչ հավանական է թվում, բայց այն պետք չէ ամբողջությամբ հերքել: Սակայն Պուտինի հեռացումը կարող է լուրջ անցանկալի հետեւանքներ ունենալ եւ հանգեցնել վտանգավոր անկայունության աշխարհի ամենամեծ միջուկային տերությունում: Անհասկանալի է նաեւ, թե կձգտի արդյոք նրա իրավահաջորդը Ուկրաինայի պատերազմի դադարեցման կամ ավելի բարեկամական հարաբերությունների Արեւմուտքի հետ: Ռուսական վերնախավի շատ ներկայացուցիչներ մտահոգություն են հայտնել, որ Պուտինը բավականաչափ ագրեսիվ չէ Ուկրաինայի նկատմամբ:

Իսրայելի նախկին վարչապետ Իցհակ Ռաբինը մի անգամ դիպուկ նշել է. «Բարեկամների հետ չեք հաշտվի: Դուք դա անում եք շատ տհաճ թշնամիների հետ»: Իսկապես, պատմությունը ցույց է տալիս, որ միջպետական պատերազմների մեծ մասն ավարտվում է դիվանագիտության այս կամ այն ձեւով, ընդ որում՝ մի կողմի լիակատար հաղթանակ հազվադեպ է լինում: Ավելին, միջուկային զենքի առկայությունը մեծացնում է ռիսկը։ Միացյալ Նահանգները ձգձգում է հակամարտությունը, որում Ուկրաինայի համար նույնիսկ ամենալավատեսական սցենարը՝ իր ամբողջ տարածքի վերադարձը, կարող է հանգեցնել աներեւակայելի հետեւանքների, եթեՌուսաստանը միջուկային զենք կիրառի։ Իրականությունն այն է, որ Ուկրաինայի ճակատագիրը սկզբունքորեն չի ազդում ԱՄՆ-ի անվտանգության վրա։ Բայդենի վերջին մեկնաբանությունն այն մասին, որ Ուկրաինայում պատերազմը բարձրացրել է միջուկային արմագեդոնի վտանգը Կուբայի հրթիռային ճգնաժամից ի վեր ամենաբարձր մակարդակի վրա, պետք է տագնապ առաջացներ Վաշինգտոնում եւ մտորումներ առաջացներ ԱՄՆ ներկայիս քաղաքականության վերաբերյալ: Փոխարենը Վաշինգտոնը, կարծես, գոհ է, որ շարունակում է սովորական ռեժիմով գործերը վարել»: