1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 22 հոկտեմբերի 2019թ., 00:00
Բուռն փոփոխություններ. Օսիպյանի կադրերը հեռանում են. ասպարեզ են գալիս ոստիկանապետի կուրսեցիները «Ձեզ հազար անգամ ասացի». Վահե Գրիգորյանը «մուննաթ» է եկել «Իմ քայլի» վրա. մանրամասներ Արսեն Բաբայանի ձերբակալումը ծայրահեղ ապօրինի է Հեծանվով երթեւեկող, մարդկանց հետ հաճախ շփվող վարչապետից բան չի մնացել Կասկած կա, որ թուրքեր են հարձակվել վախեցնելու համար․ Nouvelles d'Arménie-ի թղթակիցը՝ խմբագրության վրա հարձակման մասին Արցախի պետնախարարը ընդլայնված խորհրդակցություն է հրավիրել Արսեն Բաբայանը դարձավ նոր Հայաստանի հինգերորդ քաղբանտարկյալը.Վահան Իշխանյան Libra-ն կարող է մի քանի կրիպտոարժույթ օգտագործել Ի՞նչ է թաքցնում Նիկոլ Փաշինյանը Հնարավո՞ր է, որ Հրայր Թովմասյանի նյարդերը տեղի տան. Նա իր մոտ է կանչել ՍԴ անդամներին Արթուր Դավթյանի գլխին սեւ ամպեր են կուտակվում. Այս օրերին նա նոր նոր խնդրի առաջ է կանգելու Գեւորգ Կոստանյանը Մոսկվայում հանդիպել է ՌԴ գլխավոր դատախազին. Ընթրել են կանանց հետ ԱԺ քառօրյայի ամենաինտրիգային հարցը. ովքեր են հավակնում ուժայինների ղեկավարների պաշտոններին Մթության քողի տակ գործող իշխանությունը «Իմ և Արթուր Դավթյանի հեռակա բանավեճի առարկան սա էր»․ Արփինե Հովհաննիսյանն անդրադարձել է Արսեն Բաբայանի ձերբակալմանը Ձերբակալվել է Արսեն Բաբայանը՝ հերթական անհեթեթ մեղադրանքով․ Արմեն Աշոտյան Հայաստանում հայտնվեց հերթական քաղբանտարկյալը՝ «վտանգավոր չարագործ» Արսեն Բաբայանը. Ռուբեն Մելիքյան 2019-ի 9 ամիսների ընթացքում գրանցված հանցագործությունների ընդհանուր թվաքանակն աճել է 6,7%-ով. կոլեգիայի նիստ՝ ոստիկանությունում Վրաստանն ապուշ վիճակում է հայտնվել «Ուզում են շախմատիստներին բաժանել սևերի ու սպիտակների». Օլիմպիական կրկնակի չեմպիոն Արտաշես Մինասյան Արձակուրդից հետո կպատասխանեմ հնչող «ջախջախիչ քննադատությանը»․ Սարհատ Պետրոսյան Ուղևորահոսքն աճել է 16.5%-ով Պաշտոնեական կեղծիք կատարելու կասկածանքով ձերբակալվել է Արսեն Բաբայանը՝ ՀՀ ԱԺ աշխատակազմի ղեկավարի նախկին տեղակալը Իրանը դեմ է Սիրիայի ներսում Թուրքիայի կողմից ռազմական բազաների ստեղծմանը Grand Swiss. Արոնյանն ու Կարլսենը ոչ ոքի խաղացին ԵԽԽՎ-ն կոչ է անում Ադրբեջանին հանել խաղաղ ցույցերի սահմանափակումները Ինչպես թաղեց անկախ դատարանը Ո՞ւմ հաշվին է Փաշինյանը 1,5 միլիոն դրամ աշխատավարձ տալիս իր նախարարներին Բարդ ընտրություններ են սպասվում․ Արցախի ԱԺ նախագահի հայտարարությունը «Կարող է կապը թանկանալ, ավելին՝ կարող են փոքր պրովայդերներն ուղղակի սնանկանալ». Սամվել Մարտիրոսյան (տեսանյութ) 4-ամյա կազանցի հրաշամանուկը 40 այբուբեն է յուրացրել՝ ներառյալ հայերենը (տեսանյութ) Քրդերը քարեր ու լոլիկներ են նետել հեռացող ամերիկացի զինվորականների ուղղությամբ (տեսանյութ) Բաքվում ոստիկանները սխալմամբ բերման են ենթարկում իրենց աշխատակցին (տեսանյութ) Մերձմոսկվայում 2012-ին սպանված պատգամավորի և նրա ընտանիքի 3 անդամների դիերն են գտնվել Խոհանոց, մշակույթ, պատմություն. Ռումինիայի TVR2-ի եթերում Հայաստանի մասին պատմող հերթական ֆիլմն է Էրդողանը բացառել է Սիրիայի քրդերի հետ բանակցություններ վարելու հնարավորությունը ԳԱԱ-ում մեկնարկել է Հովհաննես Թումանյանի ծննդյան 150-ամյակին նվիրված գիտական նստաշրջան Ալեքսեյ Չումակովն ու Յուլյա Կովալչուկը պարել են հայկական երաժշտության ներքո (տեսանյութ) Ֆրանսիայում կորել է «Սեզար» մրցանակի դափնեկիր դերասան Ժերարդ Թոմասսենը Մեդվեդևը միջազգային ներդրողների կողմից Ռուսաստանի հանդեպ հետաքրքրության նվազում չի տեսնում Ադրբեջանի նախագահը պաշտոնից ազատել է երկու փոխվարչապետներին Հայկական ուշացած նիհիլիզմը․ մաս 3-րդ Ադրբեջանում համոզված են, որ ընդդիմության ցույցը «հովանավորվել» է արտասահմանից Սամվել Մայրապետյանի ինքնազգացողությունը վատացել է Մխիթար Հայրապետյա՛ն, ջուրը մի մտի էլի, հավես չկա «Ազատություն»-ը կրկին վերաբերմունք է արտահայտում Դոլարի փոխարժեքը աննշան նվազել է. Եվրոն շարունակում է թանկանալ Չեխական զենքն Ադրբեջանում․ ինչպես շասսին վերածվեց հաուբիցի Հաղորդավար Վլադիմիր Սոլովյովին գրանցել են Գինեսի ռեկորդների գրքում Վարչապետի գաղտնի հանձնարարականով նախարարների աշխատավարձը կրկնապատկվել է Դարպասապահը 89-րդ րոպեին գոլ է խփել 27 մետրից՝ թիմին օգնելով հաղթել Սամվել Ֆարմանյանին ոստիկանություն են հրավիրել Ղազախստանի նախագահն ընդլայնել է Նազարբաևի լիազորությունները Էրդողանն ասել է, որ հաջորդ քայլերը Սիրիայում կձեռնարկի Պուտինի հետ հանդիպումից հետո Ինչպիսի տան մեջ է ապրում Քիմ Քարդաշյանը (տեսանյութ) Սիրիայի կառավարական բանակը մուտք է գործել Ռաքքա Ականատեսները հրապարակել են Դալլասին հարվածած տորնադոյի տեսանյութը Արքայազն Հարրին մեկնաբանել է եղբոր հետ վիճաբանության մասին լուրերը Պուտինի ղեկավարած զորավարժության ժամանակ արտակարգ դեպք է եղել Մադրիդի կենտրոնական փողոցներով հազարավոր ոչխարներ են անցել Վայոց Ձորի սարերում առաջին ձյունն է տեղացել Հայ մարտիկը 27 վայրկյանում նոկաուտի է ենթարկել ադրբեջանցուն (տեսանյութ) Մարդիկ պարզ ու պրիմիտիվ են գործում, ուղղակի ամոթ է. Լեւոն Քոչարյանը՝ Հրայր Թովմասյանի հետ կապված քրգործի մասին Նարեկ Մութաֆյանը եւ Սարգիս Օհանջանյանը ժամ առաջ պետք է ազատ արձակվեն. փաստաբան Նարեկ Մութաֆյանին կալանավորելու որոշման դեմ բողոքի քննությունը հետաձգվեց Իրավունք ունի՞ Կանադայում նախկին դեսպանը, ում ընտանիքի անդամները Կանադայի քաղաքացի են, «դասախոսություններ» կարդալ ինքնորոշման իրավունքի մասին Ապօրինությունները շատ ճչացող են. Լեւոն Քոչարյան Նարեկ Մութաֆյանի արարքի որակման ամենախիստ տարբերակն են ընտրել, իսկ «Հայելիի» դեպքում՝ ամենամեղմը. Վարդեւանյան «Խոստացել էի երեխաներ այլևս չունենալ». 21 երեխաների մայրը կրկին երեխայի է սպասում (տեսանյութ) Եթե շատ մոտ ապագայում փաստը չապացուցվի, կնշանակի՝ վարչապետի մամուլի քարտուղարը պարզապես սուտասան է Եղբորս երեխաներին թույլ չեն տալիս տեսակցել հորս. Լեւոն Քոչարյան Հայտնի է այն վայրը, որտեղից տարածվել է գաղտնալսումը․ ՔԿ նախագահ Տրանսվեստիտները Նարեկ Մալյանի դեմ բողոք են ներկայացրել ոստիկանություն Թուրքիան հայտարարել է, որ քուրդ զինյալները դուրս են գալիս Ռաս ալ-Այն քաղաքից Երգչուհի Ռոզա Ֆիլբերգը նշանվել է Վստահ եմ՝ մարդիկ կան, որ գուցե ուրախ են իմ հրաժարականով. երկար ժամանակ օդում կախված լուրեր են լինելու. Սարհատ Պետրոսյան Ակցիա դատարանի առջև՝ ի աջակցություն Նարեկ Մութաֆյանի Գերմանական մամուլը ծաղրանկարում պատկերել է Սիրիայի հյուսիսում ստեղծված իրավիճակը Վերաքննիչ դատարանը քննում է Նարեկ Մութաֆյանի կալանավորման դեմ բողոքը «Մոնա Լիզա» կտավն այլևս այլ երկրներ չի տեղափոխվի, քանի որ շատ փխրուն է դարձել. Լուվրի ներկայացուցիչներ
Հարցում

Վահե Հովհաննիսյան. Կա մի բան, որը բոլորիս կմիավորի

Ստացվել է այնպես, որ այսօր ցանկացած հարց հասարակությունը բաժանում է ճամբարների՝ թշնամանքի ու ագրեսիվության եզրին։ Ամուլսարը, կոնվենցիան, դատավարությունները, Արցախը, մարտի 1-ը, Երևանի աղբը և այլն։ Գնալով ցանկը մեծանալու է։ Սա կայուն տեսակետներ չունեցող իշխանության, ինչպես նաև՝ տարի ու կես առաջ սկիզբ դրված ներքին պառակտման ու ներքին թշնամանքի մթնոլորտի ուղիղ արդյունքն է։ Պետության ամենակարևոր սենյակներում մշակվող սխալների հետևանքները սովորաբար պարզ և ուղիղ ազդեցություն են թողնում հասարակությունների վրա։

Ուրիշ բարդ մեխանիզմներ փնտրել պետք չէ։ Եթերից եթեր գնացող հանրային ակտիվ անվանացանկերը անում են նույնը՝ բզկտել, բարիկադավորել, բաժանել։ Ավելորդ է քննարկել, թե ինչի կհանգեցնի այս ամենը։ Գիտակից շերտերը սա արդեն մի քանի ամիս է՝ հասկացել են։ Ինչ վերաբերում է նվազ գիտակից շերտերին, ապա նրանք նման բաները հասկանում են սովորաբար երկու դեպքում՝ ա/ երբ համբերատար և հարգալից բացատրում ես ու ցույց ես տալիս այլընտրանքը, բ/ երբ իրական կյանքը այնպիսի շոկ է ձևակերպում, որից նրա ինքնապաշտպանական բնազդները արթնանում են։

Մի անզգույշ և թերևս ոչ միտումնավոր ձևակերպմամբ ժամանակակից հայ հասարակության մի զգալի հատվածին տրվեց «Պողոս» բնորոշումը։ Այնքան սահուն այս ձևակերպումը մտավ շրջանառություն և այնքան բնական այն ընկալվեց, կարծես՝ հասարակությունը հենց նման մի բանի էր սպասում։ Եթե նույնիսկ դա այդպես է, ապա էլի խիստ իռացիոնալ սպասում է։ Պողոսը անսպասելիորեն ակտիվացած ցածր իրավագիտակցությամբ քաղաքացին չէ, կամ այդ խավը չէ. նույնիսկ եթե մի փուլ էլ նա լինի դոմինանտ։ Սա մեր հասարակությամ մասն է, որը փաստ է, ու որը պետք է ընդունել ու որի հետ պետք է աշխատել։ Պետության համար շատ ավելի վտանգավոր է, երբ «Պողոսի» է վերածվում վերնախավը՝ քաղաքական- դատաիրավական-մշակութային- գործարար և այլն։ «Պողոսը» ոչ մի կապ չունի սոցիալական վիճակի հետ, որովհետև մենք ունենք հարուստ պողոսներ, և կապ չունի կրթական ցենզի հետ, որովհետև մենք ունենք բավականին լավ կրթությամբ՝ պողոս քաղաքացիներ։ Մենք ունենք մտավորական պողոսներ, որոնց վնասը շատ ավելի մեծ է, քան չորսամյա կրթությամբ որևէ քաղաքացու։

Ինչու՞ եմ ես սա ասում՝ ցույց տալու համար, որ այսօրվա ներհասարակական բզկտվածությունը շատ բազմաշերտ է, ամեն ինչ խառնվել է իրար, և չեն գործում պետություն ունեցող հասարակություններին բնորոշ նորմերը։ Սա լուրջ պրոբլեմ է։

Այսպես երկար չի կարող մնալ

Հիմա հարցին նայենք հակառակ տեսանկյունից՝ ավելի կիրառական կողմից։ Բզկտվածությունը հասկացանք, սերմանվող նեքին թշնամանքը հասկացանք. իսկ ի՞նչը կկարողանա համախմբել հասարակությանը։ Կա՞ արդյոք նման գաղափար, թե՞ դա ուտոպիա է։ Վստահ եմ, որ կա. եթե հանում ենք արտաքին թշնամու ագրեսիան, որի պարագայում գործելու է լրիվ այլ տրամաբանություն, ապա կա մեկ գաղափար, որը ունի կոնսոլիդացնող վճռորոշ ռեսուրս։ Դա «սոլիդ» իշխանության գաղափարն է։

Սոլիդը քաղաքագիտական ձևակերպում չէ, այն չի ենթարկվում հայտնի տարաբաժանումներին։ Սոլիդը նույնիսկ չի ենթադրում այս կամ այն կարևոր խնդրի շուրջ տեսակետների համընկնում։ Այսօրվա Հայաստանի վիճակը շատ դժվար է տեղավորվում դասական քաղաքական ձևակերպումներում։ Սա իսկապես պատահական վիճակ է՝ էքսպերիմենտալ իրականություն։ Ենթադրաբար՝ լուծումներն էլ են լինելու ոչ ստանդարտ։

Հետզհետե՝ հասարակության շատ ավելի մեծ շերտեր են գիտակցելու, որ «լայվահեն» իշխանությունը վտանգավոր է։ Բայց սա դեռևս չի ենթադրում, որ կա քաղաքական լուծում։ Քաղաքական ուժերի այսօրվա պայմաններում իսկապես չի երևում նման լուծում։
Իշխանության մեջ կան մարդիկ, որոնք արդեն իսկ հասկանում են, որ սա հեռանկար չունեցող վիճակ է։ Խորհրդարանական մեծամասնութան մեջ կան մարդիկ, որոնք շատ լավ հասկանում են, որ այս դատարկությունը վատ բանի է հանգեցնելու, և այդ մարդկանց թիվը գնալով մեծանալու է։ Իշխանությունից դուրս՝ հանրային կյանքում, կան զգալի թվով մարդիկ, ովքեր փայլուն հասկանում են անհնարինությունը՝ վերադառնալ անցյալի մոդելներին, բայց նույնքան էլ լավ հասկանում են, թե ուր է տանելու այսօրվա իշխանական որակը։

Ի՞նչը կարող է միավորել տարբեր հայացքներ, քաղաքական նախասիրություններ ունեցողներին, տարբեր սերունդներին և տարբեր կրթական ու սոցիալական ցենզ ունեցողներին. դա սոլիդ իշխանության գաղափարն է, պահանջը։

Ի՞նչ խնդիրներ է դրվելու ապագա «սոլիդ իշխանության» առաջ. կանգնեցնել գահավիժումը, կանգնեցնել ներհասարակական թշնամանքն ու բաժանումը, կանգնեցնել դատաիրավական բեսպրեդելը, գտնել ներքին համերաշխության բանաձևերը, կտրուկ ամրացնել Հայաստան-Արցախ անվտանգության համակարգը, վերացնել երկիմաստությունները Ռուսաստանի հետ հարաբերություններում և վերականգնել վստահության անհրաժեշտ մակարդակը, հստակեցնել հարաբերությունների մակարդակը ԵՄ և ԱՄՆ-ի հետ, առողջացնել քաղաքական համակարգը, այդ թվում՝ մի շարք օրենքների ընդունումով, պատրաստվել խաղաղ, ազատ ընտրությունների։

Ինչ կլինի եթե ուշանա սոլիդ իշխանության ձևավորումը

Գործող իշխանության պատկերացումների պարզունակությունը և մոլեգնող անլրջության համաճարակը մտնում է բոլորի տները, հիմնարկները, բակերը, ամեն միկրոսոցիում։ Մի քիչ արագ, մի քիչ դանդաղ, բայց գործընթացն արդեն անդառնալի է։ Այդ պարզունակությունը և անլրջությունը կազմալուծում է և ավելի է կազմալուծելու կենսագործունեության բոլոր համակարգերը։ Բոլոր միջավայրերում լինելու է սողացող քայքայում։ Այսօր աղբն ու ճանապարհային երթևեկությունը դարձել են պատուհաս, վաղը այդպես է լինելու բոլոր ոլորտներում։ Էներգետիկ վթարը Երևանում դրա ամենասուր նախազգուշացումն էր. հասարակությանը ոչ ոք չպատասխանեց՝ կա՞ր, արդյոք, իրական վտանգ ատոմակայանի համար, և կա՞ արդյոք 100 տոկոսանոց երաշխիք, որ երկրորդ անգամ նման բան կբացառվի։ Ես սա ասում եմ նկարագրելու համար, թե ինչ անսահման ռիսկ է պետության կենսագործունեության ոլորտների կազմալուծումը։

Եթե սոլիդ իշխանության ձևավորման փուլը երկարեց, և այսօրվա իշխանության սոլիդ շրջանակները և իշխանությունից դուրս գտնվող սոլիդ շրջանակները չգտան տարբերակը՝ միասնական սոլիդ իշխանության ձևավորման, ապա Հայաստանին որոշ ժամանակ անց ոչինչ չի մնում, քան «ուժեղ ձեռքի իշխանությունը»։ Կազմաքանդումը լինելու է այնքան խորը, և ներքին ու արտաքին ռիսկերը լինելու են այնքան ռեալ, որ հասարակության բոլոր շերտերի կոնսոլիդացված պահանջն է լինելու «ուժեղ ձեռքը»։ Ձեռք, որը ստիպված է լինելու միառժամանակ սառեցնելու ժողովրդավարական նորմերը՝ կասեցնելու համար թշնամու հարձակումը, տնտեսության կոլապսը, ներքին ընդհարումները և այլն։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan