Այսօր՝ 23 սեպտեմբերի 2020թ., 00:00
Նիկոլ Փաշինյանը դատարանում պաշտպանվում է պետության գումարներով. Արթուր Վանեցյանի ներկայացուցիչները զարմացած են Պայթյունի սպառնալիքի պատճառով Էյֆելյան աշտարակը փակվել է Թուրքիան զինյալների 50 հոգանոց խումբ է ուղարկել Ադրբեջան (լուսանկարներ) Ադրբեջանի խորհրդարանի ղեկավարի հետ Լավրովը քննարկել է ԼՂ հակամարտության սկզբունքներն, այդ թվում՝ տարածքներն ազատելու հարցեր. Զախարովա Կառավարության շենքում անգամ ծտի ձայնն է ձայնագրվում Հավանական է՝ Ալիևի հայտարարությունը նախապատրաստական քարոզչական ֆոն է հետագա ռազմական գործողությունների արդարացման համար Փաշինյանի աշխատակազմը 43 մլն դրամ է տվել կասկածելի մի ընկերության, որն աշխատակիցներ չունի (լուսանկարներ) Արսեն Թորոսյանը հոյակապ հասկանում է, որ ողջ բժշկական միջավայրն իրեն դիմում է ВОЗ-ի տղա անվանումով և դեռ շարունակում է պաշտոնավարել «Ոչինչ չունեմ ասելու». Հրայր Թովմասյան Տոտին մոտ է «Ռոմա» վերադառնալուն Կիպրոս. Թուրքիայի հետ տարաձայնությունները Միջերկրական ծովի շուրջ պետք է լուծվեն Հաագայի միջազգային արբիտրաժում Արքայազն Չարլզը «Մարշալի պլանի» կոչ է արել` բնության, մարդկանց եւ մոլորակի փրկության համար ԵՄ հինգ երկիր հրաժարվել է Լուկաշենկոյին նախագահ ճանաչել Արարատ Միրզոյանի նման տաղանդավոր ԱԺ նախագահ երբեք չենք ունեցել Հայհոյանքներ, բռնության կոչեր. հորը եւ որդուն մեղադրվում են՝ ոստիկանների նկատմամբ բռնություն գործադրելու համար. ՔԿ «Ռեալի» ֆուտբոլիստները հրաժարվել են բոնուսներից՝ 1 միլիոն եվրո Առաջին անգամ Թուրքիայի ԱԳՆ–ը եւ ՊՆ–ը կոպիտ արձագանքեցին ադրբեջանցի մեկ զինվորի մահվանը Երեւանում 14-հարկանի շենքի տանիքում խոշոր հրդեհ է բռնկվել. մեկնել է 3 մարտական հաշվարկ, 2 ավտոսանդուղք ՀՊՏՀ կոլեկտիվի գերակշիռ մեծամասնության որոշմամբ ժամանակավորապես դադարեցվում է ուսումնական գործընթացը. հայտարարություն Տաթև Սարգսյանը դատի է տվել Դիանա Տոռեսին Ինչու՞ եք գցում ձեր արժանապատվությունը. Ինչու եք մուրում իրանց պարգևը Նավալնին դուրս գրվեց Բեռլինի հիվանդանոցից Փաշինյանի թիմակիցները Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ կապված կազմակերպությունից 48 միլիոն դոլար են ստացել (տեսանյութ) Պատկերացրեք՝ տաքսիստ եք և այս երկուսը նստում են ձեր տաքսին․ ի՞նչ երաժշտություն կմիացնեք Որքա՞ն արագ ու ուր են փախնելու էս սաղ Ռուբինյանները եթե հանկարծ էդ շատ քիչ մարդկանց կեսը այ սենց հավաքվի հրապարակում Հերթական հացադուլը, որը կարող է ունենալ անդառնալի հետեվանքներ Ի՞նչ են թաքցնում մարտի 1-ի գործի 500 հատորը Ադրբեջանն անցել է տեղեկատվական պատերազմի Գուցե Վայոց Ձորի մարզպետարա՞նը պատասխանի Էրդողանին Հունիս-հուլիսին, երբ կովիդից շաբաթական 90–100 մարդ էր մահանում, կորոնավիրուսը մի տեսակ փակ թեմա էր Լուկաշենկո. Մենք միակն ենք, որտեղ «գունավոր հեղափոխություն» տեղի չի ունեցել ՀՀԿ տատիկը Փաշինյանի մասին (տեսանյութ) Լրագրողի վրա հարձակում գործած անձը արդարացվեց. Սա «կանաչ լույս» է նոր բռնությունների համար Թբիլիսիի բնակիչների համար կորոնավիրուսի թեստը մեկ օր անվճար կլինի Գեղարքունիքի մարզի Վարսեր գյուղի հարակից որսահանդակում արձանագրել են ապօրինի որսի դեպք. ԲԸՏՄ Դերասանը կասկածվում է Տաջիկստանից տրանսգենդերի սպանության եւ անդամահատման մեջ Լուկաշենկոն ստանձնել է Բելառուսի նախագահի պաշտոնը Թուրքիայի նախկին վարչապետ Դավութօղլուն կառաջադրվի 2023-ի նախագահական ընտրություններում Իսրայելի ներկայացուցիչն Էրդողանի ելույթի ժամանակ լքել է ՄԱԿ-ի դահլիճը Մոսկվա թռչող ուղևորատար ինքնաթիռը բախվել է թռչունների հետ Ծառուկյանի կալանքի հարցի քննությունը կկայանա 2 օրից Սամվել Ալեքսանյանը դատի է տվել Երեւանի քաղաքապետարանին Թուրքիայի իշխող կուսակցության խոսնակը կրկնել է ՊՆ-ի՝ Հայաստանին ուղղված սպառնալիքը Արուսիկ Տիգրանյանն իր հարսանիքի օրն ընկել է աստիճաններից. (տեսանյութ) Բացահայտվել է չինական հին դամբարանի խորհրդավոր հեղուկի գաղտնիքը Գիտնականները հին եգիպտացի տղայի դեմքը վերականգնել են ըստ նրա դիմանկարի Փետրվար ամսից Հայաստանում մարդիկ էին մահանում կորոնավիրուսից, թե՞ էդ ժամանակ էական չէր հպարտ քաղաքացու կյանքը Առողջապահության մահարարն ուղղակի իր մուռը հանեց կոլեկտիվից Մարդկությունը սպառնալիքի տակ է հարուստների պատճառով Logitech-ը անսովոր անիվով եւ Zoom-ի համար կոճակներով մկնիկ է ներկայացրել Կանայք պատրաստ չեն հանդիպել «կատուների սիրահարների» հետ Վաճառքի է դրվել անվճար «հավերժական» գարեջրով բնակարանը Հիմա ես չեմ` դուք եք, Արսեն Թորոսյանին, որը ներկայացրել է պարգևատրվող բժիշկների ցուցակը, ինչպես կբնութագրեք Էրդողան. «Հայաստանը Հարավային Կովկասում խաղաղության հիմնական խոչընդոտն է» Հանրային ՀԸ-ն չի ներկայացանում երկրում տեղի ունեցող բողոքի ցույցերը Անգամ 30 ժամվա ծրագիր չունես, պարո՛ն Փաշինյան, ի՞նչ 30 տարվա ծրագրի մասին ես խոսում. Գևորգ Պետրոսյան (տեսանյութ) Վարչապետի հետ հանդիպել են, բայց ակցիան եւ հացադուլը կշարունակեն Վիտալի Բալասանյանը Հայաստանում է. փորձում է ցնցել, ոտքի հանել ընդդիմությունը Ո՞վ է մտածում Փաշինյանի փոխարեն Կարծում եմ՝ պահանջն արդար է․ «Նորք» ԻԿՀ տնօրն Մ․Դավիդյանցը՝ ԻՀԿ-ի անձնակազմի բաց նամակի մասին Տեր-Պետրոսյանն ընդդեմ Փաշինյանի՞. սկանդալային մանրամասներ են գաղտնազերծվել Կորոնավիրուսով վարակման 210 նոր դեպք մեկ օրում ՀՀ ավիացիոն իշխանություների անգործության պատճառով ռուսական «ԱԷՐՈՖԼՈՏ»-ն առաջարկում է գիշատիչ գներ Դատարանը քննում է Գագիկ Ծառուկյանի խափանման միջոցի վերաբերյալ միջնորդությունը (տեսանյութ) Արսեն Թորոսյանը նոր հրաման է ստորագրել Ինչո՞ւ ոչ մի բուժաշխատող չպարգեւատրվեց «Նորք» ինֆեկցիոն հիվանդանոցից Ադրբեջանի համարյա անիրական թվաբանությունը եւ մեր ու Վրաստանի համադրելի-համեմատելի թվերը. Արա Գալոյան Պուտինը երեք հայ բժշկի է պարգևատրել կորոնավիրուսի դեմ պայքարում ցուցաբերած անձնուրացության համար Սահմանադրական դատարանում այսօր նախագահ են ընտրելու Երկրաշարժ Աշոցքի մոտ «Մեր ժամանակների հերոսը» մրցանակաբաշխությանը Մանե Թանդիլյանի՝ բեմում հայտնվելն անակնկալի է բերել բոլորին ՍԴ-ում հնարավոր է՝ անսպասելի իրավիճակ առաջանա. որեւէ թեկնածու կարծես թե չի ձգում վեց կամ հինգ ձայնի Տնտեսագիտական համալսարանում դժվար թե ուսումնական պրոցեսն իր բնական հունով ընթանա․ ինչ սպասել Հրավառության հարցում պետք է պետական վերահսկողություն սահմանել. մասնավորին չպետք է թույլ տալ Փաշինյանը ծանր է տանում հայ-ամերիկյան բարձր մակարդակի հանդիպումների բացակայությունը Մեր բժշկագիտական թիմի ներուժն ու ներդրումը պետք է չանտեսվեր ու գնահատվեր․ «Նորք» ԻԿՀ-ի բաց նամակը Դավիթ Բաբայանը վարակվել է կորոնավիրուսով ՌԴ մեկնել պահանջող քաղաքացիները հացադուլ են սկսել կառավարության շենքի առջև (տեսանյութ) Թուրք բլոգերը քնել է 800 մետր բարձրությամբ օդում «ճախրող» անկողնում (տեսանյութ) Ամուլսարի հանքի շահագործելը թուրքական ծրագիր է, նրանք ուզում են Հայաստանը վերացնել, մեր կառավարությունն էլ դրան նպաստում է. Ջերմուկի բնակիչ (տեսանյութ)
Հարցում

«Բանակը միայնակ ոչինչ անել չի կարող». Արմեն Ավթանդիլյան

 hayzinvor.am-ը զրուցել է ՀՀ ՊՆ զորակոչային եւ զորահավաքային համալրման ծառայության պետ, գնդապետ ԱՐՄԵՆ ԱՎԹԱՆԴԻԼՅԱՆԻ հետ

-Պարոն գնդապետ, եկեք մեր զրույցն սկսենք 2019թ. ընթացքում արված այն փոփոխություններից ու նորամուծություններից, որոնք վերաբերում են Ձեր ղեկավարած ծառայությանն ու նրա գործառույթներին: Առաջին հերթին ես ուզում եմ իմանալ, թե ինչո՞ւ փոխվեց զինկոմիսարիատների ու զինկոմիսարների հին ու բարի անունը, ինչո՞ւ զինկոմիսարիատները դարձան զորակոչի եւ զորահավաքի համալրման ծառայություն:

-Այն, որ զինկոմիսարիատ եւ կոմիսար բառերը շատ հին էին, համաձայն եմ: Դրանց գործածությունը, գուցեեւ ծագումը կապված է անցյալ դարի խորհրդային հեղափոխության հետ: Այն, որ զինկոմիսար բառը բարի զգացումներ է արթնացնում Ձեր հոգում, ուրախալի է, բայց, վստահ եմ, շատերը չեն համաձայնի ու կասեն, որ դեռեւս խորհրդային տարիներին, ինչպես նաեւ Հայաստանի Երրորդ Հանրապետության պատմության ընթացքում զինկոմիսարիատների աշխատանքի մեջ առկա բազմաթիվ, մեղմ ասած, թերություններն ու բացթողումները ձեւավորել են շատ բացասական կարծրատիպեր, որոնց հաղթահարման համար մեծ ջանքեր են պահանջվում մեզնից: Մեր ծառայությունն այսուհետեւ կունենա իր գործառույթներին ու բովանդակությանը հարիր, հայեցի անվանում: Նոր անվանում, որը նաեւ կմատնանշի նոր աշխատաոճ ու նոր հեղինակություն ձեւավորելու անհրաժեշտություն:

-Թե հատկապես զինկոմիսարների գործունեության ո՞ր թերություններն են հաղթահարվում, եւ ի՞նչն է նոր Ձեր ղեկավարած կառույցի աշխատաոճում, կխոսենք ավելի ուշ, իսկ այժմ պատմեք, խնդրեմ, թե ինչո՞ւ պաշտպանության նախարարությունը հրաժարվեց կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովը զինկոմիսարիատի միջոցով ղեկավարելու իրավունքից եւ այն զիջեց առողջապահության նախարարությանը:

-Այս փոփոխությունը դասվում է հենց այն նորամուծությունների թվին, որոնք օգնում են մեր ծառայության աշխատանքը դարձնել ավելի օրինական եւ զերծ պահել կոռուպցիոն ռիսկերից: Մենք պետք է ձևավորենք կոռուպցիոն սխեմաները մերժող համակարգ:

Տեսեք, տարիներ շարունակ կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովը ղեկավարել է ՀՀ զինվորական կոմիսարը, որը մասնագիտությամբ բժիշկ չէ: Բժշկության տարբեր ոլորտների մասնագետները նրան ներկայացրել են համապատասխան փաստաթղթեր զինակոչիկի առողջության մասին, որը 16 տարեկանից սկսած հետազոտվելով քաղաքացիական բուժհիմնարկներում՝ իր առողջական վիճակի մասին պատմող հարուստ թղթապանակ ունի: Զինկոմիսարը բնականաբար չի կարողացել ստուգել այդ փաստաթղթերի իսկությունը: Բժիշկները, որոնք եզրակացություններ են ներկայացրել զինակոչիկի առողջության մասին, եղել են բոլորովին ուրիշ գերատեսչությունից, բոլորովին ուրիշ ենթակայության: Ու զինկոմիսարը ստորագրել է մի փաստաթղթի տակ, որի բովանդակությունը ձեւավորել են բացարձակ այլ բնագավառի մարդիկ: Այսինքն՝ ստանձնել է պատասխանատվություն ուրիշների սխալների համար:

-Պարոն գնդապետ, փոխարենը զինկոմիսարը այդ գործընթացին «շահավետ» մասնակցելու հնարավորություն է ունեցել: Չեմ կարծում, թե բժշկական հանձնաժողովի անդամները կհամարձակվեին «սխալվելիս» շրջանցել հանձնաժողովի նախագահին:

-Դեմ չեմ: Մենք սեփական նախաձեռնությամբ, պաշտպանության նախարարի առաջարկով կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովը ղեկավարելու իրավունքը հանձնեցինք առողջապահության նախարարությանը, որի ենթակայությամբ գործող պոլիկլինիկաները նախազորակոչային տարիքից հետազոտել են զինակոչիկին, ախտորոշել են հիվանդությունները, իրենց ներկայացուցիչներն ունեն կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովի կազմում եւ պիտի ստանձնեն վերջնական որոշման ամբողջ պատասխանատվությունը՝ զինկոմիսարիատներին ազատելով ոչ մասնագիտական պատասխանատվությունից:

-Ծնողների` զորակոչից բողոքների 99 տոկոսը վերաբերում է հենց զինակոչիկների առողջությանը: Եվ այդ բողոքների հասցեատերը բանակն է…

-Այսուհետեւ նման բողոքները ուրիշ հասցեատեր են ունենալու՝ առողջապահության նախարարությունը, ինչը տրամաբանական է: Եվ զինկոմիսարների հեղինակությունը սասանող կոռուպցիոն ռիսկերից ամենամեծը վերացավ:

-Եկեք խոսենք նաեւ «Սահմանված կարգի խախտմամբ պարտադիր զինվորական ծառայություն չանցած քաղաքացիների մասին» ՀՀ օրենքից: Այն գործել է մինչեւ 2019թ. տարեվերջ եւ ներառել է ժամկետային զինծառայությունից ապօրինաբար խուսափած այն զինակոչիկներին, որոնց զորակոչային սահմանային տարիքը՝ 27 տարեկանը, լրացել է մինչեւ 2019թ. մարտի 1-ը: Փաստորեն, այն զինակոչիկները, որոնք չեն հասցրել մինչեւ 2019թ. դեկտեմբեր համապատասխան գումար վճարելով՝ ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, այլեւս չեն կարող Հայաստան վերադառնալ, որովհետեւ զորակոչային տարիքը անցնելու պատճառով բանակում ծառայելն անհնար է, ու պիտի քրեական պատասխանատվության ենթարկվեն:

-Դուք շատ լավ հիշում եք, այն օրենքը, որը հնարավորություն էր տալիս հայրենիքը պաշտպանելու պարտքից խուսափած մեր հայրենակիցներին մուծել համապատասխան գումար եւ ազատվել քրեական պատասխանատվությունից, քանի անգամ երկարաձգվեց, որպեսզի շատերը կարողանան օգտվել դրա ընձեռած հնարավորությունից, որպեսզի 27 տարին լրացած մեր հայրենակիցները չզրկվեն հայրենիք վերադառնալու իրավունքից: Օրենքը գործեց 16 տարի: 2017թ. որոշում կայացվեց օրենքը 2019թ. վերջին դադարեցնելու մասին:

-Կարծում եմ` պետք էր օրենքը դադարեցնելու ժամկետների մասին իրազեկման աշխատանքներն ավելի արդյունավետ կազմակերպվեին:

-Այն մարդիկ, ովքեր խուսափել են ժամկետային զորակոչից միշտ հետաքրքրվում են այս օրենքի հետ կապված փոփոխություններով եւ հաստատ տեղեկացել են, որ օրենքը 2019թ. վերջին դադարելու է գործել: Դա են վկայում թվերը: Միայն դեկտեմբեր ամսին ավելի շատ մարդ է դիմել օրենքից օգտվելու համար, քան մեկ տարում: Այս օրենքը իր բոլոր դրական, մարդասիրական հետեւանքներով, գաղտնիք չէ, նաեւ զորակոչից խուսափելու խթան էր հատկապես վճարունակ խավի համար, որոնք մտածում էին, որ 16 տարի գործող օրենքը էլի ու էլի կերկարացվի ու հնարավորություն կտա 27 տարին լրանալուց հետո կատարել վճարում եւ ազատվել քրեական պատասխանատվությունից: Սա անհանդուրժելի էր:

-Այո՛, «Հայ զինվորը» քանիցս անդրադարձել է այս խնդրին եւ միացել օրենքը դադարեցնելու պահանջին: Ազգային ժողովում այս օրենքի «բացը» լրացնող նախագծեր են շրջանառվում, որոնցից մեկը, իմ կարծիքով, պարզապես անընդունելի է:

-Եկեք չխոսենք այս կամ այն պատգամավորի նախաձեռնության մասին, որովհետեւ դրանք նույնիսկ ակտիվ քննարկման փուլում չեն: Եթե բանը հասնի ակտիվ քննարկումներին, մենք անպայման կզրուցենք, եւ մեր հայրենակիցները կիմանան պաշտպանության նախարարության տեսակետը:

-Ինչո՞ւ է այս տարի զորակոչը փուլերով կազմակերպվում, ես նման բան չեմ տեսել նախկինում: Դեկտեմբերի 16-ից 28-ը. Ապա՝ հունվարի 8-ից 31-ը:

-Որպեսզի մեր զինվորներն ու նրանց ծնողները հանգիստ վայելեն տոնական օրերը:

-Իսկ ինչո՞ւ դեկտեմբերի 16-ից 28-ը զորացրում չկար:

-Որովհետեւ երկու տարի առաջ զորակոչը եղել է հունվարին, ու դեկտեմբերին մեր տղաների զինվորական ծառայության 24 ամիսը դեռ չէր լրացել:

-Պարոն գնդապետ, զինկոմիսարիատի զինվորական հաստիքների զգալի մասը վերափոխվեց քաղաքացիականի: Ինչո՞ւ եւ նույնիսկ որոշ զինկոմիսարիատների հաստիքներն այլեւս զինվորական չեն: Ո՞րն է սրա տրամաբանությունը:

-Գրեթե 60 տոկոսը… Մենք միշտ նշել ենք, որ զինկոմիսարիատը մի օղակ է հասարակության եւ բանակի միջեւ: Մենք ուզում ենք, որ նա, պատկերավոր ասած, ոչ թե բանակի ու հասարակության մեջտեղում լինի, այլ դեմքով շրջվի դեպի հասարակությունը եւ լինի հասարակության կողքին, դառնա բանակը համալրող, բայց, միևնույն ժամանակ, զինակոչիկի շահերը պաշտպանող մարմին, դառնա ոչ թե բանակի կողմից լիազորված, զինակոչիկին բանակ բերող մարմին, այլ հասարակության կողմից լիազորված, զինակոչիկին բանակ ուղարկող մարմին: Միտքս հասկացա՞ք:

-Այո՛, զինկոմիսարը պիտի լինի հասարակության շահերի պաշտպան, հասարակության ներկայացուցիչը բանակում, ոչ թե հակառակը:

-Այո՛, այդ պատճառով էլ մենք հակված ենք զորակոչի եւ զորահավաքի համալրման ծառայության պետի պաշտոններում տեսնել հոգեբանի, մանկավարժի մասնագիտություն ունեցող քաղաքացի անձանց: Երեւանի եւ մերձակա շրջանների զինկոմիսարները քաղաքացիական անձինք են, սահմանային տարածքների զինկոմիսարները, հասկանալի պատճառներով, զինվորականներ են: Մենք խնդիր ունենք փոխելու զինկոմիսարիատների դիմագիծն ու գաղափարախոսությունը: Մենք վերացրել ենք գրեթե բոլոր կոռուպցիոն ռիսկերը` մեր աշխատանքը դարձնելով առավելագույնս թափանցիկ ու օրինական, ծառայությունը մոտեցնելով ժողովրդին՝ մենք կունենանք նոր որակի կառույց:

-Հնարավո՞ր է վերացնել բոլոր կոռուպցիոն ռիսկերը, մարդկային գործոնը հասցնել նվազագույնի:

-Պետք է կառույցի օրինականությունը կախված լինի ոչ թե դրա ղեկավարի կամ աշխատակիցների բարոյականությունից, այլ օրենքների ու մեխանիզմների կատարելությունից: Տեսեք, կոռուպցիոն ռիսկերը հիմնականում վերաբերում են տարկետումներին: Այսօր ուսման հետ կապված տարկետումները ԿԳՄՍ, իսկ առողջության հետ կապված տարկետումները՝ առողջապահության նախարարության առաջարկությամբ տրամադրում է ՀՀ կառավարությունը… Մենք դուրս ենք եկել այդ սխեմայից:

-Իսկ հնարավո՞ր է, որ որեւէ մեկը չմասնակցի վիճակահանությանը եւ գնա ծառայելու իր ուզած զորամասում:

-Բացառվում է:

-Մարդիկ բողոքում են, որ իրենց զավակները հաղթահարել են ժամկետային զինծառայողների համար անցկացված հատուկ մասնագետների մրցույթը, բայց հետագայում գնացել են ընդհանուր հիմունքներով ծառայելու:

-Ինչ լավ է, որ խոսեցիք այդ մասին, որովհետեւ շահարկումների թեմա է: Տեսեք, մասնագիտական մրցույթը հաղթահարում են որոշակի թվով զինակոչիկներ, բայց բանակին այդքան մասնագետ պետք չէ: Ասենք՝ 30 երաժիշտ կամ տեղեկատվական տեխնոլոգիաների ոլորտի մասնագետ հաղթահարել են մրցույթը, բայց բանակին պետք է 5 երաժիշտ եւ 10 ՏՏ ոլորտի մասնագետ: Մենք կրկին վիճակահանություն ենք կատարում, որ անաչառորեն ընտրենք 10-ին: Այսինքն՝ մրցույթը հաղթահարելը դեռ չի նշանակում, որ զինակոչիկը ծառայելու է իր մասնագիտությամբ: Ծնողներին պետք է իրազեկել այս:

Հավելեմ, որ վիճակահանությանը կարող է չմասնակցել միայն այն զինակոչիկը, որը ժամկետային զինծառայող եղբայր ունի, որի ծառայության 17 ամիսը չի լրացել: Այս դեպքում զինակոչիկը իր ցանկությամբ կարող է ծառայել իր եղբոր զորամասում:

-Ի՞նչ ձեռքբերումներ ունենք չկցագրված ռեսուրսը հայտնաբերելու եւ զորակոչելու աշխատանքներում:

-Հանրապետությունում ապրող չկցագրված ռեսուրսը շատ փոքր թիվ է կազմում: Սրանք այն զինակոչիկներն են, որոնք մինչեւ 16 տարեկանը լքել են դպրոցը, հեռացել են իրենց բնակության վայրից եւ առանց հաշվառման ապրում են վարձով կամ որեւէ բարեկամի տանը: Մենք փորձում ենք ծանոթ-բարեկամների միջոցով գտնել նրանց եւ զորակոչել: Ինչ վերաբերում է արտերկիր հեռացած զինակոչիկներին, դրությունն ավելի բարդ է:

-Արտերկրում ապրող մեր հայրենակիցներն ինձ հաճախ հարցնում են, թե մանկահասակ տարիքում՝ մինչեւ 16 տարեկանը, առանց կցագրվելու հայրենիքից հեռացած եւ արտերկրում քաղաքացիություն ստացած մեր հայրենակիցները Հայաստանում զինվորական ծառայության անցնելու պարտավորություն ունե՞ն:

-Եթե նրանց ծնվելու պահին երկու ծնողներն էլ ունեցել են Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացիություն, ապա նրանք զինվորական ծառայության պարտք ունեն հայրենիքի հանդեպ, բացառությամբ այն դեպքերի, եթե ծնողներից որեւէ մեկը հետագայում օրինական կարգով մինչեւ զինակոչիկների կցագրումը հրաժարվել է Հայաստանի քաղաքացիությունից: Կրկնում եմ՝ օրինական կարգով, մնացած բոլոր դեպքերում Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացի ծնողների երեխան մեխանիկորեն համարվում է ՀՀ քաղաքացի՝ օրենքից բխող բոլոր իրավունքներով ու պարտականություններով:

-Անցած զորակոչին զորակոչվածներից վաղաժամկետ զորացրումներ եղե՞լ են առողջության պատճառով:

-Կենտրոնական բժշկական հանձնաժողովով անցած զինակոչիկների շրջանում վաղաժամ զորացրումներ չեն եղել:

-Ես վերջերս զրուցեցի ԶՈՒ ռազմաբժշկական վարչության պետ, գնդապետ Սահակ Օհանյանի հետ, ու վերջինս կրկին բարձրացրեց նախազորակոչային շրջանում զինակոչիկների դիսպանսեր հսկողության հարցը: Մենք այս մասին պարբերաբար բարձրաձայնում ենք առնվազն վերջին տասը տարվա ընթացքում, բայց սայլը տեղից չի շարժվում:

-Խնդիրը շատ հրատապ է, ես այն քննարկել եմ բոլոր հնարավոր ատյանների ու իրավասու պաշտոնյաների հետ: Զինակոչիկները պետք է հետազոտվեն 14-16 տարեկանից սկսած ու պարբերաբար, որպեսզի դեռեւս գաղտնի կամ մեղմ արտահայտված շրջանում հիվանդությունները բացահայտվեն ու բուժվեն, այլապես 18 տարեկանում հիվանդությունները խորանում են, մենք զորակոչային ռեսուրս ենք կորցնում կամ զորակոչում ենք բազմաթիվ սահմանափակումներով: Սա ազգային անվտանգության խնդիր է ու պիտի շուտափույթ լուծվի:

-Վերջին տասը տարում Ձեր խոսքերը կրկնել են գրեթե բոլոր շահագրգիռ կողմերը:

-Ես հետեւողականորեն անելու եմ ամեն ինչ, որ զինակոչիկները նախազորակոչային տարիքում վերցվեն դիսպանսեր հսկողության եւ բուժվեն: Վստահ եմ ու վստահեցնում եմ, որ խնդիրը լուծվելու է:

-Նույնը վերաբերում է դպրոցներում ֆիզկուլտուրա առարկայի դասավանդմանը: Համապատասխան մասնագետները քանիցս նշել են, որ ֆիզկուլտուրա առարկան պետք է տեղափոխել մարզաբժշկական ռելսերի վրա: Միայն բասկետբոլ եւ վոլեյբոլ խաղալով պատանիները չեն կարող մարզվել, կոփվել, դրա համար էլ զինծառայության ադապտացիոն շրջանը շատերի համար բավականին խնդրահարույց է լինում:

-Համաձայն եմ: Պետք է մշակվի ֆիզկուլտուրա առարկայի նոր ծրագիր, որը հնարավորություն կտա մարզել, կոփել ու առողջացնել դպրոցականներին՝ ապագա զինվորներին:

-Մի զրույցի ժամանակ ասացիք, որ սխալ էր ռազմագիտության ուսուցիչներին պաշտպանության նախարարության ենթակայությունից հանելն ու ԿԳՄՍ նախարարությանը հանձնելը:

-Հիմա էլ եմ նույն կարծիքին: Ռազմագիտության ուսուցիչը պիտի լինի պաշտպանության նախարարության ներկայացուցիչը բանակում, ինչը հնարավորություն կտա ավելի սերտ դարձնել բանակ-դպրոց կապը: Ուսուցիչը պիտի ավելի մոտ լինի բանակի պահանջներին ու այդ պահանջների ոգով դասավանդի աշակերտներին, ռազմագիտություն առարկան էլ տեղափոխվի զինվորական ռելսերի վրա: Պահանջատերը մենք ենք, բայց ուղղակիորեն պահանջելու իրավունքից զրկված ենք: Սա ճիշտ չէ, իմ կարծիքով:

-Պարոն գնդապետ, որո՞նք են զորակոչի կազմակերպման, բանակի հանդեպ ժողովրդի դրական վերաբերմունքը խթանող՝ բանակում առկա գործոնները, եւ որո՞նք են ձեւավորում բացասական միտումներ:

-Առաջին հերթին ուզում եմ խոսել առաջնագծի կահավորման ու զինվորի ծառայությունն առավել անվտանգ դարձնելու աշխատանքների մասին: Զինվորն առավել պաշտպանված է սահմանին, բանակի հանդեպ վերաբերմունքը առավել դրական է թիկունքում: Մենք առաջինն ենք զգում սա:

Երկրորդը սննդի եւ հագուստի բարելավումն է: Այսօր զինվորը ունի սնունդն ընտրելու հնարավորություն, եթե ոսպ չի ուտում, կարող է մեկ ուրիշ կերակուր ընտրել: Սննդի որակն ու տեսականին անհամեմատ բարելավվել է: Այժմ զինված ուժերում ներդրվում է քաղաքացիական կազմակերպության կողմից սննդի ապահովման համակարգը: Հագուստը հարմար է, կոշիկները կոպիտ չեն, ոտքերը չեն վնասում: Թվում է՝ մանրուք է, բայց սա կարող է էականորեն փոխել ծնողի տրամադրվածությունը բանակի հանդեպ:

Զինվորներն արդեն ունեն հեռախոսից օգտվելու իրավունք սկսած զորահավաքակայանից: Ամեն քայլափոխի կարող եք լսել, թե ինչպես է զինակոչիկը մորն ասում՝ մամ, արդեն բժշկական ստուգումն անցել եմ, հիմա հաց եմ ուտում եւ այլն: Սա էականորեն մեղմում է լարվածությունը: Զորահավաքակայանում ծնողները տեղավորվում են հարմարավետ տաղավարներում: Վիճակահանությանը հետեւելիս նրանց թեյ ու սուրճ է մատուցվում: Նա, ով ուշացել է վիճակահանությունից, կարող է դիտել տեսագրությունը: Հնարավոր ամեն ինչ արվում է, որ զինվորի ծնողը զգա բանակի սերը, պատասխանատվությունը զինվորի ու նրա ծնողի հանդեպ:

Ծնողի ամենամեծ մտահոգությունը միջանձնային հարաբերությունների անկատարությունն է բանակում: Սպանությունների ու ինքնասպանությունների մասին լուրերը: Միջանձնային հարաբերությունների մշակույթը փոխելու համար պիտի համագործակցված աշխատեն ընտանիքը, դպրոցը, բոլոր կրթօջախները, հասարակությունը: Բանակը միայնակ ոչինչ անել չի կարող: Բանակը հնձում է այն, ինչ ցանվել է 18-20 տարվա ընթացքում: Ընդ որում, հնձում է դրսի ցանածը, ոչ թե իր: Պիտի ինստիտուտներ աշխատեն այս խնդրի ուղղությամբ, հասկանան, թե ինչպես փոխեն հասարակությունից բանակ թափանցող անկատար բարքերը, որոնք բումերանգի պես հետո հասարակությանն են հարվածում:

-Վերջին ռազմավարական զորավարժության արդյունքները գոհացուցիչ էին, կարծես թե քաղաքացիական ազգաբնակչությունը պատրաստ է պատերազմի:

-Ինչու՝ «կարծես թե», երբ զորավարժության ժամանակ կանոնավոր բանակից ավելի մեծ «քաղաքացիական բանակ» ձեւավորվեց: Սա տարիների մեծ, հսկայական աշխատանքի արդյունք է՝ զորախաղեր, տարբեր ծավալի զորավարժություններ, նոր սպառազինության ու տեխնիկայի ձեռքբերման հետ կապված մասնագիտական վերապատրաստումներ…

-Ասում են՝ ռազմավարական զորավարժության նախօրեին սահմանափակվել է մարդկանց տեղաշարժը, արգելվել է լքել երկիրը: Ո՞ր օրենքով…

-Ռազմավարական զորավարժությունը համապետական միջոցառում է, որը ցույց է տալու, թե պատերազմի ժամանակ ինչպես ենք կազմակերպելու մոբիլիզացիան: Սա ինչ-որ խաղ չէ, եւ պետք է պատասխանատվությամբ վերաբերվել յուրաքանչյուրի մասնակցությանը: Այո՛, ծանուցումը ստանալու պահից քաղաքացին չի կարող լքել երկիրը առանց հատուկ թույլտվության:

-Ահա մեկ կոռուպցիոն ռիսկ:

-Այդպես չէ: Այս ամենը պիտի ամրագրվի փաստաթղթերով: Եթե մարդը գնում է վիրահատության, այո, նա կազատվի զորավարժությանը մասնակցելու պարտավորությունից, բայց համապատասխան փաստաթղթեր են պետք: Վերջերս տեղադրվել է «Սեկտ» համակարգը, որի միջոցով ես կարող եմ հետեւել յուրաքանչյուր քաղաքացու շարժին հանրապետությունում եւ հանրապետությունից դուրս: Սա մեծապես նվազեցնում է սողանցքներն ու կոռուպցիոն ռիսկերը:

-Ես գիտեմ, որ Դուք իջեւանցի եք:

-Այդ դեպքում պիտի իմանաք նաեւ, որ ես սպայական կոչումով զորակոչվել եմ ժամկետային զինծառայության ու մնացել եմ բանակում, անցել եմ հրամանատարական գրեթե բոլոր աստիճանները: Դասակի հրամանատար, վաշտի հրամանատար, գումարտակի շտաբի պետ: Զինկոմիսարիատում սկսել եմ ավագ սպայից, եղել եմ պահեստազորի սպաների բաժանմունքի պետ, Կրասնոսելսկի զինկոմ, Վարդենիսի զինկոմ, հանրապետական զինկոմիսարիատի զորակոչային բաժնի պետ, հանրապետության զինկոմի տեղակալ, այնուհետեւ վեց ամիս ՀՀ զինկոմի պաշտոնակատար… 2019-ի դեկտեմբերի 11-ին նշանակվել եմ ՊՆ զորակոչի եւ զորահավաքի համալրման ծառայության պետ:

 

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan