ՄԻԵԴ. Արդարադատության տանող ճանապարհ

Մայիսի 29-ին ՄԻԵԴ-ը հրապարակեց իր խորհրդատվական կարծիքը Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանին մեղսագրվող սահմանադրական կարգը տապալելու 300.1 հոդվածի վերաբերյալ, ինչպես նաեւ դրա կիրառմանը Մարդու իրավունքների եվրոպական կոնվենցիայի 7-րդ հոդվածի լույսի ներքո՝ չկա պատիժ առանց օրենքի։

Պատասխանելով Ռոբերտ Քոչարյանի գործին վերաբերող թերեւս ամենակարեւոր հարցին՝ նրան մեղսագրվող սահմանադրական կարգը տապալելու հոդվածին, ՄԻԵԴ դատավորները իրենց խորհրդատվական կարծիքում գրել են՝ գնահատական տալու համար պետք է հաշվի առնել գործի կոնկրետ հանգամանքները, այլ ոչ թե կատարվի վերացական մեկնաբանություն։

Մեղմ ասած, ՄԻԵԴ-ի խորհրդատվական կարծիքի հրապարակումից հետո կտրուկ ընկավ մեղադրող կողմի, նրանց թիկունքում կանգնածների տրամադրությունը: Ճիշտ է, հանրային կարծիքի վրա ազդելու համարփորձ արվեց տպավորություն ստեղծել, թե ՄԻԵԴ-ը հավանություն է տվել մեղադրող կողմի գործողություններին, բայց այդ փորձերն այնքան թույլ եւ ծույլ էին, որ անգամ իրենք չհավատացին իրենց ասածին:

ՄԻԵԴ-ի կարծիքի հրապարակումը խորհրդանշական է, այն արդարադատության տանող ճանապարհի սկիզբն է: Նույնիսկ գլխավոր դատախազի մամուլու խոսնակի ֆեյսբուքյան գրառումը վկայեց, որ գլխավոր դատախազությունում հասկացել են, թե ինչ է ասել ՄԻԵԴ-ը եւ պարզապես ցանկանում են ժամանակ շահել:

Անկասկած, ՄԻԵԴ-ը ճանապարհ բացեց դեպի արդարադատություն, եւ շուտով արդարադատությունը հաղթելու է, բայց տեսեք, թե ինչ գնով: Հայաստանի հեղինակությանը, Հայաստանի միջազգային կշռին ծանր հարվածներ հասցնելու գնով: 

Ըստ էության ՄԻԵԴ-ում ասել են այն, ինչ երկար ժամանակ պնդում են ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանները: Պարզից էլ պարզ է, որ եթե Եվրոպական դատարանը ՀՀ երկրորդ նախագահին մեղսագրվող 300.1 հոդվածում խնդիր չտեսներ, չէր անդրադառնա այս հարցին, այն էլ նման ձեւակերպումներով:

Մի շատ կարեւոր հանգամանք եւս. խորհրդատվական կարծիքում հստակ նշված է, որ պետք է ուշադրություն դարձնել ներպետական պրակտիկային, իսկ նույն այդ պրակտիկան մենք ունենք: Մի՞թե դատախազությունում մոռացել են «Յոթի գործ»-ի մասին: Ի դեպ Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ քրեական հետապնդման դադարեցման հիմնական պատճառը հենց այդ հետադարձ ուժի սկզբունքի կիրառումն էր:

Այսպիսով, եթե անգամ ՄԻԵԴ կարծիքի հրապարակումից հետո դատախազոսւթյունում համապատասխան եզրահանգումներ չանեն, եթե համապատասխան եզրահանգումներ չանի դատավոր Աննա Դանիբեկյանը, ապա մենք մեկ անգամ եւս կհամոզվենք, եւ ոչ միայն մենք, այլ նաեւ նույն ՄԻԵԴ-ը եւ միջազգային հանրությունը, որ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ իրականացվում է քաղաքական հետապնդում:

Պետության հեղինակությունից եւ առաջընթացից չի բխում, որ երկրորդ նախագահը, որը մեր երկրի կայացման եւ զարգացման, Արցախի ազատագրման հարցում հսկայածավալ ներդրում ունի, հայտնվի մեղադրյալի կարգավիճակում, զրկվի ազատությունից, այն էլ, ինչպես պնդում են մասնագետները, ծայրից ծայր հոինված գործով:

Մեկ անգամ եւս շեշտենք, որ ՄԻԵԴ-ն իրեն ուղղված երրորդ հարցին պատասխանելիս շեշտել է, որ Ռոբերտ Քոչարյանին վերագրվող հոդվածը հստակության խնդիր ունի: Եվրոպական դատարանն, ինչպես նախկինում բազմաթիվ անգամներ նշել են երկրորդ նախագահի փաստաբանները, պնդում է, որ բլանկետային նորմը կարող է կիրառելի լինել, կարող է լինել իրավաչափ միայն այն դեպքում, եթե այն բավարար հստակ է եւ կանխատեսելի, ինչը, այս դեպքում ակնհայտորեն գոյություն չունի:

Հիմա, երբ արդեն ունենք ՄԻԵԴ խորհրդատվական կարծիքը, որը որքան էլ ցանկանան այս կամ այն կերպ մեկնաբանել, բավական հստակ է եւ պարզ, անհրաժեշտ է գնալ առաջին քայլին՝ փոխել Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը, որից հետո արդեն խորանալ հարուցված քրեական գործի մեջ եւ հասկանալ, թե ովքեր են պատվիրատուները եւ ովքեր են հորինել բազմաթիվ հարցեր առաջացնող այս գործը:

Գեղամ Նազարյան

Top-News.am