1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 17 նոյեմբերի 2019թ., 00:00
Իրաքը փակել է Իրանի հետ սահմանը երկու երկրներում բողոքի ակցիաների պատճառով. ԶԼՄ-ներ Ֆրանսիայի նախագահը ցանկանում է ԵՄ-ը դարձնել ավելի անկախ ՆԱՏՕ-ից. ԶԼՄ-ներ Սիրուշոյի շքեղ բեմական կերպարները Կիեւում երեխայի հետ զբոսնելու ժամանակ առեւանգել են «Ուկրեկսիմբանկի» ղեկավարին Իրանում վարորդները բողոքում են բենզինի գների բարձրացումից Արյունազեղման պատճառով կորցրել է ձայնը․ Շակիրան պատմել է հիվանդության մասին Շումախերի կինը բացատրել է, թե ինչու է գաղտնի պահում ամուսնու առողջական վիճակի մասին տեղեկությունները Ադրբեջանական ընդդիմությունը դիմել է միջազգային հանրությանը զանգվածային բռնության եւ կտտանքների առիթով «Դեղին բաճկոնների» պատճառով Փարիզում փակվել է մետրոյի ավելի քան 20 կայարան Վրաստանում ԱՄՆ-ի դեսպանությունը Ցխինվալիին կոչ է արել անհապաղ ազատ արձակել վրացի բժշկին Իրանն սկսել է լազերային զենք արտադրել ՀՕՊ-ի համար «Երազ իմ երկիր հայրենի» ստեղծագործությունը հայ զինվորի լավագույն ուղեկիցն է.Փաշինյանը՝ Ռոբերտ Ամրիխանյանին «Լիդիան Արմենիա» ընկերությունը դատի է տվել Շրջակա միջավայրի նախարարությանը Բիլ Գեյթսը կրկին գլխավորել է աշխարհի միլիարդատերերի ցուցակը Անվանվել են աշխարհի ամենավատ քաղաքները վարորդների համար Երեւանում նորոգվում են ստորգետնյա անցումները Լուկաշենկոն մեղադրել է Ռուսաստանին իրենց ժամանակակից զենք չմատակարարելու համար Կառավարության տեղեկատվական ՊՈԱԿ-ը՝ որպես Փաշինյանի դռանը կանգնած ցերբեր «Թուրքիան մտադիր է օգտագործել Ռուսաստանից գնված C-400 համակարգերը՝ չնայած ԱՄՆ-ի սպառնալիքներին». Իսմայիլ Դեմիր Երեւանում տուրքերի բարձրացումը կվնասի փոքր եւ միջին բիզնեսին.Խաժակյան «Իմ քայլի» տրոհումից կստեղծվի «Անհավատ» խմբակցությունը Կապ չունի, թե որ ամսին ես գնում Սեւան, եթե դու լողալ չգիտես. Աշոտյան Սարդարապատի թանգարանը նոր տնօրեն ունի ՀՀ-ում օրենքի գերակայություն լինելու է.որևէ պաշտոնյայի մտքում չի պտտվելու «պատերով ծեփելու» սպառնալիքները.Արսեն Բաբայան Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի արտահերթ նիստ Մոնրեալի համալսարանի հայ ուսանողական միությունը միացել է Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականի պահանջին Մետրոյի նոր կայարանի եւ ճոպանուղու միֆը. Ավարտը նշեք. Ավագանու անդամ Վիետնամում երաժշտության դասատուն 11 տարվա ազատազրկման է դատապարտվել Facebook-ում գրառման համար Գերմանական ձեռնարկությունները խնայում են աշխատուժի վրա 9-ամյա երեխան համալսարանը ավարտելուց հետո հավակնում է դառնալ Օքսֆորդի համալասարանի ամենակրտսեր ուսանողը (լուսանկարներ) Իտալիայում հայտարարել են, որ ջրհեղեղից հետո պետք է վերականգնել Վենետիկի Սուրբ Մարկի տաճարը Հնագետները հայտնաբերել են Հիտլերի «Գայլի որջ» անվանումով պարտեզը, որում աճեցված բանջարեղենից էր օգտվում նացիստական առաջնորդը (Photo) «Իմքայլականներն առանձնապես թևեր-ոտքեր չունեն». ինչու ընդամենը 20 հոգի ստորագրեց հայտարարության տակ «Ով է լինելու Փաշինյանի իշխանության այլընտրանքը՝ իրական փոփոխություն առաջարկո՞ղը, թե՞ հերթական հույս վաճառող» «Լուսավոր Հայաստանի» «տունը կռիվ է ընկնում». «ձեզ ընդդիմադիրի պես պահեք» «Տարոն Ավիան» հեռանում է. նա Աֆրիկան գերադասել է Հայաստանից ՍԴ-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակի հարցում իշխանությունները ծանր կացության մեջ են հայտնվել Տավարի, ոչխարի եւ խոզի մսի գինը կրկին կբարձրանա Բա ո՞րն է առաջարկը, ֆիզիկապե՞ս հանենք. Ստանդարտ վիճակ չէ Շատերը ցանկանում են, որ մենք մտնենք եւ ասենք որոշ մարդկանց՝ «դուրս կորեք այս շենքից». Մակունց Ուշագրավ բացահայտում. Մոսկվայում սպանված չեմպիոնը նաեւ Թեւոսիկի եղբոր սպանությանն է առանչվել Մարգարիտա Սիմոնյանն ու Տիգրան Քեոսայանը երգում են հայկական հայրենասիրական երգեր (տեսանյութ) Ի՞նչ հետեւանքներ կարող է ունենալ օրենքի ընդունումը. թիրախում կլինի իշխանություններին անհաճո անձանց գույքը Ցեղասպանության վերաբերյալ բանաձևը արգելափակած սենատորը Թուրքիային պատժամիջոցներով է սպառնացել 15 տարվա աշխատանքի ընթացքում ալգորիթմները կվերացնեն մոտ 800 մլն աշխատատեղ Իշխանությունն ամեն ինչ անում է «Լուսավոր Հայաստանի» քվեն ստանալու համար «Դանոսներ» Փաշինյանին՝ Վիճակագրական կոմիտեի պետի վերաբերյալ. Վարչապետը պատասխանը տվել է ԲՀԿ-ից ակնարկել են, որ իրենց քայլը Գեւորգ Պետրոսյանի վրա «Իմ քայլի» «մատյան գնդի հարձակման» պատասխանն էր Սարկիսովն ազատվել է պաշտոնից. Ուկրաինայի ոստիկանությունը նրան է որոնում Փաշինյանի հերթական ծառայությունը Վլադիմիր Վլադիմիրովիչին Ինչու է ԲՀԿ-ն հրաժարվել «սեւերի» ակումբում մասնակցությունից Դատարանը որոշեց կալանավորել «ՄԱՊ–ի Ալիկին» «Վերնատան» համաժողովը եւ իշխանությունների վախերը Ֆուտբոլը եւ մեր արտաֆուտբոլային խնդիրները կամ ինչու պարտվեցինք հույներին Հանրային խորհրդի նախագահի պաշտոնում Վազգեն Մանուկյանին ժամանակավորապես կփոխարինի Յուրի Ջավադյանը Իրանում սահմանափակել են բենզինի վաճառքը և բարձրացրել են գինը Անտառահատման դեմ Տավուշի ոստիկանների պայքարը․ տնկվել է 1000 ծառ Ամուսնություն, իսլամ, ընտանիք․ ինչպես է ապրում «Ֆաբրիկա» խմբի նախկին անդամ Մարիա Ալալիկինան (լուսանկարներ) Նախագծի նպատակը ՍԴ-ից անկառավարելի դատավորներին հեռացնելն է․ Գոհար Մելոյան Մխիթարյանն «Արսենալից» հեռանալու մեջ մեղադրել է Էմերիին Թուրքիան սկսել է Կիպրոսի ափերի մոտ անօրինական հորատումը ԲՀԿ–ն կմիանա՞ ՀՅԴ նախաձեռնությանը. պատգամավորները Կրթության նախարարության դիմաց են Թուրքական լրատվամիջոցը` Լավրովի այցի մասին. «Սա այն ռուսն է, որին մենք բարեկամ ենք համարում» Ի՞նչ անել. պարտադրել արտահերթ ընտրություններ․ Էդուարդ Շարմազանով Հայաստանը ՄԱԿ-ում դեմ է քվեարկել Ղրիմի վերաբերյալ բանաձեւի թարմացված նախագծին Դոլարի փոխարժեքը շարունակում է աճել. Եվրոն եւս թանկացել է Ստորագրահավաք Երևանում՝ ի աջակցություն Ռոբերտ Քոչարյանի Առաջին ուղևորափոխադրող տիեզերանավի շարժիչների փորձարկումները հաջողությամբ են անցել(տեսանյութ) Բակո Սահակյանն Արայիկ Գրիգորյանին նշանակել է Արցախի ԱԱԾ տնօրենի առաջին տեղակալ Գիտնականները հայտնաբերել են շաքարի օգտագործման եւս մեկ վտանգ «Բարի տարեդարձ, պապիկ». արքայազն Հարին և Մեգան Մարքլը շնորհավորել են արքայազն Չարլզի 71-րդ տարեդարձը (լուսանկար) Անկանխատեսելիությունը ՆԱՏՕ գլխավոր մարտահրավերն է արդի աշխարհում. Ստոլտենբերգ Բրիտանացի անասնաբույժները հայտնել են, որ ավելորդ քաշով շների թիվը հասել է 1,7 միլիոնի Հիտլերի և Եվա Բրաունի իրերն աճուրդում վաճառքի հանելու հանգամանքը Եվրոպայի հրեաների զայրույթ է առաջացրել (լուսանկարներ) Սերյաբկինան շոկի է ենթարկել Տեմնիկովայի հետ կռվի մասին խոստովանությամբ Օլգա Բուզովան մեկնելու է «Եվրատեսիլ» Իշխանությունը հիմա էլ պակաս կոռումպացված չի. Ռուստամյան Բակո Սահակյանը Վանք գյուղում ներկա է գտնվել «Մատենադարան-Գանձասար» կենտրոնի գրադարան-ընթերցասրահի բացմանը ՀՀ–ում այսօր ամենաշատ պահանջ ունեցող և շատ սպառվող «ապրանքը» ատելությունն է. (տեսանյութ) 2020 թ. բյուջեով «Սանիթեքին» տրամադրվող գումարից շուրջ 600 մլն դրամով ավել գումար է հատկացվում նոր հիմնարկին
Հարցում

Վահե Հովհաննիսյան. Կա մի բան, որը բոլորիս կմիավորի

Ստացվել է այնպես, որ այսօր ցանկացած հարց հասարակությունը բաժանում է ճամբարների՝ թշնամանքի ու ագրեսիվության եզրին։ Ամուլսարը, կոնվենցիան, դատավարությունները, Արցախը, մարտի 1-ը, Երևանի աղբը և այլն։ Գնալով ցանկը մեծանալու է։ Սա կայուն տեսակետներ չունեցող իշխանության, ինչպես նաև՝ տարի ու կես առաջ սկիզբ դրված ներքին պառակտման ու ներքին թշնամանքի մթնոլորտի ուղիղ արդյունքն է։ Պետության ամենակարևոր սենյակներում մշակվող սխալների հետևանքները սովորաբար պարզ և ուղիղ ազդեցություն են թողնում հասարակությունների վրա։

Ուրիշ բարդ մեխանիզմներ փնտրել պետք չէ։ Եթերից եթեր գնացող հանրային ակտիվ անվանացանկերը անում են նույնը՝ բզկտել, բարիկադավորել, բաժանել։ Ավելորդ է քննարկել, թե ինչի կհանգեցնի այս ամենը։ Գիտակից շերտերը սա արդեն մի քանի ամիս է՝ հասկացել են։ Ինչ վերաբերում է նվազ գիտակից շերտերին, ապա նրանք նման բաները հասկանում են սովորաբար երկու դեպքում՝ ա/ երբ համբերատար և հարգալից բացատրում ես ու ցույց ես տալիս այլընտրանքը, բ/ երբ իրական կյանքը այնպիսի շոկ է ձևակերպում, որից նրա ինքնապաշտպանական բնազդները արթնանում են։

Մի անզգույշ և թերևս ոչ միտումնավոր ձևակերպմամբ ժամանակակից հայ հասարակության մի զգալի հատվածին տրվեց «Պողոս» բնորոշումը։ Այնքան սահուն այս ձևակերպումը մտավ շրջանառություն և այնքան բնական այն ընկալվեց, կարծես՝ հասարակությունը հենց նման մի բանի էր սպասում։ Եթե նույնիսկ դա այդպես է, ապա էլի խիստ իռացիոնալ սպասում է։ Պողոսը անսպասելիորեն ակտիվացած ցածր իրավագիտակցությամբ քաղաքացին չէ, կամ այդ խավը չէ. նույնիսկ եթե մի փուլ էլ նա լինի դոմինանտ։ Սա մեր հասարակությամ մասն է, որը փաստ է, ու որը պետք է ընդունել ու որի հետ պետք է աշխատել։ Պետության համար շատ ավելի վտանգավոր է, երբ «Պողոսի» է վերածվում վերնախավը՝ քաղաքական- դատաիրավական-մշակութային- գործարար և այլն։ «Պողոսը» ոչ մի կապ չունի սոցիալական վիճակի հետ, որովհետև մենք ունենք հարուստ պողոսներ, և կապ չունի կրթական ցենզի հետ, որովհետև մենք ունենք բավականին լավ կրթությամբ՝ պողոս քաղաքացիներ։ Մենք ունենք մտավորական պողոսներ, որոնց վնասը շատ ավելի մեծ է, քան չորսամյա կրթությամբ որևէ քաղաքացու։

Ինչու՞ եմ ես սա ասում՝ ցույց տալու համար, որ այսօրվա ներհասարակական բզկտվածությունը շատ բազմաշերտ է, ամեն ինչ խառնվել է իրար, և չեն գործում պետություն ունեցող հասարակություններին բնորոշ նորմերը։ Սա լուրջ պրոբլեմ է։

Այսպես երկար չի կարող մնալ

Հիմա հարցին նայենք հակառակ տեսանկյունից՝ ավելի կիրառական կողմից։ Բզկտվածությունը հասկացանք, սերմանվող նեքին թշնամանքը հասկացանք. իսկ ի՞նչը կկարողանա համախմբել հասարակությանը։ Կա՞ արդյոք նման գաղափար, թե՞ դա ուտոպիա է։ Վստահ եմ, որ կա. եթե հանում ենք արտաքին թշնամու ագրեսիան, որի պարագայում գործելու է լրիվ այլ տրամաբանություն, ապա կա մեկ գաղափար, որը ունի կոնսոլիդացնող վճռորոշ ռեսուրս։ Դա «սոլիդ» իշխանության գաղափարն է։

Սոլիդը քաղաքագիտական ձևակերպում չէ, այն չի ենթարկվում հայտնի տարաբաժանումներին։ Սոլիդը նույնիսկ չի ենթադրում այս կամ այն կարևոր խնդրի շուրջ տեսակետների համընկնում։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է տեղավորվում դասական քաղաքական ձևակերպումներում։ Սա իսկապես պատահական վիճակ է՝ էքսպերիմենտալ իրականություն։ Ենթադրաբար՝ լուծումներն էլ են լինելու ոչ ստանդարտ։

Հետզհետե՝ հասարակության շատ ավելի մեծ շերտեր են գիտակցելու, որ «լայվահեն» իշխանությունը վտանգավոր է։ Բայց սա դեռևս չի ենթադրում, որ կա քաղաքական լուծում։ Քաղաքական ուժերի այսօրվա պայմաններում իսկապես չի երևում նման լուծում։
Իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք արդեն իսկ հասկանում են, որ սա հեռանկար չունեցող վիճակ է։ Խորհրդարանական մեծամասնութան մեջ կան մարդիկ, որոնք շատ լավ հասկանում են, որ այս դատարկությունը վատ բանի է հանգեցնելու, և այդ մարդկանց թիվը գնալով մեծանալու է։ Իշխանությունից դուրս՝ հանրային կյանքում, կան զգալի թվով մարդիկ, ովքեր փայլուն հասկանում են անհնարինությունը՝ վերադառնալ անցյալի մոդելներին, բայց նույնքան էլ լավ հասկանում են, թե ուր է տանելու այսօրվա իշխանական որակը։

Ի՞նչը կարող է միավորել տարբեր հայացքներ, քաղաքական նախասիրություններ ունեցողներին, տարբեր սերունդներին և տարբեր կրթական ու սոցիալական ցենզ ունեցողներին. դա սոլիդ իշխանության գաղափարն է, պահանջը։

Ի՞նչ խնդիրներ է դրվելու ապագա «սոլիդ իշխանության» առաջ. կանգնեցնել գահավիժումը, կանգնեցնել ներհասարակական թշնամանքն ու բաժանումը, կանգնեցնել դատաիրավական բեսպրեդելը, գտնել ներքին համերաշխության բանաձևերը, կտրուկ ամրացնել Հայաստան-Արցախ անվտանգության համակարգը, վերացնել երկիմաստությունները Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և վերականգնել վստահության անհրաժեշտ մակարդակը, հստակեցնել հարաբերությունների մակարդակը ԵՄ և ԱՄՆ-ի հետ, առողջացնել քաղաքական համակարգը, այդ թվում՝ մի շարք օրենքների ընդունումով, պատրաստվել խաղաղ, ազատ ընտրությունների։

Ինչ կլինի եթե ուշանա սոլիդ իշխանության ձևավորումը

Գործող իշխանության պատկերացումների պարզունակությունը և մոլեգնող անլրջության համաճարակը մտնում է բոլորի տները, հիմնարկները, բակերը, ամեն միկրոսոցիում։ Մի քիչ արագ, մի քիչ դանդաղ, բայց գործընթացն արդեն անդառնալի է։ Այդ պարզունակությունը և անլրջությունը կազմալուծում է և ավելի է կազմալուծելու կենսագործունեության բոլոր համակարգերը։ Բոլոր միջավայրերում լինելու է սողացող քայքայում։ Այսօր աղբն ու ճանապարհային երթևեկությունը դարձել են պատուհաս, վաղը այդպես է լինելու բոլոր ոլորտներում։ Էներգետիկ վթարը Երևանում դրա ամենասուր նախազգուշացումն էր. հասարակությանը ոչ ոք չպատասխանեց՝ կա՞ր, արդյոք, իրական վտանգ ատոմակայանի համար, և կա՞ արդյոք 100 տոկոսանոց երաշխիք, որ երկրորդ անգամ նման բան կբացառվի։ Ես սա ասում եմ նկարագրելու համար, թե ինչ անսահման ռիսկ է պետության կենսագործունեության ոլորտների կազմալուծումը։

Եթե սոլիդ իշխանության ձևավորման փուլը երկարեց, և այսօրվա իշխանության սոլիդ շրջանակները և իշխանությունից դուրս գտնվող սոլիդ շրջանակները չգտան տարբերակը՝ միասնական սոլիդ իշխանության ձևավորման, ապա Հայաստանին որոշ ժամանակ անց ոչինչ չի մնում, քան «ուժեղ ձեռքի իշխանությունը»։ Կազմաքանդումը լինելու է այնքան խորը, և ներքին ու արտաքին ռիսկերը լինելու են այնքան ռեալ, որ հասարակության բոլոր շերտերի կոնսոլիդացված պահանջն է լինելու «ուժեղ ձեռքը»։ Ձեռք, որը ստիպված է լինելու միառժամանակ սառեցնելու ժողովրդավարական նորմերը՝ կասեցնելու համար թշնամու հարձակումը, տնտեսության կոլապսը, ներքին ընդհարումները և այլն։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan