Այսօր՝ 06 դեկտեմբերի 2022թ., 00:00
Դեշամ․ Մբապեն հիմա աշխարհի լավագույն ֆուտբոլիստն է Շահագրգիռ ենք նպաստել Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև Խաղաղության պայմանագրի ստորագրմանը. Սերգեյ Լավրով Ի՞նչ է կատարվում Ստեփանավանի և Ալավերդու ճանապարհներին Ադրբեջանը պատրաստել է խաղաղ կարգավորման պայմանագրի նախագիծը և ներկայացրել Հայաստանին․ Բայրամով Ռյազանի մերձակայքում գտնվող օդանավակայանում պայթյուն է տեղի ունեցել Արմեն Ռուստամյանը Սերգեյ Միրոնովի հետ քննարկել է Արցախի անվտանգային հարցը Եվրասիայում անվտանգությունը կախված կլինի Ուկրաինայում հատուկ գործողության արդյունքից. Զաս Ադրբեջանը կավելացնի ազգային անվտանգությանն ուղղված ծախսերը Ցինիզմ, անբարոյականություն, անխելքություն, գեղջկականություն. Գեղամ Նազարյան Ադրբեջանցիներն ու ՔՊ-ն փողոց են փակել․ Արեգնազ Մանուկյան Վարորդների համար․ տեսանյութ՝ Երևան-Սպիտակ ավտոճանապարհից Արմավիրի մարզում իր տան բակում, ծառից կախված հայտնաբերվել է Արցախյան 44-օրյա պատերազմի 33-ամյա մասնակցի դին Արցախի ղեկավարությունը պետք է աշխատի՝ հույսը չդնի Հայաստանի իշխանության վրա. Սեյրան Օհանյան Իրանի ՆԳՆ-ն չի հաստատել բարքերի ոստիկանության լուծարումը Դատախազը հանրային քրեական հետապնդում է հարուցել նախկին ոստիկանապետ Վլադիմիր Գասպարյանի կնոջ նկատմամբ «Էշ գզողների մասին»․ Ռուբեն Մխիթարյան Ադրբեջանցիներն իրենց կատարած հանցագործությունները վերագրում են հայերին. Սեյրան Օհանյան «Սա արդեն երրորդ միջադեպն է, չենք թույլատրելու, որքան էլ գնան սադրանքների, մենք ևս նրանց նույն ձևով պատասխանելու ենք». Գետավանի համայնքապետ ԱԺ տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի նիստը Արման Թաթոյանը Սիդնեյում ներկայացրել է ՀՀ ինքնիշխան տարածքում ու Արցախում ադրբեջանական պատերազմական հանցանքների փաստերը «Էկոլոգիական» սադրանքն ինձ հիշեցրեց, թե ինչպես էին ադրբեջանցիները տարբեր «էկոլոգիական» առիթներ օգտագործում հայերի դեմ ջարդեր կազմակերպելու համար Օրվա հանդիպումները «Սեպտեմբերյան շոկից հետո» որտե՞ղ է Քերոբյանը տեսել տնտեսության վերականգնումը Ընտրված համայնքապետ չունեցող քաղաքը․ Վանաձորի ընտրություններից մեկ տարի անց Հայկական կողմը Ադրբեջանին է փոխանցել 10 զոհերի ոսկրեր և 2 քարտեզ. ԱԱԾ Բոյկոտում եմ Հանրապետության հրապարակի տոնակատարությունը․ Մենուա Սողոմոնյան Սրանցն աթոռն է ու թուրքի առաջ «ծնկի գալը». Շարմազնով Շարքային զինծառայողը վնասվածքը ստացել է իրեն ամրակցված ինքնաձիգից արձակված կրակոցից Ոչ մի տարբերություն Վարդենիսի ու Ստեփանակերտի միջև. Քրիստինե Վարդանյան Մատաղիս-Քարվաճառ հատվածում վեճ է տեղի ունեցել հայերի ու երթևեկող ադրբեջանիցիների միջև. կան վիրավորներ Մոսկվայում նախատեսվում է Լավրով-Բայրամով հանդիպում Հայկական քաղավիացիան դեռ կմնա ԵՄ «սեւ ցուցակում» Հիմքից միտումնավոր ավիրել ու զոհաբերել են պաշտպանական համակարգը, հիմա էլ իբրև մտածում են «լիարժեք վերափոխման մասին»․ Արտակ Զաքարյան Անհասկանալի է, թե ինչո՞ւ ենք վերականգնում դիվանագիտական հարաբերությունները Հունգարիայի հետ․ Գևորգ Դանիելյան Չնայած թշնամական գործողություններին և պետության անգործությանը, հայ մարդը ամուր կառչած է իր հողին և պատրաստ է պաշտպանել այն. «Հայաստան» դաշինք Կոչ ենք անում միջազգային հանրությանը խստորեն դատապարտել Ադրբեջանի պետական հայատյաց քաղաքականությունը և գործուն քայլեր ձեռնարկել. Արցախի արտործնախարարություն Արցախ-Հայաստան միակ ճանապարհի փակումը Արցախի ժողովրդի նկատմամբ իրականացվող ահաբեկման և ցեղասպանական քաղաքականության հերթական դրսևորումն է Դե Հայաստանի իշխանությունների հանգամանքը անիմաստ է քննարկել, նրանք թեմայի հետ կապված անտարբեր են և այն համարում են բացառապես ռուսների խնդիրը Ադրբեջանի գործողություններն ուղղված են Արցախի խաղաղ բնակչության և խաղաղապահների դեմ. Արտակ Բեգլարյան Ադրբեջանի կողմից շրջանառության մեջ դրված «Զանգեզուրյան միջանցքը» բազմաքայլ ռազմաքաղաքական կոմբինացիայի մաս է. Սենոր Հասրաթյան Վաղը նույնն անելու են Ջերմուկի (կամ մեկ այլ վայրի) ճանապարհին․ Աբրահամ Գասպարյան Շուշի-Քարին տակ հատվածն Ադրբեջանի մի խումբ քաղաքացիների կողմից փակելն ադրբեջանական իշխանությունների կազմակերպածն է․ Արման Թաթոյան Նպատակ ունեն հումանիտար աղետ ստեղծել Արցախում․ Արցախի առողջապահության նախարարությունը՝ Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղու փակման մասին Ադրբեջանական կողմի հետ ավելի քան երեք ժամ տևած բանակցությունները տվել են դրական արդյունք Լաչինի միջանցքը փակ է՝ որպես անողնաշար, անատամ, անխելք քաղաքականության հետևանք. Հակոբ Ճաղարյան Բերձորի միջանցքի արգելափակված հատվածում տեղի են ունենում բանակցություններ ռուս խաղաղապահների և իբր «խաղաղ» ադրբեջանցիների միջև Ադրբեջանը փակում է ՀՀ-ի և Արցախի միակ ցամաքային կապը. հումանիտար կատաստրոֆա է. Էդուարդ Շարմազանով «Այս ամենը մեզ համար անակնկալ չէր, մենք դրան սպասում էինք և սպասում ենք ավելիին». Մետաքսե Հակոբյան Սա հարված է նաև ռուս խաղաղապահներին. Դավիթ Բաբայանը՝ ադրբեջանցիների կողմից Ստեփանակերտ-Գորիս մայրուղին փակելու մասին Ավելի քան երկու ժամ է շարունակում է փակ մնալ Արցախ-Հայաստան միակ մայրուղին Տիգրան Ավինյանն «առուն չթռած, հոպ է ասում». քաղաքապետի աթոռին է Կառավարության ստեղծած «ծուռ հայելիների» իրականությունը. ինչին ձեռք են տալիս, փլուզվում է Փաշինյանը պնդել է, որ հայտարարագրման գործընթացը պետք է սկսել առանց «ապացույցների» Նախարարը զանգեց, ասաց կգամ արվեստանոց, մի ամբողջ օր սպասեցի, չեկավ. քանդակագործը՝ Դումանյանի մասին ԱԱ-2022․ Օրվա հանդիպումները Հոգեբանը խորհուրդ է տվել Նոր տարուն երկու շաբաթ առաջ պատրաստվել՝ դրանից չհոգնելու համար Կամերունն ԱԱ-ներում Բրազիլիային հաղթած առաջին աֆրիկյան թիմն է G7 երկրներն ու Ավստրալիան ռուսական նավթի գների շեմ են սահմանել՝ մեկ բարելի դիմաց 60 դոլար Հայաստանում հողերի առքուվաճառքի ցուցանիշները նվազել են Եվրամիությունը 1100 ուկրաինացի զինվորների ուսուցում է իրականացնում․ Բորել ԱՄՆ-ն ակտիվորեն համագործակցում է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ․ Փրայս Աննա Asti-ն բողոքել է առողջական խնդիրներից Spotify-ի վարկածով Bad Bunny-ն 2022 թվականի ամենահայտնի արտիստն է Կուրտուան շնորհակալություն է հայտնել Մարտինեսին ՔՊ-ականների մի թևը՝ Անդրանիկ Քոչարյանի հետ սպասում է ոստիկանապետին. արշավ են սկսել Էրդողանը կոչ է արել Շոլցին «չեզոք դիրքորոշում պահպանել» Թուրքիայի եւ Հունաստանի միջեւ հարաբերություններում «Ռուսաստանը չի առաջարկել որևէ բան, որտեղ Արցախը կլինի Ադրբեջանի կազմում. Լավրովը մեջբերել է Բաքվի մոտեցումները». Դավիթ Բաբայան Արգիշտի Քյարամյանը նոր խորհրդական ունի. ով է նա «Ամեն հաջորդ օր ՀՀ անապահով քաղաքացիներն ապրում են ավելի վատ, քան դրա նախորդ օրը». Թադևոս Ավետիսյան Արցախը չի լինելու Ադրբեջանի կազմում. Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությունը ոչ մի առնչություն չունի ԼՂ կարգավիճակի հետ Սաակաշվիլին այլեւս չի զբաղվի քաղաքականությամբ «Ստեղ են ասել` էշն էր պակաս, պառաշուտով իջավ». Հենրիխ Դանիելյան «Հերթական ստորացումը». Ավետիք Իշխանյան Ծնվել է 44-օրյա պատերազմում զոհված Հակոբ Գրիգորյանի եղբայրը «Կա՛մ տեր ենք կանգնում Արցախին, կա՛մ հրաժարվում ենք սերունդների պայքարից». Արմեն Ռուստամյան «Մարտական գործողությունների վերսկսման հավանականությունը կտրուկ աճել է». Տիգրան Աբրահամյան «Երկու տարի է՝ Ադրբեջանին ոչինչ չեք ասում, սա կանգնեցրե՞ց Ջերմուկի պատերազմը». Քրիստինե Վարդանյանը՝ ՔՊ-ին Ամանորյա միջոցառումների համար Երևանում կծախսվի 285 միլիոն դրամ «Ի՞նչ արեց Փաշինյան Նիկոլը՝ «մեյդան» բերեց Ալմա Աթայի հռչակագիրը, որը դարձավ Ադրբեջանի թիվ մեկ զենքը». Հայկ Մամիջանյան Արտակ Զաքարյանը՝ ընդդիմություն-իշխանություն պայքարի մասին
Հարցում

Տապալման երեք արձանագրումներն՝ ըստ քաղաքագետի

 «Փաստ» օրաթերթը գրում է․ «ՄԱԿ-ում Նիկոլ Փաշինյանը մի քանի թեզեր հնչեցրեց, որոնք վերաբերում էին ՀՀ-ին, Արցախի Հանրապետությանը: Ինչ վերաբերում է Արցախին, բարձրագույն ամբիոնից միայն «ԼՂ-ում բնակվող հայերի իրավունքները և անվտանգությունը» երաշխավորելու մասին հնչեց, իսկ հիմնական շեշտադրումը ՀՀ 29800 քառակուսի կիլոմետր տարածքի ամբողջականությունը ճանաչելու վրա էր, ինչի վերաբերյալ Փաշինյանը Ալիևին հարցադրումներ արեց, հետո էլ արձանագրեց, թե Ադրբեջանից «դրական արձագանք չկա»: Անդրադառնալով վերոնշյալին՝ քաղաքագետ Սուրեն Սարգսյանը «Փաստի» հետ զրույցում մի քանի արձանագրումներ է արել:

«Նախ արձանագրենք, որ ՀՀ ԶՈւ թիվ մեկ սահմանադրական պարտականությունը տարածքային ամբողջականության պահպանումն է: Բայց, ըստ էության, Փաշինյանը ֆիքսում էր, որ «մենք բանակ չունենք, ու մեր բանակը չի կարող ապահովել ՀՀ տարածքային ամբողջականությունը»: Մեծ հաշվով, ՄԱԿ-ում Փաշինյանն արձանագրեց, որ իշխանությունը տապալել է Հայաստանի պաշտպանության կազմակերպումը, որ իշխանությունը տապալել է նաև դիվանագիտությունն ու բանակցային ամբողջ գործընթացը: Երրորդ արձանագրումն այն էր, որ իշխանության «խաղաղության դարաշրջանի» կոնցեպտը մեռելածին էր: Այս հիմնարար թեզերը կարելի է դնել Փաշինյանի այդ ելույթի հիմքում. ամեն ինչ հենց այդ երեք թեզի շուրջ է պտտվում»,-ասաց քաղաքագետը:

Ինչ վերաբերում է «խաղաղության դարաշրջանին», քաղաքագետն ընդգծեց. «Փորձը ցույց տվեց, որ խաղաղության օրակարգը կարող է իրականանալ բացառապես կողմերից մեկի վերջնական կապիտուլյացիայից հետո: Ադրբեջանին ինչ-որ բաներ տրվեցին, բայց ինչքան տաս, ավելի շատ են ուզելու, մանավանդ, երբ տեսնում են, որ տալու և հաձնելու պատրաստակամություն կա: Այնպես որ, կարծում եմ, «խաղաղության դարաշրջան», որպես այդպիսին, Ադրբեջանը մեզ հետ չի բացի, մինչդեռ այն չի կարող միակողմանի լինել: Չենք կարող ադրբեջանցիներից ուզել մի բան, որն իրենք չեն ուզում: Այս տեսանկյունից, եթե անգամ «խաղաղության համաձայնագիր» կամ «խաղաղության դարաշրջան» լինի, այն ցավոտ, միակողմանի զիջումների հաշվին է լինելու: Այն արդեն ոչ թե, օրինակ՝ «խաղաղության», այլ պարտադրված համաձայնագիր է լինելու՝ բացառապես Ադրբեջանի համար ընդունելի ձևակերպումներով»:

Անդրադառնալով բանակցային գործընթացին, որն այս իշխանությունը ժամանակին ցանկանում էր «զրոյական կետից» սկսել, բայց, Սուրեն Սարգսյանի խոսքով, տապալել է այն, քաղաքագետը հավելեց. «Զրոյական կետից սկսել նշանակում էր վերացնել բոլոր այն ձեռքբերումները, որոնք եղել են վերջին 30 տարվա ընթացքում: Բայց այստեղ մի կարևոր բան կա. եթե սկսում ես զրոյից, փոշիացնում ես ոչ միայն մեր, այլև 30 տարվա ընթացքում ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրների կատարած աշխատանքը: Սա իրականում նոնսենս է: Եվ այնպես չէ, որ մինչ այս հակահայկական դրույթների շուրջ էին բանակցել, ու պետք էր հրաժարվել դրանցից: Շատ ուղղություններով մենք լուրջ բանակցային ձեռքբերումներ էինք ունեցել՝ մանավանդ 2016 թ. Ապրիլյան պատերազմից հետո: Զրոյից սկսել նշանակում է բոլորի աշխատանքը զրոյացնել ու սկսել սեփական կետից: Սա, կարծում եմ, մեծ միամտություն էր, որն իր հետևանքն ունեցավ: Եթե մի բանի շուրջ բանակցում ես, պայմանավորվածություն ես ձեռք բերում ու հետո ասում՝ չեմ անելու, խնդիր ես ունենում ոչ միայն միջնորդների, այլև այն պետության հետ, որի հետ բանակցում ես: Տվյալ դեպքում Ադրբեջանն ասաց, որ, որպես բանակցող, քեզանից որևէ լուրջ ակնկալիք չի ուզում ունենալ: Սա լուրջ խնդիր էր»:

Սուրեն Սարգսյանի կարծիքով, այն հայտարարությունները և ձևակերպումները, որոնք Արցախի վերաբերյալ արվում են այս իշխանության կողմից, կարող են երկու հանգամանքի մասին վկայել՝ կա՛մ վախենում են իրերը կոչել իրենց անուններով, կա՛մ փորձում են ձեռքերը լվանալ Արցախից: Ինչ վերաբերում է Հայաստան-Թուրքիա հարաբերություններին, Փաշինյան-Էրդողան սպասվելիք հանդիպմանը, քաղաքագետը շեշտեց. «Հայ-թուրքական հարաբերությունների մասին խոսելիս պետք է հաշվի առնենք, որ ՀՀ նախկին իշխանություններին նույնպես չէր հաջողվում հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը առանձնացնել ԼՂ խնդրից:

Այսինքն, ոչ թե մեզ չէր հաջողվում, այլ Ադրբեջանի ու Թուրքիայի դիրքորոշումն այս առումով հստակ էր: Թուրքիան ՀՀ նախկին իշխանությունների առաջ նախապայման էր դնում՝ ասելով. «Ղարաբաղը վերադարձրեք, հետո նոր մենք ձեզ հետ հարաբերություններ կհաստատենք»: Եվ այս իշխանության համար միամտություն էր կարծել, թե իրենք կարող են անել այն, ինչը չի հաջողվել նախկին երեք նախագահներին՝ վերջին 30 տարվա ընթացքում: Բնականաբար, պատմությունը ցույց է տալիս, որ գործող իշխանություններին էլ այն չհաջողվեց: Ավելին, Թուրքիան լրացուցիչ նախապայմաններ դրեց Հայաստանի առջև՝ տեսնելով, որ Հայաստանը պատրաստվում է կամ արդեն իսկ բավարարել է Թուրքիայի երկու նախապայմանները: Խոսքը Ադրբեջանին ԼՂՀ-ն տալու և Ցեղասպանության միջազգային ճանաչումից հրաժարվելու նախապայմանների մասին է: Երբ տեսան, որ այս նախապայմանները իշխանությունների կողմից բավարարված են, դրեցին երրորդ նախապայմանը՝ այն անվանակոչելով միջանցք, որը Հայաստանը պարտավոր է տալ Թուրքիային և Ադրբեջանին»:

Քաղաքագետը շեշտեց, որ այսօր ՀՀ արտաքին քաղաքականության մեջ հետևողականության և սկզբունքայնության բացակայություն է տեսնում. «Այն տպավորությունն է, որ Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը ձևավորվում է ոչ թե մի քանի, այլ մեկ քայլ առաջ պլանավորելու համատեքստում: Ես տպավորություն ունեմ, որ ՀՀ արտաքին քաղաքականության հիմքում շատ կարևոր դերակատարություն ունի Բաքվի գործոնը, կարծում եմ՝ սա հիմնական և ամենամեծ խնդիրն է: Մենք պետք է պրագմատիկ արտաքին քաղաքականություն ունենանք՝ հասկանալու այն ամենը, ինչ տեղի է ունենում: Պրագմատիզմի հիման վրա պետք է մշակել մեր արտաքին քաղաքականության ուղենիշները: Քանի որ այն չկա, արտաքին քաղաքականությունը շարունակելու է լինել այսպիսի ոչ ադեկվատ վիճակում»:

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan