1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 14 դեկտեմբերի 2017թ., 00:00
Հրազդանի քաղաքապետարանը հայտնվել է «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ի սև ցուցակում Պարտքի հետ զուգահեռ պահուստներն էլ են աճել Սելֆիներով և սիմպոզիումներով հայտնի Արտակ Ալեքսանյանը «համեստ» աշխատավարձով գերթանկարժեք մեքենաներ է գնել Դեկտեմբերին քննություն հանձնողնել ցանկացողների թիվը պակասել է «Աշխարհն աղետի շեմին է». Գորբաչովը դիմել է ԱՄՆ և ՌԴ նախագահներին ՀՀ տարածքում ահաբեկչական գործողություններ իրականացնելու մեղադրանքով ԱՄՆ քաղաքացի է հետախուզվում Խոշոր վթար Երեւանում. բախվել են Nissan-ը ու ՊՆ-ի տանկեր տեղափոխող քարշակը (լուսանկարներ) Սաակաշվիլին ցանկանում է Օդեսայի քաղաքապետ դառնալ Միրչա Լուչեսկուն առանձնացրել է Հենրիխ Մխիթարյանին ՀՀ ավտոճանապարհների վիճակն այսօր Բրազիլիայի նախագահը հերթական վիրահատությանն է ենթարկվել ԱԺ–ում «տանձ, խնձոր, մանդարին» էլ չեն բաժանի ՊԵԿ նախագահն ու գործարարները կհանդիպեն Ծաղկաձորում` առանց խաշի, թեյի սեղանով Արմավիրի մարզում գործազուրկների թիվն ավելացել է Նոր սկանդալ. Հերմինե Նաղդալյանը չի վճարել մի քանի մլն-ի հասած երթեւեկության տուգանքները Աշխատավարձերի բարձրացումը դժգոհության լուրջ ալիք է բարձրացրել հիվանդանոցում Մաեստրոյի հումորը սահման չի ճանաչում. «անցած-գնացած» պատմություն է Փելեշյանը գողական «բազառի» է վերածել վեճն ու «ատչոտ» պահանջել Թուրքիան շարունակում է լրագրողների «գլխավոր բանտապանը» լինել Թուրք տղամարդը հարսանիքին պարող երեխային ոտքի հարվածով տապալել է գետին Մեքենան ամուսինների վեճի պատճառ Ձեռքերդ հեռու իմ քույրիկից (Տեսանյութ) Երեւանի քաղաքապետարանը 34 մլն դրամով 2017 թվականի «Տոյոտա» ավտոմեքենաներ է գնել Ջորջ Քլունին 14 ընկերներին 1-ական միլիոն դոլար է նվիրել Նոյեմբերին թանկացած մթերքների թոփ-10-յակը Տիգրան Բարսեղյանի գոլի շնորհիվ Վարդարը հաղթել է (տեսանյութ) Նոր՝ կրքոտ պար VARDA-ից Թեո Հերնանդեսի, Մարսելոյի եւ Կեյլոր Նավասի կանայք Աբու Դաբիում շրջել են հիջաբներով (Լուսանկարներ) Ադրբեջանական հատուկ ծառայությունների համար հայ լրտեսներ են ոչխարները եւ մարմնավաճառները. հետաքննություն Իսպանիայում 18 մլն եվրո արժողության կես տոննա կոկաին են առգրավել Մոտոցիկլետով վրաերթի են ենթարկել երկու աշակերտի (Տեսանյութ) Էրդողանն աշխարհին կոչ է անում «բռնակցված Երուսաղեմը ճանաչել Պաղեստինի մայրաքաղաք» Էրդողանի անվան համալսարանում ընթրիքից հետո 473 ուսանող թունավորումով տեղափոխվել է հիվանդանոց 2 տարվա բանտարկություն՝ բանանը կրքոտ ուտելու համար Հայաստանը «Լավագույն երկրների ինդեքսում» զբաղեցրել է 75-րդ տեղը Ավստրալիայի Կանաչների կուսակցությունը ճանաչել է Արցախի Հանրապետությունը ՀԷՑ-ը բնակիչներից և կազմակերպություններից ծախսածից ավելի գումար է գանձում՝ ավելի շատ կիլովատներ գրելով. Ալ. Ամարյան Օզիլը ձմռանը պատրաստ է տեղափոխվել Բարսելոնա Իրանում նոր երկրաշարժի հետևանքով 50-ից ավելի մարդ է տուժել Էդվարդ Նալբանդյանը Աթենքում մատնանշել է ղարաբաղյան հիմնախնդրում