Այսօր՝ 28 սեպտեմբերի 2021թ., 00:00
«Փաստ». Փափագում է դեսպան դառնալ «2019-ի օգոստոսին նա Ստեփանակերտում հայտարարում էր՝ Արցախը՝ Հայաստան է եւ վերջ, բայց այսօր վախենում է Շուշին ու Հադրութը օկոււպացված հռչակել». Էդուարդ Շարմազանով Ադրբեջանական զինծառայողները երեկվանից հրդեհներ են գցում Գեղարքունիքի մարզի գյուղերի հարեւանությամբ. ՄԻՊ Լիբանանահայ երիտասարդները բողոքի ցույց են անցկացրել Ադրբեջանի դեսպանատան առաջ Թուրքիայի պաշտպանության նախարարը մեղադրել է ՌԴ-ին Ստրասբուրգում ընդունվեց Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության հումանիտար հետեւանքների վերաբերյալԵԽԽՎ բանաձեւը Արտագաղթի պատրաստվող երկրի հարցերը լուծել է, հիմա էլ պուրակ է նախագծում. Զաքարյան Սյունիքի մարզում կրկին հրդեհ է բռնկվել. ԱԻՆ Հիմա հասկանում եք տղերքը ոնց են կռվել և ոնց են տղերքին դավաճանել.... Բացում են ցամաքային սահմանները հայ զբոսաշրջիկների համար Արման Թաթոյանն անդրադարձել է դատական համակարգում առկա խնդիրներին Միանում եմ բոլոր այս հարցադրումներին. Զոհրաբյան Բունդեսթագի ընտրություններում առաջատարը սոցիալ-դեմոկրատներն են 2018-ի բնապահպանականը ևս կեղծ էր ու կրում էր բացառապես մանիպուլյատիվ բնույթ Մարգարիտա Սիմոնյանն ընդգրկվել է Ռուսաստանի բիզնես-առաջնորդների ցանկում 44-օրյա պատերազմի հետևանքով 38 արցախցի մահացել է գերության մեջ, 20-ի ճակատագիրը դեռևս մնում է անհայտ. Արցախի ՄԻՊ Մեր քաղաքական օրակարգը նույնն է. զոհված հազարավոր որդիների արյունը պահանջում է ոտքի կանգնել. ՀՅԴ ԳՄ 19-ամյա Գառնիկ Չոլակյանը դարձավ ծանրամարտի Եվրոպայի չեմպիոն Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հանդիպել է դեսպանի հետ Թուրքերն ուժեր են կենտրոնացնում Սիրիայի հյուսիս-արևմուտքում «Էս դավաճաններին ասելու բան չունեմ։ Սրանց պիտի կարողանանք վռնդել, ուրիշ ոչինչ» Լինենք հաստատակամ, շրջահայաց եւ չնահանջենք. գործ ունենք անելու. Արթուր Վանեցյանի ուղերձը Անհայտ անձը Մակրոնի վրա ձվի նման առարկա է նետել Թուրքիայի հետ հարաբերությունների կարգավորման համար Հայաստանը նոր Սահմանադրություն պետք է ընդունի. Ալիև Գնաճը Հայաստանում 2021թ. առաջին կիսամյակում կազմել է 5.7 տոկոս. ֆիննախ Երկրի ղեկին շարունակում է մնալ այն իշխանությունը, որը ոչ մի հնարավորություն և կամք չունի դիմագրավելու որևէ կարգի սպառնալիքի. Տիգրան Աբրահամյան Հայաստանի ԱԳ նախարարի հետ չեմ հանդիպի․ Մեւլյութ Չավուշօղլու Վաշինգտոնը զգուշացրել է, թե ինչ հետևանքներ կլինեն, եթե Թուրքիան Ռուսաստանից գնի C-400-ների 2-րդ խմբաքանակը Պուտինը և Էրդողանը կհանդիպեն անձամբ Երևանի հետ հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված ցանկացած քայլ Անկարան կձեռնարկի Բաքվի հետ քննարկմամբ. Չավուշօղլու «Նիկոլի իշխանությունը էլ ոչ ոքի պետք չի»․ Աղասի Ենոքյան Գեղամ Նազարյան. Պատերազմ, որ չպետք է լիներ Հացը թանկացել է. առաջիկայում կբարձրանան նաև հացահատիկի սակագնից կախված մյուս ապրանքների գները Մի խումբ ադրբեջանցիներ փորձել են ներթափանցել Ղարաբաղում ականապատ տարածք Սրանց իշխանության ֆինալը կլինի շատ ավելի գունագեղ «Ժող ջանը» քանդեց ազգի տունը, հինգ աշակերտներս Եռաբլուրում են․ ջահերով երթի մասնակից. (տեսանյութ) Որ ասում ա՝ թուրքերի հետ կանաչին էժան էր, դա ա՞զգ ա. 83-ամյա Յուրիի կյանքի ամենադաժան ժամերը (տեսանյութ) Ամոթ եմ զգում հայերի փոխարեն. Սերգեյ Կառնաուխով Ինչ են այսօր գրել հերոսների հայրերը, մայրերը, դուստրերը, կանայք, հորաքույրները Բաքվում վառվում ա Հեյդար Ալիևի պալատը Վարիանտ չկա՝ պիտի ապրենք. Արցախը՝ պատերազմից 1 տարի անց. Տեսանյութ Չգիտեմ, էլ բառ կա՞ ավելացնելու. Զոհվածների արյունը դեռ անհատույց է… Մեր տարածաշրջանում ռազմական գործողությունների վերսկսման ռիսկերը չեն վերացել. Տիգրան Աբրահամյան «Հարձակվեցին գիշերը ֆաշիստների նման»․ Սարիկ Անդրեասյան Մեկ տարի առաջ կառավարության անդամ հանդիսացող մի բարձրաստիճան պաշտոնյա քմծիծաղը դեմքին պնդում էր, որ պատերազմ չի լինելու Պատերազմն անխուսափելի չէր, վատ բանակցությունները լավ կռվից ավելի լավ են Ի՞նչ է ասել Նիկոլի մեծ եղբայրը պատերազմից մեկ տարի անց. Արտակ Զաքարյան Խելքի բերեք ձեր իրավապահ համակարգը, էսքան բանի միջով անցած ծնողներին հանցանքի մի դրդեք... Պատերազմի առաջացրած երկարաժամկետ բացասական հետևանքները «Պատերազմը և դրա ընթացքն ավելի սարսափելի չէ, քան դրանից հետո տեղի ունեցածը և դրանից հետո շարունակվող անկումի հետևողական ընթացքը» Ստեփանակերտում ջահերով երթն առաջնորդել են հոգևորականը, հղի կինը` երեխան գրկին և զինվորականը` Արցախի դրոշը պարզած. (տեսանյութ) Զանգվածային ծեծկռտուք Երևանում. կան վիրավորներ, բերման ենթարկվածների մեջ կան մայրաքաղաքի և մի քանի մարզի բնակիչներ «Ամբողջ Հայաստանին են հայտնի՝ ովքեր են քեֆ անողները». Ռուբեն Հայրապետյանը հրապարակել է Մոսկվայում իր հասցեն Ջահերով երթը դեպի Եռաբլուր` վերեւից Հետպատերազմային անորոշություն․ Բագրատ Սրբազան Երթ-մոմավառություն դեպի Եռաբլուր (տեսանյութ) Մեր օրակարգը մնում է նույնը՝ կանխել Հայաստանի թուրքացումը. Իշխան Սաղաթելյան Հայաստանի գործող իշխանությունը պարտվել է Ադրբեջանին Հայաստանում մեկնարկել են Եվրոպական ժառանգության օրերը ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանը կմասնակցի երթ-մոմավառությանը դեպի Եռաբլուր Ատլանտիկայում «Սեմ» փոթորիկն ուժգնացել է՝ հասնելով չորրորդ կատեգորիայի Մոնակոյի իշխանը գալա-երեկոյին կնոջ փոխարեն ներկայացել է Շերոն Սթոունի հետ Դրան ուղղված պետական քաղաքականություն չկա. հնագետը`թշնամու վերահսկողության տակ անցած մշակութային ժառանգության մասին Ադրբեջանը մի ամբողջ քեյս է պատրաստել ՀՀ-ի կատարած «ռազմական եւ մարդկության դեմ հանցագործությունների մասին». Զոհրաբյան Այս երթին պետք է մասնակցի յուրաքանչյուր Հայ մարդ՝ անկախ քաղաքական կողմնորոշումից. ջահերով երթ` դեպի Եռաբլուր Եթե Հայաստանին պետք է Էրդողանը թելադրի պայմաններ սահմաններ բացելու և հարաբերություններ հաստատելու համար, ապա ի՞նչ անկախության մասին է խոսքը Կա՞ մի ադրբեջանցի, ով ասի, թե Արցախը հայկական է. չկա, ուրեմն, ինչո՞ւ են մեր մեջ այդքան շատ հակահայերը Էս կառավարությունը ոչ մի բարոյական իրավունք չունի խոսելու զոհվածների հիշատակը հարգելուց. մոլագար մարդասպանը չի կարող հարգել իր զոհի հիշատակը 44 օր շարունակ մենք «հաղթում էինք», իսկ իրականում պարտվել էինք պատերազմի սկզբից ժամեր անց Գնալով մեր վիճակն ավելի կվատանա, քանի դեռ երկրի իշխանություններն զբաղված են սեփական ժողովրդի շարքերը պառակտելով Ապրում ենք «հպարտ» աբսուրդի և «պողպատե» անհեթեթություն հաղթարշավի երկրում Երկիրը կործանած ստահակին հայհոյելու համար քրեական գործ են հարուցում, իսկ ահա այսպիսի ՆԵՐԱԶԳԱՅԻՆ ՌԱՍԻԶՄԻ համար՝ ոչինչ էլ չեն անելու Ոստիկանները «օրինական պահանջ» անվան տակ խախտում են քաղաքացիների իրավունքները. Ռուբեն Մելիքյան Նոր նախագծով ստացվում է, եթե որևէ ընդդիմադիր ներկայացնում է իրականությունը, համարվում է վիրավորանք. իրավաբան Հայաստանում շատ տագնապալի իրավիճակ է ստեղծվել Այսպիսի «խաղաղասիրական» հռետորաբանությամբ նոր պատերազմ են բոցավառում, գրգռում են թշնամու ախորժակը. ադրբեջանագետ Կառավարության պահուստային ֆոնդը դատարկ է, բայց 16 միլիարդ դրամի պարտավորություն պետք է մարվի «Մենք ու մեզ նման ընտանիքները մի պատառ ոսկոր ենք՝ կանգնած Նիկոլ Փաշինյանի կոկորդին». Մարգարիտա Խաչատրյան «Դա ստրկացած, թուրքական աշխարհից կախյալ Հայաստանի հեռանկարն է, որը նիկոլական ռեժիմի սրտին մոտ է»․ Դավիթ Ջամալյան Անշարժ գույքի սիրահար Տիգրան Խաչատրյանը. ինչ ունեցվածք ունի նախարարը
Հարցում

Միլիարդներով ծրագրեր են «իրականացնում», բայց թղթի վրա

Տնտեսական ճգնաժամի ժամանակ, երբ գրեթե իսպառ դադարեցին ներդրումներ գալ Հայաստան, կառավարությունը փորձեց իրավիճակից դուրս գալ պետական-մասնավոր համագործակցության միջոցով։ Ամիսը մեկ կառավարությունում հավաքվում, քննարկում էին այդպիսի ծրագրերի իրականացման հնարավորություններն ու ընթացքը, խոսում էին ներդրումային ինչ-որ փաթեթների մասին, բայց արդյունքներ այդպես էլ չտեսանք։

Հիշո՞ւմ եք, որ հայտարարվեց Հայաստանում ավտոբուսների արտադրության ներդրումային ծրագիր իրականացնելու մասին։ Պետություն-մասնավոր համագործակցության շրջանակներում կառավարությունը նույնիսկ հաստատեց այդ ծրագիրը և գումար հատկացրեց։ Խոսքը հայ-կորեական ավտոբուսների արտադրության մասին է։

Ծրագրի հաստատումից հետո որոշ պաշտոնյաներ սկսեցին ոգևորությամբ խոսել, թե ուր որ է Հայաստանը սկսելու է ավտոբուսներ արտադրել, թեև խոսքն ընդամենը պահեստամասերը դրսից բերելու և Հայաստանում ավտոբուս հավաքելու մասին էր։ Բայց նույնիսկ դա էլ չկարողացան անել։ Այդ ծրագրի մասին վաղուց արդեն մոռացել են։ Հայտնի էլ չէ, այն կա՞, թե՞ չեղարկվել է։

Ներդրումային բազմամիլիարդ դոլարների հասնող ծրագրերի մասին առ ժամանակ կառավարությունում մոռացել էին։ Հիմա կրկին վերհիշել են ու փորձում են տպավորություն ստեղծել, թե ներդրողները գլուխ են ջարդում Հայաստանում ներդրումներ անելու համար։

Օրերս այդպիսի մի խորհրդակցություն տեղի ունեցավ կառավարությունում, որին մասնակցում էին պատասխանատու գերատեսչությունների ղեկավարները, ինչպես նաև ներդրումային ծրագրերն իրականացնող ընկերությունների ներկայացուցիչները: Խորհրդակցության ընթացքում քննարկվեցին Էկոնոմիկայի նախարարության Ներդրումների աջակցման կենտրոնի կողմից ուղեկցվող ներդրումային ծրագրերի իրականացման հետ կապված խնդիրները:

«Այսօրվա քննարկումն իրականացնում ենք հետևյալ նպատակով: Մենք կքննարկենք ներդրումային ծրագրերի իրականացման ճանապարհին առկա դժվարությունները: Ըստ էության, մի սեղանի շուրջ են հավաքված ներդրողները և այն մարմինների ներկայացուցիչները, որոնք առնչվում են նրանց խնդիրների հետ, պետք է լուծեն կամ չեն կարողանում լուծել այդ խնդիրները: Մեզ համար կարևոր է այս քննարկումների արդյունքում տեղեկանալ խնդիրների առաջացման պատճառների, դրանց օբյեկտիվության կամ սուբյեկտիվության մասին և փորձել հասկանալ, թե ինչո՞ւ կան այդ խնդիրները, որոնց մասին գործարարները բարձրաձայնում են»,-բացելով խորհրդակցությունը՝ հայտարարեց Նիկոլ Փաշինյանը։

Խորհրդակցությանը ներկայացվեցին այն ներդրումային ծրագրերը, որոնք նախատեսվում է իրականացնել։ Ծրագրերից մեկը վերաբերում էր Երևանի Ազատության պողոտայի սկզբնամասում նոր բազմաֆունկցիոնալ համալիրի կառուցմանը, մյուսը՝ Արարատի մարզի համայնքներից մեկում զբոսաշրջային-մշակութային համալիրի կառուցմանը, երրորդը՝ Երևանի մանկական երկաթուղու այգու արդիականացմանը և այլն։

Խոսքը տասնյակ, նույնիսկ հարյուրավոր միլիոնանոց ծրագրերի մասին էր։ Բայց այդպես էլ ոչինչ չասվեց, թե երբ կարող են սկսվել այդ ծրագրերը։ Ինչպես միշտ, ծրագրերը կան, իսկ իրականացման ժամկետները՝ ոչ։

Կասկած չկա, որ դրանք կամ առնվազն դրանց մեծ մասն արժանանալու են այն նույն ծրագրերի ճակատագրին, որոնք վերջին տարիներին «իրականացվում են», բայց միայն թղթի վրա։ Այդպես էլ չհասկացան, որ խնդիրը ոչ թե ներդրումների կամ ներդրումային ծրագրերի, այլ ներդրումային միջավայրի մեջ է։ Անկախ նրանից, թե ինչ կասի ԱՄՆ Պետդեպարտամենտը մեր երկրի ներդրումային միջավայրի վերաբերյալ, այն՝ առկա բազմաթիվ ռիսկերով, անհամատեղելի է ներդրումների հետ։

Հիշեցնենք, որ ըստ Միացյալ Նահանգների Պետքարտուղարության, վերջին մի քանի տարիներին, բիզնես միջավայրը և ներդրումային մթնոլորտը գնահատող միջազգային ցուցիչներով, Հայաստանը լավ արդյունքներ է գրանցել։

Եթե այդպես է, ո՞ւր են ներդրումները։

Պաշտոնական ցուցանիշներն են վկայում, որ մեր երկրում ներդրումներ չեն կատարվում կամ շատ քիչ են։ Ներդրումների վերաբերյալ խոսակցությունները հիմնականում խոսակցություններից այն կողմ չեն անցնում։

Վերջին շրջանում ներդրումային միջավայրի խնդիրներն ավելի են սրվել՝ կապված տարածաշրջանում և մեր սահմաններին պահպանվող բարձր լարվածության հետ։

Այսպիսի պայմաններում մանր-մունր ներդրումներ գուցե կլինեն, բայց խոշոր ներդրումներից հույս չպետք է ունենալ։ Առավել ևս, որ պետությունը, ի դեմս իշխանությունների, չունի վստահություն մասնավոր ներդրողների շրջանում։ Չի գործում ներդրումների պաշտպանության ինստիտուտը։ Կառավարությունը երկար-բարակ կարող է քննարկել ներդրումային ծրագրեր, բայց դրանք կարող են իրականանալ այն ժամանակ, երբ կլուծվեն անվտանգության, ինչպես նաև ներդրողների իրավունքների պատշաճ պաշտպանության ու վստահության վերականգնման հետ կապված խնդիրները։

Վստահությունը ներդրողների մոտ խոսքերով չի լինում։ Անհրաժեշտ են հստակ իրավական մեխանիզմներ։ Այդ մեխանիզմները գուցե կան, բայց թույլ են կամ չեն գործում։ Դրա համար էլ հաճախակի ենք սկսել արտաքին դատական ատյաններում առնչվել ներդրողների հետ։

Ներդրումներ ակնկալելուց առաջ, նախ պետք է մտածել խոչընդոտները վերացնելու մասին։ Թեև դա երբեմն անհնարին է թվում մի իշխանության պարագայում, որը կարող է իրեն թույլ տալ ցանկացած կամայականություն ցանկացած ներդրողի նկատմամբ։

Սա լուրջ ռիսկ է ներդրողի համար ու մեծապես հարվածում է մեր երկրի ներդրումային մթնոլորտին։ Նույնիսկ այն, որ Եվրամիությունը պատրաստվում է սկզբում՝ 1,6 միլիարդի, հետո՝ ևս 1 մլրդ դոլարի ներդրումներ իրականացնել մեր տնտեսության մեջ, չեն կարող հիմք դառնալ մասնավոր ներդրողների համար, որ վաղը չեն բախվելու կամայականությունների հետ։

Ներդրումները երբեք օդից չեն ընկնում, ինչպես ժամանակին պատկերացնում էին այս իշխանությունները։ Կյանքը նրանց փաստի առաջ կանգնեցրեց, բայց նույնիսկ դա դաս չեղավ։

Հիմա ինչքան էլ փորձ արվի անհատական մոտեցումներով լուծել որոշ ներդրումային ծրագրերի հետ կապված խնդիրները, դրանից իրավիճակը շատ չի փոխվի։ Բազմաթիվ օբյեկտիվ ու սուբյեկտիվ պատճառներով՝ էապես մեծացել են մեր երկրի ներդրումային ռիսկերը։ Որքան շատ են այդ ռիսկերը, այնքան բարձրանում է ներդրումների գինը, իսկ ներդրողներն ավելի զգուշավոր են դառնում։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ

168.am

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan