1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 17 դեկտեմբերի 2018թ., 00:00
Մոսկվան ու Երևանը մոտ ժամանակներս փաստաթուղթ կստորագրեն Եվրոպա լիգայի 1/16 եզրափակիչ փուլի վիճակահանության արդյունքները ԱՄՆ-ն բուլղարական զենքի մատակարարմամբ փորձում է տապալել ՀՀ և ՌԴ միջև 100 մլն դոլարանոց պայմանագիրը Ինչ են Թուրքիան և Ադրբեջանն ակնկալում Հայաստանի նոր իշխանություններից. «Անադոլու»-ի անդրադարձը Վրացական ընդդիմությունը ներկայացրել է իր ծրագրերը Չեմպիոնների լիգայի 1/8 եզրափակիչի վիճակահանության արդյունքները Օտարերկրացիները ձեռք են բերել 2 հայկական ֆուտբոլային ակումբ Մոսկվայի մարզում գազի թունավորման հետեւանքով ՀՀ քաղաքացիներ են մահացել Ինչու է երկար ժամանակ պահված գինին սկսում վատ բուրել Սթրես ապրող կանայք դժվարությամբ են նիհարում Եղունգները կրծելու սովորության վնասակարությունը Արքայազն Հարրին ու Մեգան Մարքլը հրաժարվել են Սուրբ Ծնունդը Ուիլյամի ու Քեյթի հետ տոնել Հռոմի պապ Ֆրանցիսկոսը դարձավ 82 տարեկան Ձկնագողությունը չկասեցնելու դեպքում անդառնալի հետևանքներ կլինեն Երևանի փոխքաղաքապետը՝ Գյումրիի քաղաքապե՞տ Ինչ անել, եթե օտար պետությունում կորցրել եք ՀՀ քաղաքացու անձնագիրը Երբ կհանգստանան դպրոցասկանները Նիկոլ Փաշինյանը նոր խորհրդական ունի Արարատում պահանջում են քաղաքապետի հրաժարականը Գևորգ Պետրոսյանն Էդմոն Մարուքյանին հեռուստաբանավեճի է հրավիրում Ով, ինչքան աշխատավարձ կստանա նոր ԱԺ-ում․ «Գալա» «Աշխարհում աննախադեպ լարվածություն է բորբոքվում». Լավրով «Դեղին անթև բաճկոնների» ակցիները Ֆրանսիային 10 մլրդ դոլարի վնաս են հասցրել Փաշինյանը Լուկաշենկոյի հիշատակած հանդիպմանը բարձրացրել է ՌԴ-ի կողմից Ադրբեջանին վաճառվող զենքի հարցը. Արման Եղոյան Երիտասարդին առեւանգել ու դաժանաբար ծեծել են, սպառնացել սպանել Արտակ Զեյնալյանը Նաիրի Հունանյանին խորհուրդ է տվել սպորտով զբաղվել Մեզնով լցնենք քյաբաբնոցները Մարուքյան- Ծառուկյան վեճը երկար է տևելու. ահնհրաժեշտ է խաղի կանոններ ՄԻՊ-ի դիմումով հակասահմանադրական են ճանաչվել Կառավարության որոշման դրույթները Արարատի բնակիչները պահանջում են քաղաքապետի հրաժարականը Դեղին բաճկոնները Ֆրանսիային պատճառել են 10 մլրդ եվրո Հաբլ աստղադիտակը հազվագյուտ էկզոմոլորակ է գտել «Ինչքան էլ տհաճ ու անտակտ է, բայց Բատկան ճիշտ է». Արամ Սարգսյան Ծանր մեղադրանքներ՝ Ծառուկյանին «Ինչո՞ւ ես լռում, վախենո՞ւմ ես քննդատել Պուտինին». Լուկաշենկոն հանդիմանել է Փաշինյանին (տեսանյութ) 12-ամյա տղան սեփական դպրոցն ու աշակերտներն ունի Ընդդիմադիրները վրաններ են տեղադրել խորհրդարանի շենքի առջև Ղազախստանում ընդդիմադիր գործիչներ, իրավապաշտպաններ և ակտիվիստներ են ձերբակալվել 100 մլն դոլար արժողությամբ հնդկական հարսանիքը զայրացրել է սոցցանցերի օգտատերերին (Տեսանյութ) Աշխարհի ամենահին մասնագիտությունն այն չէ, ինչի մասին դուք մտածում էիք Մալդիվների նախկին նախագահի հաշիվները դատարանը սառեցրել է Թուրքիան ակնկալում է ամերիկյան կործանիչներ ստանալ Լուկաշենկոն փակ խորհրդակցություն է անցկացրել Վաշինգտոնն աշխատում է Գյուլենի հանձնման ուղղությամբ «Յան Ռեգենսբուրգին» պարտությունից փրկեց Սարգիս Ադամյանի դուբլը (Տեսանյութ) Միշել Օբաման պարել է Սանտա Կլաուսի հետ Ամերիկյան հեռուստաալիքը պատասխանել է թուրքերի եւ ադրբեջանցիների սպառնալիքներին (Տեսանյութ) Լիլիթ Բլեյանի «Թափանցիկ երգերը» (Լուսանկարներ) Հայի բախտ. Մխիթարյանը երկու գոլ խփեց, բայց «Արսենալը» պարտվեց Մակարավանքից գողություն է կատարվել. բարոյալքման ծանր հետեւանքները 132 պատգամավորները միասին վերցրած մեր վրա մեկ ամսում կնստեն 186 հազար դոլար Բաքվի Ինտերի նախկին մարզիչը կգլխավորի Երևանի Լոկոմոտիվը Թուրքիայի ընդդիմությունն Անկարայում գնացքի վթարից հետո պահանջում է տրանսպորտի և ենթակառուցվածքների նախարարի հրաժարականը Սալահն ատոմային ռումբի նման վտանգավոր է. Ժոզե Մոուրինյու «Իմ քայլը» դաշինքով պատգամավոր ընտրված սասուն Միքայելյանը ճոխ քեֆ է կազմակերպել «Սիրո կայարան»-ում (Տեսանյութ) Շրի Լանկայի նախկին վարչապետը կրկին ղեկավարում է կառավարությունը «Իմ քայլը» դաշինքին 88 մանդատ, ԲՀԿ-ին 26, «Լուսավոր Հայաստանին»՝ 18․ ԿԸՀ Նախագահ Արմեն Սարգսյանի գլխավորած պաշտոնական պատվիրակությունը ժամանել է Վրաստան Իրանը մեղադրել է Սաուդյան Արաբիային և ԱՄՆ-ին Մերձավոր Արևելքում «վտանգավոր էսկալացիա» հրահրելու մեջ Պակիստանում 15 մարդ մահապատժի է դատապարտվել Մուկուչյանը չի դադարում զարմացնել. մոտ 1,3 մլն մարդ մասնակցել է ընտրություններին, երբ երկրի իրական բնակչությունը հազիվ երկու միլիոնի մոտ է «Միսս Արմենիա 2017» Լիլի Սարգսյանը ցուցադրել է սլացիկ ոտքերը Ստրասբուրգի հրաձիգի հայրը համոզում էր որդուն հրաժարվել ԻՊ-ից Հայտնի են ամենահուսալի ավտոմեքենաներն աշխարհում Ողբերգական վթար Գյումրիում․ կա երկու զոհ Տղան պատմել է ուղղաթիռով թռիչքի մասին, որ նրան Պուտինն էր խոստացել Որակյալ մասնագետներն ու լավ կրթությունը ՏՏ ոլորտի թիվ մեկ պրոբլեմներն են 2018-ին ՀՀ պետական կառույցների պաշտոնական կայքերի վրա արվել է հակերային հարձակման 3 մլն փորձ Մոդրիչ. Սիմեոնեն միշտ փորձում է խաթարել Ռեալի ու նրա խաղացողների հեղինակությունը Պատրաստ ենք շարունակել երկխոսել Փաշինյանի կառավարության հետ. ԱՄՆ օրենսդիրները նամակ են գրել ՈւԵՖԱ-ն 18 հազար եվրոյով տուգանել է ՀՖՖ-ին ԱԱԾ տվյալներով՝ 1993-ից սկսած Ադրբեջանի պատվերով ՀՀ-ում գործունեություն իրականացրած 20-ից ավելի մարդ է դատապարտվել Էջմիածնում բախում է տեղի ունեցել կաթողիկոսի հրաժարականը պահանջողների եւ նրա աջակիցների միջեւ Տու-160 երկու կործանիչները Վենեսուելայից վերադարձել են Ռուսաստան. ՌԴ ՊՆ Տաջիկստանի նախագահը պաշտպանում է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի պաշտոնում Բելառուսի թեկնածուին Ուկրաինայի ուղղափառ եկեղեցու առաջնորդներն պատմական ժողով են անցկացնում Արթուր Բաղդասարյանը հեռացավ ՕԵԿ նախագահի պաշտոնից և ակտիվ քաղաքականությունից Արմեն Սարգսյանը շնորհավորական ուղերձներ է հղել «Իմ քայլը» դաշինքի, «Բարգավաճ Հայաստան» և «Լուսավոր Հայաստան» կուսակցությունների ղեկավարներին ՆԱՍԱ-ն տեսանյութով ցույց է տվել Յուպիտերում մոլեգնող փոթորիկները (տեսանյութ) «Ալաշկերտի» գլխավոր մարզիչ Արամ Ոսկանյանը կվերապատրաստվի Բելգիայում
Հարցում

Ո՞ւմ հետ են ամուսնանալու մեր որդիները. The Guardian-ը՝ Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների մասին

Որոշ կանանց մենք երբեք չենք տեսնի, որովհետեւ նրանք երբեք չեն ծնվի. նրանց պարզապես թույլ չեն տա ծնվել, նշում է The Guardian-ի սյունակագիր Սյուզաննա Մուրը: Հայաստան այցելելով՝ նա ծանոթացել է սելեկտիվ աբորտների խնդրին, որն այստեղ նույնքան սուր է դրված, որքան Չինաստանում եւ Հնդկաստանում:

Գավառում, որը այսօրվա դրությամբ Չինաստանից հետո աշխարհում երկրորդ տեղն է գրավում սելեկտիվ աբորտների թվով (այստեղ 100 աղջկա դիմաց 120 տղա է ծնվում), Սյուզաննա Մուրը ծանոթացել է 30-ամյա կնոջ հետ, որն արդեն մոտ 10 աբորտ է կատարել՝ հույս ունենալով, վերջապես, տղա ունենալ: Այս կինը 2 դուստր ունի, որոնք բանն էլ հենց այն է, որ ասում են. «Գնանք եկեղեցի, մոմ վառենք, որ փոքրիկ եղբայրիկ ունենանք»: Ամբողջ ընտանիքը որդու մասին է երազում, այդ պատճառով ամեն անգամ տեղեկանալով, որ արգանդում պտուղն իգական սեռ ունի, կինը աբորտ է կատարել: Աբորտների պաշտոնական պատճառ են անվանել «անոթային խնդիրը», որը նա իբր ունեցել է:

2016 թվականին Հայաստանում օրենսդրորեն արգելել են սելեկտիվ աբորտները, եւ հիմա սյունակագրի զրուցակիցը չգիտի, թե ինչ պետք է անի, եթե նորից աղջիկ պտղով հղիանա: Բայց, նախկինի պես, շատ է ուզում տղա ունենալ, քանի որ համոզված է, որ դուստրերը մի քանի տարուց կամուսնանան, իսկ ինքը ամբողջությամբ մենակ կմնա: Նրա ամուսինը, ինչպես այս շրջանում շատ տղամարդիկ, աշխատում է Ռուսաստանում:

Հոդվածի հեղինակի խոսքով՝ Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների գլխավոր պատճառներից մեկը այն համոզմունքն է, որ հատկապես տղաներն են ցեղի շարունակողը, իսկ աղջիկներն ամուսնանալով՝ գնում են ամուսնու ընտանիք: Շատերի կարծիքով՝ ծերության շրջանում ծնողներին որդին կաջակցի, այս պատճառով «տղան ներդրում է, իսկ աղջիկը՝ վնաս»:

«Ես սա նորից ու նորից եմ լսում: Եվ սրան դժվար է հավատալ, քանի որ այսօր Երեւանում ամենուր կարելի է ժամանակակից կանանց հանդիպել՝ բժիշկների, լրագրողների, քաղաքական գործիչների: Բայց հենց մյուս կանայք՝ սկեսուրներն են հաճախ ամենամեծ ճնշումը գործադրում կանանց վրա եւ նրանց պարտադրում տղա ծնել»,- գրում է Սյուզաննա Մուրը:

Նա զրուցել է նաեւ բժիշկ Հրաչյա Խալաֆյանի հետ, որը Սեւանի բժշկական կենտրոնի ղեկավարն է: Նա պատմել է, որ հիվանդանոցի անձնակազմին սովորեցնում է պտղի սեռի պատճառով աբորտներ չանել:

«Ամեն տարի մենք 1400 աղջիկ ենք կորցնում: Իսկ ո՞ւմ հետ են ամուսնանալու մեր տղաները: Մեր ազգին ի՞նչ ապագա է սպասում: Մենք ընդամենը 3 միլիոն ենք: Մենք նման կորուստներ ունենալու իրավունք չունենք: Եթե այսպես շարունակվի, մենք մայրեր չենք ունենա, որոնք կկարողանան աղջիկներ ծնել»,- ասել է Խալաֆյանը:

Ժամանակակից շատ կանայք ունենում են միայն մեկ երեխա, անցյալում, սակայն, ընդունված էր 7-8 երեխա ունենալ: Եթե այդ բոլոր երեխաները աղջիկ լինեին, վերջինին կարող էին անվանել վիրավորական «Բավական» անունով: «Կարծես թե, ոչ մեկը ժամանակ չէր գտել նրա համար նորմալ անուն գտնելու»,- գրում է հեղինակը:

Սյուզաննա Մուրի տեղեկություններով՝ սելեկտիվ աբորտների թվով Հայաստանը Չնաստանից եւ Ադրբեջանից հետո երրորդ տեղում է: Եվ որքան զույգերը քիչ են երեխա ունենում, այնքան խնդիրն ավելի սուր է դառնում. եթե ընտանիքում միայն մեկ երեխա պետք է ունենան, ապա ծնողները ցանկանում են, որ նա հենց տղա լինի:

Հետաքրքիր է, որ դպրոցներից շատերում պատմում են, որ դպրոցական երեկույթներին տղաները ստիպված են պարել այլ տղաների հետ, քանի որ դասարաններում աղջիկների թիվը քիչ է: Գավառի դպրոցի տնօրեն Արաքսյա Վարդանյանը նույնպես սա հաստատեց. դասարանների մեծ մասում տղաներն ավելի շատ են, քան աղջիկները: Նրա խոսքով՝ այս հարցում դերակատարում ունի նաեւ Ադրբեջանի հետ պատերազմի սպառնալիքը:

«Մեր զինվորներին ամեն օր սպանում են: Բազմանալու համար մեզ աղջիկներ են պետք: Մեր սահմանները պաշտպանելու համար մեզ տղաներ են պետք»,- նշում է տնօրենը՝ հավելելով, որ ժողովրդի մեջ յուրաքանչյուր տղայի ընկալում են որպես պոտենցիալ զինվորի:

Սյուզաննա Մուրը Հայաստանում հանդիպել է մարդկանց հետ, որոնք փորձում են պայքարել սելեկտիվ աբորտների դեմ եւ տեղեկություններ տարածել հասարակության մեջ ու ընտանիքում աղջիկների կարեւոր դերի մասին: Այսպես՝ Տիկնիկային գործիչների միջազգային միության հայկական կենտրոնը շրջանների դպրոցներում ցուցադրում է «Նեի ճանապարհորդությունը» ներկայացումը, որտեղ աղջիկները հաղթում են հրեշներին եւ փրկում իրենց ու մյուսներին: Իսկ հոգեբան Ինգա Հարությունյանը Վաղարշապատի ճեմարանի ապագա հոգեւորականներին պատմում է այն մասին, թե Աստվածաշնչից որքան մեջբերումներ են ընդգծում կնոջ դերը, եւ որքան կարեւոր է, որ երիտասարդները, հոգեւորական դառնալով, այս միտքն իրենց հոտին հասցնեն:

2010 թվականի տվյալներով՝ Հայաստանում 100 աղջկա դիմաց ծնվել է մոտ 115-120 տղա: 2011 թվականից միջազգային կազմակերպությունների աջակցությամբ սելեկտիվ աբորտների դեմ պայքար է սկսվել, եւ արդյունքները շատ արագ ակնհայտ են դաձել՝ արդեն 2014 թվականին Հայաստանում 100 աղջկա դիմաց ծնվել է 114 տղա, իսկ 2017-ին՝ 110 (նորման 100 աղջկա դիմաց մոտ 104-106 տղայի ծնունդն է): Սակայն եթե իրավիճակը չփոխվի, 2060 թվականին Հայաստանում կանայք 93 հազարով ավելի քիչ կլինեն, քան տղամարդիկ:

Մարգարիտան, որն զբաղվում է հաշմանդամություն ունեցող երեխաներով, Սյուզաննա Մուրին պատմել է իր աշխատանքի եւ այն հավատի մասին, որ յուրաքանչյուրն ապրելու իրավունք ունի: Մարգարիտան կանանց ասում է. «Երբ ցանկանում եք, որ ձեր ամուսինը ձեզ համար թանկարժեք պայուսակ գնի, չէ՞ որ նրան համոզում եք դա անել: Դուք չէ՞ որ կարող եք նույնը անել նաեւ երեխայի հետ կապված: Խոսեք նրա հետ, ասեք, որ աղջիկ եք ցանկանում: Համոզեք նրան: Նրան ասեք, որ ցանկանում եք, որպեսզի այդ աղջիկն ապրի»:

 

NEWS.am Medicine

website by Sargssyan