ստատուս քվոյի փոփոխման ճանապարհը Ով էր ռուս «հայամետ» դեսպանը, որին Բաքուն «չընդունեց» Ուկրաինայում քննարկում են Ռուսաստանի հետ երկաթուղային հաղորդակցության դադարեցման հարցը Սաակաշվիլին պատմել է Պորոշենկոյի՝ վարչապետ դառնալու առաջարկի մասին ԵՄ-ն չի ցանկանում Ռուսաստանի փոխարեն Հայաստանին իշխել, ԵՄ-ն առաջարկում է առևտրային հարաբերություններ. Ջերոմ Շելթնս Թուրքիայում հեղաշրջման փորձից հետո աշխատանքից ազատվել է ՆԳՆ շուրջ 15 000 աշխատակից Օզբիլիսը «Բեշիքթաշի» կազմում գոլի հեղինակ է դարձել երկարատև դադարից հետո (տեսանյութ) Forbes-ի տվյալներով ամենաազդեցիկ մարդկանցից մեկը Լեռների միջազգային օրվա առթիվ լուսանկար է հրապարակել Հայաստանից Դյուսելդորֆից 80 տոննա հումանիտար օգնություն կուղարկվի Հայաստան և Տաջիկստան Օրվա խաղերի անոնս Նոր Զելանդիայում գտել են ավելի քան 60 մլն տարի առաջ ապրած հսկա պինգվինի մնացորդներ Էրդողանը վիրավորվել է թուրք հայտնի երգչուհուց 6-ամյա տղա YouTube-ում միլիոնավոր դոլարներ է վաստակում Թուրքիայում մայրը դաժանորեն ծեծել է 2–ամյա աղջկան. գաղտնի տեսախցիկը ֆիքսել է Մենք պայքարում ենք մոլորակում կյանքի գոյության համար. Գուտերեշ Միքայել Մինասյանը պարգևատրվեց Մալթայի Ուխտի արժանիքների համար մեծ խաչով Վիեննայում տեղի կունենա Իրանի միջուկային համաձայնագրի վերաբերյալ հանձնաժողովի նիստը Էրդողան, ինձ դիպլոմդ ցույց տուր, նոր Լոզանի պայմանագրից խոսա. թուրք կուսակցապետ Ավտոճանապարհները ՀՀ-ում «Աղջիկդ դառնալու է իմ կինը» ասելու համար դանակահարել է 46-ամյա տղամարդու Ինչպե՞ս են մեր քաղաքացիները ջեռուցման հարցը լուծում ԽՍՀՄ-ի վերադարձ. թանկացումից զատ, ունենալու ենք նաեւ դեֆիցիտ եւ որակի խնդիրներ Իրավապահ համակարգը՝ փակուղու առջեւ. Վրաստանը չի հանձնում քրեական հեղինակություններին Կապանի համայնքապետը շատ գույք ունի, քիչ փող Նաղդալյանը պարտավորություններ ունի ոչ միայն պետության առջեւ ԱԺ-ն ամանորյա տոպրակներ չի բաժանի՝ «Մալաթիայի յարմրկան չի, որ կանֆետ ու արաղ բաժանենք» Հարաբերությունները թարսվել են. Սամվել Ալեքսանյանը «քաշել է» գեներալին Գումարներ աղբահանության թեմայով դասընթացների համար ԱԱԽ շենքում «շատ թանկ» վերանորոգում է սկսվել Թանկ «սալյարկա». հերթական «աջակցությունը» գյուղոլորտին. հունվարի 1-ից դիզվառելիքը կարող է թանկանալ Հենրիխ Մխիթարյանը շատ է համապատասխանում «Ինտերի» խաղային սխեմային Կրքոտ պարեր՝ ձողի վրա. մոդել Բարբարա Պալվինը` Love Magazine-ի էրոտիկ օրացույցում Ռուսաստանցի Օթելոն խանդի հողի վրա կտրել է կնոջ դաստակները Միկրոալիքային վառարանի նոր վտանգ է հայտնաբերվել Օրվա խաղերի անոնս Ֆրանսիայի եւ Հայաստանի քաղաքական կապերը գերազանց են․ դեսպան Ինչի՞ համար երբեք պետք չէ ներողություն խնդրել Իրանը կատարում է իր պարտավորությունները միջուկային համաձայնագրի շրջանակներում. ՄԱԿ Բրազիլացի դարպասապահը կրկնել է Ռենե Իգիտայի «կարիճի հարվածը» Գազի մատակարարման ձեռնարկությունում պայթյունի հետևանքով մեկ մարդ է զոհվել, կան վիրավորներ Մաֆիայի հետ կապի մեղադրանքով 48 մարդ է ձերբակալվել
Հարցում

Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ

«Փաստ» օրաթերթի հարցազրույցը քաղաքագետ Երվանդ Բոզոյանի հետ

–Պարոն Բոզոյան, հնգամյա իր ծրագրի մեջ մեր կառավարությունը մատը դրե՞լ է այնպիսի կետերի վրա, որոնք կնպաստեն տնտեսության զարգացմանը, ընդհանրապես` երկրի առաջընթացին:

–Բավականին բարդ հարց եք տալիս, որովհետև Հայաստանում վերջին տարիներին բոլոր կառավարություններն էլ փորձում են ինչ–որ խնդիրներ լուծել, ձգտում են տնտեսական զարգացման, սոցիալական իրավիճակի բարելավման: Բայց դրական փոփոխություններ, ըստ էության, մինչ այս պահը դեռ չկա: Եվ իմ կարծիքով այս ամենի հիմքում շատ ավելի ֆունդամենտալ և շատ ավելի խորքային խնդիրներ կան, քան բուն տեխնիկական լուծումներն են:

–Եվ որո՞նք են այդ ֆունդամենտալ խնդիրները:

–Պետք է մթնոլորտը փոխվի երկրում, վստահություն ձևավորվի, պետության նկատմամբ հավատ արթնանա մարդկանց մոտ: Իսկ մեզ մոտ պետության նկատմամբ հավատ չկա, և այդ հավատի բացակայության պատճառով մարդիկ հեռանում են երկրից: Դրա հետևանքով կրճատվում է սպառողական շուկան: Իսկ ոչ մի տնտեսական փոփոխություն չի կարող լուրջ հաջողության հանգեցնել, եթե քո շուկան փոքրանում է ու քո բնակչությունը հեռանում է երկրից:
Ես պարզապես նշեցի երկու գործոն, որոնք ավելի հասարակական հնչեղություն ունեն, քան զուտ տնտեսական խնդիրներ են: Էլ չեմ խոսում տնտեսական–տեխնիկական խնդիրներից: Հատկապես բիզնես միջավայրի բարելավման մասին, որը ոչ միայն տեխնիկական բնույթի` ֆիրմաներ բացելու հետ կապված հարցերի դյուրացման խնդիր է, այլ կարևորվում են բուն բիզնես վարելու և համապատասխան միջավայր ձևավորելու հարցերը:
Մեր տնտեսությունը գերմենաշնորհված է, բոլորս էլ գիտենք: Մարդիկ վհատված են այս վիճակից: Եվ միակ տարբերակը, որն ապագա ունի, արտահանման ոլորտն է: Արտահանումը կարող է բիզնեսը զարգացնելու հնարավորություն տալ:

–Արդեն մոտ տասը ամիս է, ինչ գործում է Կարեն Կարապետյանի կառավարությունը, բայց այն դեռևս ձեռք չի տալիս համակարգային տվյալ խնդիրներին: Այդ դեպքում այս կառավարության քաղաքականությունը տնտեսության զարգացման վերաբերյալ կարո՞ղ ենք բնութագրել կոսմետիկ:

–Ես զերծ կմնամ նման բնութագրումներից: Որովհետև եղած խնդիրները քաղաքական բնույթի խնդիրներ են: Կարեն Կարապետյանը՝ որպես վարչապետ, այն տիրույթում, որտեղ գործում է, դրական իմիջ է ձեռք բերել և հանրության շրջանում նրա նկատմամբ կա որոշակի վստահություն:
Բոլորն էլ հասկանում են, որ, ըստ էության, նա պետք է փոխի երկրի օրակարգը: Որովհետև տնտեսական բարեփոխումները ներկա պայմաններում կաշկանդված են որոշակի սահմանափակումներով: Երբ երկրում չկա վստահության մթնոլորտ, տնտեսության մեջ ոչ մի ֆունդամենտալ փոփոխություն չի կարող տեղի ունենալ: Ի վերջո, վստահության մթնոլորտն է գլխավոր մեսիջը` ուղղված գործարար այն շրջանակներին, որոնք ներդրումներ են անում, հեռանկարային ծրագրեր են մշակում` հավատալով, որ կարող են հաջողությունների հասնել թե՛ ներքին շուկայում, թե՛ արտահանման գործում:

–Եթե այս ամենը չկա, կարո՞ղ ենք եզրակացնել, որ ամեն ինչ լինելու է այնպես, ինչպես եղել է մինչև այժմ:

–Ես չէի ցանկանա հոռետեսական գնահատական տալ, որովհետև, ինչպես ասում են, հույսը մեռնում է վերջում: Առանց այդ էլ հասարակությունը հուսահատ վիճակի մեջ է, ես էլ չեմ ցանկանում իմ լուման դնել այդ վիճակի մեջ: Հուսանք, որ այնուամենայնիվ նրան կհաջողվի այդ փոփոխություններն անել:
Բայց ես մի բան կարող եմ ասել` եթե նա մնա այն սահմաններում, որտեղ մինչև այժմ գործում է, ապա հաջողության չի հասնի: Նա պետք է տնտեսական խնդիրների լուծումներն այլ հարթություն տեղափոխի: Նույնիսկ տնտեսական քաղաքականության մեջ կան քաղաքական բանաձևեր: Օրինակ, նախկին վարչապետերից մեկն ասում էր, որ մենք պետք է ձևավորենք Հայկական աշխարհ: Մի կողմ թողնենք, թե այդ ուղղությամբ ինչ արեց: Պարզապես նման ձևակերպումները շատ կարևոր են, որպեսզի մեսիջ տան հասարակությանը, թե տնտեսական ինչպիսի ուղի է բռնել կառավարությունը:
Իսկ մենք նման մեսիջներ առնվազն չենք ստանում ներկա կառավարությունից: Ընդամենը մեզ են տրամադրվում տեխնիկական լավ լուծումներ, որոնք երևում են միկրոմակարդակներում: Այսինքն` դրանք տեսնում են գործարար շրջանակներում: Սակայն դրանք շատ չնչին քայլեր են, որպեսզի գործարարությամբ զբաղվող մարդիկ ոգևորվեն: Որովհետև, երբ երկրում ընդհանուր մթնոլորտը վատն է, չկա ոգեղենություն, ապա դրական հետևանքներն այն չեն լինելու:
Օրինակներ բերեմ. Հայաստանը հայտնվել է հսկայական մեծ պարտքերի տակ, արդեն առաջ են գալիս պարտքերի վճարման հարցերը: Բայց եթե չլինի լուրջ տնտեսական աճ, չլինեն լուրջ ներդրումներ, Հայաստանը դառնալու է խիստ անհեռանկարային երկիր: Անգամ անվտանգության խնդիրներ են ծագելու:
Եվ դրա հետևանքը. միջազգային կառույցները, չհավատալով որ մեր երկիրը կարող է սպասարկել պարտքերը, մեզ պարտադրեցին նոր Հարկային օրենսգիրք, որը հնարավորություն կտա հարկային հավաքագրումների ծավալները մեծացնել: Դրանով արդեն նրանք վստահ կլինեն, որ մեր երկիրը կկարողանա իրենց պարտքերը վերադարձնել: Իսկ այս Հարկային օրենսգիրքը, որը կիրառության մեջ կմտնի 2018 թվականից, ըստ էության ավելի է վատացնելու տնտեսական վիճակը:
Գտնվելով փակուղու առաջ` ներկա խաղի կանոններով գործելու, ներկա ստանդարտներով շարժվելու պարագայում, ես վստահ կարող եմ ասել, որ Հայաստանը զարգացման որևէ հեռանկար չունի:

Մանրամասները` «Փաստ» օրաթերթի այսօրվա համարում:

website by Sargssyan