Այսօր՝ 03 ապրիլի 2020թ., 00:00
Փաշինյանի այցը Նիդերլանդներ հետաձգվել է Դանիան վարպետաց դաս տվեց. Արթուր Ղազինյան «Նորք» ինֆեկցիոնում կորոնավիրուսով վարակված եւս մեկ քաղաքացի է մահացել Եվրահանձնաժողովի նախագահը ներողություն է խնդրել Իտալիայից Պուտինը ՌԴ-ում ոչ աշխատանքային օրերը երկարաձգել է մինչև ապրիլի 30-ը` աշխատավարձերի պահպանմամբ Կառավարությունը պետք է վերանայի ներդրումային առաջարկներին արձագանքելու արագությունը. Վարչապետ Զարիֆը պատասխանել է Թրամփի սպառնալիքներին ՀՖՖ-ն քննարկել է մրցաշրջանի վերսկսման տարբերակներ, գումար հատկացրել ակումբներին Կոչ ենք անում կողմերին զսպվածություն դրսևորել և զերծ մնալ ուժի կիրառումից. ՌԴ ԱԳՆ-ն անդրադարձը հրադադարի խախտմանը Ադրբեջանի ապրիլյան ագրեսիան ամրապնդել է պետականությունը զարգացնելու Արցախի վճռականությունը. ԱՀ ԱԳՆ ԵՄ-ն 51 միլիոն եվրո աջակցություն կտրամադրի Հայաստանին՝ կորոնավիրուսի դեմ պայքարի նպատակով «Չէի մտածում, որ կխոցեի». 3 տանկ խոցած Ռաֆայելն իրեն հերոս չի համարում Նոր որոշում. Փաշինյանը 6 մլն դրամանոց նվերով պաշտոնական այց կկատարի Նիդեռլանդներ Օգանովսկու արձագանքը՝ իրեն ուղղված մեղադրանքներին Նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլին մենք չենք պաշտպանի թեկնածուներից որևէ մեկին. Վիտալի Բալասանյանի գրասենյակ Ռոբերտ Քոչարյանը շարունակում է ստացիոնար բուժումը բժշկական կենտրոնում Հայաստանում անազատության մեջ գտնվողները պաշտպանված չեն․ Հայկ Ալումյան Կորոնավիրուսի հետեւանքով մահացության մակարդակը կարող է ավելի ցածր լինել, քան համարվում է. The Lancet Infectious Diseases Վրաստանը 2 մլրդ լարիի աջակցություն է տրամադրում տնտեսությանն ու քաղաքացիներին, նվազեցնում պետական ծախսերը Բելառուսը հույս ունի ապրիլին Ռուսաստանից նավթ գնել 1 բարելի համար 4 դոլար գնով. Բելառուսի վարչապետ Օրվա խորհուրդ Կորոնավիրուսով պացիենտը վարակիչ է ախտանիշների առաջանալուց 1-3 օր առաջ. CDC Պրեմիերա․ Սեբու, Միշո, Սերժ Թանկյան՝ Introvert Mercedes-Benz-ը ներկայացրել է ժամանակավորապես փոփոխված պատկերանշանը Չինացիները կրկին վերադարձել են չղջիկներ ուտելուն և վերաբացել մսի շուկաները, որտեղից, հնարավոր է, տարածվել է կորոնավիրուսը. Daily Mail (լուսանկարներ) Իտալիայի սուպերմարկետներից մեկում երիտասարդները մեծ ծեծկռտուք են սկսել ․ Daily Mail (լուսանկարներ, տեսանյութ) 9 մլն դոլար. կարանտինում գտնվող Ռոնալդուն շքեղ Bugatti Centodieci է գնել Daily Mail. բրիտանացիները խանութներում հավկիթի պակասի պատճառով սկսել են հավ գողանալ Սա նախ և առաջ քաղաքապետարանի անգործության հետևանք է Ձեր օրինակով են մեծանալու մեր երեխաները Հարություն Հարությունյան. «Հաղթանակի ապրիլ» ֆիլմը կտա ապրիլյան պատերազմի հետ կապված բազմաթիվ հարցերի պատասխաններ The Guardian-ը պատմել է՝ ինչպես է Zoom-ն օգտագործում մարդկանց տվյալները Նեյմարի արձանը (ծաղրանկար) Ովքեր կստանան 26.500 դրամ մեկանգամյա աջակցություն (տեսանյութ) Դոլարի փոխարժեքը երկար վերելքից հետո այսօր նվազել է. եվրոն նույնպես էժանացել է Ադրբեջանում սկսել են խոսել արտակարգ դրություն հայտարարելու մասին Պատգամավորների մեքենաները չեն ստուգո՞ւմ (տեսանյութ) Ձեր կերտած հաղթանակը չի՛ վաճառվելու. Արթուր Վանեցյան Մոսկվայի օդանավակայանում առանց փող, սոված նստած ենք. ՀՀ քաղաքացին ահազանգում է Նավթի շուկայի կայունացման համար ՕՊԵԿ+-ի փոխարեն նոր գործարքի մասին խոսք չկա. Պեսկով Պարետին տեղեկացրեք՝ Էրեբունիում արտակարգ դրությունն ու ինքնամեկուսացումը ֆիկցիա է, փողոցում այնքան մարդ կա, ինչքան 1 ամիս առաջ. Միհրան Հակոբյան Պետք է ջանքեր գործադրվեն՝ կիրառելու ազատությունից զրկման այլընտրանքային միջոցներ Արսեն Թորոսյանը, արդարացնելով իր և իր թիմի ձախողված պայքարը վիրուսի դեմ, հայտարարում է՝ Վրաստանում վարակվածների փոքր թիվը երջանիկ պատահականության արդյունք է. Հրանտ Մելիք-Շահնազարյան Վրաստանում բնակիչների կոմունալ ծախսերի վճարման համար պետբյուջեից 150 միլիոն լարի կտրամադրվի Կարոտել եմ այն Հայաստանին որում ինձ պաշտպանված էի զգում. Արա Վարդանյան Լոռու մարզում ունենք կորոնավիրուսով վարակվածության եւս 2 դեպք. Վարակվածների թիվը հասավ 5-ի. մարզպետ ԵՄ երկրները փետրվարի սկզբին Եվրահանձնաժողովին հավաստիացրել էին, թե պատրաստ են կորոնավիրուսի համաճարակին. Reuters Գարեգին Բ Կաթողիկոսն այցելել է «Եռաբլուր» պանթեոն Ադրբեջանում կհետեւեն քաղաքացիների ցանկացած տեղաշարժին Հաճախ նմուշառում կատարում ենք հենց տներից. Արսեն Թորոսյան Ըստ ԿԲ կանխատեսումների՝ 2020թ. տնտեսական աճը կկազմի 0․7 տոկոս Վրաստանից գյուղմթերքի և սննդամթերքի ներմուծումը չի արգելվելու. Հայաստանում դեֆիցիտ չկա ու չի լինելու. Բաբկեն Թունյան Խաղաղություն հնարավոր է այնտեղ, որտեղ այն չեն մուրում. Արփինե Հովհաննիսյան Առաջին հերթին ինքներս պետք է ընդունենք Արցախում ժողովրդավարական ընտրությունների արդյունքները. ՍերԺ Սարգսյան «Նորք» ինֆեկցիոնում կորոնավիրուսով վարակված 68-ամյա քաղաքացի է մահացել Ծայրահեղ ծանր հիվանդներից մեկը երիտասարդ է, ատիպիկ թոքաբորբ է տանում. Արսեն Թորոսյան Ինչո՞ւ են Մարզահամերգային համալիրում նման մեծ թվով մահճակալներ տեղադրվել. Արսեն Թորոսյանի պարզաբանումը Առողջապահական համակարգի նման ծավալում եղել է միայն 90–ականների պատերազմի ժամանակ. Թորոսյան Ներքնակների արտադրությամբ զբաղվող ընկերությունը արտոնություն ստացավ. Կլինի 40 մլն դրամի ներդրում եւ 16 նոր աշխատատեղ Վարակված բուժաշխատողների թիվն ավելանում է. Արսեն Թորոսյան Brabus-ը ներկայացրել է Mercedes-Benz G63-ի զրահապատ տարբերակը (լուսանկարներ) Ինչո՞ւ են Վրաստանում վարակակիրներն ավելի քիչ, քան Հայաստանում. Թորոսյանի պարզաբանումը Վարակակիրներ են հայտնաբերվում բեռնատարների վարորդների թվում. Արսեն Թորոսյան COVID-19 պանդեմիա. աշխարհը սննդի դեֆիցիտի կբախվի. DW Հակաճգնաժամային 9-րդ միջոցառումը՝ օրավարձով աշխատողների համար. Փաշինյանի գրառումը «Լիդիան Արմենիայի» 100-ից ավելի աշխատակիցներ ընդդեմ ՀՀ կառավարության. դատարանը հայցն ընդունել է վարույթ Որոշ ժամանակ հետո կկարողանանք օրական մոտ 1500 թեստ անել. Արսեն Թորոսյան «Ճերմակ արջը» զուգարանի թղթով ֆուտբոլ է խաղում. զվարճալի տեսանյութ Պիկը կարող է լինել ցանկացած պահի. Արսեն Թորոսյան Աշոցքի և Ամասիայի ավտոճանապարհները դժվարանցանելի են. Դիլիջանի ոլորաններում ձյուն է տեղում Վրաստանում կորոնավիրուսով վարակման 13 նոր դեպք է գրանցվել. Newsgeorgia ՀՀ առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանի ասուլիսը (տեսանյութ) Ունենք կորոնավիրուսից առողջացած՝ 2 վարակակիր. ԱՆ խոսնակ Բոլորին անուն առ անուն հիշում ենք, խոնարհվում ենք կորուստ և վիրավոր ունեցած բոլորի առաջ․ Արայիկ Հարությունյան ԵԱՀԿ ԽՎ-ի ամենամյա նստաշրջանը Վանկուվերում չեղյալ է հայտարարվել կորոնավիրուսի պատճառով «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ն այսօր ամբողջությամբ կդատարկվի եւ կզբաղվի միայն կորոնավիրուսի պացիենտներով. նախարար Ճգնաժամի պայմաններում հարկային կարգապահությունը պետք է էլ ավելի խստանա. վարչապետ Խնդրում եմ, այդքան հանգիստ մի վերաբերվեք կորոնավիրուսի հետ կապված իրավիճակին. Փաշինյանը դիմեց քաղաքացիներին 3,6 միլիոն ֆրանսիացիներ կորոնավիրուսի պատճառով զրկվել են աշխատանքից․ RFI Խնդրում եմ, աղաչում եմ և պահանջում եմ ՄՆԱՑԵ'Ք ՏԱՆԸ․ Գեղարքունիքի մարզպետ
Հարցում

Միֆերի ապամոնտաժումը. Լեգենդ 4. Քոչարյանը ստեղծեց «շինարարական փուչիկը»

ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի շուրջ բազմաթիվ ստահոդ լեգենդներ են հորինվել, որոնցից մեկն էլ վերաբերում է «շինարարական փուչիկին»: Այլ կերպ ասած, այն շինարարական բումը, որ կար երկրում, որն ապահովում էր տնտեսական աշխուժություն, որն ապահավում էր տնտեսական աճ, ՀՀ նախկին վարչապետ Տիգրան Սարգսյանի, էկոնմիայի նախարար՝ Ն. Երիցյանի թեթեւ ձեռքով որակվեց որպես «շինարարական փուչիկ»: Ձևակերպումը շատ արագ հոգեհարազատ դարձավ մի շարք լրատվամիջոցների, Տեր-Պետրոսյանական իշխանության տնտեսագետների, որոնք այն այլևս բաց չթողեցին։

«Շինարարական փուչիկ» արտահայտությունը սկսվեց շրջանառվել 2009 թվականից համաշխարհային ճգնաժամի տարիներին։ «Շինարարական փուչիկ» հասկացությունը դարձավ հայկական տնտեսագիտական մտքի ամենաքննարկվող թեման: Եւ հիմա տեղին է մեկ անգամ եւս շեշտել, որ «շինարարական փուչիկը» տնտեսագիտական կատեգորիա չէ միայն այն պատճառով, որ փուչիկ չի կարող ձեւավորել այն գործունեությունը, որը հանգեցնում է իրական ակտիվների ստեղծմանը:

Աշխարհում չկա այնպիսի կառավարություն, որը շինարարության տեմպերը կասեցնելու ծրագրեր հղանա ու իրագործի: Ու չկա նաեւ այնպիսի տեսություն, որը վտանգավոր կհամարեր շինարարության արագ աճը: Չկար, բայց հայտնվեց Հայաստանում: Ավելին, դրա հետ մեկտեղ սկսեցին Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրել նրա համար, որ Հայաստանը տնտեսական վերելք էր ապրում:

Առհասարակ հեշտ է եւ սեփական տեսանկյունից առավել օբյեկտիվ է չկարողանալու պատճառով չստեղծած արդյունքը, դրա բացակայությունը վերագրել ուրիշին, գտնել այլ մեղավորի ու հերոսաբար հրեշտակային անմեղությամբ պայքարել նշանակված մեղավորի դեմ, մանավանդ, երբ «մեղավորը» քեզ հետ գլուխ դնելու ցանկություն կամ ժամանակ չունի։ Բայց այս դեպքում դժվար է Ռոբերտ Քոչարյանին մեղադրել իր նախագահության տարիներին երկրում համարժեքը չունեցող շինարարական աշխատանքների կատարման համար՝ դրանք որակելով որպես «շինարարական փուչիկ»։ Ընդհանրապես անհասկանալի եւ դատարկ են «շինարարական փուչիկ» հորինողների փաստարկները։

Ի՞նչ են ուզում ասել «շինարարական փուչիկի» սցենարիստները, ի՞նչ էր պետք անել այդ «չարիք» «շինարարական փուչիկը» վաղաժամ պայթեցնելու համար (եթե դա կար)։ Կանգնեցնե՞լ շինարարությունը երկրում, վիժեցնե՞լ ներդրումային նախագծերը։ Հետաքրքիր է, թե շինարարական փուչիկ արտասանողներից ո՞վ էր պայքարելու շինարարության դեմ, եթե պետության ղեկավար լիներ։ Անհասկանալի է, թե ինչպես կարելի է երկրում հսկայածավալ, լայնամասշտաբ ներդրումներ բերող գործընթացին՝ շինարարության ակիտվությանն, անվանել շինարարական փուչիկ եւ դրա վրա եզրակացություններ անել։

1997 թվականի կապիտալ շինարարության ծավալները, 57 մլրդ դրամից աճելով, հասել են 2007-ին 667,3 մլրդ դրամի (2004-ին՝ 276,4 մլրդ, 2005-ին՝ 435,1 մլրդ, 2006-ին՝ 643,8 մլրդ)։

Օտարերկրյա ներդրումների՝ 1991-1997թթ․ գումարային ծավալը 125.9 մլն դոլար, 1998-2007թթ․՝ 3,651 մլրդ դոլար։

1998-2006թթ․ ընթացքում աղետի գոտու վերականգնման ծրագրերի շրջանակներում իրականացված շինարարական աշխատանքների շնորհիվ ավելի քան 20.000 ընտանիք բարելավել է բնակարանային պայմանները։

Ընդամենը փոքրիկ հիշեցում նրանց համար, ովքեր մոռացել են եւ տեղեկանք նրանց համար, ովքեր չգիտեն. Ռոբերտ Քոչարյանի ջանքերի շնորհիվ ամբողջովին, հիմնովին նորոգվել են Առնո Բաբաջանյանի անվան համերգասրահը, Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնը, Արամ Խաչատրյանի անվան մեծ համերգասրահը, կառուցվել է Բարեկամության էստակադան (մի պահ պատկերացրեք, թե ինչ կլիներ երթեւեկության հետ այդ հատվածում հիմա, եթե այն ժամանակին կառուցված չլիներ), ամբողջությամբ թարմացվեց, նորոգվեց Հանրապետության հրապարակն ու Աբովյան փողոցը, Սախարովի հրապարակը, Իսակովի փողոցը, կառուցվեց Էրեբունին Արաբկիրին կապող ավտոճանապարհը, որով բեռնաթափվեց կենտրոնական հատվածի երթեւեկությունը:

Շատերն այսօր ձեւացնում են, թե չեն հիշում, որ Հյուսիսային պողոտայի կառուցման նախաձեռնությունը պատկանում է հենց Ռոբերտ Քոչարյանին: Երեւանի կենտրոնը խարխուլ, առնետներով լեցուն տնակների եւ կածան հիշեցնող փողոցների փոխարեն ստացավ մի կառույց, որով հիանում են մեր քաղաքի հյուրերը:

Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտոնավարման օրոք կառուցվեցին միջպետական նշանակության ունեցող ճանապարհներ, դրանք հիմնովին նորոգվեցին, կառուցվեց Դիլիջանի ոլորանների թունելը, որի կառուցումը խորհրդային տարիներին այդպես էլ չավարտվեց:

Այնքան շինարարություն, որքան եղել է Քոչարյանի ժամանակ Հայաստանում, աղետի գոտում, չի եղել ոչ մի ժամանակ։ Եվ դատելով զարգացումներից՝ այն երկար ժամանակ դեռ մնալու է չհաղթահարված ցուցանիշ։

Ցանկացած իշխանություն նախ պետք է կարողանա այսպիսի ցուցանիշներ ապահովել, հետո պնդել, որ տնտեսական հեղափոխություն է անում, կախարդական փայտիկ էլ ունի։ Ծրագրված 4,9 տոկոս տնտեսական աճով տնտեսական հեղափոխությո՞ւն, թե՞ խոստումներով լի կախարդական փուչիկ։

Ռոբերտ Քոչարյանի նախագահության տարիներին սկսվեց բնակելի շենքերի բուռն կառուցումը, որը թույլ տվեց շատ-շատերին լուծել բնակարանային խնդիրը, թույլ տվեց խուսափել սոցիալական խորը ճգնաժամից, քանի որ հետխորհրդային շրջանում չէր կառուցվել ոչ մի նոր շենք, իսկ տասնյակ հազարավոր երիտասարդ ընտանիքներ բնակարանի խնդիր ունեին:

Ի վերջո, շինարարաության վերելքը նպաստեց նաեւ իրական ներդրումների աճին: Ընդ որում, այնպիսի եւ հսկայածավալ, որի արդյունքներն իրենց վրա զգում էին երկրի բնակչության գրեթե բոլոր շերտերի ներկայացուցիչները:

Հատուկ պետք է ընդգծել, որ եթե չլիներ շինարարության ծավալների կտրուկ աճը, ապա երկրում չէին աշխուժանա այնպիսի ճյուղեր, ինչպիսիք են շինանյութերի արտադրությունը, կահույքագործությունը, կենցաղային տեխնիկայի շուկան, շինգործիքների արտադրությունը, բացի այդ չէին աշխուժանա կերամիկական առարկաների, սանտեխնիկայի, շատ ու շատ այլ բիզնեսներ:

Միաժամանակ այս ամենը հանգեցրեց նրան, որ կտրուկ նվազեց գործազրկությունը, կարելի է ասել վերացավ գործազրկությունը բարձրորակ եւ միջին շինարարների, էլեկտրիկների, սանտեխնիկների շրջանում: Այդ տարիներին իր գործի լավ մասնագետ գտնելը լուրջ խնդիր էր եւ սա էլ հանգեցրեց նրան, որ բազմաթիվ երիտասարդներ, որոնք այս կամ այն պատճառով մասնագիտություն չունեին, արհեստի չէին տիրապետում, սովորեցին այս կամ այն գործը:

Տնտեսագիտության մեջ գոյություն չունի «շինարարական փուչիկ», բայց գոյություն ունի «հիփոթեքային փուչիկ» հասկացությունը, որին մենք արդեն իսկ բախվում ենք:

Հիփոթեքային վարկերի տոկոսադրույքներն իջնում են, իսկ բնակարանների, տների գներն աճ են արձանագրում, քանի որ շինարարություն գոյություն չունի: Հիփոթեքային վարկով տուն գնողների թիվն այս կամ այն պատճառով աճում է, իսկ նոր բնակարաններ, նոր տներ անհրաժեշտ կամ բավարար քանակով չեն կառուցվում:

Եւ հիմա Հայաստանը բախվում է «հիփոթեքային փուչիկի» հետ: Բացի այդ, շուկան ծանր հարված է ստանալու նաեւ կառավարության կողմից իրականացվող անհասկանալի գործողությունների արդյունքում: Երբ որոշում ես գնալ գույքահարկի բարձրացման ճանապարհով, երբ ամեն ինչ անում ես, որ տուն, բնակարան պահելու ծախսերը կտրուկ աճեն, ապա բնակարան գնելու ցանկություն քչերը կունենան, բացի այդ, նրանք, ովքեր բնակարաններ ունեն, բայց ապրում եւ աշխատում են Ռուսաստանում, ԱՄՆ-ում, Ղազախստանում, Ֆրանսիայում, ԱՄԷ-ում, հաստատ ամեն ինչ անելու են այդ բեռից ազատվելու համար: Շուկան քանդվելու է, փլվելու է, որի մասին պոպուլիստ իշխանությունները, կարծես թե, չեն էլ մտածում:

Եւ վերջում ամենակարեւորի մասին՝ բուռն շինարարությունը, ոմանց կողմից հեգնանքով շեշտվող «շինարարական փուչիկը» հանգեցրեց նրան, որ արտագաղթը, բառիս բուն իմաստով կանխվեց, սկսվեց ներգաղթ: Ավելին, նույնիսկ այլեւս Ռուսաստան արտագնա աշխատանքի մեկնողների թիվը կտրուկ նվազեց: Հաճելի եւ օգուտով էր Հայաստանում մնալը եւ խոսելը: Սրանում համոզվելու համար, ուղղակի նայեք վիճակագրական չոր թվերը. Միայն և միայն 2005-2007 թվականներին է Հայասանում եղել ներգաղթ։ Ինչու՞. Որովհետեւ եղել է աշխատանք, այդ թվում բուռն զարգացող շինարարական ոլորտում։

Սա է իրականությունը, իսկ մնացածը սեփական տապալումները ուրիշի վրա բարդելու պարզ ցանկություն։ ՉԻ ստացվելու։

Վիգեն Երեմյան

«Իմ ձայնը» նախագիծ

myvoice.am

website by Sargssyan