Այսօր՝ 25 հունիսի 2022թ., 00:00
Կոչ եմ անում Civic.am-ին և նման կայքերին մարդ եղե՛ք․ փողով անհիմն ու սուտ բաներ մի՛ գրեք․ Ապարանի բնակիչը՝ Նիգավանի սպանության դեպքի մասին Հավաքեք ձեր վեշերն ու գնացեք, եթե չէ` հետագայում կերևա` ինչ կլինի. Ապարանում սպանվածի հարազատ. (տեսանյութ) Լավրովը հայտարարեց ԵԱՀԿ ՄԽ հոգեհանգստի մասին․ տեսնենք՝ Նիկոլն ու Արարատը ինչ ծաղկեպսակ կուղարկեն «Փարվանյան Էդգարի հորեղբոր տղան է կազմակերպել. իհարկե Փարվանյան Էդգարը կհերքի». Ապարանում սպանվածի հարազատ Գոռգոռում էին միմյանց վրա. նրանց մեջ էր նաև պարեկային ծառայության պետը. Ապարանում արյունալի միջադեպի ականատես Սյունիքում բախվել են Mercedes-ն ու ՊՆ КамАЗ-ը. մեկ պայմանագրային զինծառայող տեղում մահացել է, 4-ը տեղափոխվել են հոսպիտալ Մանրամասներ ԱՄՆ նոր դեսպանի կենսագրությունից Նոր մանրամասներ Ապարանի դեպքերից․ «Էս մարդիկ Ապարանում պիտի չապրեն» «Գռզոն անձամբ ներկա է եղել Ապարանի դեպքերին» Փարվանյանները Ապարանից պիտի դուրս գան, որ վիրուսը մաքրվի․ երեխեքը գնացին պատերազմ չզոհվեցին, եկան ստեղ՝ սպանեցին Պատերազմից խուսափելու միայն մեկ եղանակ կա Գերմանիաներում Փարվանյանները մարդու օրգան էին ուտում․ ողջ Ապարանը գիտի դրա մասին Հանգստացեք, բայց հիշեք, որ դուք ընդամենը գործիք եք և ոչ ավելին. Ասլանյան Հայաստանի նկատմամբ անում են այն, ինչը ժամանակին արել են Գերմանիայի հետ Ավտովթարից մահացել է Մխիթար Զաքարյանի 18-ամյա եղբորորդին. Hraparak.am Զենքի մատակարարման տենդերը կրկին շահել է Դավիթ Գալստյանի ընկերությունը Բնակիչներն ահազանգում են. ի՞նչ է կատարվում խմելու ջրի հետ, ու ի՞նչ է պարզաբանում «Վեոլիա Ջուր»-ը Ինչու Տիգրան Ուլիխանյանը հայտնվեց ՔՊ «սեւ ցուցակում» եւ մնաց անգործ Նոր «տասովչիկներով» ու «տեղական» ֆեյքերով Ուլիխանյանն աշխատավայրում մշտապես խնջույքներ է արել, ով է փորել նրա տակը ՔՊ-ն ներքին հարցումներ է արել Պետական պարտքը կրկին աճել է. ինչ է սպասվում դոլարի տատանման հետևանքով «ԿԲ-Կառավարություն Հակասություններից տուժում են տնտեսությունը, քաղաքացին» Քաղաքական գործեր «կարողներին»՝ հավելավճար Նախկին ընդդիմադիրները թիրախավորում են այլախոհներին Հայաստանը ներսից չի կառավարվում, և բռնել է ինքնաոչնչացման ճանապարհը․ Արտակ Զաքարյան Ավետիք Չալաբյանը կշարունակի մնալ կալանավորված Ավտոտեխսպասարկման կետում պայթյուն է եղել․ տուժած 5 քաղաքացիների վիճակը ծայրահեղ ծանր է Ես շատ հուզված եմ Հայաստանում գտնվելու համար, քանի որ սա Շառլ Ազնավուրի հայրենիքն է. ZAZ ԵԱՀԿ Մինսկի խումբը դադարեցրել է իր գործունեությունը՝ ԱՄՆ-ի և Ֆրանսիայի նախաձեռնությամբ. Լավրով Եթե դա ասեր Դռիկ Խչոն կամ տրամվի պարկի Վարդուշը կարող ա հասկանայինք, բայց ասում ա ԲԴԽ նախագահը․ Պետրոսյան Հերթական փաստերը․ կառավարման ձախողում, իրականության խեղաթուրում, անսահման պոպուլիզմ. Թադևոս Ավետիսյան Աշխարհի երկու երկրներ դարձել են նոր լրտեսական ծրագրի զոհ «Ինքնորոշման իրավունքը Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդի համար իրականում ապրելու իրավունք է»․ Հայկ Մամիջանյանի ելույթը՝ ԵԽԽՎ լիագումար նիստում Ջհանգիրյանը բացահայտեց՝ Փաշինյանի կողմից ուղարկվել էր ԲԴԽ 2020-ի նոյեմբերի 9-ից հետո, որ բռնագրավեր դատական իշխանությունը Նա արդեն 4 կիլոգրամ է. Սիրուշո Անբարոյականության և ստի բոլոր հնարավոր սահմանները ոչնչացված են․ Լիլիթ Գալստյան «Լաչինի միջանցք» հասկացությունը դուրս է գալու. դա քաղաքականապես ձեռնտու է Ադրբեջանին. Էդգար Ղազարյան Ջհանգիրյանը կասկածի տակ է դնում Ավետիք Չալաբյանի նկատմամբ իրականացվող քրեական հետապնդման օրինականությունը Ու չնեղանաք, եթե հանկարծ Աբգարս 2022-ի հուլիսի 24 ին տուն չգա, լավ լսեցիք չէ՞. Գեղամ Նազարյան Ռոբերտ Քոչարյանը հրաժարվել է ընդգրկվել «Հայաստան» հիմնադրամի խորհրդի կազմում Դրամի արժևորումով Փաշինյանի իշխանությունն ոչնչացնում է երկրի տնտեսությունն էժան դոլար հավաքելով իր թիմի համար Կրեմլը անդրադարձել է Մոլդովային եւ Ուկրաինային ԵՄ-ի թեկնածուների կարգավիճակ տրամադրելուն Այսօր ժամը 19:30-ին կրկին հավաքվում ենք Ֆրանսիայի հրապարակում․ Իշխան Սաղաթելյան Արցախը երբեք չի կարող լինել Ադրբեջանի կազմում, այդ հարցի վերաբերյալ Արցախում կա հստակ կոնսենսուս. Արամ Վարդևանյան «Դատեք ինքներդ. պատերազմը հեշտացրե՞ց Ուկրաինայի եվրոպական երազանքի իրագործումը, թե՞ բարդացրեց»․ Արմեն Աշոտյան ՔԿ-ում որևէ անձ իրավասու չէ քրգործ հարուցել ԲԴԽ անդամի նկատմամբ․ Արամ Օրբելյան Ավստրալիայի վարչապետը կայցելի Ֆրանսիա՝ խաթարված հարաբերությունները շտկելու համար Քամու հետևանքով Երևանում վնասվել են շինությունների տանիքներ, պոկվել ծառեր Վահագն Խաչատուրյանը հանձնում է Երևանը Ադրբեջանին (հանուն մանևրի)․ 7or.am ՀՀ Նախկին նախագահ Արմեն Սարգսյանի որդին եղել է ռուսական McDonald’s ռեստորանային ցանցը գնելու հավակնորդների թվում «Դիմադրություն» շարժման ներկայացուցիչներն Արցախում արժանացել են ջերմ ընդունելության Աֆղանստանում երկրաշարժի հետևանքով զոհերի թիվը հասել է 1000-ի Հենրիխ Մխիթարյանի տեղափոխությունը ձգձգվում է, նա կներկայացվի գալիք շաբաթ Երանի մեր վարչապետը դու լինեիր․ արցախցի կինը՝ Իշխան Սաղաթելյանին Ինչո՞ւ է Արևմուտքը բացում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի վերականգնման թեման․ Մոսկվան տրամադրված է գործել առանձին Պեսկովը մեկնաբանել է Չավուշօղլուի հայտարարությունը. Ռուսաստանը ոչ մի հացահատիկ չի գողացել Բերձոր հանձնողը՝ Արցախն է հանձնում. հայտարարություն Մեծ Բրիտանիան հայտարարել է ՌԴ-ի նկատմամբ նոր պատժամիջոցներ սահմանելու մասին Մանկատների շրջանավարտներին բնակարանների նվիրելու պետական ծրագրում ընդգրկվել են դրա իրավունքը չունեցող անձինք ԱՄՆ-ն 120 մլն դոլար կտա Հայաստանին՝ ժողովրդավար դառնալու համար Մեղավորները կկրեն իրենց պատիժը. Քերոբյանը՝ 26 միլիարդ դրամի չարաշահման մասին Ցավալի է, բայց մենք եռագույն դրոշը փոխարինել ենք սպիտակ դրոշով․ Վահե Հովհաննիսյան Ալբանիայի վարչապետը Ուկրաինային խորհուրդ է տվել պատրանքներ չունենալ թեկնածուի կարգավիճակի վերաբերյալ Իշխան Սաղաթելյանն արժանացել է «Տարվա քաղաքական գործիչ» կոչման Կրեմլը նշել է Ուկրաինայի համար խաղաղության պլանի կնքման պայմանները «5-րդ ալիք»-ի «Բառերէն»-ը՝ մշակութային լավագույն հաղորդում «Դիմադրություն» շաժման ներկայացուցիչները եռօրյա այցով գտնվել են Արցախի Հանրապետությունում Փաստորեն, մարտից գնանկում է սկսվել, որը, չգիտես ինչու, ՀՀ քաղաքացին չի նկատում Ռուբեն Վարդազարյանի լիազորությունները դադարեցվեցին՝ թե՛ որպես դատավոր, թե՛ որպես ԲԴԽ նախագահ Փաշինյանը խաբել է. մաս 35. «Ժողովուրդ» Տխուր իրավիճակ Լարսում. լրացուցիչ անցակետը չի գործում. Armlur.am Նարեկ Մանթաշյանին 74 միավոր ինսուլին է պետք, այն անհամատեղելի է կալանքի հետ. փաստաբան Հայտնի է Հայաստանում ԱՄՆ նոր դեսպանի անունը Սթոլթենբերգը չի կարողացել երաշխավորել Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի արագ անդամակցությունը ՆԱՏՕ-ին Ռուբեն Վարդազարյանին այսօր կանչել են Քննչական կոմիտե. «Ժողովուրդ» Ի՞նչպես կարող են վնասել ատամներին առանց շաքարի ըմպելիքները 13 խաղացող հեռացել է «Ալաշկերտից» Սաուդյան Արաբիայի գահաժառանգ արքայազնը Խաշոգջիի սպանության աղմուկից հետո առաջին անգամ այցելել է Թուրքիա Էմբեր Հերդը որոշել է գիրք գրել Ջոնի Դեփի հետ սկանդալային ամուսնության մասին
Հարցում

«Երկիր աղետյալ». ինչ եղավ եւ ով է մեղավոր այս դժոխքի համար. Միքայել Մինասյան

Ներկայում հայ ժողովուրդն ապրում է վերջին 100 տարվա իր ամենաողբերգական, դաժան եւ խայտառակ օրերը։ Այս մասին ֆեյսբուքյան իր էջում գրել է ՀՀ նախկին դեսպան Միքայել Մինասյանը։

Նա, մասնավորապես, գրել է.

««Երկիր աղետյալ». ինչ եղավ եւ ով է մեղավոր այս դժոխքի համար

Դադիվանքի դատարավարության սպասումով

Ներկայում հայ ժողովուրդն ապրում է վերջին 100 տարվա իր ամենաողբերգական, դաժան եւ խայտառակ օրերը։

1920-ից ի վեր մեր ժողովուրդը երբե՛ք, կրկնում եմ՝ երբե՛ք չէր պարտվել։

Երբե՛ք թուրքին հող չէր հանձնել։

Կոտորվել էր, նահատակվել, ենթարկվել ցեղասպանության՝ Բաքվում եւ Սումգայիթում, բայց երբե՛ք հող չէր հանձնել։

Երեկ Նիկոլը հանձնեց 7 շրջան, Արցախի տարածքի մի մասը՝ Շուշիով եւ Հադրութով, թողեց Արցախն առանց կարգավիճակի, իսկ արցախցիներին՝ անտեր ու անտուն։

Նա հանձնեց 30 տարվա մեր հերոսների թափված արյունը, պատմությունը, հայկական գյուղերն ու քաղաքները, Ղազանչեցոցն ու Դադիվանքը։

Ինչպես ստացվեց, որ հասանք այստեղ՝ այս աղետին։

Երկրում պատերազմ է, համավարակ, տնտեսական ճգնաժամ, ահռելի քանակի զոհեր, պետական գրաքննություն, իշխանության վակուում եւ նիկոլական չնահանջող ստեր ու ագրեսիա։ Ցանկն՝ անվերջ շարունակելի, բայց կա մի անուրանալի իրողություն. 2018-ից այս կողմ Հայաստանը չունի ոչ մի հաջողություն, չի գրանցել ոչ մի շոշափելի ձեռքբերում՝ միայն կենաց-ելույթներ, ներքին անհաշտ կռիվ եւ մեղավորների անվերջ փնտրտուք։

Այս ամեն ինչը գիտեին բոլորը, հետեւանքների մասին զգուշացնում էին շատերը, բայց այս գեհենը շարունակվեց ու բերեց մեզ հասցրեց շատ սպասելի, կանխատեսելի ու տրամաբանական հանգրվանի՝ դժողքի դռան։

Իշխանությունը տապալել է ամեն ինչ՝ կորոնովիրուսի դեմ պայքարից մինչեւ պատերազմ, ապաշնորհ դիվանագիտությունից մինչեւ զրոյական ներդրումներ, բայց, միեւնույն է, դե՛ռ հույս ունի չոր դուրս գալ այս իրավիճակից։

Նիկոլ Փաշինյանը բունկերից դե՛ռ սպառնում է։ Դե՛ռ մեղավորներ է նշանակում։ Իշխանական ֆեյքերը կեղծ հաղորդագրություններով մեղավորներ են կարգում։

Եվ կա հասարակության մի մաս, որը նախընտրում է ապրել ՑանցաՀայաստանում եւ դեռ ներում ու պաշտպանում է այս իշխանությանը։ Հասկանալի է, որ պաշտպանելով Նիկոլին, հասարակությունը պաշտպանում է իր ընտրությունը, ինքն իրեն։ Որովհետեւ հակառակ դեպքում պիտի ընդունի, որ սխալվել է, որ խաբվել է եւ մեղավոր է այս աղետի համար։ Այդ պատճառով կախվում է Նիկոլի ամեն մի խոսքից, նիկոլականների ամեն մի ցանցային գրառումից։ Նույնիսկ հիմա, երբ փաստացի կորցրել ենք հայրենիքի մի մասը։ Ինքն իրեն հույս է տալիս։ Ինքն իրեն խաբում է՝ չցանկանալով առերեսվել իրականությանը։

Մեղադրում է նախկիններին, տարածում ակնհայտ կեղծ տեսագրություններ, սփոփում իրեն, թե կարող էր ավելի վատ լինել (չհասկանալով, որ սրանից վատ նույնիսկ տեսականորեն չկա), չի ցանկանում կարդալ դավաճանական փաստաթուղթը, չի պատկերացնում, թե ինչ ենք կորցնում, չի ընկալում, որ նման փաստաթղթի չէինք հասնի, եթե Նիկոլը չլիներ այս աստիճան անմեղունակ։

Նույնիսկ իշխանության ներսում տեղյակ չեն եղել փաստաթղթից։

Ցանցահայաստանում համատարած կուրություն է եւ ամենամեծ դժբախտությունն այն է, որ եթե կույր չլինեին, գուցե տեսնեին վերահաս վտանգը, գուցե զգային ավելի շուտ։ Բայց Ցանցահայաստանը ոչ միայն չի տեսել, այլ չի ցանկանում բացել աչքերը հիմա։ Հիմա, երբ կա փաստաթուղթ եւ այն ստորագրած դավաճան։

Այդ ընթացքում մեր զավակները զոհվեցին, մեր ծնողները շնչահեղձ են լինում տանը թոքաբորբից, իսկ աշխատավայրերը չբացվեցին, փակվում են ու փակվելու են։

2016-ի ապրիլյան պատերազմի հաղթանակը թողեցինք որ մեզ համոզեն, թե պարտություն էր։ Հիմա, կարծում եմ, գիտենք, թե ո՛րն է իրական պարտությունը։

Ինչպես սա պատահեց։ Ինչպես դարձանք երկիր աղետյալ։ Փորձենք հասկանալ ու գտնել որտեղից ամեն ինչ սկսեց սխալ գնալ։

Այս ամենի նախաբանը եւ մեծ խեղումը սկսվեց տարիներ առաջ, երբ Ֆեյսբուքահայաստանը ահաբեկիչներին որակեց ապստամբներ, տեռորիստական ակտը՝ հերոսություն, իսկ զոհված 3 ոստիկանին՝ «ռեժիմի սպասարկուներ»։ Նրանք որոշեցին, որ մարդասպանությունը «ապստամբության անցանկալի հետեւանք է», պետության կողքին լինելը՝ դավաճանություն, պետության դեմ լինելը՝ հերոսություն։

Իրականության, տրամաբանության, բոլոր տիպի օրենքների չեղարկման հիմքը դրված էր։ Ու դժոխքը սկսվեց։

Մաս 1. Իրականության մերժում

Հետո եղավ 2018-ի ապրիլ-մայիսը եւ ՑանցաՀայաստանի ժողովուրդը «ազատագրվեց»։ Ավելի ուշ այս բառը ամենից հաճախ կհնչի եւ ամենից շատ կգործածվի, որովհետեւ կպարզվի, որ այն հանգուցային բառ էր։

Իրականում Նիկոլը ՑանցաՀայաստանի ժողովրդին ազատագրեց պատասխանատվության զգացումից` խոսքի ու գործի համար։ Դարձրեց իր պես։ Դարձրեց Երկիր-«Հայկական ժամանակ»։ Ավելին, ՑանցաՀայաստանի ժողովուրդը սկսեց չվախենալ անպատասխանատվության հետեւանքներից։ Մենք հայտնվեցինք ազատ ճախրանքում, որն ընդամենը 2.5 տարի անց դառնալու էր ազատ անկում։

Բայց մինչեւ այդ, Նիկոլի տված ազատության շնորհիվ մենք մերժում էինք աշխարհաքաղաքականությունը։ Հավաքական ցանկությունն ավելի կարեւոր էր, քան անմեղության կանխավարկածը, էյֆորիան պահպանելը գերակա էր իրական գործից, լավ ճառ ասողը՝ պրոֆեսիոնալից, հավատարիմը՝ տեխնոկրատ գործ անողից, լավ ստատուսը՝ ճիշտ նշանակումից։ Դա Նիկոլի արածը չէ։ Դա Նիկոլի կառավարման ժամանակ հանրային հավաքական որակն է՝ նիկոլիզմը։

Նիկոլիզմը հանրային դժգոհության եւ պետության մերժման քաղաքականությունն էր՝ համեմված անպատասխանատվությամբ եւ անհեռատեսությամբ։

Ու կարեւոր չէ, որ այդ ընթացքում, ով խոսում էր՝ լռեցնում էին, ով մտահոգություն էր հայտնում՝ պիտակավորում էին։ Ցանցահայությունը մերժում էր բոլորին, ու առաջին հերթին իրականությունը։

Արցախի պատերազմը ուներ նաեւ մեկ այլ ճակատ։ Այնտեղ ֆեյսբուքահայաստանի ճակատամարտն էր ընդդեմ իրականության։ Իսկ այն սկսվեց դեռ կորոնավիրուսի ժամանակ։ Մահերի ու վարակվածների թվով համաշխարհային տասնյակում հայտնված երկրում իշխանությունը մարսեց ու մարսում էր իր ապաշնորհ կառավարումը։

Մենք պատերազմեցինք 44 օր։ 44 օր շարունակ եւ մինչեւ Նիկոլի դավաճանական ստորագրությունը ՑանցաՀայաստանը դեռ կռիվ էր տալիս իրականության դեմ։ Դեռ քննարկում էր՝ Շահումյանի ու Գետաշենի ազատագրումը եւ նոր հեշթեգերի դիզայնը։

Ցանցային Հայաստանը ցանկանում էր լսել մեկ ԱԹՍ-ի խոցման մասին եւ բացարձակապես հրաժարվում էր ընկալել մի ամբողջ երկիր հանձնելու փաստը, նույնիսկ եթե դա ասվում էր քարտեզով։

Մարտերը Շուշիում էին եւ որեւէ մեկը չէր ցանկանում ինքն իրեն հարց տալ՝ ինչպե՞ս ադրբեջանցիները հասան Շուշի։

Ցանցային Հայաստանը կարոտ էր ոչ թե հաղթանակի, այլ հաղթական ստատուսի։

Ցանցային Հայաստանը ցանկանում էր ոչ թե հաղթանակ, այլ հաղթանակի հեշթեգի առաջխաղացում Թվիթերում։

Ցանցային Հայաստանը ցանկանում էր կիսվել զինվորների լուսանկարներով, եւ չնկատել հարյուրավոր սպանված զինվորների ցուցակները։

Ցանցային Հայաստանում մահ չկա։ Մահացածները ինստագրամի նկարներն են եւ ոչ մեկին հետաքրքիր չի թշնամու մոտ եղած դիերը, գաղտնի պահվող զոհերի իրական թիվը եւ դիահերձարանների դիմաց հերթապահող խելագարված ծնողները։

Ցանցային Հայաստանում Ֆրեզնոյում ճանապարհ փակելը, կամ Նյու-Յորքում Բրուքլինի կամուրջը 20 րոպեով փակելը ստվերեց Ջեբրաիլի հանձնումը։

Ցանցային Հայաստանում բոլորը ժինգյալով հաց են գնում, եւ համառորեն չեն նկատում պետության կողմից անտերության մատնված արցախցիներին՝ Երեւանում ու մարզերում։

Ցանցային Հայաստանում մենք հպարտանում ենք Եվրոպայից ու Ամերիկայից ստատուս գրողներով եւ չենք նկատում դեսպանների ու դիվանագիտական կորպուսի մեծ մասի ամլությունը։

Ցանցային Հայաստանը հաղթեց իրական Հայաստանին։ Ու տանուլ տվեց պատերազմը, կորցրեց հայրենիքի մի մասը, իսկ հիմա վտանգում է պետության գոյությունը։

Ցանցային Հայաստանը ոչնչացրեց 100 տարի ստեղված մեր հայրենիքը։ Մեկ քլիքով։ Մեկ ստատուսով։

Մաս 2. Հպարտ պարտություն

Այս ամենը հնարավոր դարձավ նաեւ Նիկոլի մի շատ կարեւոր՝ առաջին հայացքից չերեւացող, գծի պատճառով։ Նիկոլն ու իր կինը հետեւողականորեն կոտրում էին արցախյան հաղթանակը։ Որովհետեւ պարզվեց՝ այդ հաղթանակը, որ թվում էր անբեկանելի իրողություն է, տեր չունի, անտեր է։

Նիկոլը Հայաստանի առաջին ղեկավարն էր, որ իշխանության եկավ ոչ Ղարաբաղի պատճառով, ոչ դրա ազգային ազատագրական շարժման, ոչ պատերազմի, ոչ այն պահելու խոստումով։ Ընդհակառակը, իր իշխանությամբ նա պարտական չէր Արցախին ու ոչ էլ հաղթանակին։ Հետեւաբար վարվեց դրա հետ ինչպես ուզեց։

Նա հաղթանակի հերոսներին հետեւողականորեն վարկաբեկեց, 2018-ի ապրիլի իշխանափոխությունը ավելի կարեւոր համարեց, 2016-ի ապրիլի մահերը՝ անիմաստ, իսկ հաղթանակը՝ քննության առարկա դարձած «պարտություն»։

Եվ ամենակարեւորը նա շրջանառության մեջ դրեց ոչնչով չհիմնավորված, կենացի մակարդակի կարգախոս, թե մեծ հաղթանակները դեռ առջեւում են՝ նսեմացնելով այն, ինչ եղել էր, դարձնելով արցախյան հաղթանակը երկրորդական, անկարեւոր ու ժամկետանց։ Ի դեպ, դա արեց այս պատերազմը սկսվելուց ընդամենը ժամեր առաջ։

Մաս 3. Ինչ անել. Դադիվանքի դատարան

2018 թվականից մենք փախչում ենք իրականությունից։ Անդադար։

Մի ծաղրածուին փոխում ենք մյուսով, չենք նկատում վտանգները, մոռանում ենք հետեւանքների մասին։ Փորձում ենք հավատալ բոլորին՝ չհարցնելով, թե ովքեր են այդ մարդիկ, ինչ շահ ունեն, եւ ինչ անցյալ։ Ընդամեն մեկ օրում հերոսացնում ենք կամ մեկ օրում ոչնչացնում։ Այսօր մենք ծնկած ենք։ Ավելի վատ չի լինում։

Եվ հիմա մեր պատմության մեջ առաջին անգամ պետք է ապացուցենք, որ մենք պետք է պետություն ունենանք ոչ թե որովհետեւ հին ենք, եկվոր չենք, որ առաջին քրիստոնյա ազգն ենք կամ 5000 տարվա պատմություն ունենք։ Մենք պետք է ապացուցենք, որ որպես ժամանակակից հասարակություն ի վիճակի ենք լինել սթափ, ընդունել մեր սխալները, շտկել դրանք, կառուցել ոչ թե հիվանդագին, այլ առողջ արժեհամակարգով պետություն։ Իսկ դա անելու համար անհրաժեշտ է.

Քայլ 1. Ընդունել իրականությունը: Ոչ թե այն իրականությունը, որը մեզ ասում են, հարմար է, հոգեպես հարմարավետ, այլ փաստացի։ Որ հավատացել ենք ու խաբվել, որ մանիպուլացվել ենք, հետեւել ենք մարդկանց, որոնք մեր զավակների ուղարկել են նահատակվելու, ոչ թե կռվելու։ Իսկ հիմա մեղավորությունից խուսանավելու համար գործի է դրվում ամբողջ իռացիոնալ արսենալը՝ 30 տարվա թալանի լեգենդից մինչեւ «մենք կանխեցինք երկրորդ ցեղասպանությունը»։

Քայլ 2. Ընդունել, որ բոլորս մեղավոր ենք։ Որովհետեւ, եթե Ցանցահայաստանի գոնե որոշ մասը դեռ պաշտպանում է Նիկոլին, շարունակում նրա պոպուլիստական խաղը, ուրեմն չի ընդունել իր մեղքը։ Նրանք, ովքեր ասում են, որ «փրկվեցինք 2-րդ ցեղասպանությունից», «ՆԱՏՕ-ի երկրորդ բանակի հարձակմանն անհնար էր դիմակայել», «մենք պարտվեցինք ճակատամարտում, բայց ոչ պատերազմում», «ծնկած ենք, բայց ողջ ենք», «պահենք Նիկոլին, որ ռոբասերժականները չվերադառնան», «հողերը վաղուց էին հանձնել»,- ահա այս բոլորը ասողները իրենց մեղքը չեն ընդունել։ Որովհետեւ դա ամենածանրն է՝ ընդունել մեղքը, իսկ չընդունելու դեպքում էլ շարունակում ես մեղքերի շղթան։

Մարդիկ վախենում են ընդունել իրենց մեղքը։ Ու դա գիտի Նիկոլը։ Նրա ամենամեծ զենքը մարդկանց վախն է մեղքի ու իրականության ընդունումից։ Ու Նիկոլը հենց հիմա մարդկանց ստիպում է մինչեւ վերջ չընդունել ո՛չ իրենց մեղավորությունը, ո՛չ էլ իրականությունը։

Քայլ 3. Եվ առաջին անգամ կազմակերպել մեր ներքին, համահայկական՝ դատավարությունը։ Այն պետք է կոչել Դադիվանքի դատավարություն։ Դադիվանքը մեր ցավոտ եւ, իմ խորին համոզմամբ, ժամանակավոր կորուստների խորհրդանիշն է։

Նիկոլը հանձնեց Դադիվանքը, որը մինչեւ 1990 թվական գոմ էր, իսկ մինչեւ Նիկոլի դավաճանությունը՝ գործող եկեղեցի։ Նիկոլը այն հանձնեց Դադե առաքյալի շիրիմով։ Դադիվանքը մեր կորցրած հայրենիքի խորհրդանիշն է՝ վերագտած ու կորցված վանքը։ Ու դրա համար պետք է մեղավորները պատժվեն։

Այս ամենում իրականում մեղավոր են մոտ 200 հոգի՝ ԱԺ պատգամավորներ, ռեժիմի մաս կազմող որոշ քննիչներ ու դատավորներ, ցանցային օտարերկրյա գործակալներ, վարձկան ակտիվիստներ, ծախված մտավորականներ։ Բոլորը ցուցակագրված են։

Նրանց հերթով պետք է դատել՝ քրեական հետապնդմամբ՝ օրենքները խախտելու համար մինչեւ պատերազմը, իսկ պատերազմի հանցագործներին՝ ռազմական դատարանով։ ՊՆ այն աշխատակիցներին, ովքեր ստում էին եւ թուլացնում հասարակության զգոնությունը՝ պատերազմի կորուստների եւ հասարակության ուշադրությունը թուլացնելու համար, Հայաստանի եւ Արցախի պաշտոնյաներին՝ իրականությունը ձեւախեղելու եւ հազարավոր զոհերի համար։ Դադիվանքի «դատարանում» դատվելու են գրանտակեր վիժվածքները, որոնք քանդեցին երկրի իմունային համակարգը, այն տականքը, որ գրավել էր Մայր աթոռը, «Դուխով» գլխարկով տերտերը, ֆեյքերն ու նրանց ղեկավարները եւ շատ ուրիշներ։

200-ից 50-ը պետք է համահայկական այդ դատավարությանը ստանա արժանի պատիժ եւ դատապարտվի երկարատեւ ազատազրկման։ Պարագլուխները պետք է դատվեն ցմահ՝ առանց ներման իրավունքի, պետական դավաճանության համար։ Իսկ մնացած 200-ը պետք է խայտառակվեն, այնպես, որ իրենց տգիտությունից, վախից կամ շահից ելնելով Հայաստան չքանդեն։

Եթե մենք չունենանք մեր ներքին «դատարանը», այլեւս երբեք չենք բարձրանալու։ Դա պետք է անենք, մեղավորներին պատժենք ու գիծ քաշենք, փակելով անցյալը, կառուցենք ապագան։

Եվ դրան զուգահեռ պետք է վերանայենք մեր անցյալը։ Պետք է շարադրենք ոչ թե էպոս, այլ պատմություն, որտեղ կլինեն նաեւ մեր սխալները։

Մենք բոլորս գիտենք ովքեր են կազմակերպել հայոց ցեղասպանությունը։ Դպրոցից սկսած գիտենք ովքեր էին Թալեաթը, Էնվերն ու մնացած երիտթուրքերը։ Մենք գիտենք սողոմոնթեյլերյաններին, որոնք լուծեցին մեր վրեժը։ Բայց մենք պետք է սկսենք սովորել եւ երբեք չմոռանանք նաեւ այն հայերի անունները, ովքեր թույլ տվեցին հայոց ցեղասպանությունը, նրանց անունները, որոնց պատճառով ընկավ Անին ու Կարսը։

Մենք պետք է իմանանք նրանց, ում պատճառով Սան Ստեֆանոյի պայմանագիրը դարձավ այն, ինչ դարձավ եւ ով բերեց հասցրեց Ալեքսանդրապոլի պայմանագրին, եւ ով հանձնեց Արցախը։ Մենք պետք է իմանանք ու միշտ հիշենք մեր ազգի դավաճաններին, տականքների ու ապուշներին։

Մենք պետք է հասկանանք՝ որտեղ սխալվեցինք, հասկանանք մեր սխալները, ընդունենք դրանք ու մեր սխալների վրա սովորենք։ Որպեսզի դրանք այլեւս երբեք չկրկնենք։ Եվ միայն դրանից հետո կարող ենք ապրել։

Եկել է ցավոտ իրականությանը առերեսվելու ժամանակը։ Սա մեր ճշմարտության պահն է։

Հավատացնում եմ, որ ամեն ինչ շտկելու ենք»:

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan