Այսօր՝ 14 օգոստոսի 2020թ., 00:00
NBA. Արևելյան գոտու փլեյ-օֆֆի զույգերը Ութ արտահայտություն, որ ցանկանում է լսել ցանկացած տղամարդ «Կրասնոդար» թիմի ավագի կինը մերկացել է եւ աջակցել բելառուս ցուցարարներին Միգրանտները բռնաբարել են գործատուին Անհայտ զինված անձինք արգելափակել են «Յանդեքս»-ի գրասենյակները Մինսկում Ռուսաստանում նահանգապետի անչափահաս դուստրը երկու անգամ ավելի շատ եկամուտ է հայտարարագրել, քան հայրը Գիտնականները նշել են այն հազվագյուտ տարրը, որը քաղցկեղ է բուժում Զելենսկին ուկրաինացիներին խորհուրդ է տվել չմեկնել Բելառուս Լեհաստանի ՊՆ ղեկավարը հայտարարել է առանց ՆԱՏՕ-ի միջամտության Բելառուսին աջակցելու անհրաժեշտության մասին ՀՖՖ գործկոմի անդամ. Բարոյական չեմ համարում շարունակել գործունեությունս Ադրբեջանի ԱԳՆ-ում բարձրաստիճան պաշտոնյաների ձերբակալություններ են սպասվում Սիրիան Ռուսաստանից կներկրի կորոնավիրուսի դեմ առաջին գրանցված պատվաստանյութը Բարոյական նորմերի բացակայությունը բնորոշ է «քայլարածների» մեծ մասին. Բագրատ Եսայան Մինսկում ծաղկի խանութները ծաղիկներ են բաժանում բողոքի ակցիայի մասնակիցներին. (տեսանյութ) ՀՀ բյուջեն թալանվում է այս որկրամոլների շնորհիվ. Գուրգեն Եղիազարյան (տեսանյութ) Ստացվում է, որ Փաշինյանը միլիոնից ավելի աշխատավարձ է միաժամանակ վճարել Արգիշտի Քյարամյանին և Դավիթ Սանասարյանին Ինչպե՞ս է ստացվում, որ նախորդ իշխանության ժամանակ մարշրուտկայի մեջ ծանոթների համար չվճարելու համար քնած ձևացող, փաբերում նիսյա խմող «պրոֆեսիոնալներն» այսօր Լեքսուսներ են քշում Օճառն անպակաս էր. ես այդ նախարարների տեղը լինեի, ամոթից գետինը կմտնեի ու մի հրաժարականի դիմում կգրեի Վիկտոր Դրոբիշը քննադատել է Սպիվակովի կողմից բելառուսական շքանշանից հրաժարվելը Մինսկում ձերբակալել են «Մոլոտովի կոկտեյլներ» պատրաստողներին (տեսանյութ) Արթուր Սարկիսովը նորամուտն է նշել նոր թիմում Անկախ փորձագետները կվերլուծեն ու կհասկանան՝ որտեղ են եղել կառավարության սխալները համավարակի դեմ պայքարում Ալիևի մամուլի ծառայությունը «գաղտնազերծել» է Ալիևի՝ Պուտինին զանգելու գլխավոր նպատակը Եմենցի զինվորականները ներխուժել են Մոսկվայում հանրապետության դեսպանատուն Մանկատան 163 շրջանավարտի` 2003-2015 թթ. հատկացված բնակարանները սեփականության իրավունքով կնվիրաբերվի նրանց Ինչպե՞ս ուղիղ 1 տարի առաջ նախարարների աշխատավարձերը 750 հազար դրամից դարձան 1.5 միլիոն Սեպտեմբերի 1-ից ՌԴ-ն կարող է կանոնավոր չվերթներ սկսել դեպի Հայաստան Կոնգրեսը 2 տարով սառեցրել է զենքի վաճառքը Թուրքիային Առաջարկ Տիգրան Ավինյանին «Օրենքով գողի» կարգավիճակ ունեցող անձը և նրա կողմից ղեկավարվող խմբավորման մասնակիցը ձերբակալվել են Թորոսյանը նկարագրել է վարակվածների իրական թիվը կոծկելու մեխանիզմը. Կարեն Վրթանեսյան Լիբանանի խորհրդարանի 7 պատգամավորներ հրաժարական են տվել Միքայել Ադամյանն ընտրվեց ԵՊԲՀ հոգաբարձուների խորհրդի նախագահ Ո՞վ ինձ կասի՝ ո՞վ է ստուգում համավարակի օրական ցուցանիշների իսկությունը․ Մի դիր դիմակ, որ չդառնաս դիակ. Գևորգ Պետրոսյան ԿԳՄՍ փոխնախարարը խախտել է պարետատան կանոնները ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանատունն իր քաղաքացիներին կոչ է անում չօգտվել ԵՄ սև ցուցակում գտնվող հայկական ավիաըկերություններից Բելառուսի ԿԸՀ-ն հրապարակել Մինսկում նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքները Փաստորեն, սա կա՛մ ծուղակ է քաղաքացիների համար, կա՛մ հերթական փնթիությունը Փարիզում Ժաննա դ'Արկի հուշարձանի վրա բարձրացվել է Բելառուսի դրոշը Արցախի Հանրապետության քաղաքացիություն չունեցող անձանց համար մուտքը դյուրացվել է Բեյրութում պայթած ամիակային սելիտրայով լի բեռը Վրաստանից ուղեւորվում էր Մոզամբիկ Այ մի մեշոկ կարտոշկա, մեր գումարները տուր, մենք գնանք. ցուցարարը՝ Հայկ Մարությանին (տեսանյութ) Ցիմբալյուկ-Ռոմանովսկայան 84-ամյա Արմեն Ջիգարխանյանից մեկ մլն ռուբլի է պահանջում Ուկրաինական դասեր Հայաստանի դատաիրավական համակարգի համար Ռոբերտ Քոչարյանի գրառումը հավանելու համար ոստիկանության ավագ լեյտենանտին ուղարկել են հարկադիր անգործության Պուտինն ու Ալիևը հետախոսազրույցի ժամանակ քննարկել են տարածաշրջանային հարցեր Ակտիվ քննարկումներ են ընթանում Ընտրական օրենսգրքի և Սահմանադրության փոփոխությունների շուրջ Սմբատ Գոգյանն ամեն գնով ցանկանում է, որ Դիանա Գալոյանը զրկվի գիտական աստիճանից Սպանիր մարդու հույսը եւ կսպանես մարդուն Հաստատվեց հակաճգնաժամային 24-րդ միջոցառումը. աջակցություն կցուցաբերվի գինեգործներին ու կոնյակագործներին Կոռուպցիայի «պոզն ու պոչը» Մերկ տղամարդը հարձակվել է ոստիկանների վրա Փաշինյանն առաջարկում է ՀԴՄ չտպած տնտեսվարողին թույլ չտալ օգտվել Covid 19-ի աջակցման ծրագրից Մարդիկ ամաչելու են արսենթորոսյանների հանցակից լինելուց. Գևորգ Գրիգորյան Բելառուս նախկին հատուկ ջոկատայիններն աղբն են նետում իրենց համազգեստը. ԶԼՄ-ներ ՀՀ նախագահի մրցանակն անվանափոխվել է Նիկոլը Ամուլսարի համար պայքարում էր, հիմա զորք են հանում ջերմուկցիների դեմ․ Իսրայել Հակոբկոխյան Դրա համար էլ գործարարները հանդիպումից դուրս են գալիս, ասում են՝ դժգոհ ենք. Նիկոլ Փաշինյանը վրդովվեց Ծանր պատժաչափեր. Իրավական, թ՞ե քաղաքական մոտիվացիա «Ամբողջ Հայաստանի գույքը այ էս դահլիճում չնչին կոպեկներով սեփականաշնորհվել է և գույքահարկ չի վճարվել». Փաշինյան «Ղալլաթ կանի մեկը, որ կասի Կառավարությունը կոռումպացված է». Փաշինյան Արցախում կորոնավիրուսային հիվանդության նոր դեպք չի գրանցվել, 4 հիվանդ ապաքինվել է Հեղափոխության փայատերերը և տնօրենների խորհուրդը Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակակիրների թիվն ավելացել է 229 նոր դեպք Կարգին Հայկոյի ծակ տաշտակը եւ հարյուր հազարավոր խաբված երեւանցիներ ՀՖՖ-ն պատասխանել է «Լոռի»-ի` Հայաստանի առաջնությանը չմասնակցելու հայտարարությանը Լիբանանի դատախազությունը մի քանի նախարարների կհարցաքննի Բեյրութի պայթյունի գործով Հերբերտ Մարկուզեն, սեքսուալ հեղափոխությունը, BLM շարժումը և հայ երիտհեղափոխականները․ մաս II Դրամատիկ վերջաբան Ատալանտա-ՊՍԺ խաղում Երևան-Երասխ ավտոճանապարհին․ բախվել է հինգ մեքենա «Սերժ Սարգսյանն Անդրանիկ Քոչարյանին մի քանի անգամ փրկել է. այս անգամ էլ փրկեց». Հայկ Մամիջանյան (տեսանյութ) «100 ավտոբուսի փոխարեն՝ քաղաքապետարանը որոշել է ձեռք բերել 100 «Գազել»». Դավիթ Խաժակյան Վերակառուցման և զարգացման եվրոպական բանկը դադարեցնում է ներդրումը Ամուլսարի ծրագրում «Վաղը-մյուս օրը պատուհաններս բացելու ենք, տեսնենք՝ «Ազատությունն» իր ուղղաթիռներով մեր ննջարաններում է». Վլադիմիր Գասպարյան Սա հաստատ այն դեպքը չէ, որ այդ մարդը Հայաստանին անգնահատելի ծառայություններ է մատուցել ու մատուցելու, որ պիտի ամեն գնով, ատամներով իրեն պահենք Արսեն Թորոսյանը հաջորդ զոհին է թիրախավորել Հայաստանի ազգային արխիվի տնօրենի դեմ հանցագործության մասին հաղորդում է ներկայացվել Հայաստանում մսի արտադրության ծավալների նվազման միտումը շարունակվում է Ինքնամեկուսացման նոր կարգ է հաստատվել Երբ դու դագաղ ես դնում ուրիշների դռան մոտ, սպասիր, որ մի օր քո մեռելներին կբերեն քո դռների մոտ․ Վլադիմիր Գասպարյան
Հարցում

Չզիջել փողոցը քաոսին

Հարցը, թե ինչպիսին են լինելու առաջիկա զարգացումները Հայաստանում, բոլոր քաղաքական, հանրային շրջանակների ու նաև պետական համակարգի օրվա թեման է։ Սա բնական է, որովհետև փոփոխությունների անհրաժեշտության շունչն ամենուր է, բայց այն չունի որակի և ծավալի բնորոշիչներ։

Իրականությանը հնարավորինս մոտ պատասխանները ստանալու համար նախևառաջ պետք է հասկանալ տրամաբանությունը։ Իսկ այն հետևյալն է. եթե բացառում ենք «սև կարապի» գործոնը, ապա Հայաստանում փոփոխությունների տրամաբանությունը լինելու է նույնը, ինչ՝ բոլոր այն երկրներում որտեղ տապալվել է համաճարակի դեմ պայքարը։ Օրինակ՝ Շվեդիա, ԱՄՆ, Բրազիլիա, Իսրայել, Իտալիա, Իսպանիա, Սերբիա և այլն։ Բոլոր թվարկված երկրներում, ներառյալ՝ Հայաստանը, հասարակությունները պահանջում են հաշվետվություն՝ ինչու տապալվեց հիվանդության դեմ պայքարը, անց են կացվում հետաքննություններ, մարդիկ պատասխաններ են պահանջում՝ ով է մեղավոր այդքան տառապանքների և այդքան մեծ թվով մահերի համար։ Բոլոր վերը թվարկված երկրներում արձանագրվում է իշխանության վարկանիշի նկատելի անկում։

Պարզ ասած՝ այդ երկրներում իշխանությունները կորցնում են փողոցը։ Զարգացած ժողովրդավարությամբ երկրներում դա վարկանիշի կորուստն է, որը բերելու կա՛մ պարտության առաջիկա ընտրություններում (եթե դրանք մոտ ժամկետներում են), կա՛մ հրաժարականների, իսկ որոշ դեպքերում՝ նաև քրեական պատասխանատվության։

Անկախ բոլոր առանձնահատկություններից՝ Հայաստանում տրամաբանությունը նույնն է՝ հասարակությունը պահանջելու է պատասխան՝ ինչո՞ւ տապալվեց համաճարակի դեմ պայքարը, և ո՞վ է մահերի համար պատասխան տալու։ Իշխանությունն իրեն ձևակերպել է որպես ժողովրդի հիվանդության և մահերի վիճակագիր։ Նման բաներն անհետևանք չեն մնում։ Շատ կարճ ժամանակ հետո ձևակերպվելու է զանգվածային դժգոհությունների մյուս ուղղությունը՝ գործազրկություն, փակվող, սնանկացող բիզնեսներ, ապրելու տարրական խնդիր։

Իշխանությունը փողոցում է, բայց «փողոց չկա»

Հայաստանում իշխանությունը նկատելիորեն կորցնում է իր վարկանիշը։ Այդ պրոցեսն ընթացքի մեջ է, թափ է հավաքում։ Դրա ամենավառ ապացույցը «Գելափի» կողմից օրեր առաջ հրապարակված՝ Փաշինյանի 85 տոկոսանոց վարկանիշն էր։ Միայն վարկանիշային խուճապը կարող է իշխանությանը ստիպել՝ օգտվել չեռնենկոյական հարցման ժանրից՝ մի ժանր, որ իրեն մինչև վերջին բջիջը սպառել էր նախորդ տասը տարիների ընթացքում։

Ինչ է ստացվում. առջևում համապետական ընտրություններ չկան (իսկ մեր պետության փորձը ցույց է տալիս, որ Հայաստանում հրաժարական տալիս են միայն վերջին վայրկյանին), և իշխանությունները, նույնիսկ ամենացածր վարկանիշի դեպքում, կարող են իներցիայով երկար պահել դեռ ղեկը։ Առաջին հայացքից փակուղի թվացող իրավիճակն էլ հենց հուշում է հետագա ընթացքը՝ փողոցային խաղաղ զանգվածային ակցիաներ։ Սա հասկանում են բոլորը. ավելին, սրան սպասում են բոլորը։ Այս պահին փողոցային բալանսն այսպիսին է. իշխանությունը չունի այլևս այն փողոցը, որով կկարողանար պահել իշխանություն, իսկ ընդդիմությունը չունի այն փողոցը, որով կկարողանա այս պահին վերցնել իշխանություն։

Արտակարգ դրություն՝ օրենքով և հոգեբանորեն

Արտակարգ դրությունը շատ կարևոր ժամանակահատված է. այն բոլորին տալիս է կարևոր որոշումների համար անհրաժեշտ հարաբերական անդորր։ Աճող սոցիալական լարվածությունն անխուսափելի է դարձնելու քաղաքական լարվածությունը։ Դրա դեմն առնելն իրատեսական չէ, բայց այն տրամաբանական և քաղաքակրթական սահմաններում պահելը և պետության կայունությունը չվտանգելը իրական խնդիր է, որը պետք է հուզի բոլոր գիտակից շրջանակներին։

Զավեշտ է, բայց ամենավտանգավոր, ամենաանցանկալի սցենարի՝ ռադիկալ փողոցի «հրահրողը» այսօր գործող իշխանությունն է՝ իր անգործությամբ և իր վտանգավոր քայլերով։ Զավեշտ է նրանով, որ ռադիկալ փողոցը իշխանության ամենաանցանկալի և ամենավտանգավոր սցենարն է, որից բոլոր իշխանությունները բոլոր երկրներում ձգտում են խուսափել, իսկ Հայաստանում իշխանության քայլերը տանում են դրան.

• Պետական համակարգը չի աշխատում։ Այն ինքնահոսի մեջ է՝ անծրագիր, աննպատակ։ Հետևաբար՝ խնդիրների ծավալները և տեսակները միայն ավելանում են։

• Իշխանությունը բոլորին, ում հնարավոր էր, լարել է իր դեմ՝ խորհրդարանական ընդդիմությանը, եկեղեցուն, քաղաքացիական հասարակությանը, նախկին համախոհներին, հանրության գիտակից շերտին, հիվանդներին, առողջներին, գործարարներին, գործազուրկներին...

• Աջուձախ քրեական գործերի հարուցում, ագրեսիվ - մեղադրական հռետորաբանություն մրցակիցների հանդեպ, ռեպրեսիվ մեքենայի անխնա օգտագործում, որն արդեն վերջին ճիգերով է աշխատում։

• Իշխանությունը խուճապի մեջ նոր անթույլատրելի սահման է անցնում՝ ընդդիմախոսներին գաղտնալսելու, անձնական կյանքին վերաբերող ձայնագրությունների և այլ փաստերի հրապարակում։ Իշխանությունը չի պատկերացնում, թե ինչ ահռելի հակառակ ռեակցիա է ստանալու։ Ի դեպ, եթե իշխանության մեջ կան մարդիկ, ովքեր հասկանում են սրա անթույլատրելիությունը, բայց քաղաքական թրաֆիկինգի շրջանակներում լռելու են, ուրեմն հավասարաչափ կիսում են պատասխանատվությունը։

• Սեփական թիմերի և խորհրդարանական խմբակցության գռեհիկ շահագործում, ինքնուրույնության աստիճանի զրոյացում, միասնական խունտայի հոգեբանության ստեղծում։

Այս քայլերը իշխանության «լավ օրից» չեն։ Բայց սրանք բնորոշ են ֆինիշային իշխանություններին և վերջնահաշվարկում արագացնում են փոփոխությունները։ Այլ հարց է, որ կարող են հանգեցնել վտանգավոր տարբերակների։

Արտակարգ դրությունը իշխանության համար իսկապես շատ կարևոր ժամանակահատված է։ Այն հավերժ չէ, կարճ փուլ է, բայց՝ շատ կարևոր։ Այդ փուլն իշխանությունը պետք է օգտագործի՝ որոշակի վերանայումների, հարաբերությունների հարթեցման, կիսայրված կամուրջների վերականգնման, որոշակի հումանիտար միջանցքների ձևավորման համար։

Արտակարգ դրությունը շատ կարևոր ժամանակահատված է նաև ոչ իշխանական ուժերի և գործիչների համար, որովհետև նույն մեծ խնդիրը դրված է նաև նրանց առջև՝ առաջիկայում թույլ չտալ փողոցի ռադիկալիզացիա։ Սա բոլորի, առաջին հերթին՝ պետության համար լինելու է կործանարար։ Հակաիշխանական փողոցը պետք է լինի խաղաղ, ծրագրային և առանց վրեժի։

Իշխանության համար շատ դժվար է պարտվել կամ խաղաղ հեռանալ, եթե այն չունի մրցակից։ Ոչ իշխանական շրջանակներն այս փուլում պետք է շատ համակարգված աշխատեն՝ իշխանությանն իրական մրցակից ձևավորելու համար։ Ցանկալի է, որ իշխանությունը պարտվի ռացիոնալ ու կառուցվածքային ձև ունեցող մրցակցի, և ոչ՝ անկազմակերպ ու սոցիալական հախուռն խնդիրներով դուրս ելած փողոցին։ Իշխանության մրցակցի ինստիտուտը ենթադրում է հստակ համակարգ՝ անհատներով, թիմերով, ծրագրային ասելիքով, ճանապարհային քարտեզով, պետության մասին պատկերացումներով։ Հերթական քաոտիկ փողոցն իր բոլոր հնարավոր հետևանքներով ձեռք չի տալիս ո՛չ իշխանությանը, ո՛չ ընդդիմությանը և ո՛չ, ամենակարևորը, պետությանը։

 

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

 

website by Sargssyan