Այսօր՝ 24 հոկտեմբերի 2020թ., 00:00
Այսպես շարունակել չի կարելի Ինչո՞ւ են սորոսականները պաշտպանում Հայաստանի թշնամուն Շուշիի եկեղեցում Հովիկի և Մարիամի պսակադրությունը ուղերձ է ողջ աշխարհին. Արայիկ Հարությունյան Եթե այդպես է՝ ինչու չի դադարում պատերազմը Ալիեւ. Մենք հենց հիմա էլ պատրաստ ենք դադարեցնել կրակը Զոհրաբ Մնացականյանը հեռավար հանդիպում է ունեցել ԱՄՆ Կոնգրեսի Ներկայացուցիչների պալատի խոսնակ Նենսի Փելոսիի հետ Կանադայի և Հունաստանի ԱԳ նախարարները քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության խնդիրը Մնացականյանը CNN-ի եթերում հայտնել է Ադրբեջանի կողմից Արցախի բնակավայրերի թիրախավորման մասին Բորելն ու Պոմպեոն կոչ են արել արտաքին ուժերին զերծ մնալ ԼՂ գոտում լարվածությունը մեծացնող գործողություններից Ավստրալիայի Ռայդ քաղաքը կոչ է արել Ավստրալիայի կառավարությանը ճանաչել Արցախի Հանրապետությունը Կանադական Bombardier-ը դադարեցրել է ավիաշարժիչների մատակարարումը Թուրքիային ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները Վաշինգտոնում հանդիպել են Ադրբեջանի ԱԳ նախարարի հետ Ալեքսիս Օհանյանն ԱՄՆ-ի և Գերմանիայի առաջնորդներին կոչ է արել վերջ դնել հայ ժողովրդի դեմ ռազմական գործողություններին (տեսանյութ) Սա իրենց պատերազմը չէ. Սիրիայից բերված տասնյակ վարձկաններ սպանվում են ԼՂ-ում. Le Monde Ես Արցախի կողքին եմ. կոնգրեսական Ադամ Շիֆը Միացյալ Նահանգներին կոչ է արել ճանաչել Արցախի Հանրապետության անկախությունը Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է ԱՄՆ Ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ռոբերտ Օ՛Բրայանին Գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում պահպանվել է հարաբերական կայուն-լարված իրադրություն Արցախի հարցը ռազմական լուծում չունի Պոմպեո. Ուժ չգործադրել, ուժի սպառնալիք չկիրառել Թրամփ. «Մենք կօգնենք նրանց» Տեղի ունեցավ Զոհրաբ Մնացականյանի եւ Մայք Պոմպեոյի հանդիպումը Վաշինգտոնում մեկնարկել են Պոմպեոյի եւ Ջեյհուն Բայրամովի բանակցությունները Զոհրաբ Մնացականյանի հարցազրույցը DW-ի Conflict Zone-ին Արցախի նախագահը դիմել է ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինին Զոհրաբ Մնացականյանն առանձնահատուկ ընդգծել է ադրբեջանական ագրեսիայում Թուրքիայի ուղղակի ներգրավվածության հանգամանքը Մարկոս Պիզելին բրազիլական ալիքի եթերում խոսել է Արցախում պատերազմական վիճակի մասին Իրանը հրետանային հարվածներ է հասցրել Ադրբեջանի դիրքերին Խաղաղության ուղերձով. բելգիահայ երաժիշտ Սեւակ Ավանեսյանը նվագել է Շուշիի մզկիթում Պեսկովը մեկնաբանել է Փաշինյանի եւ Ալիեւի հանդիպման հնարավորությունը ՌԴ ԱԳՆ-ն գնահատել է ՀԱՊԿ-ի ներգրավման հավանականությունը Ղարաբաղի կարգավորման գործընթացին Ավրաամ Ռուսոն եւ Սեմյոն Պեգովն ուղիղ եթերում խոսել են Արցախի մասին (տեսանյութ) ՌԴ նախագահի գնահատականը հաստատում է՝ Ղարաբաղը չի կարող Ադրբեջանի մաս լինել Ելիսեյան պալատում տեղի է ունեցել Արմեն Սարգսյանի և Էմանուել Մակրոնի հանդիպումը. Քննարկել են Արցախում ստեղծված վիճակը Թեհրանն ուշադրությամբ հետեւում է ռազմական գործողություններին Լեռնային Ղարաբաղում եւ չի հանդուրժի ագրեսիան Վաշինգտոնում տեղի կունենա ԵԱՀԿ ՄԽ համանախագահների հանդիպումը ԼՂ հակամարտության հարցով Կատալոնացի պատգամավորը Իսպանիայի կառավարությանը կոչ է արել դադարեցնել Ադրբեջան զենքի արտահանումը Մարտունու շրջանի մի շարք գյուղեր, այդ թվում` Կ.Շուկան, հրթիռակոծվում են սմերչով Գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում իրադրությունը հարաբերական կայուն-լարված է եղել Պուտինն անձամբ անում է հնարավոր ամեն ինչ, որ Երեւանին ու Բաքվին բերի քաղաքական-դիվանագիտական խաղաղ կարգավորման Կոնգրեսական Ֆրենկ Փալոնեն եւ 30 օրենսդիրներ կներկայացնեն Արցախի միջազգային ճանաչման մասին բանաձեւ Հայաստանի ԱԳ նախարարը հանդիպել է Պետքարտուղարության ներկայացուցչի հետ «Հայրենիք» կուսակցության ջոկատն Արցախ կմեկնի Արթուր Վանեցյանի գլխավորությամբ ԵԼ․ «Ռոմայի» կամային հաղթանակն ու Մխիթարյանի գոլային փոխանցումը, օրվա արդյունքները Փաշինյանը կողմ է Արցախ խաղաղախահներ մտցնելուն Պուտին. «Եթե բանակցությունները 30 տարի արդյունք չեն տվել, ապա դա դեռ չի նշանակում, թե պետք է սկսել կրակել» Կանադան 350.000 ԱՄՆ դոլար կհատկացնի ԿԽՄԿ-ին` Ղարաբաղում մարդասիրական նպատակներով Ջեյմս Ուորլիք. ԼՂ հարցով բանակցությունները պետք է սկսել որքան հնարավոր է շուտ, այլապես այն կընդլայնվի Ղարաբաղյան հակամարտության առանցքային կետերի վերաբերյալ Ռուսաստանի եւ Իրանի դիրքորոշումները համընկնում են Գագիկ Ծառուկյանը 100 միլիոն դրամ գրավի դիմաց ազատ կարձակվի Ալիեւը չի բացառում Մոսկվայում Փաշինյանի հետ հանդիպման հնարավորությունը «Կողմերը չեն իրագործում ԼՂ-ում կրակի դադարեցման շուրջ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները»․ Պեսկով Ադրբեջանը գնդակոծել է Իրանում խաղաղ բնակիչների տները «Արցախցի կանայք կարող են իրենց օրինակով ցանկացած տղամարդու խիզախության դաս տալ». ռուս զինթղթակից Պեգովը՝ ԼՂ հակամարտության մասին (տեսանյութ) Ընթանում են օջախային մարտեր Տղե՛րք, առաջնագծում պինդ կանգնած մեր ընկերներին փոխարինում է պետք, եկեք. Արթուր Վանեցյան Կալիֆորնիայի Ֆաուլեր քաղաքը ճանաչել է Արցախի անկախությունը և ինքնորոշման իրավունքը Ռուսական Պետդումայում չեն բացառել Ղարաբաղում դեսանտային օպերացիայի անցկացման հնարավորությունը Հայաստանը պատրաստ է եղել եւ այժմ էլ պատրաստ է Լեռնային Ղարաբաղի հարցի խաղաղ կարգավորմանը. Մանե Գեւորգյան Ադրբեջանի եւ Թուրքիայի արտգործնախարարները քննարկել են Ղարաբաղի հարցը Ստեղծված իրավիճակից ելքեր գտնելուն ուղղված ցանկացած հանդիպում ողջունում ենք․ Իշխան Սաղաթելյան Ֆրանսիայի Վիեն քաղաքի քաղաքային խորհուրդը Արցախին սատարող բանաձև է ընդունել Ինչո՞ւ հնարավոր դարձավ այս «հաղթական» աղետը, ո՞րն է սրանում նախկինների մեղքը և «դուխով ու հպարտներինը». Ս. Սրապիոնյան Ինչու՞ ՀՀ-ն չի դիմում Ռուսաստանին. Բագրատ Եսայան Հայաստանի Հանրապետության տարածքից որևէ հրթիռ չի արձակվել Ադրբեջանի ուղղությամբ Ավստրալիայի Նոր Հարավային Ուելս նահանգի Օրենսդիր ժողովը պաշտոնապես ճանաչել է Արցախի անկախությունը Հոկտեմբերի 21-ի լույս 22-ի գիշերը խաղաղ բնակավայրերում համեմատաբար հանգիստ է եղել Բակո Սահակյանն ու Արկադի Ղուկասյանը կրկին հանդիպել են Փաշինյանին Նախագահների պետական փորձառությունը կենսականորեն անհրաժեշտ է Հայրենիքին սպառնացող մահացու վտանգը վանելու համար Գիշերվա ընթացքում արցախա-ադրբեջանական հակամարտության գոտում իրադրությունը եղել է հարաբերական կայուն-լարված Հայաստանի եւ Արցախի նախկին նախագահների հանդիպումը շատ կարեւոր քայլ է Երրորդ երկրները պետք է հեռու մնան հակամարտությունից և չբորբոքեն իրավիճակը. ԱՄՆ Պետքարտուղար Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսը հանդիպել է Արցախի Հանրապետության նախկին նախագահների հետ Հրադադարը բացարձակ անհրաժեշտություն է. ՀՀ նախագահ Եվրոպական խորհրդի նախագահ. Բռնությունը Լեռնային Ղարաբաղում պետք է դադարեցվի Առաջնահերթ նպատակը վերիֆիկացիոն մեխանիզմներով պահպանվող կայուն հրադադարի հաստատումն է Բանակի գործերում քաղաքապետերին, գյուղապետերին, կուսակցապետերին պետք չի խառնել, հիմա 17-րդ դարը չէ. Դանիելյան France24-ն Ադրբեջանի կողմից կռվող Սիրիայից ահաբեկիչների առկայությունը փաստող տեսանյութեր է հրապարակել «Ի՞նչ հարցերից եք վախենում, պարո՛ն նախագահ»»․ Ալիևը հրաժարվել է ԼՂ թեմայով գերմանական BILD-ի հետ հարցազրույցից Նախագահների հանդիպման բովանդակությանն առնչվող տեղեկատվությունն իրականությանը չի համապատասխանում. Վիկտոր Սողոմոնյան Լավրովը հանդիպումներ է ունեցել Մնացականյանի և Բայրամովի հետ
Հարցում

Ընդամենը 4.9 տոկոսանոց աճի հաշվարկ. սա հիասթափեցնող փաստ էր

Մեր մամուլը ամեն տարի միշտ որոշակի աշխուժությամբ էր քննարկում բյուջեի մասին օրենքի նախագծերը: Նույնիսկ հորինված կլիշե-շաբլոն-անուն-արտահայտություններ կային: Էլեկտրոնային լրատվամիջոցներն այդ մասին պատմող ռեպորտաժները, որպես կանոն, սկսում էին նույն նախադասությամբ` «Գործադիրը օրենսդրի քննարկմանը ներկայացրեց եկող տարվա տնտեսական հիմնական փաստաթուղթը»: Ու հետո հիմնական թվերով ներկայացվում էր «տարվա հիմնական տնտեսական փաստաթուղթ» (իմա` բյուջեի նախագիծ) կոչվածը:

Երբ նոր իշխանությունները խորհրդարան ներկայացրեցին 2019թ․ բյուջեի նախագիծը, պարզ դարձավ, որ այն չի արտահայտում հասարակական սպասումները: Շատերը ենթադրեցին, որ նոր իշխանությունները բավարար ժամանակ չունեին նոր (իմա` հեղափոխական) նախագիծ կազմելու համար:

Այս տարվա նախագծի համար ժամանակն այլևս փաստարկ չէր: Այսինքն` լի ու լի բավարար էր սրսուռ նախագիծ ներկայացնելու համար: Բայց սպասումները կրկին չարդարացան: Բոլորը գիտեին, որ 2020-ի բյուջեն կենսաթոշակների համեստ` 10 տոկոսանոց բարձրացում էր ենթադրելու: Գիտեին, բայց հույս ունեին, որ բյուջեն ուրիշ ոլորտներում առաջընթաց կապահովի: Ճեղքում առաջընթաց: Ու հանկարծ հենց սկզբից հայտարարվեց, որ նախագիծ-փաստաթուղթը ընդամենը 4.9 տոկոսանոց աճի հաշվարկով է պատրաստվել: Սա հիասթափեցնող փաստ էր: Առաջին հերթին տնտեսությամբ զբաղվողների համար:

Միջազգային ֆինանսական կառույցները ամեն տարի երկրների ցանկ-դասակարգումներ են հրապարակում, թե՛ ՀՆԱ-ի աճի տոկոսով, թե՛ մեկ շնչին ընկնող ՀՆԱ-ի ցուցանիշով հրապարակելով երկրների ռեյտինգը: Համաշխարհային բանկի կայքում կա վերջին հինգ տարիների ցանկը: 2013թ․ Հայաստանն այդ ցանկում 65-րդն էր, որովհետև ուներ ՀՆԱ-ի 4.6 տոկոսանոց աճ: Հաջորդ տարի մեր երկիրը իր 3.2 տոկոսանոց աճով նահանջել էր 102-րդ տեղ: 2015թ․ ՀՆԱ աճի ցուցանիշն ավելի փոքր էր`2.5 տոկոս (երկրների ցանկում 125-րդն էինք): Ամենավատ դիրքը արձանագրվել էր 2016թ․` ՀՆԱ 0.2 տոկոսանոց աճով աշխարհում 163-րդ երկիրն էինք: 2016-ի նահանջն ու 2017 թռիչքը բավարար չափով վերլուծված է: Կարիք չկա դրան անդրադառնալու: 2017թ․ իսկապես ռեկորդային արդյունք արձանագրվեց 7.5 տոկոսանոց ՀՆԱ աճ և համապատասխանաբար 9-րդ տեղ: 2018-ի դասակարգմամբ աճի 5.2 տոկոսանոց ցուցանիշով մենք 37-րդ երկիրն էինք:

Ու հիմա եկող տարվա համար ընդամենը 4.9 տոկոսով լավագույն դեպքում 2013-ի ցուցանիշի հիշողություն է ծնում: Դրա համար էլ 2020-ի բյուջեի նախագիծն առայժմ մասնագիտական վերլուծության չի արժանանում` սպասումները չարդարացնելով: Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը Ստեփանակերտի իր հանրահայտ ելույթում մեր երկրի զարգացման ծրագրերի մասին խոսելիս բոլորովին այլ մասշտաբի ուղենիշներ էր մատնանշել: Դրանցից «ամենատնտեսականն» այն էր, որ 2050թ․ մեր երկրի ՀՆԱ-ն պիտի 15-ապատկվեր: Սա ընկալվել էր պաշտոնական հայտարարություն և ուղենիշ: Ուստի «երկրի հիմնական տնտեսական փաստաթղթից» սպասումները բոլորովին այլ էին:

Համաշխարհային բանկի պաշտոնական կայքում երկրների 2018-ի ՀՆԱ-ի բացարձակ ծավալով (մոտ 12 մլրդ 433 մլն 90 հազար դոլար) Հայաստանը 132-րդ երկիրն է: Մեկ շնչին բաժին հասնող ՀՆԱ-ի ծավալով (4 149 դոլար) մենք 114-րդ ենք (ցանկում 190 երկիր է ներառված): 113-րդը Ալժիրն է` մեկ շնչին 4 237 դոլար ցուցանիշով: Իսկ մեզանից հետո խաղաղօվկյանոսյան (Պոլինեզիա) Թուվալուն է՝ 4 096 դոլարով: Հետևաբար տասնհինգապատկման խոստումի հետ կարելի էր հույսեր կապել: Սակայն 4.9 տոկոսանոց հնարավոր աճի պարագան սառը ցնցուղ էր: Մինչև 2050թ․ մնացած 30 տարիներին հինգ տոկոսանոց աճի դեպքում պարզ թվաբանական հաշվարկը ցույց կտա, որ մեր ՀՆԱ-ն կկրկնապատկվի 15 տարի հետո: Այսինքն մոտավորապես աճի այս տեմպի պահպանման դեպքում 2035-36թթ․ ՀՆԱ-ն կաճի ընդամենը 2 անգամ: Իսկ 2050-ին քառապատիկից «մի թեթև» անցած կլինենք: Պարզ թվաբանական հաշվարկով: Իսկ մեզ համարյա 4 անգամից ավելի մեծ խոստում էր տրված:

Միայն սրանով կարելի է բացատրել այն անտարբերությունը, որ մասնագիտական շրջանակներում կա բյուջեի նախագծի նկատմամբ: Բայց այսպես, թե այնպես խորհրդարանական քննարկումներին զուգահեռ անորոշության ու անտարբերության զգացումները կհաղթահարվեն: Հետո բոլորս լուրջ-լուրջ կկարդանք բյուջեի նախագիծը: Գոնե մեկ անգամ:

Արա Գալոյան

Տնտեսական մեկնաբան

Աղբյուրը՝ politeconomy.org

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan