1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 15 նոյեմբերի 2018թ., 00:00
Հնդկաստանում հանգուցյալն արթնացել է հուղարկավորության ժամանակ Երեւանի վրայով ընդդեմ Մոսկվայի՝ Մինսկի եւ Բաքվի խաղը բացահայտվում է. Ռուսների նյարդերը կարող են տեղի տալ ՔՊ-ում հույս ունեն, որ Մալաթիայում Լֆիկը կօգնի իրենց Ավստրալիայի ափերին մարդու վրա է հարձակվել 4-մետրանոց վագրային շնաձուկը ԱԽ պաշտոնյայի ունեցվածքը. բնակարան, փոխառություններ եւ ավտոմեքենա Հինգերորդ ավենյուն զիջել է աշխարհի ամենաթանկ փողոցի առաջատարի դիրքը «Բա Նիկոլ Փաշինյանի եղբորորդին հավաքարա՞ր աշխատի, պահա՞կ աշխատի» ՔՊ-ն զգուշացրել է Արարատի մարզպետին Սադրա՞նք, թե՞ բանակցություններից առաջ «Գազպրոմին» անկյուն մղելու եւ խեղճացնելու փորձ Բրիտանական Postivie News-ը` Արցախի կին ականազերծողների մասին Բրիտանիայի կառավարությունը սատարել է ԵՄ-ից երկրի դուրս գալու ծրագիրը «Дом-2» շոուի մասնակիցը խայտառակել է Իրինա Ալեգրովային Վաճառքի է հանվել Ֆրանսիայի վերջին թագուհու զարդերը Անգլիայի հավաքականի դարպասապահի հրաշալի գոլը անկյունայինից (Տեսանյութ) Հենրիխ Մխիթարյանին ճանաչում են նաեւ ջիբրալթարցի երեխաները (Տեսանյութ) Հայ միլիոնատիրոջ դուստրը Ռուսաստանի ամենացանկալի հարսնացուների շարքում Արզնու Տոհմային ԹՏԽ ԲԲԸ-ն չի ընդունում ՏՄՊՊՀ-ի որոշումը «Գազպրոմը» հերքում է ՊԵԿ հայտարարությունը ՀՀԿ-ն հրապարակել է համապետական ցուցակը ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցելու հայտ է ներկայացրել 11 քաղաքական ուժ Թուրքիայում պատասխանել են եվրոպական բանակ ստեղծելու Մակրոնի առաջարկությանը ՀՅԴ-ն հրապարակել է համամասնական ցուցակը Կրակոցներ «Ցիտադել» բիզնես կենտրոնի դիմաց «Մենք» դաշինքի նախընտրական ցուցակը բաղկացած է 144 թեկնածուից «Լուսավոր Հայաստանի» ցուցակի առաջին եռյակում են Էդմոն Մարուքյանը, Մանե Թանդիլյանն ու Արման Բաբաջանյանը Գագիկ Ծառուկյան, Միքայել Մելքումյան, Նաիրա Զոհրաբյան... ԲՀԿ-ն եւս հրապարակեց համամասնական ցուցակը Մանե Թանդիլյանը երկրորդ անգամ հրաժարական ներկայացրեց Թրամփն Իրանի թեմայի շուրջ հեռախոսով «կռվել» է Մեյի հետ «Միս քիչ կերեք». թուրք նախարարը քաղաքացիներին առաջարկել է երկրում անասնաքանակի պակասի խնդրի լուծման իր տարբերակը Ես քեզ կընտալցնեմ հայկական կոնյակին. Ալեքսիս Օհանյանը՝ Սերենա Ուիլյամսին Ի՞նչ օգտակար հատկություններ ունի չիչխանը Ներգաղթյալների 7.000 հոգանոց «քարավանին» ամերիկացի զինվորները փշալարերով կդիմավորեն (լուսանկարներ) Արքայազն Չարլզի 70-ամյակի առթիվ հրապարակվել է թագավորական ընտանիքի պաշտոնական լուսանկարը (ֆոտոշարք) Թուրքիան 83 երկրից պահանջել է 452 գյուլենականի արտահանձնումը Իտալիայում հեքիաթային դղյակը վարձակալության է տրվում ընդամենը 100 դոլարով (լուսանկար) Իբրահիմովիչը ճանաչվել է MLS-ի` մրցաշրջանի լավագույն գոլի հեղինակ (տեսանյութ) Գործարքի առաջարկ Սուպերհամակարգչային տեխնոլոգիաների ստեղծումը ռազմավարական բազմաթիվ խնդիրներ կլուծի Երևանում «ԲՄՎ»-ի երկու վարորդներ ընթացքի ժամանակ ատրճանակից օդ են կրակել Գեւորգ Աճեմյանը դուրս է գալիս «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունից «Իմ քայլը» դաշինքի պատգամավորության թեկնածուների ամբողջական ցուցակը. 183 թեկնածուների անունները Գիտնականները գտել են ճարպակալման անսպասելի օգուտը ԵԱՀԿ առաքելությունը հրադադարի ռեժիմի պլանային դիտարկում է անցկացրել Արցախի և Ադրբեջանի սահմանին Կիեւի կենտրոնում շիկահերը կացնով ջարդուփշուր է արել Porsche մակնիշի մեքենան (Տեսանյութ) Դանակի սպառնալիքով թալանել են «Ալֆա Ֆարմի» դեղատունը. տարել են խոշոր չափի գումար 2.2 մլն եվրո, 0.5 մլն ֆունտ ստերլինգ եւ 1.5 մլն կրոն. Եվրոպայի օգնությունը ՀՀ-ին՝ ընտրությունների համար «Արզնու տոհմային ԹՏԽ» ընկերությունը տուգանվեց 20 մլն դրամով «Ինձ չմոտենաք». Սիսիանում 14–ամյա աղջիկը փորձել է նետվել գետը Այս ընտրությունները պետք է լինեն լավագույնը, մի վաճառեք ձեր ձայնը. Սվիտալսկի Փոխնախարարն իր մեքենայի ղեկը չի փոխում, բայց մեզ ասում է՝ փոխեք. Աջ ղեկով մեքենա ներկրողների բողոքի ակցիան (Տեսանյութ) Facebook-ի օգտատերերի անձնական տվյալները կրկին հասանելի են եղել այլ կայքերի համար Թրամփը հիշեցրել է աշխարհամարտերում Գերմանիայի դերի մասին, մեկնաբանելով ԵՄ բանակ ստեղծելու գաղափարը Մերկելը անվանել է եվրոպական բանակ ստեղծելու պատճառներից մեկը Նորվեգիայի ափերի մոտ կբացվի աշխարհում ամենամեծ ստորջրյա ռեստորանը (լուսանկարներ) Ճապոնիայում փոստատարների պակասի պատճառով փաստաթղթերն անօդաչու թռչող սարքերն են առաքում Ջոն Քենեդիի սվիտերը վաճառվել է 34 հազար դոլարով Օգտվելով հանրային տրանսպորտից Հայկոն ի՞նչ է զգում Անձրև, ցեխ, քամի. զույգի հարսանեկան «ցնցող» ֆոտոսեսիան անսպասելի ընթացք է ունեցել (լուսանկարներ) Ո՞րն է ապօրինի կառույցը, իսկ որը՝ օրինականը Վրացի միլիարդատեր Բիձինա Իվանիշվիլիի որդին ամուսնացել է (լուսանկարներ) ՊԵԿ-ը ստուգողական միջոցառումներ է իրականացրել «Գազպրոմ Արմենիա» ՓԲԸ-ում. բացահայտվել են առանձնապես խոշոր չափերով հարկեր չվճարելու դեպքեր Զավեն Անդրիասյանը՝ Սենթ Լուիսի մրցաշարի հաղթող Խաղաղ օվկիանոսը «արգելակում» է գլոբալ տաքացումը CNN-ը դատի է տվել Թրամփին Համացանցը տագնապայնություն եւ դեպրեսիա է առաջացնում Մի սպանեք «Հրազդան» մարզադաշտը, այն սովորական կառույց չէ Ինչպես է 20 մետրանոց ահեղ ալիքը ծածկում երիտասարդ սերֆերին (տեսանյութ) Պրոգրես. հիմա արդեն ասում ենք՝ սելֆիի ձող լինի, մենակ թե նիկոլական լինի Միացյալ նահանգները Վրաստանում ռազմական օդանավակայան կկառուցի Պատգամավորի թեկնածուի տեղեկանք ստանալու համար դիմողների թիվը հասել է 2000–ի Ջարդ՝ պետական համակարգը կուսակցականանում է Հայտնի է դարձել թեյի նոր օգտակար հատկությունը Վարդենիսի քաղաքապետը լքել է հարազատ կուսակցությունն ու խուսափում է հարցերից Արտակարգ դեպք Երևանում. կրակոցներ են արձակել ՀՀ ՊՆ գնդապետի մեքենայի ուղղությամբ Իրանի վրա օդային հարձակումը ջախջախիչ պատասխան կստանա Հունաստանում վրացին դատապարտվել է 290 տարվա ազատազրկման Նիկոլ Փաշինյանը բարկացել և պատռել է ցուցակը Պատգամավորի մանդատի մասին երազողների պակաս մեզանում չկա. Ովքեր են այդ համարձակները Հայաստանի միջազգային պետական պահուստները կտրուկ նվազել են Իռլանդիայի իշխանությունները որոշել են հետաքննել ՉԹՕ-ի հետ կապված դեպքը
Հարցում

101-րդ օրվա անելիքը

Նախորդ հարյուր օրվա ընթացքում նոր կառավարությունից ակնկալել աննկարագրելի ձեռքբերումներ, սոցիալական բարելավում, կենսամակարդակի բարձրացում՝ անլուրջ է։ Եվ գիտակից մարդիկ նման հարց չեն դնում։ Հարյուր օրում հնարավոր չէր երկրի հետագա զարգացման բոլոր հիմքերը դնել։ Եվ նման պահանջներ դնելը ազնիվ չէ։ Նույնիսկ հարյուր օրվա քննարկումն ինքը ֆորմալ բնույթ է կրում՝ այնքանով, որքանով ընդունված է դա անել։ Դրա կիրառական կարևորությունը փոքր է։

Շատ ավելի կարևոր է հասկանալ 101-րդ օրվա անելիքը, հաշվարկել սցենարները՝ ինչ զարգացումներ են հնարավոր, բարձրաձայնել ռիսկերը։ Մեր երկրում և մեր շուրջը կատարվողը շատ ավելի բարդ ու խորքային է, քան մենք պատկերացնում ենք։ Քաղաքական դաշտի դեֆոլտի, հանրային քննարկումների ապշեցնող պարզունակության և օր օրի ուժեղացող ագրեսիվության պայմաններում մենք կարող ենք բաց թողնել պրոցեսներ, որոնց համար հետագայում ստիպված ենք լինելու չափազանց թանկ գին վճարել։

Վերադարձ հնին հնարավոր չէ, բայց ապագայի տարբերակները շատ են։

Ի վերջո, երկրում ստեղծվել է նոր իրողություն, իսկ դա նշանակում է նոր զարգացումներ, նոր ապագա։ Իմ խորին համոզմամբ՝ բանաձևը հետևյալն է՝ վերադարձ հնին հնարավոր չէ, բայց ապագայի տարբերակները շատ են։ Հինը փլվեց, որովհետև սպառվել էր, փլվեց, որովհետև հին էր՝ 21-րդ դարի չէր։ Հինն այլևս չկա ու չի լինելու։ Բայց նորն ունի մի քանի տարբերակ։ Դրա մասին է պետք մտածել։ Կյանքը մեզ ստիպելու է դրանց անդրադառնալ՝ ինչքան էլ դրանք լինեն ոչ հաճելի, ինչքան էլ լայն զանգվածներն այս պահին հակված չլինեն քննարկման։ Մեզ սպասվող ապագայում կարող է լինել և՛ խաղաղություն ու պատերազմ, և՛ տնտեսական աճ ու տնտեսական կոլապս, և՛ ներքին համերաշխություն ու բոլշևիզմ, և՛ նոր դաշնակիցներ ու խորը մեկուսացում ...։ Այս տարբերակները հավասարաչափ հնարավոր են և կախված են մեզնից՝ այն բանից, թե ո՛ր պրոցեսները երկրում կգերիշխեն։ Վերջնարդյունքը մեկ օրում չի լինում, դա կախված է պրոցեսներից։ Օրվա ռեժիմով է պետք արձանագրել ու հասկանալ պրոցեսները, որ հնարավոր լինի խուսափել վատագույնից։ Կետ առ կետ պետք է նկատել միտումները և չվախենալ դրանց մասին խոսել։ Մենք մեր հարթակում դա անելու ենք։ Այսօր ներկայացնում ենք առաջին երեք խնդիրները, մտահոգությունները.

Հանրության շերտերի բարիկադավորում

Մթնոլորտն է ստիպում, որ գոնե ինքնապաշտպանության համար տարբեր ուժեր, խմբեր, միավորներ, կլաններ, մեծ ընտանիքներ կառուցեն իրենց «բարիկադները»։ Տոտալ ագրեսիվության մթնոլորտն ուղղակի ստիպելու է տարբեր շերտերի՝ կազմակերպել իրենց դիմադրությունը։ Անընդհատ ստեղծվում և ստեղծվելու են կոնֆրոնտացիոն հարթակներ։ Ամեն մեկն ասում է իր «ճշմարտությունը»՝ անկախ թեմայից, և երկրում չկան երկխոսության հարթակներ։ Դրանք փլուզվել են։ Գուցե այս պահին սա դժվար նկատելի է, բայց որոշ ժամանակ անց ակնհայտ կլինի՝ իր վնասներով հանդերձ։ Այսպես շարունակվելու դեպքում ձևավորվելու են գործիքներ, հարթակներ, որոնք միայն պաշտպանվելու և պատերազմելու համար են։ Ձևավորվելու են պետություն չունեցող հասարակություններին բնորոշ մոդելներ, որտեղ միասնական պետական մտածողությունը և համակեցությունը տեղ չեն ունենալու։ Բոլորն ունենալու են ժամանակակից պայքարի գործիքները, և սկսվելու է քաոտիկ կռիվ՝ բոլորը բոլորի դեմ։ Եթե գնաց այս սցենարով, մի պահից չենք հասցնելու ֆիքսել՝ ո՛վ ում դեմ է կռվում, ո՛ր թելը ուր է տանում. պատճառը, սկիզբը, հետևանքը՝ ամեն ինչ խառնվելու է։ Մենք ունենալու ենք մի իրականություն, որտեղ միասնական պետական հասարակական օրակարգին փոխարինելու են ցեղային, ընտանեկան և խմբակային օրակարգերը։ Ու սա կլինի շատ արագ։ Պրոցեսը պետք է կանգնեցնել, և դա պետք է արվի հակառակ պրոցեսի խրախուսմամբ։

Իմ առաջարկն է. ձևավորել նոր՝ երկխոսության, պոզիտիվ և առարկայական քննարկումների հարթակներ։ Ձևավորել բանակցությունների, հրապարակային քննարկումների և պայմանավորվածությունների ֆորմատներ։ Դա կլինի իսկական հեղափոխական մշակույթ՝ քննարկել, բանակցել, գտնել լուծում։ Դրա նախաձեռնությունը, դրա առաջին քայլերը իշխանությունից պետք է գան ՝ հռետորաբանության վերանայումից մինչև ինստիտուցիոնալ լուծումներ։ Դրանից հետո մենք կտեսնենք, որ կմիանան շահագրգիռ և գիտակից շրջանակները, և այլ մթնոլորտ ու տրամաբանություն կլինի երկրում։ Հայաստանում կա շերտ, որը հասկանում է բևեռացման վտանգավորությունը։ Կմիանան նրանք, ովքեր իսկապես հասկանում են, որ վերադարձ հնին այլևս հնարավոր չէ, իսկ նորի տարբերակները շատ են, և պետք է մեծ ջանք գործադրել՝ լավ տարբերակների ընտրության համար։ Հրապարակների և սոցցանցերի աղմուկին աստիճանաբար պետք է փոխարինի խելամիտ ու հավասարակշիռ խոսքը։ Դրանից շահելու են բոլորը։

Հանել ուժայիններին բիզնեսից

Լայն զանգվածներին հաճելի է լսել այս կամ այն բիզնեսի անօրինականությունների և տուգանքների մասին։ Վայելել այս կամ այն տուգանքի չափը։ Նույնիսկ եթե չի հասկացվում, թե ինչի մասին է, միևնույն է, հաճելի է։

Բայց այն, ինչը մի փուլում հաճելի է լայն զանգվածներին, վաղը բերելու է տնտեսական անկման, բիզնեսի ակտիվության անկման։ Փողը շատ վախկոտ միավոր է, ուղղակի կփախչի Հայաստանից։ Դրանից հետո այդ նույն լայն զանգվածները նոր իշխանությունից պահանջելու են աշխատավարձ և աշխատատեղ։ Սա պրոբլեմ է, որով 90-ականներին անցել են բոլոր հետխորհրդային և արևելաեվրոպական երկրները, և բոլորը գտել են լուծումը՝ հանել ուժայիններին բիզնեսից։ Հակառակ դեպքում հաջորդ փուլերում ուժայիններն ուղղակի սերտաճելու են բիզնեսին։ ՊԵԿ-ի ցանկացած ստուգում սենսացիոն բացահայտում չէ, լրատվական սկանդալ չէ, կոռուպցիա չէ։ Ցանկացած անճշտություն թալան չէ, ցանկացած տուգանք թալանածը հետ բերել չէ և այլն։ Լրատվական կյանքը վերածվել է մի մեծ «02»-ի։ Այս պրոցեսը պետք է կանգնեցնել. բիզնեսը սիրում է կայուն, կանխատեսելի մթնոլորտ։ Ու կայուն, զարգացող բիզնեսն է ապահովելու աշխատատեղ ու աշխատավարձ։

Կենտրոնական կառավարման կորստի վտանգ

Կա մի քանի գործոն, որոնք կարող են հանգեցնել այս վիճակին, այդ թվում՝ տասնամյակների ընթացքում ձևավորված իրողությունների՝ ոչ ամբողջական պատկերացումը և անփորձ կառավարումը։

Ինչի մասին է խոսքը. ցանկացած մարզում, խոշոր բնակավայրում կան կլաններ, ֆինանսատնտեսական միավորներ, խոշոր ընտանիքներ։ Նրանք շատ արագ հարմարվելու են և արդե՛ն հարմարվում են նոր խաղի կանոններին։ Նրանցից յուրաքանչյուրը, ըստ նպատակահարմարության, ունենալու է իր «քաղաքացիական ակտիվիստներին», իր պսևդո-էկոլոգների խմբերը, իր ընդդիմադիր գործիչներին, իր լրատվական կայքերը, իր իրավապաշտպանին, իր բլոգերներին, իր ֆբ-ականներին, իր ճանապարհ փակող խմբերին և այլն։ Այս միտումն արդեն իսկ այսօր կա, վաղն այն կրելու է շատ ավելի լուրջ, կազմակերպված բնույթ։ Իշխանությունը, եթե պահը բաց թողեց, վաղը ոչ մի գործիք չի ունենալու դրա դեմ պայքարի։ Եթե մինչ հեղափոխությունը կային ռեգիոնալ ֆեոդալներ, և իրենց շահերը միջնադարյան մեթոդներով էին պաշտպանում, հիմա դա անելու են 21-դարի մեթոդներով, բայց դրանից հարցի վտանգավորությունը չի փոխվելու։ Նման գործիքներով կարելի է տապալել ցանկացած լավ նախագիծ, ցանկացած ընտրություն, ցանկացած բիզնես, ցանկացած ներդրում՝ ըստ նպատակահարմարություն։ Կարող է գալ մի պահ, որ կառավարութան շենքից ուղղակի երկիրը ամբողջապես հնարավոր չլինի կառավարել։ Հնարավոր չլինի տիրապետել պրոցեսներին։ Հենց այս պահին կան օրինակներ, որոնք փաստում են, որ այս գործընթացը, ցավոք, սկսվել է։ Սրա մասին պետք է շատ լուրջ մտածել։

Վահե Հովհաննիսյան

Այլընտրանքային նախագծեր խումբ

Շարունակելի

website by Sargssyan