Այսօր՝ 06 ապրիլի 2020թ., 00:00
Վարչապետն այսօր Ֆեյսբուքի ուղիղ եթերում կպատասխանի քաղաքացիների հարցերին Վրաստանի շուկաներից մեկում սկսել են փողն ախտահանել արդուկի օգնությամբ. Новости-Грузия Բորիս Ջոնսոնը հոսպիտալացվել է կորոնավիրուսի պատճառով․ ABC News Առողջական խնդիրներով ազգականիս 3 օր է՝ դեսպանատնից ուղարկում են օդանավակայան ու հակառակը․ քաղաքացին ահազանգում է Արտակ Զեյնալյանի կինը նշանակվել է կլինիկայի ղեկավար Պետությունն ունի պարտավորություններ, այդ թվում՝ մարդկանց առողջությունը պահպանելու. Երվանդ Վարոսյան Պետական աշխատողը ասֆալտ փռողին որտեղի՞ց հասկանա. «խոպանչիները» ծախսում են հոգեպահուստ փողերը Կարգին Հայկոյի արկածները Երեւանի քաղաքապետարանում Ցանկանում եմ օգտագործել այս վատ «առիթը» ու հիշեցնել բոլորին. Արսեն Թորոսյանի գրառումը Խայտառակ վիճակում է Երևանը, ամեն ինչ թողնված է բարձիթողի վիճակի․ Բագրատյան Կորոնավիրուսային տարօրինակ եւ հարցեր առաջացնող վիճակագրություն Ծեծել են պետգույքի կառավարման կոմիտեի «Գույքի գնահատման և աճուրդի կենտրոն»-ի տնօրենին Կորոնասվիրուսի ճշգրիտ ախտորոշումը շատ բարդ գործընթաց է․ Արսեն Թորոսյան Մի օր արթնացանք ու իմացանք, որ Նիկոլ Փաշինյանի ռեժիմը ոչնչացրել է հայկական քաղավիացիան. Միհրան Հակոբյան Շաբաթական երկու օր ուղիղ եթերում հայ կատարողները ելույթ կունենան տնից․ կառավարության նախաձեռնությունը Անհասկանալի է վերոգրյալ մեկ ուսուցչի պահվածքը և ծնողների համար ավելորդ խնդիրներ ստեղծելը․ Արայիկ Հարությունյան Կոչ եմ անում կորոնավիրուսի վտանգի պայմաններում չմասնակցել երկրորդ փուլի քվեարկությանը․ Մասիս Մայիլյան Ռոնալդուն կդառնա 1 միլիարդ եվրո վաստակած առաջին ֆուտբոլիստը Ինչպես Տաթևիկ Ռևազյանը հաջողացրեց ՀՀ-ին ներգրավումը մի ցանկում, որտեղ աֆրիկյան երկրներն են. քաղաքագետ Սպասվում է անձրեւ, ապրոպ, լեռնային շրջաններում` ձյուն. Եղանակը Հայաստանում Հայաստանում կորոնավիրուսի տարածման հետևանքով ստեղծված իրավիճակի թիվ մեկ և գլխավոր պատասխանատուն Նիկոլ Փաշինյանն է․ Անդրանիկ Թևանյան Հորդորում եմ հայտարարություն անել կալանավորների ազատ արձակման համատեքստում․ Զարուհի Փոստանջյան Սահմանափակումների շնորհիվ վարակի տարածման ինտենսիվության գործակիցը նվազել է․ Ավինյան Փաշինյանի նվերը հասարակությանը՝ Ջոնի Բրջոնի․Գագիկ Համբարյան Դանակահարություն Երեւանում՝ «Ալկոգել» արտադրամասի մոտ Կառավարությունում փորձել են գնահատել կորոնավիրուսի ազդեցությունը տնտեսության վրա Համաշխարհային ճգնաժամը դեռ առջեւում է. Պեսկով. «Ինտերֆաքս» Ռուսաստանում կորոնավիրուսով վարակվածների թիվը հատել է 5 000-ի սահմանագիծը. Մոսկվայի օպերշտաբ «Պետություն ենք կորցնում, գոնե գիտակցում ե՞նք սա». Արթուր Ղազինյան Կառավարությունն հետաձգում է առողջապhական համակարգի կոլապսը, բայց չի չեզոքացնում վտանգը․ Սուրեն Սահակյան 1․5 մլն դոլարի վնաս՝ 15 օր հայ-վրացական սահմանին մնալու հետևանքով․ «Սպայկա» Հեռավար ուսուցման համար ԿԳՄՍՆ-ն Կոտայքի մարզին տրամադրել է համակարգիչներ և պլանշետներ Հայտնի է, թե որքան գումար կկորցնեն ԱՊԼ-ի ակումբները՝ մրցաշրջանը չվերսկսելու դեքպում Օնլայն թեստավորում․Ավինյանը ներկայացրել է Covid-19 Armenia նոր հավելվածը Իսրայելցի բժիշկը խոսել է տարեց մարդկանց մեկուսացման հետևանքների մասին Բավական զգայուն են խախտումները, չեմ կարող բացահայտել. Ինչ է կատարվում Քաղավիացիայի կոմիտեի շուրջ Հենց հիմա հայտարարեք, որ կարատինը տևելու է առնվազն մինչև մայիսի 1-ը․ Արման Սաղաթելյան Վարչապետը պարտավոր է անհապաղ և հրապարակավ կառավարության որոշմամբ չեղարկել նախարարների աշխատավարձերի կրկնապատկման մասին որոշումը Շրի Լանկայի բանտերից շուրջ 3 000 կալանավորների են ազատել կորոնավիրուսի բռնկման պատճառով․ Associated Press Այս պահի դրությամբ Հայաստանում պաշտոնապես կա 822 վարակված, իսկ Վրաստանում՝ 170. Անդրանիկ Թեւանյան Չեմպիոնների լիգայի եւ Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչները կկայանան մինչեւ օգոստոսի 3-ը Դուք չեք կարող երկու անգամ ամուսնանալ նույն կնոջ հետ․ Միդոն՝ Զիդանի և Ռեալի մասին Ռումյան Հովսեփյան․ Ուրախ եմ, որ հենց Խոակին Կապարոսն է մարզելու մեր հավաքականը Թրամփն ամերիկյան ԶԼՄ-ներին կոչ է արել կորոնավիրուսի վերաբերյալ խուճապ չտարածել. РИА Новости Ռոբերտ Քենեդիի թոռնուհու և նրա 8-ամյա որդու որոնողական աշխատանքները դադարեցվել են. նրանց մահացած են ճանաչել Հայաստանում կորոնավիրուսով վարակվելու 52 նոր դեպք է հաստատվել․ վարակվածների ընդհանուր թիվը 822 է, մահվան դեպքերը՝ 7 Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբանների բողոքի հիման վրա ՄԻՊ-ը գրություն է ուղարկել Քրեակատարողական ծառայության ղեկավարին 245 հազար դոլարի պարգևատրում՝ Քաղավիացիայի կոմիտեում Ավտոմեքենաների վաճառքները Եվրոպայում տապալվել են՝ հասնելով նվազագույնի․ RG Հայաստանի 3 մարզերում ձյուն է տեղում Տաթեւիկ Ռեւազյանն ընդունել է՝ Հայաստանի ավիաընկերություններից վերցրել են դեպի Եվրոպա չվերթների թույլտվությունը Թրամփը հայտարարել է, որ հաջորդ շաբաթ ԱՄՆ-ում սպասվում են կորոնավիրուսից բազմաթիվ մահվան դեպքեր․ Reuters Այսօր Հայ Առաքելական Սուրբ Եկեղեցին տոնում է Ծաղկազարդը. ուղիղ Համաշխարհային օվկիանոսը կարելի է վերականգնել 30 տարում Արցախի նախագահը կորոնավիրուսի տարածման կանխարգելման միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ է անցկացրել Նոր հոբբի՝ կարանտինային պայմաններում. ԱՄՆ-ում տղամարդն իր տան բակում սկյուռների համար սեղան է պատրաստել (տեսանյութ) Իսպանական քաղաքը կորոնավիրուսից պաշտպանվում է յուրօրինակ կերպով. CNN Գերմանացի հրուշակագործը որոշել է կորոնավիրուսը քաղցրացնել. Reuters Լիլի Մորտոյի եւ սիրելիի կրքոտ համբույրը (տեսանյութ) Սա պետական մակարդակով իրականացվող մարդասպանության փորձ է. Արա Վարդանյան Կորոնավիրուսը սնանկացնում է աշխարհը. որքա՞ն ստիպված կլինեն վճարել համաշխարհային տնտեսության վերականգնման համար. BBC Արվում է ամեն ինչ, որպեսզի Ռ. Քոչարյանը ազատ չարձակվի. Ալեքսանդր Կոչուբաեւ Երբ մեծ մարդկանց ներկան տնօրինում են մարդուկները․ Սեւակ Հակոբյան Իսպանիայի կառավարությունը որոշում է կայացրել բարձր պատրաստվածության ռեժիմի` մինչեւ ապրիլի 26-ը երկարաձգման մասին Նամակներ են հրապարակում, որ Քաղավիացիայի կոմիտեի ղեկավարն ընդհանուր առմամբ վատ աղջիկ չէ. Միհրան Հակոբյան Սպասվում են տեղումներ. առաջիկա 5 օրերի եղանակի կանխատեսում Ինչո՞ւ Փաշինյանի թիմակիցները չեն ծաղրում Վրաստանի վարչապետի «կոմունալ» նվերն իր ժողովրդին. Գագիկ Համբարյան Ժողովրդին ստիպում են մնալ տանը, որ ընդվզում չլինի. Գևորգ Պետրոսյան Վանաձորում հացը թանկացավ. Էդմոն Մարուքյան Վերակենդանացման բաժանմունքներում թոքաբորբով կորոնավիրուսային հիվանդությամբ 25 պացիենտ է բուժում ստանում. ԱՆ Փաշինյանը հանձնարարել է սեղմ ժամկետում ներդրումների ներգրավման պիլոտային ծրագրի տարբերակներ ներկայացնել Ռուսաստանից Հայաստան վերադառնալու համար ցուցակագրվել է 2000–ից ավելի մարդ. Դեսպանատուն Բակո Սահակյանը կորոնավիրուսի առնչությամբ խորհրդակցություն է անցկացրել ՄԻՊ–ը Քոչարյանին բուժհաստատությունից տեղափոխելու խնդրով գրություն է ուղարկել Քրեակատարողական ծառայության ղեկավարին Հեղափոխական պոպուլիզմը պարտություն է կրում, երբ կյանքը կոնկրետանում է. Ստեփան Դանիելյան Քոչարյանը օր առաջ պետք է ազատ արձակվի. Նարեկ Մանթաշյան Համաճարակի ժամանակ արդյունավետ կլինի «տնային կալանք» կիրառել անազատության մեջ գտնվողների նկատմամբ. Արման Թաթոյան Սամվել Մայրապետյանին կալանավորելու որոշման դեմ բողոքը մակագրվել է Ռուբիկ Մխիթարյանին Տաթևիկ Ռևազյանն աշխատանքից ազատել էր բոլոր ուժեղ կադրերին, որոնք իրենց վրա էին տանում թռիչքային անվտանգության հսկողությունը. Նավիկ Խաչատրյան Քաղավիացիայի կոմիտեն լիցենզիայից չի զրկվել. պարզաբանում
Հարցում

Ինչպես մնալ մարդ՝ անմարդկային պայմաններում

Համաշխարհային հոգեբանությունն այս խնդիրը խորությամբ ուսումնասիրել է: 20-րդ դարում այդ քննարկումներն ինտենսիվացան՝ բոլշևիզմի և ֆաշիզմի ժողովրդական իշխանությունների հաղթարշավների հետևանքով։ Դժվար փուլերի, փակ համակարգերի հոգեբանության առանցքային հարցերից մեկը սա է. ինչպե՞ս մնալ մարդ անմարդկային պայմաններում։

Մեր այսօրվա հայաստանյան իրականությունը՝ անկախ իր համեստ չափերից, համաշխարհային գործընթացների համար քիչ հետաքրքրություն ներկայացնելու հանգամանքից, չափավոր գավառականության և այլ պարամետրերից, տեղավորվում է ոչ ստանդարտ իրավիճակների, ինչ-որ տեղ՝ փակ համակարգերի հոգեբանության մեջ։ Այդ առումով այսօր Հայաստանում առանցքային խնդիր է՝ մնալ մարդ։ Սա շատ կարևոր է ապագայի համար։ Պայմանները գնալով բարդանալու են, ավելի հաճախ է պահանջվելու՝ անցնել կարմիր գծեր, ավելի ու ավելի դժվար է դառնալու դիմադրելը։ Բայց դա՝ դիմադրելը, շատ կարևոր է հասարակության հետագա առողջացման համար։ Սա, իհարկե, առաջին հերթին անհատական մակարդակի խնդիր է, բայց այն ուղիղ կերպով ազդում է ընդհանուր հասարակության վրա։

Ամեն ներպետական սրացում 2-3՝ հանրությանը ոչ անհայտ դեմքի ստիպում է անցնել կարմիր գիծը, այնպես ինչպես եղավ, օրինակ, ՍԴ-ի թեմայի շուրջ։ Վիճակագրությունը դեռևս մտահոգիչ չէ, բայց դինամիկան վտանգավոր է։ Անցնել ընկերների, կոլեգաների, դասախոսների «վրայով», շտապել մատնության սեփական հերթին... մենք դեռ առաջիկայում սա տեսնելու ենք։ Ժամանակներն են այդպիսին։ Հանրության աչքի առաջ է այս ամենը արվում։ Անտիուտոպիայի ժանրի հիմնադիրներից համարվող Եվգենի Զամյատինի «Մենք» գրքում կա մի այսպիսի նկարագրություն. «ամեն օր բազմամիլիոնները հերթ էին կանգնում պահապանների բյուրոյի առաջ՝ «միասնական պետության» զոհասեղանին դնելու համար իրենց ընկերներին, սիրելիներին և նույնիսկ իրենք իրենց....»։

Հիմա Հայաստանում կա նաև հանրության աչքից հեռու ընթացող, բայց իր տհաճությամբ այդ տեսարանին չզիջող մի պրոցես։ Նրանք, ովքեր երկար տարիներով դուրս չեն եկել տարբեր նախկին բարձրաստիճանների ընդունարաններից, բաց չեն թողել նրանց սիրաշահելու որևէ առիթ, իրենց կարիերայի աճի համար պարտական են նրանց, անձնական ու ընտանեկան ընկերության էին ձգտում, հիմա, երբ իրավիճակը փոխվել է, և իրենք հրաշքով մնացել են պետական համակարգում, մոռանում են ամեն ինչ, առաջին հերթին՝ իրենք իրենց։ Խուսափում են ընդհանուր միջավայրից, խոսափում են մեկ զանգից անգամ։

Չի պահանջվում լինել հերոս, գերսկզբունքային կամ այլ բարդ բան, պարզապես՝ մնալ մարդ։ Շատ կարևոր է՝ փորձել մնալ մարդ, քանի որ անկայուն, աննորմալ ժամանակները միշտ վերջանում են։

Պատկերացրեք, եթե վաղը ՍԴ լարվածության մի նոր փուլում լայվից հնչի կոչ՝ այրել ՍԴ ներկայիս դատավորների գրքերը, նրանց գիտական աշխատությունները։ Պատկերացրեք՝ ովքեր, ինչ մրցակցային խանդավառությամբ քարշ կտան իրենց քաշից ծանր գրքերը Բաղրամյան փողոց ու ինչ էնտուզիազմով կանեն դա։ Կլինեն ավելի էնտուզիաստներ, որոնք պոռթկման պահին կառաջարկեն գրքերից հետո անցնել հեղինակներին։ Կլինեն մարդիկ իշխանության մեջ, ովքեր կսարսռան այդ տեսարաններից, մարդկային և մտավոր անկումից, իրենց հեռու կպահեն, բայց առայժմ ձայն չեն հանի։ Գուցե կլինեն առաջին մեկ–երկուսը, որ կխոսեն։

Կլինեն գործիչներ՝ ոչ իշխանական, ովքեր հստակ կդատապարտեն, կկանգնեն հեղինակների և մարդկային արժեքների կողքին։ Կլինի «իրավապաշտպանական» մի համայնք, որը ձայն չի հանի՝ հրահանգ չկա, ծայրահեղ դեպքում՝ կմեղադրի Ռուսաստանին...

Կլինեն այնպիսիք, որոնք մի կողմից կդատապարտեն, մյուս կողմից՝ կողջունեն. նրանք էլ միշտ կան։ Եվ իհարկե, կլինի մեծ հասարակություն, որի անունից այդ ամենն արվում է, բայց որը դեռևս անկարող է սեփական տեսակետը ձևավորել և, հետևաբար, պարզապես դիտում է։

Այս ամենը, հուսանք, դեռևս գեղարվեստական ժանրի տիրույթում է, սակայն հանրային պատկերն ընդհանուր առմամբ այդպիսին է։ Վերջին՝ «37-ի նախաձեռնությունը» բոլորիս ցույց տվեց, որ խմբակցության նեղ սենյակում կամ որևէ այլ քաղաքականապես չօդափոխվող կաբինետում կայացվող որոշումները չեն քննարկվում և վիճարկվում՝ անգամ եթե հակասում են համաշխարհային իրավական նորմերին և առողջ բանականությանը։

Ցավոք, չկա հնարավորություն՝ հասկանալու համար, թե հասարակության քանի՛ տոկոսին են հետաքրքում այսօրվա ՍԴ իրադարձությունները։ Հավանաբար՝ շատ փոքր։ Սա իրականություն է, որի հետ մենք պետք է հաշվի նստենք։ Քանի՞ տոկոսին են հետաքրքրում Մնացականյան-Մամեդյարով 15 ժամյա բանակցությունները։

Հավանաբար՝ շատ քիչ տոկոսին։ Սա նույնպես իրականություն է։ Հոգեբանության մեջ կա ձևակերպում՝ «մշտապես պատշգամբից նայող հասարակություն»։ Նրանք չեն խառնվում, նրանք միշտ հանդիսատես են։ Սա էլ է իրականություն, որը պետք է հաշվի առնենք։
Սրանք կարևոր հարցեր են, շատ գործնական՝ իրավիճակից ելքեր փնտրելու համար։

Պետք է փորձել հնարավորինս ճիշտ հասկանալ հասարակության իրական ապրումները, չբարձրաձայնվող տրամադրությունները։

2017 թվականին մեկ օրում Գազպրոմի և էլցանցերի 5-6 հազար աշխատող դարձավ ՀՀԿ անդամ։ Սա քաղաքականություն չէր, սա ավելի շատ զանգվածային թրաֆիկինգի դրսևորում էր, որը նաև արձանագրեց մեկ այլ ցավալի երևույթ՝ զրոյական անհատական դիմադրության դրսևորում։ Գոնե մեկը չընդվզե՞ց։ Կարծում եք՝ շա՞տ բան է փոխվել այսօր։

Հոգեբանության տեսակետից՝ քիչ հավանական է․ փոխելու համար պետք էր կրթել, իրավագիտակցությունը բարձրացնել, այլ ոչ՝ անխնա օգտագործել, հիմա էլ՝ այլ շահերի համար։ Հիմա էլ ամբողջական կոլեկտիվներ դրվում են սոցիալական ցանցերում գործունեության համար։

Լրիվ այլ ֆենոմեն է հասարակության մի ոչ փոքր շերտի՝ ոչինչ չնկատելը։ Ինչ հակափաստարկ բերես՝ տեղ չի հասնում, և խոսակցությունն ավարտվում է նույն տեղում՝ Նիկոլը ճիշտ ա անում։ Բացատրությունը, թերևս, հետևյալն է. այս իշխանությունը, չանելով որևէ խորքային լուրջ քայլ, այնուամենայնիվ չի անում նաև որոշ արատավոր քայլեր, որոնք առաջներում բերում էին տարբեր մանր ու միջին օղակներում դժգոհությունների։ Օղակներ, որոնք ուղղակիորեն առնչվում են մարդկանց հետ, ազդում նրանց կենսագործունեության վրա։ Անհասկանալի է մնում, թե ինչպես էին նախորդ իշխանությունները թույլ տալիս, որ այդ հարցերը գոյություն ունենային ու մնային՝ թունավորելով շատերի կյանքը։ Դրանք շատ մակերեսային հարցեր են, որոնք պետք է լուծվեին դեռևս շատ տարիներ առաջ ու շատ զուսպ, աշխատանքային ընթացքում։ Չի արվել։ Մեր «այսօրը» նախանշող՝ երեկ բաց թողնված շատ կարևոր սխալների մասին խոսել եմ նախորդ հրապարակման մեջ՝ նաև հենց սա ի նկատի ունենալով։ Երեկվա կոպիտ տապալումներն ապահովեցին այսօրվա պատահականությունը։

Ինչո՞ւ հասարակության մի զգալի շերտ, անգամ եթե հասկանում է այսօրվա ռիսկերը, այսօրվա իրականության այլընտրանք համարում է նախկին «հանցագործ», մաֆիոզ համակարգերը և դրան, բնականաբար, նախընտրում ռիսկային այսօրը։ Այն դեպքում, երբ նախորդ բոլոր իշխանություններում կային զգալի թվով գրագետ, զուսպ, կարգին մարդիկ։

Հասկանալ այսօր հայ հասարակությանը՝ չափազանց բարդ է։ Չհասկանալով փորձել քաղաքական ծրագրեր մշակել՝ անլուրջ է։ Մնալ դիտորդ՝ անազնիվ է, եթե դու հասկանում ես օրվա ռիսկայնությունը, եթե դու հասկանում ես, որ այսօր մենք ձախողում ենք մեր վաղը։ Իսկապես հիմա ավելի շատ բան հնարավոր է անել անհատական մակարդակով, քան՝ խմբային։ Անհատական մակարդակն այսօր համախոհների, կոնսոլիդացիայի ավելի մեծ ռեսուրս է տալիս, քան՝ թիմայինը, կազմակերպչականը։ Այնուհանդերձ, ճիշտ քաղաքական գործունեության համար մի քանի կետեր ուրվագծվում են.

1. Մնալ մարդ ցանկացած պայմաններում

2. Աշխատել ինքնուրույն մտածողների հետ, աշխատել ինքնուրույն մտածողների թվի ավելացման ուղղությամբ

3. Մարդկանց համբերատար կերպով ցույց տալ երևույթների միջև կապերը։ Օրինակ՝ վատ բանակցությունների և պատերազմի միջև կապը, ՌԴ հետ լարված հարաբերությունների և ազգային անվտանգության, վատ կառավարման և կյանքի վատ որակի, հեղափոխական մթնոլորտի և ներդրումների բացակայության, պատվերով դատավճիռների և արդարադատության փլուզման, և այլն և այլն։ Սովորաբար հանրության լայն շերտերը այս երևույթների միջև կապերն ուղղակի չեն պատկերացնում։

4. Մտածել քաղաքական և հանրային դաշտի խիզախ վերադասավորումների մասին։ Այստեղ իսկապես կաղապարներից հրաժարվելու ժամանակն է։

5. Քաղաքական նպատակներով տուրք չտալ հետադիմական գաղափարներին, չհենվել հասարակության ցածր որակների վրա։

6. Հասկանալ, թե ի՛նչ ընդհանրություններ ունենք։ Տարաձայնությունները մի պահից արդեն սուր չեն լինելու։ Շատ ավելի կարևոր են ընդհանրությունները՝ ինքնուրույն մտածողների տիրույթում։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan