Այսօր՝ 17 փետրվարի 2020թ., 00:00
Հասան Ռոհանի. «Իրանը երբեք տեղի չի տա ամերիկյան ճնշումներին» Երկրային կյանքին հրաժեշտ տվեց տաղանդավոր լուսանկարիչ Գերման Ավագյանը Սիսիան քաղաքում և «Մեղրու սար» կոչվող հատվածում տեղում է ձյուն. Ճանապարհները Հայաստանում NBA-ի աստղերի հանդիպման լավագույն խաղացողի մրցանակը կանվանվի Կոբի Բրայանտի պատվին Բրյուսելը և Բաքուն բանակցում են ադրբեջանական գազի` ԵՄ արտահանման շուրջ Վաշինգտոն. «Ռուսաստանն ի վիճակի չէ ավարտին հասցնել «Հյուսիսային հոսք 2» գազատարի շինարարությունը» Էրդողանի խոսքով` Թուրքիան պատրաստ է Իդլիբի հարցը ռազմական ճանապարհով լուծել մինչև այս ամսվա վերջ Զանգվածային ձերբակալություններ Բաքվի կենտրոնում Չինաստանում նվազել է կորոնավիրուսով ծանր հիվանդների թիվը Պուտինի թարգմանիչները նշել են, թե որոնք են եղել նրա արտաբերած ամենաբարդ արտահայտություններն ու թևավոր խոսքերը 17-ամյա աղջիկը Բալոտելիից 100 հազար եվրո է պահանջել՝ նրա հետ սեռական կապը չբացահայտելու համար Իրանում 5.7 մագնիտուդ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Մարդկանց պետք է վաղ թե ուշ հասկանալի դառնա, որ դատական համակարգը չի կարող հլու-հնազանդ ենթարկվել այդ պահին գործող քաղաքական իշխանությանը․ Հայկ Ալումյան Հայտնաբերեք այս օգտատիրոջը (Լուսանկար) Վաղը ցերեկը հանրապետության առանձին շրջաններում սպասվում է ձյուն. Եղանակը Հայաստանում Բրիտանիայում մոլեգնում է Դենիս փոթորիկը. Ուելսի եւ Շոտլանդիայի բնակիչները վտանգված են Սևիլիան խուսափեց պարտությունից 9 հոգով մնացած Էսպանյոլի հետ խաղում Փաստորեն, բանակցային պրոցեսը հետընթաց է ապրել. Վիտալի Բալասանյան Արարատն ընկերական խաղում պարտվեց Սպարտակին Ցուկենբերգը խոսել է ֆեյսբուքում առկա ատելության մթնոլորտից եւ ապատեղեկատվությունից (Տեսանյութ) Քիմ Քարդաշյանը ցույց է տվել՝ ինչպես է ամուսինը Չինագոյի փողոցներում անծանոթներին նոր կոշիկներ բաժանում (տեսանյութ) Տղամարդը հյուրանոցային համարներում մկներ է բաց թողել, որպեսզի չվճարի գիշերակացի համար Անժեյ Դուդան նորից է ուզում նախագահ ընտրվել (Տեսանյութ) Թրամփը պտույտ կկատարի Դեյթոն Բիչի ավտոմրցարշավի ժամանակ իր «Գազան» լիմուզինով Ուկրաինան, Վրաստանն ու Մոլդովան խնդրել են ֆինանսական աջակցություն ԵՄ-ից Քեյթ Միդլթոնը խոստովանել է, որ ծննդաբերել է հիպնոսի ազդեցության տակ Պետրոսյանը երիտասարդ օգնականի հետ ամուսնությունից հետո կտրուկ փոխել է ոճը Չպետք էր կմկմալ ու կիսատ-պռատ արձագանքել շատ վտանգավոր հայտարարություններին․ Բագրատ Եսայան Ադրբեջանի իշխանություններին պետք է հիշեցնել իրենց ահաբեկիչ և հայատյաց էությունը․ Մարուքյան Ալիևը արտաբերեց մի միտք, որը կարծես թե աննկատ մնաց մեր հասարակության ուշադրությունից․ Ղազինյան Զինվորները զորամասը լքել էին ու միացել ցուցարարներին, հիմա հետևանքն ենք քաղում Էս նկարը լացելու աստիճան խայտառակություն է ЗА ДЕРЖАВУ ОБИДНО․ վարչապետը, ով ՀՀ-ում «առյուծ է կտրում», արդարանում էր արցախյան հարցով Մյունխենյան սկզբունքներ․ Նիկոլ Փաշինյանը գրառում է կատարել Արքայազն Հարիին և կնոջը «Մեգզիթ»-ից հետո առաջին անգամ միասին են լուսանկարել (լուսանկարներ) Ռեգինա Տոդորենկոն բիկինիով վտանգավոր հնարք է կատարել Մալդիվներում 9 դպրոցականների վիճաբանությունն ավարտվել է դանակահարությամբ Կանադացի զույգը շուկայից գնված ամբողջական պղպեղը կտրատելիս դրանում ողջ գորտ է հայտնաբերել (լուսանկարներ, տեսանյութ) Խիստ շատ թվով մարդիկ ու «իրավապաշտպան» կազմակերպություններ են կասկածելի նպատակներով քիթները խոթել բանակ Ռոբերտ Քոչարյանի դիրքորոշումը Ղարաբաղյան խնդրի կարգավորման գործում. տեսանյութ Չգիտեմ՝ վարչապետն ինչո՞ւ չի անդրադառնում ԶՈՒ-ում սպանություններին, սա պետք է երկրի թիվ մեկ հարցը լինի. Նորայր Նորիկյան Ինչպես են օտարերկրացիները երգում հայերեն (տեսանյութեր) Ուղևորն ինքնաթիռից լուսանկարել է հյուսիսափայլը Վարորդը մեքենայով բազմաթիվ հարվածներ է հասցրել ավտոկանգառի մուտքը փակած մեքենային (տեսանյութ) Չկարողանալով ծաղիկներ վաճառել Սիրահարների օրը՝ տղամարդը որոշում է ոչնչացնել դրանք (տեսանյութ) Միլանում Փաշինյանին հարց ուղղած ադրբեջանցի «բլոգերն» ուղեկցում էր Իլհամ Ալիևին Խոշոր չափի գողություն Երևանում. թալանել են «Ֆլեշ» բենզալցակայանը Երբ մտավորականդ իլյումինատի, Հիտլեր ու Պինոչետ է քարոզում Շատ սխալ էր Արցախի հարցը «կիսաբաց լուսամուտների» ցածր ֆորմատով քննարկմանը համաձայնելը. Էմին Երիցյան Լարսում մոտ 1000 բեռնատար ավտոմեքենա կա կուտակված «Ինչ ամոթ ա, բայց…». Գևորգ Պետրոսյան «Ճիշտ կլիներ արքաների պատմական խնդիրները մի կողմ դնեք ու զբաղվեք Ձեր անմիջական պարտականությամբ». Արմեն Մինասյանը՝ Սուրեն Պապիկյանին «Ալիևը «պատ» է, որից պետք չէ վախենալ. միևնույն է քանդվելու է». Արտակ Զաքարյան Ասում եք` Կարսը ո՞նց եղավ, Սարիղամիշը ո՞նց եղավ․․․ այ, հենց ըսե՛նց էլ եղավ Մենք թշնամի ունենք երեխեք, ու ձեր խաղերի ժամանակը չունենք, մեզ պետություն է պետք, տնտեսություն, զենք, կարգապահ բանակ Մյունխենում Փաշինյանն ապացուցեց, որ պետության ղեկավարի կոստյումը շա՜տ մեծ է իր վրայով Ի՞նչ միկրոհեղափոխությունների մասին է խոսքը...ժողովուրդ, ո՞ւմ եք ուզում միկրոհեղափոխել միջազգային հանրությանը, համանախագահների՞ն, Ալիևի՞ն, թե՞ Էրդողանին Դիվանագիտությունը չի սիրում դատարկախոսություն. մանավանդ մի լեզվով, որին չես տիրապետում:․ ՀՅԴ ԳՄ անդամ Բլումբերգն Instagram-ում գովազդի վրա ծախսել է ավելի քան 1 մլն դոլար Մեծ Բրիտանիան և Չինաստանը բանակցում են գերարագ գնացքի գծի կառուցման շուրջ Ալիև-Փաշինյան հանդիպումը թալանվածության զգացում է առաջացնում․ Վահան Իշխանյան Անհայտ վանդալներն այլանդակել են Սուրբ Վալենտինի օրվա թեմայով Բենքսիի աշխատանքը Օրվա հանդիպումների անոնս Հանուն Արցախի, հետեւաբար՝ Հայաստանի, օր առաջ հրաժարական տուր ու գնա արտահերթ ընտրությունների. Արմեն Աշոտյան Զարիֆը ԱՄՆ-ին Իրանում իշխանությունը փոխելու ձգտման մեջ է մեղադրել Ամերիկյան նախկին դիվանագետի դստերը մեղադրում են առաջին աստիճանի սպանության մեջ ՌԴ ԱԳՆ-ը պատասխանել է Էրդողանի այն մեղադրանքներին, թե Ռուսաստանն է ղեկավարում Լիբիայի հակամարտությունը Audi-ն բյուջետային էլեկտրամոբիլ կթողարկի Թուրքիայում պղծել են նոր թաղված կաթոլիկ քրիստոնյայի գերեզմանը Սիրիային հումանիտար աղետ է սպառնում․ Գերմանիայի ԱԳ նախարար ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ․Լարսում մոտ 1000 բեռնատար ավտոմեքենա կա կուտակված Արցախը չունի ներկայացուցիչներ, Արցախն ունի օրինական ընտրված իշխանություն. Արթուր Ղազինյան Փաշինյանը՝ Ալիեւին․ Հարավային Կովկասում Ադրբեջան անվանումով երկիր գոյություն չի ունեցել Ինչպես են «Զվարթնոցում» դիմավորում Արթուր Ալեքսանյանին (տեսանյութ) Մյունխենում տեղի ունեցավ ՀՀ վարչապետ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Ալիևի մասնակցությամբ Արցախի հարցի վերաբերյալ քննարկումը (տեսանյութ) Տգետ Պողոսները չեն հասկանում՝ Արցախում ծառայելով՝ իրենց են պաշտպանում․ Էլիբեգովա Գալիս են, ստանում են իրենց կոմպլիմենտները, ծափերը, գնում են, բայց դա համակարգային աշխատանք չէ. Ա. Օրդուխանյանը` Փաշինյանի` Բեռլին այցի մասին Թուրքիան կրկին լրացուցիչ զորքեր է ուղարկել Իդլիբ Չինաստանի բանկերում հին թղթադրամներն ախտահանում են և ուղարկում կարանտինի (տեսանյութ) Փաշինյանն ու Ալիեւը մասնակցում են Լեռնային Ղարաբաղի հիմնահարցի վերաբերյալ քննարկմանը (ուղիղ)
Հարցում

Էթիկայի ուսուցումը հղկում է հոգին, ընդլայնում մտահորիզոնը

Այս ամենի մասին խոսեցինք էթիկայի ուսուցման մասնագետ Մարգարիտա Խաչատրյանի հետ

Բարև, շնորհակալություն, խնդրում եմ. պատկերացրեք, եթե այսբառերն ուղղակի ստեղծված չլինեին. լավ արարքը կմնար առանցերախտագիտության, սովորական խնդրանքը կհնչեր հրամանի պես, իսկ պարզ հարցը կնմանվեր անպատկառության, տիրապետողկդառնային անհանդուրժողականությունն ու ագրեսիան: Կարևոր է, որ մանկուց մարդու մեջ սերմանվեն այդ «կախարդական» բառերիբարի սերմերը, որոնք ավելի գեղեցիկ ու լուսավոր կդարձնենաշխարհը: Այստեղ երեխաները պարզապես չեն վարժվում էթիկայիու վարվեցողության կանոններին, այդ ամենը, համադրվածգեղագիտական դաստիարակության հետ, մերվում է նրանց էությանմեջ, դառնում ներքին կուլտուրայի արտահայտություն, առօրյայիանբաժան մաս:

Էթիկայի ուսուցումը միայն դանակ-պատառաքաղ ճիշտ գործածելը չէ

էթիկան դանակ-պատառաքաղ ճիշտ օգտագործելն է. դրանք ընդամենը էթիկետի կանոններ են, իսկ էթիկան շատ ավելի համապարփակ հասկացությունէ: Էթիկան այն է, թե ինչպես ես խոսում ընկերոջդ հետ, ինչպես ես քայլում փողոցում, ինչպես ես հասարակական ու մշակութային տարբեր վայրեր այցելում, օգտվում տարբեր ծառայություններից՝ տրանսպորտ, խանութ, ընդհանրապես, ինչպես ես քեզ դրսևորում մարդկանց միջավայրում, որքանով ես բարեհամբույր, հանդուրժող, ուշադիր ու ներողամիտ: Էթիկապես հարուստ մարդն, ըստ էության, նորմալ մարդն է: Խնդիրն այն է, որ տեխնոլոգիապես զարգացած մեր դարաշրջանում շատերն են իրենց մեջ կորցրել այդ մարդ որակը, բնությունից հեռացել ու չարացել, մարդիկ, նաև երեխաները այսօր ավելի եսակենտրոն ու եսասեր են: Ու մեր օրերում առավել է կարևորվում էթիկայի ուսուցումը այդ առումով ևս: Էթիկան ճիշտ փոխհարաբերությունների կերտման ուսմունք է, բարոյագիտություն ու բարու գիտություն է, որն օգնում է երեխային դառնալ լիարժեք, դրական որակներ կրող, բարձր որակական արժեքների տեր մարդ-քաղաքացի, որը օրինակ կդառնա նախ իր հասակակիցների համար, իսկ մեծանալուց հետո՝որպես ծնող իր զավակի համար:

Էթիկայի ուսուցումը երեխաների ներդաշնակ զարգացմանպարտադիր պայման է

Էթիկայի ուսուցումը շատ կարևոր դեր ունի երեխայի արժեհամակարգի, ճիշտ դաստիարակության և ի վերջո հասարակության մեջ ինտեգրվելու համար։ Էթիկան երեխային սովորեցնում է տարբերել լավը վատից, ճիշտը՝ սխալից, բարին՝ չարից, ճանաչել տարբեր մշակույթների առանձնահատկությունները։ «Ալբուս» էթիկայի ուսուցման կենտրոնի դասավանդող Սուսաննա Ալեքսանյանը էթիկայի ուսուցումը հնարավորինս վաղ տարիքից կարևորում է մի շարք առումներով. «Երեխաները սովորում են և արդեն կարողանում են պատասխանել այն հարցերին, որոնք մարդն ամբողջ կյանքի ընթացքում տալիս է՝ առնչվելով իրեն անծանոթ կամ էլ խորթ իրավիճակների հետ. ո՞վ, ի՞նչը, որտե՞ղ, ինչպե՞ս և ինչո՞ւ։ Ըստ էթիկետի անգլիացի մասնագետների, եթե մարդը չգիտի՝ տվյալ իրավիճակում իրեն ինչպես պետք է դրսևորի, ապա իմանալով այդ 5 հարցի պատասխանը, նա շատ ճիշտ կկողմնորոշվի ինչ անել կամ ինչպես չանել։ Էթիկան և էթիկետը մարդու մեջ առաջացնում են բազում հարցեր՝ բնականաբար տալով նաև բոլորի պատասխանները։ Թոմաս Սասն ասել է. «Հաճախ ենք լսում․ «Նա դեռ ինքն իրեն չի գտել»։ Բայց գտնել ինքդ քեզ հնարավոր չէ, քեզ միայն կարող ես կերտել»։ Մեր էթիկայի դասերը հենց դա են սովորեցնում երեխային. ինքնակերտման արվեստը, որն էլ գրավականն է ողջ կյանքի ընթացքի հաջողության հասնելու։ Առհասարակ, էթիկան մարդուց ակնկալում է ինքնազարգացում, ինքնաճանաչողություն, ինքնաբացահայտում և ինքնադրսևորում հասարակության մեջ։ Այս չորս հատկանիշները մենք կառուցում ենք մեր դասաժամերի ընթացքում, մեր ամբողջ թիմի հետ, քանի որ բոլորս իրար հետ համաձայնեցված ծրագրով ենք աշխատում:

Էթիկայի ուսուցումը գեղագիտական ճաշակ է ձևավորում

Քաղաքակիրթ հասարակության ընդունած կանոնների իմացությունը օգնում է երեխային իրեն վստահ զգալ հյուր գնալիս, սեղանի շուրջ, թատրոնում, հասակակիցների հետ շփվելիս, ընդհանրապես առօրյա տարբեր իրավիճակներում: Բայց էթիկայի կանոնները միայն արհեստական պահվածք չէ, այլ ավելի ներքին զարգացվածության ցուցիչ, գեղագիտական դաստիարակության բնական դրսևորում: Էթիկայի ուսուցումն անարդյունավետ է, եթե չի միքսվում գեղագիտական դաստիարակության հետ:

Էթիկայի դասընթացներն պիտի անցնեն ինտերակտիվ, թեմատիկ, գործնական, հոգեբանական խաղերով և մշակութային ու հասարակական տարբեր վայրեր այցելություններով

Մանկաբանները համոզված են, որ գոյություն չունի «միջին երեխա», իսկ բարձր և ցածր կարողությունները պահանջում են հատուկ ուշադրություն: Դաստիարակության բանալին նրանք համարում են որևէ երևույթինկատմամբ երեխայի մեջ հետաքրքրություն արթնացնելը, ինչի վրա էլ մենք ողջ մասնագիտական թիմով կենտրոնացել ենք: Դեռ չի ստեղծվել այնպիսի դպրոց, որտեղ երեխան կկարողանա ստանալ իրեն անհրաժեշտ բոլոր գիտելիքներն ու հմտությունները: Դրա փոխարեն մենք սովորեցնում ենք ինքնուրույն մտածել, ստեղծագործել և գտնել լուծումներ այս կամ այն իրավիճակում: «Ալբուս» էթիկայի ուսուցման կենտրոնում ուսուցչի և երեխաների փոխհարաբերությունները կառուցված են փոխադարձ հարգանքի վրա, ինչն օգնում է մեզ արդյունավետ կազմակերպել դասերը. «Նախ սկզբից պարտադիր ուսումնասիրում ենք պատմությունը, այդ ամենը անպայման ենթարկում ենք ուսումնասիրության, քննարկման, կլոր սեղանի սկզբունքով, որպեսզի նրանց մեջ ձևավորվի առողջ բանավիճելու, առողջ քննադատելու և ստեղծագործելու ունակությունը։ Դասերը կազմակերպում ենք արդեն թեմատիկ պլանով: Հաճախ ենք խաղում «Ի՞նչն է սխալ, և ի՞նչն է ճիշտ» խաղը, որի ընթացքում նաև օրինակներով փորձում ենք մեկնաբանել։ Օրինակ՝ «ճիշտ է, արդյո՞ք, որ տղան մայթեզրին կամ կանգառում վազում է», կամ «Ինչո՞ւ է աղջիկը օգնում մայրիկին, արդյո՞ք դա ճիշտ է, թե ոչ»։ Նմանատիպ հազար ու մի հարցեր ունենք, մի հարցը մոտ 10 անգամ կրկնվում է, տարբեր հարցադրումներով։ Այս խաղի միջոցով տեղի է ունենում նաև մասնագիտական բացահայտում, թե որ հարցերի մեջ են երեխաները թերանում, և ըստ դրա՝ էլ ավելի ենք ընդգծում տվյալ թեման։ Բացի գործնական աշխատանքից անպայման այցելում ենք նաև մշակութային, պատմական վայրեր՝ ստեղծելով նրանց համար հնարավորություն, կիրառելու այն, ինչ նրանք արդեն սովորել են»: Կենտրոնի ղեկավար Սաթինե Ղարաքեշիշյանը նշում է, որ այդ այցելությունները ձևական բնույթ չունեն, դրանք արվում են ներքին հզոր որակներ կերտելու համար. մարդը պետք է ներքին կրթվածություն ունենա, իսկ դա մշակվում է լսածի ու տեսածի համադրությամբ:

Երեխայի էթիկական դաստիարակությունն անհնար է առանց ծնողների օգնության

Ծնողների հետ համագործակցությունը կրթական ծրագրի պարտադիր բաղադրիչներից մեկն է: Դա նպաստում է էթիկայի կանոնների ամրապնդմանը։ Կարևոր է, որ տանն էլ տիրի այն միջավայրը, որին սովորում է երեխան դպրոցում. «Օրինակ, եթե անցել ենք «Ուտելու էթիկա» դասը, ապա ծնողները դրա մասին ինֆորմացիա են ստանում և որոշակի ցուցումների շնորհիվ տանը նույնպես ստեղծում են տվյալ միջավայրը, ինչը տալիս է կրկնակի արդյունք։ Համագործացության կամուրջը հենց սկզբից ենք կառուցում, ինչի արդյունքում թե՛ ծնողը, թե՛ ուսուցիչը արժեքավոր տեղեկություններ են ստանում երեխայի կարողությունների, հետաքրքրությունների, համակրանքների ու հակակրանքների մասին: Շատ կցանկանայի, որ թե՛ մեր կենտրոնում, և թե՛ ընդհանրապես մեր կրթական համակարգում կիրառվեր «Այցելություն ընտանիք» գործիքը: Այն երկրները (Սինգապուր, Կանադա, Ճապոնիա), որոնք կիրառում են այդ գործիքը, շատ լավ արդյունքներ ունեն: Տնային այցելությունները մասնագետին էլ ավելի լայն հնարավորություն են տալիս երեխայի մասին ավելի լավ պատկերացում կազմել: Դա հետազոտություն, փորձաքննություն է երեխայի միջավայրի մասին, որից հետո համագործակցության արդյունքում միջավայրը ենթարկվում է մասնագիտական փոփոխության: Ճիշտ է, պատահում է՝ երեխայի սովորածը հակասում է իր շրջապատի որոշ դրվածքներին ու սովորույթներին, կենտրոնում սովորում է մի բան, տանը մեկ այլ բան են ասում ծնողը, կամ պապիկ-տատիկը: «Մեր դերն այն է, որ երեխային այնքան հզորացնենք այս ոլորտում, որ իր սեփական կարծիքն ունենա, ամուր լինի իր համոզմունքներում, կարողանա ապացուցել իր ճշմարտացիությունը:

Էթիկայի դասերը՝ դպրոցական առարկայական ծրագրում

Խորհրդային Միության դպրոցներում էթիկան ընդգրկված է եղել դպրոցական առարկայացանկում: Ինչու՞ այն չի ընդգրկվում այսօր. «Մեր հեռահար նպատակն է. էթիկա առարկան ընդգրկել դպրոցական առարկայացանկում, վաղ թե ուշ մեր նախարարությունը պիտի հասկանա, որ դա մեծ բաց է մեր կրթական ոլորտում»,- ասում է «Ալբուս» էթիկայի ուսուցման կենտրոնի տնօրենը: Անչափ կարևորում է մասնագետի պրոֆեսիոնալիզմը, հենց նրա աշխատանքից է կախված, թե ինչ հաջողություն կունենա քո մշակած ծրագիրը. կարող ես շատ լավ մշակված ծրագիր ունենալ, բայց եթե մասնագետդ տեղում չէ, ապա ծրագիրը ոչ արդյունավետ է: Շատերն են գաղափարը վերցնում և օգտագործում, բայց հարցն այն է, թե ինչպես են օգտագործում, որովհետև առանց իսկական մասնագետի առկայության վաղ թե ուշ տապալելու են ծրագիրը:

 

website by Sargssyan