1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 22 նոյեմբերի 2019թ., 00:00
Ռուսաստանում ԱԴԾ-ն 9 ահաբեկչի է ձերբակալել Վիկտորյա Բեքհեմը հաշտվել է Քարդաշյան քույրերի հետ Փոխհրաձգություն Սուխումի կենտրոնում. կա երկու զոհ Գիտնականները հայտնաբերել են 143 եզակի հսկայական գեոգլիֆներ Victoria’s Secret-ը չեղարկել է իր այս տարվա շոուն Դոլարի փոխարժեքն աճել է. եվրոն էժանացել է Մոտեցման հետեւանքները, որոնց դեմ հանդես էր գալիս Պրիմակովը, այսօր զգում է նաեւ Հայաստանը. ՌԴ դեսպան Տղամարդը գնդակահարել է իրենից գումար խնդրող կնոջը (տեսանյութ) Թուրքիան պատրաստվում է օգտագործել Ռուսաստանից ձեռք բերած C-400 զենիթահրթիռային համակարգերը Բրյուսելում Արայիկ Հարությունյանին դիմավորել են «Արայիկ, հեռացիր» վանկարկումներով Ռոման Բերեզովսկին՝ Հայաստանի հավաքականի անհաջողությունների գլխավոր պատճառի մասին Իսրայելի վարչապետին պաշտոնական մեղադրանք է առաջադրվել Պոմպեոն կոչ է արել Իրանի ցուցարարներին ԱՄՆ ուղարկել բողոքների ճնշման վկայությունները Տիմատիի նախկին և ներկա սիրելի կանայք միասին նկարահանվել են գովազդում (լուսանկարներ) Փարիզի Աստվածամոր տաճարը վերականգնել է գիշերային լուսավորումն՝ ավերիչ հրդեհից հետո Ըստ Ալիևի՝ եթե իր հայրը 80-ականներին մնար Բաքվում, ադրբեջանցիները Ղարաբաղում մեծամասնություն կկազմեին Թուլուզում ողորմություն տված ֆրանսիացուն տուգանել են 100 եվրո «Ցանկանում են վարչապետին պաշտոնանկ անել». Նեթանյահուն իր նկատմամբ կոռուպցիոն մեղադրանքները «հեղաշրջման փորձ» է անվանել Հրետանային ստորաբաժանումներն անցկացրել են գործնական պարապմունքներ Պոլսո Հայոց պատրիարքարանի բակում Կոմիտասի հուշարձանն է բացվելու Ռոնալդուն չի օգնի «Յուվենտուսին» Իրանում տեղի ունեցող գործընթացները կարեւոր նշանակություն ունեն Հայաստանի համար. ՌԴ դեսպան Հյուրանոցներից կարող են անհետանալ մեկանգամյա օգտագործման շամպունները Դերասան Արտյոմ Կարապետյանին սպառնացած երթուղային տաքսու վարորդը հայտնաբերվել է. տեսանյութ է հրապարակվել Մենք պետք է շարունակենք բաց խոսել այս պահին տարվող ոլորտային քաղաքականությունների բացերի մասին Փաշինյանը՝ ամենաակտիվ ֆեյսբուքյան էջ վարող քաղաքական լիդերների տասնյակում Ինչ ասել եմ՝ ուժի մեջ է․ Լեւոն Երանոսյան (տեսանյութ) Եղանակը Հայաստանում հանգստյան օրերին Հայաստանի արտաքին պարտքը երբեք այսքան մեծ չի եղել Սկանդալային տեսանյութի հրապարակումից հետո Սերբիայի նախագահը Ռուսաստանին մեղադրել է լրտեսության համար (տեսանյութ) Փորձել է մտնել Կրեմլ՝ հայտարարելով, որ Պուտինի կինն է Ժամանակի փորձությունով անցած Հայաստանի հետ հարաբերությունները դաշնակցային բնույթ ունեն. ՌԴ ԱԳ նախարար Չիլինգարովը փորձել է «զբաղեցնել» Պուտինի տեղը. ինչպես է ՌԴ նախագահը արձագանքել դրան (տեսանյութ) Ադրբեջանում նոր օմբուդսմեն կընտրեն Ծիծաղելի վիճակում ենք հայտնվել՝ ՀՀ-ում «Անգլերենը», «Ֆրանսերենը», «Ռուսերենը» պարտադիր են, «Հայերենը»՝ ոչ Այս քայլերը միտված են կենդանաբանական այգին փակելուն Փաստաբանների պալատում իրավաբաններ են հավաքվել, իսկ դատարաններո՞ւմ Ես ընդհանրապես ֆուտբոլի հետ կապ չունեմ. էս ա, ժողովուրդն ինչ ուզում ա, ստացել ա. Ռուբեն Հայրապետյան ԱԱԾ-ում ապօրինի որդեգրման դեպքերով հարուցված քրգործը փոխանցվել է Քննչական կոմիտե Կենդանաբանական այգին նոր տնօրեն ունի (տեսանյութ) Թանկարժեք գույքը կհարկվի ավելի բարձր գույքահարկով Իմ որդին իր պարտքը հայրենիքի նկատմամբ կատարել է բոլորի հետ հավասար. Ս. Օհանյան Քաղաքապետարանը 2019 թ. հատկացված գումար ունեցել է, սակայն չի ծախսել «Իշխանությունները քաջնազարներ են, թարս նստել են վագրի վրա, ու դարձել են թագավոր». Միհրդատ Մադաթյան (տեսանյութ) Վերնատուն հասարակական-քաղաքական ակումբի հայտարարությունը Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականը պահանջող ԵՊՀ ուսանողների ասուլիսը (տեսանյութ) Անհարմար իրավիճակ՝ Իտալիայի Սենատի նախագահ-Փաշինյան հանդիպումից առաջ (տեսանյութ) Բակո Սահակյանն ընդունել է մի խումբ հայ գործարարների Ինձնից ուզում են խլել ավազի իմ արտադրամասը (տեսանյութ) Նախագահը և փոխվարչապետը Լոնդոնում մասնակցում են ՎԶԵԲ Արևելյան գործընկերության ներդրումային գագաթնաժողովին Գարեգին Նժդեհի թեման կապ ունի մեր ընդհանուր պատմության հետ. Հայաստանում ՌԴ դեսպան Բելլա Քոչարյանի եւ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումը Բելլա Քոչարյանի եւ Վլադիմիր Պուտինի հանդիպումն էր. ՌԴ դեսպան Քամելեոնի պես գույնը փոխելու հատկությունը այս իշխանություններին թույլ է տալիս քողարկվել և հարմարվել՝ մոլորեցնելով իրենց հետևողներին Վերաքննիչը վարույթ է ընդունել Ռոբերտ Քոչարյանին գրավի դիմաց ազատ չարձակելու որոշման դեմ բողոքը Ծառերը կրճատում են վաղաժամ մահացությունը Ոստիկանությունը տեսանյութ է հրապարակել ՌԴ-ում ձերբակալված Լեւոն Սարգսյանի՝ Ալրաղացի Լյովի մասին Սխտորը բարելավում է տարեց մարդկանց հիշողությունը․ հետազոտություն Ընդդիմությունն սկսել է կողպեքներ կախել «Վրացական երազանքի» մեծամասնական պատգամավորների օֆիսներին Միլանում ադրբեջանցու հետ կապված միջադեպը Հայրապետովի հեռացման հետեւա՞նք էր․ ԱԽ քարտուղարն արձագանքեց Արտագաղթը ոչ թե նվազել է 90 տոկոսով, այլ աճել է գրեթե կրկնակի Թուրքիան պետք է դադարի շանտաժի ենթարկել Եվրոպային, եթե ուզում է ԵՄ-ից օգնություն ստանալ․ հույն նախարար Համաշխարհային բանկը 50 միլիոն դոլարի նոր վարկ կտրամադրի Հայաստանին Հակագազով և մահակով քաղաքացուց ցուցմունք կորզելու վերաբերյալ տեսանյութն ուղարկվել են ՀՔԾ. դատախազի խորհրդական Թուրքիան պետք է «ազատվի» ռուսական С-400 համակարգերից․ Պետդեպ Վանեցյանի չպատասխաններն ավելի կարեւոր էին, քան պատասխանները Ալիևայի այցը Ռուսաստանի և Ադրբեջանի միջև գործընկերության ուղիղ հաստատումն է. Մեդվեդև Լոս Անջելեսի երկնքում այրվող Boeing-ը տեսանյութում է հայտնվել Երկրի համար կանխատեսվել է հզոր երկնային փոթորիկ Կոնստանտին Օրբելյանը ներկայացվել է «Գրեմմի» մրցանակի Ներդրումներ չեն կարող գալ մի երկիր, որտեղ «ասֆալտին փռելու» և «պատերին ծեփելու» մաստեր-կլասներ է ցույց տալիս երկրի վարչապետը Կրակոցներ Երեւանում. դեպքի վայրում հայտնաբերվել են վնասված Toyota, կոտրված ապակի եւ 24 կրակված պարկուճ Ոստիկանները հակագազով եւ մահակով ցումունք են կորզում. ՄԻՊ-ը արձագանքել է սկանդալային տեսանյութին Ո՞ւմ շիրիմին է այցելում Փաշինյանը Գյումրու գերեզմանոցում Ոստիկանության 6-րդ վարչությունից այցելել են Սարհատ Պետրոսյանի տուն Մեր կրթությունն այսօր պատվիրատու չունի և իներցիոն է ու անհոգի՝ առանց ապագայի, միտված անցյալին, բայց ոչ ինքնությանը. Աշոտ Բլեյան (տեսանյութ) ԱՄՆ-ում հաջողությամբ փորձարկել են միգրենի բուժման նոր դեղամիջոցը «Ընտիր աշխատող» աղբատար «ԿամԱԶ»-ները սկսել են փչանալ Մատնեցի՞ր՝ սողուն Ցանկանում եմ ուշադրություն հրավիրել շատ կարեւոր հարցի շուրջ. Մնացական Բիչախչյան Ամենամեծ առեւտրի կենտրոնը մեծագույն խնդիրներ է առաջացնում
Հարցում

Ջուլֆայում պատմական հայկական հուշարձանները ոչնչացվել են․ Ոմանք դա «մշակութային ցեղասպանություն» են անվանում

Դարեր շարունակ Ջուլֆայի սուրբ խաչքարերը՝ 16-րդ դարի հսկայական եւ հարուստ զարդանախշերով հուշաքարերը, կանգնած են եղել Արաքսի ափերին՝ զգոնությամբ պահպանելով աշխարհի խոշորագույն միջնադարյան հայկական գերեզմանոցը։ Երկրաշարժերը, պատերազմներն ու վանդալիզմը նոսրացրել են նրանց շարքերը, բայց 20-րդ դարի կեսերին հազարավոր խաչքարեր դեռեւս կանգուն էին, գրում է LATimes-ը։

Մինչդեռ այսօր Ջուլֆայում՝ Ադրբեջանի հեռավոր նախիջեւանյան տարածարջանում չկա ոչ մի խաչքար։ Չնայած դրանց պաշտպանության վերաբերյալ ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի 2000 թվականի հանձնարարությանը, Hyperallergic ամսագրում այս տարի հրապարակված վկայությունները ցույց են տալիս, որ հուշարձանները թաքուն եւ պարբերաբար ոչնչացվել են՝ Նախիջեւանում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման Ադրբեջանի վարած քաղաքականության շրջանակներում։


Հոդվածում նշվում է, որ ավերածությունների մասշտաբներն ապշեցնում են․ 89 միջնադարյան եկեղեցիներ, 5840 խաչքար եւ 22 000 տապանաքար։ Նշված հոդվածի համահեղինակ 33-ամյա Սիմոն Մաղաքյանը 1997-2006 թվականներին Ադրբեջանում եկեղեցիների եւ հուշարձանների ոչնչացումն անվանել է «XXI դարի մշակութային ցեղասպանություն»։

Ակտիվիստների խոսքերով, 2003 եւ 2009 թվականների արբանյակային լուսանկարները վկայում են Ջուլֆայում աշխարհի ամենամեծ միջնադարյան հայկական գերեզմանոցի ոչնչացման մասին։

Մաղաքյանը ցույց է տալիս «առաջ եւ հետո» լուսանկարների սլայդներ, արբանակային լուսանկարներ, ադրբեջանական արխիվային փաստաթղթեր ու տեսագրություններ՝ ադրբեջանական բանակի կողմից հայկական սրբավայրերի ու արտեֆակների ոչնչացման ապացույցներ։

Ի տարբերություն «Իսլամական պետության» եւ թալիբների, որոնք նպաստել են պատմական ավերակների ու հուշարձանների ոչնչացմանը, ադրբեջանական պաշտոնյաները հերքում են, որ հայկական գերեզմանոցներն ու եկեղեցիները, որոնց մասին խոսվում է, երբեւէ գոյություն են ունեցել։

«Դա ավելի վատ է, քան այն ինչ անում էր «Իսլամական պետությունը»,- ասում է Մաղաքյանը,- «Ինչպե՞ս կարող էր աշխարհը անտեսել դա։ Ինչպե՞ս Ադրբեջանը անպատիժ մնաց։ Եւ եթե ես չպատմեմ այս պատմությունը, ապա ո՞վ դա կանի։ Ես երբեք չեմ ների ինձ, եթե աշխարհը չիմանա մեր ժամանակների ամենամեծ մշակութային ցեղասպանության մասին»։

Նախիջեւանը մեկուսացված տարածաշրջան է, որը վերահսկվում է Ադրբեջանի կողմից, սակայն առանձնացված է այս երկրի մնացած մասից, որը շրջապատված է Հայաստանով, Իրանով եւ Թուրքիայով։ Պատմականորեն հայկական Նախիջեւանի տարածքը այսօր բնակեցված է առավելապես ադրբեջանցի թուրքերով։ Մաղաքյանն այն բնութագրեց որպես «նախկին Խորհրդային Միության Հյուսիսային Կորեա», որին ակնդետ հետեւում էին եւ խստորեն վերահսկում։ Մասնավորապես, Ջուլֆան դժվարամատչելի է, այն տեղակայված է Նախիջեւանի եւ Իրանի միջեւ հարավային ռազմականացված սահմանի երկայնքով։

Մաղաքյանների ընտանիքը տեղափոխվել է Միացյալ Նահանգներ, երբ Սիմոնը 16 տարեկան էր։ Երեք տարի անց, 2005թ․, Մաղաքյանը սովորելիս է եղել քոլեջում, երբ պատահաբար աչքով է ընկել ռուսական տեղեկատվական գործակալության թղթակցությունն այն մասին, թե ինչպես են ադրբեջանական զիվորները Ջուլֆայում մուրճով ջարդում խաչքարերն ու թափում դրանք Արաքսի մեջ (Տեսանյութը նկարահանել էր Նշան Թոփուզյանը՝ հայ եպիսկոպոս, որն ապրում էր սահմանի այն կողմում՝ Իրանում):

Սառա Պիկմանը, որը նույնպես հոդվածի համահեղինակն է, համարյա նույն ժամանակ տեսել է Թոփուզյանի տեսագրությունը։ Այժմ նա պատմական գիտությունների թեկնածու է Ելի համալսարանում, իսկ այն ժամանակ նա հնագետ ուսանող էր Չիկագոյի համալսարանում եւ որոշել էր Ջուլֆայի ոչնչացված խաչքարերի պատմությունը հրապարակել «Հնագիտություն» ամսագրում։

Մաղաքյանը հոդվածը կարդալուց հետո կապվել է Պիկմանի հետ, եւ նրանք սկսել են միասին աշխատել, որպեսզի հավաքեն եւ ներկայացնեն ականատեսների վկայությունները, պատմական լուսանկարները եւ այլ ապացույցներ։ 2006թ․ նրանք դրամ են հավաքել «առաջ եւ հետո» արբանյակային լուսանկարների գնման համար եւ նկարահանել են կարճ փաստագրական «Արաքսի նոր արցունքները» ֆիլմը։

Մոտ 20 խաչքարեր, որոնք խորհրդային տարիներին հանվել են Ջուլֆայից, պահպանվում են աշխարհով մեկ թանգարանների հավաքածուներում, այդ թվում՝ Նյու Յորքի «Մետրոպոլիտեն» արվեստների թանգարանում (Թանգարանը խաչքարերն անցյալ տարի ներառել էր «Հայաստան» հայտնի ցուցահանդեսում)։

Մաղաքյանը ոչ միայն անտրտունջ տարածում է մշակութային այդ կորստի մասին տեղեկատվությունը։ Այժմ նա ՄԱԿ Անվտանգության խորհրդին համոզում է Նախիջեւանում Ադրբեջանի գործողությունների հետաքննություն սկսել։

Նրա խոսքերով, իր գլխավոր նպատակը պարզապես ստիպելն է, որ աշխարհը վկայի մշակութային ցեղասպանության ակտի մասին։

website by Sargssyan