Այսօր՝ 01 ապրիլի 2020թ., 00:00
«Գազպրոմ Արմենիան» դիմել է ՀԾԿՀ՝ առաջարկելով հուլիսի 1-ից սպառողների համար գազի սակագինը բարձրացնել 36 %-ով Լրտեսում. Օրուելի հակաուտոպիան դառնում է իրականությո՞ւն․ Գոլոս Արմենիի Հորդորում ենք զերծ մնալ շրջակա միջավայրը աղտոտելուց․ փողոցում նետված օգտագործված դիմակը կամ ձեռնոցը շրջակա միջավայրը աղտոտելուց զատ վարակի տարածման հնարավոր աղբյուրներ են. պարետատուն Արցախի նախագահական ընտրությունների նախնական արդյունքները․ պաշտոնական առանց Մարտակերտի տվյալների «Մեդիա Պաշտպան»-ը կոչ է անում իշխանություններին համաճարակը քաղաքական շահերին չծառայեցնել Թրամփը նախազգուշացրել է երկու դժվար շաբաթների մասին Սերենա Ուիլյամսը հայկական կոնյակ է ճաշակել Պանաման արգելել է տղամարդկանց ու կանանց դուրս գալ փողոց միևնույն օրը. Deutsche Welle Արթուր Սարկիսովը՝ Հայաստանի հավաքականի, Խոակին Կապարոսի և կորոնավիրուսի մասին (ֆոտո) Բելառուսը կորոնավիրուսի տարածումը կանխելու համար Ռուսաստանից օգնություն է խնդրել․ «Կոմերսանտ» Տեսահոլովակի պրեմիերա․ Գարիկ և Սոնա՝ «Սարի աղջիկ» «Կորոնավիրուսն ում շունն է»–ից մինչև ՄՀՀ–ն մահճակալներով լցնելը․ ձեզ պարզապես չեն հավատում․ Թևանյան Ապամոնտաժվել է Մաշտոցի 37 հասցեում կառուցված տաղավարը. Երեւանի քաղաքապետարան «Կորոնավիրուսը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից ի վեր վատթարագույն համաշխարհային ճգնաժամն է»․ Գուտերեշը համերաշխության և անհապաղ գործելու կոչ է արել․ BBC Պոլսո Հայոց պատրիարքը գումար է նվիրաբերել Էրդողանի նախաձեռնած դրամահավաքին «Ամեն բան շուտով լավ կլինի»․ «պարող միլիոնատերը» կորոնավիրուսի ֆոնին հետևորդներին կոչ է արել դրական տրամադրվել Արդարադատության նախարարությունը գործարկել է էլեկտրոնային կառավարման նոր գործիք՝ e-rights.am հարթակը Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել Հայաստանի ասորական համայնքին՝ ասորական Նոր տարվա առթիվ ԱՄՆ կոնգրեսական Փալոնը կոչ է արել անմիջապես դադարեցրել Ադրբեջանին տրվող ռազմական օգնությունը «Ես ստիպված էի փախչել». Քիմ Քարդաշյանը չգիտի՝ ինքնամեկուսացման ընթացքում ինչով զբաղեցնել երեխաներին. NBC Էմիլի Ռատակովսկի կիսվել է ինքնամեկուսացման ժամանակ արված անկեղծ լուսանկարով «Հայկական բարության օրինակը վարակիչ է դարձել»․ Դոնեցկում հայ ուսանողը մոր հետ դիմակներ է կարել և փողոցում բաժանել թոշակառուներին․ «Կոմսոմոլսկայա պրավդա» Տղամարդն աղջկա հետ ծանոթանալու անսովոր տարբերակ է մտածել ինքնամեկուսացման ժամանակ Կորոնավիրուսով հաստատված 4 դեպքերից մեկը գրանցված է Լոռու մարզում, բայց բնակվում է Երեւանում. մարզպետ ԱՀԿ-ն բացատրել է՝ ինչու այլևս չի հրապարակում COVID-19-ից ապաքինվածների մասին տվյալները․ «ՌԻԱ Նովոստի» Երևանի մետրոպոլիտենը փակ է Bloomberg. Իտալիայում կորոնավիրուսի հետեւանքով մահացության աճի դինամիկան դանդաղել է, բայց երկրին մտահոգում է մաֆիան Կորոնավիրուսի վարակման 39 նոր դեպք է գրանցվել. հաստատված դեպքերի թիվը հասավ 571-ի Վրաստանում կորոնավիրուսի պատճառով «չոր օրենք» է սահմանվել. Интерфакс Իսկ այն ժամանակ մարդկանց առողջությունը եւ անվտանգությունը ձեզ չէր հետաքրքրո՞ւմ. Չալաբյանը՝ իշխանություններին Գազի գինը կբարձրանա ՄԻՊ-ը կոչ է անում քաղաքացիներին պահպանել նոր կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման կանոննները և մնալ տանը Ապրիլյան պատերազմը հերոսամարտ էր, մահացած տղաներն էլ հերոսներ. «Դիրքապահ» միավորման նախագահ Թաիլանդի թագավորն ինքնամեկուսացել է արտասահմանում մի քանի տասնյակ սիրուհիների հետ Կորոնավիրուսից պաշտպանվելու համար օդը որքա՞ն խոնավ պետք է լինի. Annual Review of Virology Հայաստանյան ալկոգել արտադրող 20 տնտեսվարողների արտադրամասերում ստուգումներ են իրականացվել Ինչո՞ւ պարզապես ամեն օր չենք հրապարակում վարակակիրների անուն-ազգանունները, Էդգար Առաքելյան Վալերի Բուայեն բուժվել է կորոնավիրուսից Աշխատանքի գնալիս անհրաժեշտ է լինելու ներկայացնել գործատուի կողմից լրացված ձևաթուղթը. պարետի որոշումը Խորքային խնդիրներ իշխանության ներսում. Նրանք աննախադեպ քայլի գնացին Պատգամավորների մեծ մասն անտեսում է հակահամաճարակային միջոցառումները Նորանշանակ ՊՆ գնդապետն ու աղմկահարույց նամակը Սովետական շրջանի մոդելին են վերադառնում. Իշխանությունը վճռական է տրամադրված Նախագահն ստորագրեց քաղաքացիների տեղաշարժը, հեռախոսազանգերի շրջանակը հասանելի դարձնելու օրենսդրական փաթեթը Ֆելիքս Ցոլակյանը տանից կաշխատի․ նա ռիսկային խմբում է Իշխանությունները «ինտելեկտուալ մոբիլիզացիա» են սկսել Ինչ պատկեր է Արցախի ընտրություններում. նախնական արդյունքներ Դադարեցվում է հանրային տրանսպորտի գործունեությունը․ նոր սահմանափակումներ Ե՞րբ եւ ինչպե՞ս կանցկացվի հանրաքվեն. նոր նախագիծ են բերել Ավինյանը Դուբայում ապրող նախկին օգնականին հետ է կանչել, խնդրել է օգնել պարետատանը. Նա «Գոնսալեսի» ընկերն է Սեփականաշնորհման վերանայում կլինի. 2 պատճառ կա Ժուչոկներ՝թաղման բյուրոյում. Լուսամփոփը փոխելիս դրանք վայր են ընկել. Մարությանը պահանջել էր հրաժարական գրի Հայաստանի Հանրապետության ողջ տարածքում սահմանվում է անձանց պարտադիր ինքնամեկուսացում. պարետի որոշումը Այս իրավիճակի միակ պատասխանատուն Նիկոլն է և իր թիմը. Աշոտյան Եթե «կյանքեր փրկողներ» եք, ինչու ԱՀԿ-ի՝ պանդեմիայի մասին հայտարարությունից հետո շարունակեցիք քարոզարշավը. Մարուքյան Մեսութ Օզիլը հայր է դարձել (ֆոտո) Պոմպեոն չի բացառել, որ Վաշինգտոնը կարող է դիտարկել Իրանի հանդեպ պատժամիջոցների մեղմացումը Անտարկտիդայում գրանցվել է մարտի համար ռեկորդային ջերմաստիճան ՄԱՍ 3. Հին Փաշինյան VS Նոր Փաշինյան Գիտնականները նշել են, թե օդի ինչ խոնավության պայմաններում է ճնշվում կորոնավիրուսի տարածումը. РИА Новости Zara ապրանքանիշի հիմնադիր Ամանսիո Օրտեգայի հիմնադրամը 63 մլն եվրոյի բուժսարքավորումներ է գնել Կորոնավիրուսի նախապատրաստական միջոցառումների շրջանակներում Մարզահամերգային համալիրի նախասրահում մահճակալներ են տեղադրվել Միայն «մենք» չենք կարող կոտրել այս տեմպը, դա կարող ենք անել «մենք բոլորս»․ Արսեն Թորոսյան «Իրազեկ քաղաքացիների միավորումը» դիտորդական առաքելության շրջանակում Արցախի դատախազություն է ներկայացել հանցագործության մասին երկու հաղորդում Ելույթ է ունենում պատգամավոր, որն առանց ձեռնոցների ձեռք է տալիս ամբիոնի խոսափողներին, որոնց դրանից առաջ էլի առանց ձեռնոցների ձեռք էր տվել մեկ այլ պատգամավոր Ինչպես է Ռամոսը տոնել իր 34-րդ տարեդարձը (տեսանյութ) ԱԺ-ն ամբողջությամբ ընդունեց անձնական տվյալներին միջամտություն ենթադրող նախագծերի փաթեթը (տեսանյութ) Բրազիլիայի նախագահը դեմ է կարանտինի խստացմանը․ Rede TV Որքան էլ անլուրջ «իշխանություն» չունենանք, սա այն պահն է, որ չպետք է չարախնդանք. Ստեփան Դանիելյան Առողջապահության նախարարին մի հարց կտայի. Հայկ Ալումյան Արցախի բուժհաստատություններում կորոնավիրուսի կասկածով մեկուսացված քաղաքացիներ չկան Կառավարությունում, ԱԺ-ում բոլորը սրիկաներ են, բացի Սասուն Միքայելյանից. Ռուբեն Ռուբինյան (տեսանյութ) Աշոտ Ղուլյանի շտաբի ներկայացուցիչները արձանագրել են ընտրախախտումներ Կորոնավիրուսի համար Էրդողանի սկսած դրամահավաքը հայտնվել է քննադատությունների թիրախում «Մեդիա պաշտպան» նախաձեռնությունը հորդորում է վարչապետի մամուլի խոսնակին չտարբերակել լրատվականների հարցերը, բոլորի հետ աշխատել նույն սկզբունքով «Յուվենտուսը» կարող է վաճառել Ռոնալդուին Աշխարհի մարդկանց մեջ շրջանառվում է կորոնավիրուսի մոտ 40 շտամ․ RT Թուրքմենստանի իշխանությունները ամենուր արգելել են «կորոնավիրուս» բառի օգտագործումը․ «Լրագրողներ առանց սահմանի» Կորոնավիրուսով վարակված ևս մեկ քաղաքացի վերակենդանացման բաժանմունքից տեղափոխվել է բուժական. ԱՆ Լուկաշենկո․ Հեղձուկ բնակարաններում մարդկանց փակելը վիրուսի դեմ պայքարին չի օգնի
Հարցում

Պարգեւ Սրբազան. «Կարելի է հապճեպ պատժել շատ մարդկանց, բայց կարող է՝ այդ մարդիկ, թեև ղեկավար են, բայց իրենք չեն մեղավորը»

168.am-ի հարցազրույցը Արցախի թեմի առաջնորդ Պարգև Սրբազանի հետ

– Սրբազան, ի՞նչ ռիսկեր, վտանգներ կան հոգևոր անվտանգության առումով, ի վերջո, այն ազգային անվտանգության բաղադրիչ է:

– Հոգևոր անվտանգության տեսակետից մենք ունենք մեծ, համաշխարհային կամ գլոբալ ռիսկ: Այս երևույթը կոչվում է գլոբալիզմ, որը չի ճանաչում ազգություն, կրոն, ինքնություն: Սա, ես կարծում եմ, վտանգ է ամբողջ աշխարհի, բոլոր կրոնների, ազգերի համար: Սա գլոբալիզացիայի նպատակն է: Մենք՝ հայերս, մոտ 2000 տարի մեր ինքնության, հավատքի, դավանանքի, լեզվի և մշակույթի համար անընդհատ պայքար ենք մղում՝ փորձելով պաշտպանել մերը, մեր ուրույնը: Եվ այս առումով, իհարկե, բացի տեղային, շրջանային կամ տարածաշրջանային վտանգներից, կա նաև այս համաշխարհային վտանգը: Բնականաբար, դրա սլաքն առաջին հերթին՝ ուղղված է ընդդեմ մեր ազգի և մեր եկեղեցու՝ կամա թե ակամա:

Այնպես որ, 1990-ից սկսած բազմաթիվ աղանդներ՝ տարբեր համաշխարհային կենտրոններից ֆինանսավորվող, ուղղորդվում են տարբեր երկրներ, այդ թվում՝ Հայաստան: Եվ, իհարկե, դրանք, առաջին հերթին՝ հարվածում են մեր եկեղեցուն և մեր ժողովրդի հավատքի միասնականությանը՝ բաժանիր, որ տիրես: Դա շատ ակնհայտ երևում էր Խորհրդային Միության փլուզումից հետո անմիջապես: Սա՝ չհաշված տարբեր հասարակական կազմակերպությունների, «լիբերալ» արժեքներ կրողների հանգամանքը, որոնք էլ իրենց պայքարն են մղում իբրև թե լավ անվան տակ՝ սեռերի հավասարություն, գենդերային հավասարություն, և միաժամանակ ջնջում են սեռը՝ ծնող-1, ծնող-2, ծնող-3, ընդլայնում են սեռական փոքրամասնությունների իրավունքները, կարծես թե իրենց որևէ մեկը ճնշել է: Հայաստանում այդպիսի երևույթներ չեն եղել՝ և՛ Խորհրդային Միության ժամանակ, և՛ դրանից հետո:

Արհեստածին բաներ են՝ ընդդեմ բնականոն ընտանիքի, իսկ դա ազգի, բանակի, պետության, հավատքի ամենակարևոր բջիջն է: Ընտանիքը մենք նախնական եկեղեցի ենք համարում, առաջին սրբությունը. տղամարդը խորհրդանշում է Քրիստոսին՝ որպես եկեղեցու և ընտանիքի գլուխ, իսկ կինը՝ բուն սուրբ եկեղեցին, զավակներն էլ՝ հավատացյալ ժողովուրդը: Դրա համար պսակի ժամանակ Պողոս առաքյալի խոսքն ենք ընթերցում, որ ամուսնական անկողինը սրբությամբ պիտի պահեք, ինչն այս երևույթները փորձում են պղծել, քանդել ազգի, եկեղեցու, ընտանիքի հիմքը:

– Վերջին մեկ-երկու տարում շատ ակտիվ խոսվում է կանանց իրավունքներից, ավելի կոնկրետ՝ կանանց դեմ բռնության դեպքերից, ինչը փորձում են կանխել միջազգային կոնվենցիայի վավերացմամբ: ՀՀ-ում դա գերխնդի՞ր է՝ ըստ Ձեզ, Սրբազան:

– Ես չեմ կարծում, որ դա գերխնդիր է: Ես մեկ հետաքրքիր բան գիտեմ. հայ ազգի մեջ կինն իր ուրույն, պատվավոր և մեծ տեղն ու դերն է ունեցել ընտանիքի կյանքում: Ես շատ լավ հիշում եմ, որ երբ տատիկս ու պապիկս գալիս էին քաղաք՝ մեզ մոտ երեք ամսով, հայրս ու մայրս աշխատավարձը տալիս էին տատիկին, և ինքն էր ասում՝ վերցրու այսքան գումար և սա գնի: Այսինքն՝ մեծ մայրն իր ուրույն տեղն ուներ, և 90 տոկոսով դա բոլոր ընտանիքներում էր: Հիմա կարող են տարբեր երևույթներ լինել, երբ ամուսինը խմում է, կամ ջղային է և կնոջը ծեծում է, բայց որ համատարած հայ ընտանիքում կնոջը ստրկացնեն, լռեցնեն, նման բան չկա: Մասնավոր դեպքեր կարող են, ինչպես ասում են՝ ամեն տեղ գող էլ կլինի, մարդասպան էլ, հանցագործ էլ, տարբեր երևույթներ առանձին կարող են տեղի ունենալ, բայց կրկնում եմ՝ չի նշանակում, որ հայերի մեջ դա համատարած է: Երկրորդ՝ եթե այդպիսի երևույթներ են լինում, կա Քրեական օրենսգիրք, վերցրեք և պատժեք: Եթե վնաս է տվել, ծեծել է կամ սպառնացել է, կիրառեք Քրեական օրենսգիրքը:

– Վերջին 2-3 տարում մի տեսակ հաճախակիացել են դեպքերը, երբ մայրը նորածնին աղբանոցն է նետում, երբ այլ ազգերի մեջ արմատացած կարծիք է եղել՝ երեխան հայի համար սրբություն է: Գուցե այսօր կա սոցցանց, բաց տեղեկատվական դաշտ, դրա համա՞ր է մեզ թվում, որ նման դեպքերը հաճախակիացել են: Ի դեպ, սրա կողքին տղամարդկանց կողմից երեխաների նկատմամբ սեռական ոտնձգության դեպքեր էլ են հանդիպում, անգամ՝ սեփական երեխաների:

– Չեմ կարծում, որ հաճախակիացել են, պարզապես ամեն մի դեպքի վերաբերյալ մեծ աղմուկ է լինում: Եվ եթե տարվա կտրվածքով 5 դեպք է լինում, մենք կարծում ենք, որ դեպքերը շատացել են: Ինչ վերաբերում է տղամարդկանց կողմից երեխաների նկատմամբ սեռական ոտնձգությանը, նման բան կարող է անել միայն հիվանդ մարդը, որին պիտի մեկուսացնել, բայց սա ևս համատարած բնույթ չի կրում: Նման երևույթներ միշտ էլ եղել են բոլոր ազգերի մեջ: Պետք չէ էքստրապոլացիա անել, տարածել բոլորի վրա: Դրանք հիվանդ մարդիկ են, կամ սրբապիղծներ, որոնց կամ պիտի բուժել, կամ մեկուսացնել հասարակությունից: Բայց մենք չենք կարող ասել, որ դա հայ ազգին բնորոշ է: Այդպես չէ: Դա կատարյալ հակաքրիստոնեական երևույթ է:

– Խախտվում են և՛ կանանց, և՛ տղամարդկանց իրավունքները տարբեր իրավիճակներում, սակայն տղամարդկանց իրավունքների պաշտպանությամբ զբաղվող կազմակերպություններ գրեթե չկան, համենայնդեպս, դժվարությամբ կհիշենք: Եթե Ձեր նշած համաշխարհային քաղաքականությունը վերցնենք, կարո՞ղ ենք ասել, որ դրանք ուղղված են նաև տղամարդկանց, այսպես ասած, դիմադրողականության թուլացմանը, իջեցմանը, իսկ նրանք բանակի հիմքն են:

– Հնարավոր է, որ իջեցնի, որովհետև սլաքն ուղղված է մեկ նպատակի՝ տկարացնել տղամարդուն, որն ամենաուժեղ դիմադրողականությունն ունի՝ քաղաքական, սոցիալական առումով: Այո, ծայրահեղ վիճակներում իրենք են մեզ պաշտպանում, երբ պատերազմներ են լինում: Եվ այդ դիմադրողականությունը պետք է կոտրել: Եվ սա՝ ոչ միայն հայերի մոտ, այն գլոբալիզացիայի գործիքներից մեկն է, գործիքակազմի մի մասը: Մենք պետք է հստակ հասկանանք՝ ինչ են հետապնդում, ինչի դեմ են, ուր են ուզում հասնել, և ինչ է մեզ սպասվում, եթե նրանք հաջողության հասնեն: Սա կապված է մեր ազգային և հոգևոր անվտանգության հետ, շատ պարզ պիտի գիտակցենք: Դուք կարծում եք, որ Եվրոպայում առաջին անգամ «էմոցիպացիա» բառը հնչեց, շատ հեռահար նպատակներ ուներ այն:

Ո՞րն էր դա. ոչ թե՝ կինը օջախը պահի, երեխայի հետ զբաղվի, դաստիարակի, այլ՝ երեխային կտրեն ընտանիքից, ավանդական ձևով չդաստիարակեն, այլ տան հասարակությանը: Իսկ հասարակության մեջ կան անձինք, որոնք ղեկավարում են, ինչպես իրենք են ցանկանում, և երեխան դառնում է այս հասարակության գերին: Սա է եղել նպատակը: Այդ ո՞վ ասաց, որ կանայք ահավոր վիճակում են եղել 17, 18 կամ 19-րդ դարերում:

– Շեղվենք թեմայից և անդրադառնանք Արցախի հիմնախնդրին: Ի վերջո, հոգևորականներն իրենց մասնակցությունն ու դերն են ունեցել արցախյան պատերազմում: Ինչպե՞ս եք Դուք խնդրի լուծումը պատկերացնում:

– Ես անձամբ Արցախի հարցը պատկերացնում եմ այսպես. ամեն ինչ պիտի անենք, որ ճանաչեցնել տանք Արցախի Հանրապետությունը, և սա՝ այն սահմաններում, որն այսօր ունենք, որն ամրագրված է Արցախի Սահմանադրության մեջ: Սրա համար պետք է ջանք թափենք: Սրանք մեր պատմական հողերի մի մասն են: Իրենք (Ադրբեջանը.- Մ.Պ.) սկսեցին պատերազմը, իրենք էլ պարտվեցին: Եվ իրենք են խախտում զինադադարի պայմանագիրը, ոչ թե մենք: Ես երբ որ հանդիպում եմ բարձրաստիճան քաղաքական գործիչների հետ, իրենք ինձ ասում են՝ պիտի կոմպրոմիսի, զիջումների գնանք, բայց զիջումները լինում են երկկողմանի: Վերջերս Իլհամ Ալիևն ասաց՝ ետ եք տալիս 7 շրջանները, զինված ուժերը հանում եք, հետո կմտածենք, թե Ադրբեջանի կազմում ինչ կարգավիճակ ենք տալիս Արցախին: Տեսել ենք այդ կարգավիճակը, Նախիջևանում հայություն չմնաց, նույնն էլ անում են Արցախի հանդեպ:

Մենք այդ դառը պտուղը ճաշակել ենք, որ անիմաստ բան է դա: Խոսում եմ ԱՄՆ ներկայացուցչի (ԵԱՀԿ ՄԽ.- Մ.Պ.) հետ, ասում է՝ Սրբազան մարդ եք, պիտի գնաք կոմպրոմիսի, ես էլ պատասխանեցի՝ դեմոկրատ երկիր եք, ջահակիրն եք, առաջին քայլը դուք արեք: Հարցնում է՝ ո՞ր քայլը, ասում եմ՝ Ալյասկայի 99 տարվա պայմանագիրն ավարտվել է, ետ տվեցի՞ք ռուսներին, բա թե՝ ոչ: Հետո հիշեցրի՝ Տեխասը դուք գրավել եք Մեքսիկայից, ետ տվեցի՞ք, բա թե՝ ոչ, ասում եմ՝ բա մենք ինչո՞ւ պիտի մեր պատմական հողերը հետ տանք:

Նույնը ռուս կարևոր մի անձնավորություն, երբ խոսում էր նույն թեմայով, ասացի՝ դուք Սախալինը, Կուրիլը տվե՞լ եք, դուք Կալինինգրադ-Քյոնիսբերգը տվե՞լ եք, ասում է՝ ոչ, պատասխանեցի՝ եթե դուք չեք տվել, բա ինչի՞ եք ստիպում, որ մենք մեր պատմական հողերը ետ տանք: Լռում են: Կոսովոն կարող են ճանաչել, իսկ ինչո՞ւ Արցախը չեն ճանաչում, հատկապես, երբ Կոսովոյի դեպքում շատ վիճելի բաներ կան, բայց Արցախի դեպքում վիճելի բան չկա: Դա մեր տարածքն է, իսկ Ադրբեջանը ստեղծվել է 1918 թվին, մինչ այդ գոյություն չի ունեցել: Բոլոր հարցերին պետք է օբյեկտիվ մոտենալ, ես հասկանում եմ, որ քաղաքական գործիչները չեն ուզում սահմանների նոր վերաձևումներ: Դա հաճելի չէ գերպետությունների համար, կամ՝ եթե անում են, փորձում են ի շահ իրենց անել՝ Օսիա, Աբխազիա, Ղրիմ: Կամ՝ եթե պիտի բանակներ մտնեին Սիրիա, Իրաք, մտան: Մենք տեսնում ենք նաև քարտեզներ, որտեղ այդ մեծ պետությունները փորձում են Մերձավոր Արևելքն ամբողջովին ձևափոխել: Իրենք կամենում են սահմանը փոխել այնպես, ինչպես իրենք են կամենում, ոչ թե՝ ինչպես պատմական արդարությունն է պահանջում:

Եվ մենք դրա հետ առերեսվում ենք, հասկանում, որ այս իրականության մեջ ենք, բայց պիտի պայքարենք մերի համար: Սա է խնդիրը: Ես կարծում եմ, որ պետք է ռեալ մոտենալ հարցերին, իմանալ, թե ինչի դեմ, ինչ ուժերի դեմ ենք պայքարում, և պիտի շարունակենք պայքարել համառորեն: Արդեն ավելի քան 30 տարի այդ ճանապարհին կանգնած ենք և թանկ գին ենք վճարել, արյուն ենք տվել, կորուստներ ենք ունեցել, քայքայված գյուղեր, շեներ, քաղաքներ ենք ունեցել, փախստականներ… Շատ մեծ գին է վճարված:

– Վերջին շրջանում օրակարգային թեմա է դարձել նաև բանակում տիրող իրավիճակը, սպանության և ինքնասպանության դեպքերը, Դուք ի՞նչ խորքային պատճառներ եք տեսնում, ի՞նչ խնդիրներ կան՝ հոգևոր և ոչ հոգևոր մթնոլորտի հետ կապված:

– Այս վերջերս մի քիչ հաճախակի եղան այդ դեպքերը, ինչը տարօրինակ է, աննախադեպ: Ցանկացած բանակում լինում են այդպիսի դեպքեր, ես ծառայել եմ սովետական բանակում, մեզ մոտ 2 հոգի գժվեցին, մեկը՝ կախվեց, մյուսը՝ ինքն իրեն գնդակահարեց, որ երեք ամիս էր մնացել ծառայության ավարտին, կարծեմ սիրած աղջիկն էր ամուսնացել: Այսինքն՝ տարբեր դեպքերում տարբեր պատճառներ են լինում: Ես կարծում եմ՝ ներկա իրավիճակում մեկ պատճառ չէ, որ ասես՝ համատարած դա է բանակում: Կարող է՝ զինվորներն իրար հետ վիճել են, սա մի դեպք է, մեկ այլ դեպքում կարող է՝ զինվորը սպայի հետ է վիճել, կամ կարող է՝ վատ լուր է ստացել, նյարդային համակարգը թույլ է եղել և ինքնասպան է եղել: Կարող է՝ սպանել են և քողարկել ինքնասպանության տակ, դա էլ է հնարավոր: Այս բոլոր հարցերը պետք է քննչական մարմիններն առանձին-առանձին ուսումնասիրեն, և մենք հասկանանք՝ կա մե՞կ պատճառ, երկո՞ւ, թե՞ երեք, չորս, որո՞նք են դրդապատճառները: Ես չեմ ուզում, որ մենք հապճեպ ընդհանրացնենք և եզրակացություն անենք: Դա սխալ կլինի:

Պետք է ճշգրիտ իմանանք և ամեն պարագան շատ մանրակրկիտ ուսումնասիրենք: Ամեն դեպք պետք է առանձին ձևով ուսումնասիրել, պետք է վերլուծական ճիշտ աշխատանք կատարվի՝ պարզելու դրդապատճառները, և, թե ինչ կարելի է անել: Պիտի ախտորոշումն ունենանք, որ կարողանանք բուժել: Կարելի է հապճեպ պատժել շատ մարդկանց, բայց կարող է այդ մարդիկ, այո, ղեկավար են, բայց իրենք չեն մեղավորը: Հիմա երկրի ղեկավար է, և հանրապետության ծայրամասում մեկը խմած մեքենայով մի տասը մարդու սպանել է, դրանում երկրի ղեկավա՞րն է մեղավոր: Չի կարելի այդպես մոտենալ, պետք է ուսումնասիրել:

– Ասում են՝ սրանում իր ազդեցությունն ունի հերոսների վարկաբեկումը, որ զինվորը չենթարկվի վերադասին: Այսինքն՝ սպայի պաշտպանվածության, դերի բարձրացման հետ կապված խնդիրներ կան:

– Հնարավոր է: Սա՝ առաջինի դեպքում: Բայց ես լսել եմ նաև, որ սպաներն ասում են՝ զինվորն իրեն շատ անկարգ է պահում, ինձ բոլորի մոտ վիրավորում է, իսկ եթե ես իմ պատիվս պահելու համար ապտակեմ, ինձ կնստացնեն, իսկ զինվորին ոչինչ չեն անի: Կա մեկ այլ երևույթ. երբեմն էլ սպան է իր սահմաններից անցնում և տեղի-անտեղի կարող է հայհոյել զինվորին: Նման դեպքեր էլ են լինում: Այնպես որ՝ սա երկկողմանի խնդիր է. միայն սպան չէ մեղավոր, կամ միայն զինվորը, օրենքը: Պետք է բալանսավորումը, օպտիմալ մոտեցումը գտնել: Բարդ խնդիր է, ամենօրյա աշխատանք է պահանջում: Ամեն մի զորամաս պիտի վերածել ընտանիքի, մյուս կողմից՝ ամեն ընտանիքում էլ զավակներ են լինում, որ ինչքան էլ ծնողն ասում է, նա մնում է չարաճճի, անուղղելի է: Ցավոք, փակ համակարգերում՝ բանակ, գիշերօթիկ, բանտ, որտեղ տաքարյուն երիտասարդներ շատ կան, այդպիսի կնճռոտ, շատ ցավոտ երևույթներ առկա են:

 

website by Sargssyan