1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 21 սեպտեմբերի 2019թ., 00:00
Քրեակատարողականներից բժիշկներին ստիպում են դուրս գալ աշխատանքից Ինչպես է Վլադիմիր Պուտինն անցկացնում հանգստյան օրերը Հեռանալուց առաջ Օսիպյանը զենքով պարգեւատրել է 7-րդ վարչության սկանդալային պետին եւ նրա որդուն Գաղութում «օրենքով գողերը» բունտ են արել Մեր ընտանիքը համալրվեց. Աշոտ Ղուլյան (լուսանկար) Թուրքիայում առաջին Ս-400-ները կտեղակայվեն դեկտեմբերին Մեր հարցադրումները չեն արվում հումոր անելու կամ ուժեղ տղա երեւալու համար. Արամ Օրբելյան Թրամփը չի բացառում Իրանի ուղղությամբ հարվածելու հավանականությունը Արցախի Հադրութի շրջանի եւ Ֆրանսիայի Իզեր նահանգի միջեւ ստորագրվել է բարեկամության հռչակագիր. ԱԳՆ Հայաստանը կոռուպցիայի դեմ պայքարելու եզակի հնարավորություն ունի. Պոմպեո Հայրս հույս չուներ, որ կարող է փոխվել խափանման միջոցը. Լևոն Քոչարյան Թրամփը պատժամիջոցներ է սահմանել Իրանի ազգային բանկի նկատմամբ ԵՄ-ն շարունակելու է լայն աջակցության ցուցաբերել Հայաստանին. Եվրոպական հանձնաժողովի ներկայացուցիչը՝ Տ. Ավինյանին Թուրքիայում 74 զինվորականի կալանավորման օրդեր է տրվել Տեղեկություններ կային ԱԱԾ-ից, որ կարող են լինել հարձակումներ զորամասերի վրա. Սեյրան Օհանյան Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ կա խտրական մոտեցում. Սեյրան Օհանյան Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցները երթով հասան ԱԱԾ Մարդ պետք է ճղճիմ լինի մտածելու համար, որ հայրս կարող է խուսափել կամ թաքնվել. Լևոն Քոչարյան (տեսանյութ) ՀԲՃ-ն կազմակերպել է բնապահպանական մոբիլիզացիայի օր. ուղիղ Հայաստանում օրենք չի գործում Ռոբերտ Քոչարյանի հանդեպ. Վիկտոր Սողոմոնյան Դատարանը թող սկզբից վիրավորվի մինչեւ դա ասածներից. Ալումյանը` «վնգստացող դատավոր» արտահայտության մասին «Չելսիի» 18-ամյա ֆուտբոլիստի աշխատավարձը 48 անգամ ավելացել է Անհամբեր մոխրագույն պանդան դարձել է կենդանաբանական այգու աստղը (Տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի աջակիցները երթով գնում են ԱԱԾ (ուղիղ) Ի՜նչ հրաշալի հնարավորություն կորցրեց այսօր Նիկոլը... «Հայաստանի հեռուստատեսության եւ ռադիոհաղորդիչ ցանց» ՓԲԸ-ում կադրային ջարդ ու համատարած կրճատումներ են Գերմանիայում անցկացվում է դդումների աշխարհ խոշորագույն փառատոնը (Տեսանյութ) Զինված պոռնոդերասանուհին հարձակվել է սիրեկանի վրա, ապա՝ հայտնվել բանտում Նոնա Վանեցյանն ընտանեկան նոր լուսանկար է հրապարակել Պրիմիտիվ վրեժխնդրություն Դատարանը թույլ տվեց, որ Սեյրան Օհանյանը մեկնի Գերմանիա Հրայր Թովմասյանի լիազորությունները դադարեցնելու հիմքերը բավարար են. ԱԺ պետաիրավական հանձնաժողովի նախագահ (տեսանյութ) Եթե այսպես շարունակվի, Հայաստանի հարցը կհայտնվի ԵԽԽՎ օրակարգում Հասարակությունը կպայթի, եթե ահաբեկիչները վերադարձվեն . Դավիթ Բաբայան Դեպքի ժամանակ ես տանն եմ եղել. մարզպետի ձերբակալված օգնականը նաև իր խնամին է Ռոմայի երկրպագուների երգը՝ նվիրված Մխիթարյանին (տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները ինքնաբացարկի միջնորդություն կհայտնեն դատավոր Աննա Դանիբեկյանին Ռոբերտ Քոչարյանին կալանավորող դատավորը սրբադասվում է ու պաշտոն ստանում (տեսանյութ) Դատավորները պաշտպանված չեն ԲԴԽ-ի կողմից Ձեր անունը դռների տակ վնգստացող դատավորների ցանկում կա՞. հարց Աննա Դանիբեկյանին (տեսանյութ) «Չարլզ, հանգչիր խաղաղությամբ». Ժան Պոլ Բելմոնդոն Շառլ Ժերարի հետ լուսանկար է հրապարակել «Եթե իմ գույքի վրա արգելք են դնում, ապա թող գան, ես իմ զգեստները մեծ սիրով կտամ Հայկ Մարությանին». Սոնա Աղեկյան Դատարանը մերժեց Ռոբերտ Քոչարյանին գրավի դիմաց ազատ արձակելու միջնորդությունը Իրավունքի գերակայությունը պահանջում էր, որ երկրորդ նախագահն անհապաղ ազատ արձակվեր. Արամ Վարդևանյան (տեսանյութ) Ամբողջ դատաիրավական համակարգը կառուցում են Քոչարյանի գործի վրա Միհրան Պողոսյանը որպես մեղադրյալ է ներգրավվել նաև առանձնապես խոշոր չափերով փողերի լվացման համար Կոռուպցիայի դեմ պայքարը երկրում պետք է ռեստարտի ենթարկենք. Վարչապետ (տեսանյութ) Ծեծի են ենթարկել գրոսմայստերին և նրա եղբորը Ծաղկաձորում մեկնարկել է Դպրոցականների շախմատի աշխարհի թիմային 1-ին առաջնությունը Թուրքմենստանում արդեն 6-րդ օրն է` տոնում են ալաբայների մասին նախագահ Բերդիմուհամեդովի գրքի հրատարակումը (լուսանկարներ) Կհրապարակվի Քոչարյանի խափանման միջոցը փոխելու միջնորդության որոշումը. դատարանի բակում ընթացող բողոքի ակցիաները՝ ուղիղ Լավ դատավոր համարվում են հենց նրանք, ովքեր իրենց կյանքում օրինական դատական ակտ կայացրած չկան (տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանները վերաքննիչ բողոք են ներկայացրել Վայոց Ձորի մարզպետը մասնակցել է համազգեստով ՊՆ փոխգնդապետին ծեծելու միջադեպին Ռուսաստանը ժամկետից շուտ կդադարեցնի Հայաստանի երկաթուղու սպասարկումը Հայաստանի սանիտարահիգիենիկ ու համաճարակային վիճակը շատ մտահոգիչ է Թուրքիայից արտաքսում են ապօրինի աշխատող ադրբեջանցիներին Նյու Յորքում հայտնվել է աշխարհի ամենաբարձր բնակելի շենքը Միայն իշխանության միջամտությունն է համարվում ճնշում իշխանության մի թեւից մյուս թեւի վրա (տեսանյութ) Քոչարյանին ազատազրկելը ծանր հանցագործություն է. Պարույր Հայրիկյան (video) Օսիպյանի կոմպրոմատը Փաշինյանի մասին. վարչապետը փորձում է լռեցնել նրան (տեսանյութ) Ամբողջ դատաիրավական համակարգը կառուցում են Քոչարյանի գործի վրա (տեսանյութ) Եվրամիության դատախազությունը կգլխավորի ռումինացի Լաուրա Կոդրուցա Կյովեշին Ջո Բայդենն ԱՄՆ-ին կոչ է արել հաստատել Հայոց ցեղասպանության հարցում իր դիրքորոշումը «Всегда твой ахпер»․ Սոսո Պավլիաշվիլին Երեւանում ավելի «իմաստուն» է դարձել (տեսանյութ) Նեթանյահուն հմտորեն էր «խաղում» Թրամփի հետ․ Ռեքս Թիլերսոն Մայրը երեխային քնեցնելու համար հերոին է տվել Բնակարաններից մեկում, 3 «տղա-մաուգլի»-ներ են հայտնաբերվել Red Eagles Fan Club-ի նախագահ Դենիս Սարգսյանի մամուլի ասուլիսը (տեսանյութ) Ջերմուկում դասադուլ անել ցանկացող մի երեխայի ուսուցիչը սպառնացել է հեռացնել դպրոցից. աշակերտ Պենտագոնը Թրամփին կներկայացնի Իրանում թիրախների ցուցակ Թուրքիայի հյուրանոցներից մեկում խոհարարի հնարքների հետևանքով այրվել է 8 մարդ Արմեն Սարգսյանը պարգեւատրել է Կոմիտասի անվան ազգային քառյակի անդամներին Զոհրաբ Մնացականյանը Եվրահանձնաժողովի ներկայացուցչի հետ քննարկել է ՀՀ-ԵՄ համաձայնագրի ճանապարհային քարտեզը Օդանավի հրամանատարը հարբել է և բաց թողել չվերթը Գիտնականները նախազգուշացրել են քնի պակասով պայմանավորված անսպասելի վտանգի մասին Նիկոլ Փաշինյանը համառորեն ցանկանում է փլուզել անշարժ գույքի շուկան «Մեկ տարի է աշխատավարձ չենք ստացել». «Հյուսիս-հարավ» ծրագրով աշխատող 28 ընկերությունների աշխատակիցների հայտարարությունը Կուրսկի դատարանը ուժի մեջ է թողել ՀՀ քաղաքացիներին արտաքսելու որոշումը Կինը 5-ամյա երեխային 2 օր տանը մենակ է թողել՝ Մոսկվայի տոնը նշելու համար
Հարցում

Վահե Հովհաննիսյան. Կա մի բան, որը բոլորիս կմիավորի

Ստացվել է այնպես, որ այսօր ցանկացած հարց հասարակությունը բաժանում է ճամբարների՝ թշնամանքի ու ագրեսիվության եզրին։ Ամուլսարը, կոնվենցիան, դատավարությունները, Արցախը, մարտի 1-ը, Երևանի աղբը և այլն։ Գնալով ցանկը մեծանալու է։ Սա կայուն տեսակետներ չունեցող իշխանության, ինչպես նաև՝ տարի ու կես առաջ սկիզբ դրված ներքին պառակտման ու ներքին թշնամանքի մթնոլորտի ուղիղ արդյունքն է։ Պետության ամենակարևոր սենյակներում մշակվող սխալների հետևանքները սովորաբար պարզ և ուղիղ ազդեցություն են թողնում հասարակությունների վրա։

Ուրիշ բարդ մեխանիզմներ փնտրել պետք չէ։ Եթերից եթեր գնացող հանրային ակտիվ անվանացանկերը անում են նույնը՝ բզկտել, բարիկադավորել, բաժանել։ Ավելորդ է քննարկել, թե ինչի կհանգեցնի այս ամենը։ Գիտակից շերտերը սա արդեն մի քանի ամիս է՝ հասկացել են։ Ինչ վերաբերում է նվազ գիտակից շերտերին, ապա նրանք նման բաները հասկանում են սովորաբար երկու դեպքում՝ ա/ երբ համբերատար և հարգալից բացատրում ես ու ցույց ես տալիս այլընտրանքը, բ/ երբ իրական կյանքը այնպիսի շոկ է ձևակերպում, որից նրա ինքնապաշտպանական բնազդները արթնանում են։

Մի անզգույշ և թերևս ոչ միտումնավոր ձևակերպմամբ ժամանակակից հայ հասարակության մի զգալի հատվածին տրվեց «Պողոս» բնորոշումը։ Այնքան սահուն այս ձևակերպումը մտավ շրջանառություն և այնքան բնական այն ընկալվեց, կարծես՝ հասարակությունը հենց նման մի բանի էր սպասում։ Եթե նույնիսկ դա այդպես է, ապա էլի խիստ իռացիոնալ սպասում է։ Պողոսը անսպասելիորեն ակտիվացած ցածր իրավագիտակցությամբ քաղաքացին չէ, կամ այդ խավը չէ. նույնիսկ եթե մի փուլ էլ նա լինի դոմինանտ։ Սա մեր հասարակությամ մասն է, որը փաստ է, ու որը պետք է ընդունել ու որի հետ պետք է աշխատել։ Պետության համար շատ ավելի վտանգավոր է, երբ «Պողոսի» է վերածվում վերնախավը՝ քաղաքական- դատաիրավական-մշակութային- գործարար և այլն։ «Պողոսը» ոչ մի կապ չունի սոցիալական վիճակի հետ, որովհետև մենք ունենք հարուստ պողոսներ, և կապ չունի կրթական ցենզի հետ, որովհետև մենք ունենք բավականին լավ կրթությամբ՝ պողոս քաղաքացիներ։ Մենք ունենք մտավորական պողոսներ, որոնց վնասը շատ ավելի մեծ է, քան չորսամյա կրթությամբ որևէ քաղաքացու։

Ինչու՞ եմ ես սա ասում՝ ցույց տալու համար, որ այսօրվա ներհասարակական բզկտվածությունը շատ բազմաշերտ է, ամեն ինչ խառնվել է իրար, և չեն գործում պետություն ունեցող հասարակություններին բնորոշ նորմերը։ Սա լուրջ պրոբլեմ է։

Այսպես երկար չի կարող մնալ

Հիմա հարցին նայենք հակառակ տեսանկյունից՝ ավելի կիրառական կողմից։ Բզկտվածությունը հասկացանք, սերմանվող նեքին թշնամանքը հասկացանք. իսկ ի՞նչը կկարողանա համախմբել հասարակությանը։ Կա՞ արդյոք նման գաղափար, թե՞ դա ուտոպիա է։ Վստահ եմ, որ կա. եթե հանում ենք արտաքին թշնամու ագրեսիան, որի պարագայում գործելու է լրիվ այլ տրամաբանություն, ապա կա մեկ գաղափար, որը ունի կոնսոլիդացնող վճռորոշ ռեսուրս։ Դա «սոլիդ» իշխանության գաղափարն է։

Սոլիդը քաղաքագիտական ձևակերպում չէ, այն չի ենթարկվում հայտնի տարաբաժանումներին։ Սոլիդը նույնիսկ չի ենթադրում այս կամ այն կարևոր խնդրի շուրջ տեսակետների համընկնում։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է տեղավորվում դասական քաղաքական ձևակերպումներում։ Սա իսկապես պատահական վիճակ է՝ էքսպերիմենտալ իրականություն։ Ենթադրաբար՝ լուծումներն էլ են լինելու ոչ ստանդարտ։

Հետզհետե՝ հասարակության շատ ավելի մեծ շերտեր են գիտակցելու, որ «լայվահեն» իշխանությունը վտանգավոր է։ Բայց սա դեռևս չի ենթադրում, որ կա քաղաքական լուծում։ Քաղաքական ուժերի այսօրվա պայմաններում իսկապես չի երևում նման լուծում։
Իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք արդեն իսկ հասկանում են, որ սա հեռանկար չունեցող վիճակ է։ Խորհրդարանական մեծամասնութան մեջ կան մարդիկ, որոնք շատ լավ հասկանում են, որ այս դատարկությունը վատ բանի է հանգեցնելու, և այդ մարդկանց թիվը գնալով մեծանալու է։ Իշխանությունից դուրս՝ հանրային կյանքում, կան զգալի թվով մարդիկ, ովքեր փայլուն հասկանում են անհնարինությունը՝ վերադառնալ անցյալի մոդելներին, բայց նույնքան էլ լավ հասկանում են, թե ուր է տանելու այսօրվա իշխանական որակը։

Ի՞նչը կարող է միավորել տարբեր հայացքներ, քաղաքական նախասիրություններ ունեցողներին, տարբեր սերունդներին և տարբեր կրթական ու սոցիալական ցենզ ունեցողներին. դա սոլիդ իշխանության գաղափարն է, պահանջը։

Ի՞նչ խնդիրներ է դրվելու ապագա «սոլիդ իշխանության» առաջ. կանգնեցնել գահավիժումը, կանգնեցնել ներհասարակական թշնամանքն ու բաժանումը, կանգնեցնել դատաիրավական բեսպրեդելը, գտնել ներքին համերաշխության բանաձևերը, կտրուկ ամրացնել Հայաստան-Արցախ անվտանգության համակարգը, վերացնել երկիմաստությունները Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և վերականգնել վստահության անհրաժեշտ մակարդակը, հստակեցնել հարաբերությունների մակարդակը ԵՄ և ԱՄՆ-ի հետ, առողջացնել քաղաքական համակարգը, այդ թվում՝ մի շարք օրենքների ընդունումով, պատրաստվել խաղաղ, ազատ ընտրությունների։

Ինչ կլինի եթե ուշանա սոլիդ իշխանության ձևավորումը

Գործող իշխանության պատկերացումների պարզունակությունը և մոլեգնող անլրջության համաճարակը մտնում է բոլորի տները, հիմնարկները, բակերը, ամեն միկրոսոցիում։ Մի քիչ արագ, մի քիչ դանդաղ, բայց գործընթացն արդեն անդառնալի է։ Այդ պարզունակությունը և անլրջությունը կազմալուծում է և ավելի է կազմալուծելու կենսագործունեության բոլոր համակարգերը։ Բոլոր միջավայրերում լինելու է սողացող քայքայում։ Այսօր աղբն ու ճանապարհային երթևեկությունը դարձել են պատուհաս, վաղը այդպես է լինելու բոլոր ոլորտներում։ Էներգետիկ վթարը Երևանում դրա ամենասուր նախազգուշացումն էր. հասարակությանը ոչ ոք չպատասխանեց՝ կա՞ր, արդյոք, իրական վտանգ ատոմակայանի համար, և կա՞ արդյոք 100 տոկոսանոց երաշխիք, որ երկրորդ անգամ նման բան կբացառվի։ Ես սա ասում եմ նկարագրելու համար, թե ինչ անսահման ռիսկ է պետության կենսագործունեության ոլորտների կազմալուծումը։

Եթե սոլիդ իշխանության ձևավորման փուլը երկարեց, և այսօրվա իշխանության սոլիդ շրջանակները և իշխանությունից դուրս գտնվող սոլիդ շրջանակները չգտան տարբերակը՝ միասնական սոլիդ իշխանության ձևավորման, ապա Հայաստանին որոշ ժամանակ անց ոչինչ չի մնում, քան «ուժեղ ձեռքի իշխանությունը»։ Կազմաքանդումը լինելու է այնքան խորը, և ներքին ու արտաքին ռիսկերը լինելու են այնքան ռեալ, որ հասարակության բոլոր շերտերի կոնսոլիդացված պահանջն է լինելու «ուժեղ ձեռքը»։ Ձեռք, որը ստիպված է լինելու միառժամանակ սառեցնելու ժողովրդավարական նորմերը՝ կասեցնելու համար թշնամու հարձակումը, տնտեսության կոլապսը, ներքին ընդհարումները և այլն։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan