1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 05 դեկտեմբերի 2019թ., 00:00
Ճապոնիայում բացվել է աշխարհում առաջին խանութը, որտեղ գնումներն իրականացվում են կառավարվող ռոբոտի օգնությամբ (լուսանկար) Նեթանյահուն շնորհակալություն է հայտնել Թրամփին Իրանին ճնշելու համար Կասեցվել է Արամի 23 հասցեին կից շինության ապօրինի քանդման աշխատանքները Պենտագոնից հայտնել են, որ կշարունակեն Թուրքիային համոզել Ս-400-ից հրաժարվել ՀՀ-ում հետբուհական եւ մասնագիտական կրթության ծախսերը 2020 թվականին էապես կավելանան «Բելառուսը երբեք չի մտնի մեկ այլ պետության կազմի մեջ, իմ օրոք դա երբեք չի լինի». Լուկաշենկո Կիևը կարող է պաշտպանական պատ կառուցել Դոնբասում ՄԻԵԴ-ը մերժել է 2008 թվականին Գյումրիի ընտրատեղամասում ծեծկտուք կազմակերպածների հայցը 10–ամյա տղայի երկու մատներն անդամահատել են պայթուցիկ սարքի օգտագործման հետևանքով Դեկտեմբերի 6, 7 եւ 8-ին կաշխատեն Երեւան-Գյումրի-Երեւան լրացուցիչ արագընթաց էլեկտրագնացքներ Իշխանության դիրքորոշումը շատ հստակ է՝ որևէ ապօրինություն անպատիժ չի մնալու. Էդուարդ Աղաջանյանը՝ Գևորգ Լոռեցյանի ձերբակալության մասին Էյֆելյան աշտարակը փակվել է Ֆրանսիայում համընդհանուր գործադուլի պատճառով Մերկելի խոսքով՝ ՌԴ-ն չի ցանկանում աջակցել Խանգոշվիլիի սպանության հետաքննության հարցում 2020 թվականի վերջին ՀՀ պետպարտքը կկազմի 7,3 մլրդ դոլար. ֆիննախ Մեր քաղաքական թիմը պատրաստվում է ստուգումներ իրականացնել ընդհուպ մինչև 1991 թվական. Էդուարդ Աղաջանյան Սեդրակ Քոչարյանն ընդդեմ Արա Պապյանի դատական նիստը․ ՈւՂԻՂ Ի՞նչ դեպքերում թույլ կտան ջրառը Սեւանա լճից. քննարկում ՀՀ խորհրդարանում Ադրբեջանցիների հրապարակային վերջնագրից հետո երեք ժամ բանակցելու միակ խելամիտ բացատրությունը Ջասթին Թիմբերլեյքը ներողություն է խնդրել կնոջից՝ սկանդալային պահվածքի համար (տեսանյութ, լուսանկարներ) «Էդքան քծնելուց իրենց վրայից կարող է հոտ գա». Մարուքյանը՝ իշխանության «ֆեյքերի կարմիր բանակի» մասին Սոցիալական արդարությունը վերականգնելու համար պետք է 13-րդ թոշակ ստանան թոշակառուները Ասում ենք ՝ բա 5 տարի Ամուլսարի մասին ինչու չէիք բարձրաձայնում, ասում են՝ նախկինները մեզ կբռնեին. Փաշինյան Գործադիրը հաստատեց «Աշխատիր, Հայաստան» ռազմավարությունը. Այսօր գործազուրկ է բնակչության մոտ 20 տոկոսը Պետբյուջեի հարկային մուտքերը կանխատեսվում են 1 տրլն 602 մլրդ դրամի չափով. ՀՀ ֆիննախ Հանրապետությունում ջերմաստիճանը կնվազի. շրջանների մեծ մասում սպասվում են տեղումներ, լեռնային և նախալեռնային շրջաններում` ձյան տեսքով Դիմակով, զենքով, էլեկտրաշոկով, ավազակային հարձակում՝ «Ֆլեշ» բենզալցակայանում Փոքրիկ միջադեպ՝ Պուտինի միկրոֆոնի հետ կապված Ավանդաբար «փակ» շուկաներում հայտնվում են նոր մասնակիցներ, փոքրացել է գերիշխող դիրք ունեցողների մասնաբաժինը. ՏՄՊՊՀ Համացանցում վիրավորում ու քննադատում են Սերգո Կարապետյանին Կառավարությունը թույլ տվեց, որ աջ ղեկով մեքենաները ներմուծվեն եւ ՀՀ տարածքում ղեկը փոխվի Քաղաքապետին մեղադրանք է առաջադրվել 70-ականներին կառուցված շենքի պատճառով Դիլիջանի քաղաքապետին մեղադրանք է առաջադրվել՝ պաշտոնեական լիազորությունները չարաշահելու համար Կառավարությունը 30 հատ աղբաման նվիրեց Գյումրիին ՀՔԾ-ն պարզաբանում է՝ Կոստանյանը Մարտի 1-ի գործով մեղադրյալ է ներգրավվել 5 հոդվածներով Քաղաքապետարանին «ԿամԱԶ»-ներ նվիրելու փաստով ԱԺ քննիչ հանձնաժողով է ստեղծվել Փոխնախարար Գևորգ Լոռեցյանը ձերբակալվել է ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը մասնակցեց Արևելյան գործընկերության ԱԳ նախարարների հանդիպմանը Սպորտն ինձ համար կենսակերպ է, դրա մեջ մեծ դեր ունի հայրս․ Լևոն Քոչարյան Կադաստրի կոմիտեն նոր ղեկավար ունի Մելանյա Թրամփը դպրոցականներին օգնել է փաթեթավորել ամանորյա նվերները (լուսանկարներ, տեսանյութ) Ֆրանսիայում անժամկետ գործադուլ է սկսվում ընդդեմ կենսաթոշակային բարեփոխման Ի՞նչ կապ ունի թագաժառանգ ա եղել, հորեղբոր տղա ա եղել, թե մորքուրի մարդ․ Գեւորգ Պետրոսյան Արմեն Գևորգյան. Հին ռիսկերը օրակարգում են Սիրիայի հյուսիսում գործողությունները կշարունակվեն այնքան ժամանակ, մինչև այդ տարածքը մաքրվի «ահաբեկիչներից» Ադրբեջանի նախկին արտգործնախարարը բացասական է գնահատել Լավրովի այցը Բաքու Մեզ համար ի՞նչ տարբերություն՝ գոմը խելացի է, թե ոչ, եթե կովը թրիքի մեջ է. Փաշինյան Հայկ Մարությանը շուրջ 1 տարի օրենք է խախտել «Էս ի՞նչ չուզող հարեւանի տրամաբանություն է. մեկի հարցը լուծում ես՝ մյուսը գալիս կառավարության դեմն է պառկում». Փաշինյան ԱԺ-ն այսօր քննարկելու է 2020 թվականի պետական բյուջեի նախագիծը Հայաստանի եւ Ադրբեջանի ԱԳ նախարարները համատեղ աշխատանքը կշարունակեն հաջորդ տարվա սկզբին Բողոքի ակցիաներ կառավարության դիմաց (տեսանյութ) ԱԺ նախկին պատգամավորին պատկանող ընկերությանը դատի են տվել Կենսաթոշակը կվճարվի միայն անկանխիկ եղանակով ՀՅԴ ԳՄ անդամներից որեւէ մեկը չէր լսել «չուկ-չակ-չարակ-չակ» երգը «Երբեմն մեր կուսակցության անդամներն են այնպիսի բաներ գրում, որ ուզում ես պատուհանը բացես ու....». Փաշինյան (տեսանյութ) Ի՞նչ է քննարկվել Զոհրաբ Մնացականյանի եւ համանախագահների հանդիպման ժամանակ ԵՄ-ն խոստացել է ԱՄՆ-ի հետ առեւտրային վեճում սատարել Ֆրանսիային Դեկտեմբեր 18. Գոյություն ունի նաեւ երրորդ տարբերակ «Իր գործողությունների հետ ես կապ չունեմ». Բարսեղ Բեգլարյանը՝ Սերժ Սարգսյանին առաջադրված մեղադրանքի մասին Երեխաներից մեկին որդեգրել է աշխարհահռչակ իտալացի մրցավար. ԱԱԾ բացահայտման հետքերով Աուդիտը ԱԺ «Իմ քայլը» խմբակցության պատգամավորի պաշտոնավարման շրջանում լուրջ չարաշահումներ է բացահայտել «Պլան գ»-ն, հնարավոր է, ձախողվի․ իշխող թիմում տագնապահար ու անորոշ իրավիճակ է Փաշինյանը հիմա էլ «թալանչի» անվանեց Տեր-Պետրոսյանի իշխանությանը Նախարարը՝ Քոչարյանի նկատմամբ գրավի ինստիտուտը չկիրառելու մասին Վարդենիսում, Սոթք-Քարվաճառ ճանապարհին բուք է Ի՞նչ է կատարվում ԼՂ հարցով բանակցային գործընթացում Արա Բաբլոյանին և Արսեն Բաբայանին առաջադրված մեղադրանքի մի մասը կկարճվի Հեռուստամարաթոնի դասերը. իշխանությունները զբաղված են պաթետիկ ճառերով և հակառակ գործողություններով «Թավշյա» պաշտոնյաների ձեռքբերումները՝ կանանց և ծնողների միջոցներո՞վ Բանակցությունները շտապ պետք է դադարեցնել. Սուրեն Սարգսյան Բրատիսլավայում կայացել է Զոհրաբ Մնացականյանի և Էլմար Մամեդյարովի հանդիպումը Եթե մեր ամենահարազատ մարդն էլ փորձի գնալ թայֆայականության ճանապարհով՝ արմատախիլ ենք անելու. Արայիկ Հարությունյան Ինչու՞ պետք է հայատյաց Մեհրիբանը մուղամ լսի Արցախում. Գագիկ Համբարյան Ադրբեջանի դիրքորոշումը 1988 թվականից փոփոխություններ չի կրել․ Ստեփանակերտ Ինչո՞ւ են «ափերից» դուրս եկել իշխանությունները Որքան էր ԿԳՄՍ փոխնախարարի բաժինը. մանրամասներ՝ կոռուպցիոն գործարքից Իշխանությունը պատրաստ է ժողովրդի նկատմամբ ուժ կիրառելու հրաման տալ Գոգենի կտավն աճուրդում վաճառվել է 9,5 մլն եվրոյով Ինչո՞ւ գիտնականները խորհուրդ չեն տալիս օգտագործել ախտահանող միջոցներ տունը մաքրելիս «Սերեբրոյի» նախկին մենակատարը սիրեցյալի մասնակցությամբ էրոտիկ տեսանյութ է հրապարակել
Հարցում

Արմեն Գևորգյան. Արդիականացում, կամ ինչպե՞ս սկսել փոխվել

Անկախ Հայաստանի 28 տարվա գոյությունից հետո մենք նորից կանգնած ենք խնդրի առաջ. ինչպիսի՞ պետություն մենք պետք է ունենանք, և ինչպե՞ս։ Արդյոք մեր ժողովուրդն արժանի է այսպիսի՞ պետության, որն այսօր գոյություն ունի մեր ընդհանուր ջանքերի շնորհիվ։ Արդյոք սա՞ է այն պետությունը, որտեղ մենք կցանկանանք անցկացնել մեր ծերությունը, և որտեղ մեր երեխաները կարող են ունենալ լավ ապագա։ Կարո՞ղ ենք մենք հպարտանալ մեր պետությամբ։ Մեր կյանքում առհասարակ առկա՞ է պետության դրական գոյության զգացողությունը։ Ինչպե՞ս է մեզնից յուրաքանչյուրն ընկալում պետությունը, և իր համար դրա նկատմամբ ի՞նչ ակնկալիքներ է ձևավորում իր անձնական, շատ սուբյեկտիվ միջավայրում։


Հասարակության համար ամենաօպտիմալ պետությունն այն է, որը ներկա չէ քո ամենօրյա կյանքում։ Ավելի ճիշտ՝ այն առկա է, բայց դու դա չես զգում։ Սա արդյունքն է քաղաքացի-պետություն հարթության վրա տարիներով, եթե ոչ՝ տասնամյակներով ձևավորված օպտիմալ հարաբերությունների, որոնք հենված են ամուր տնտեսական հիմքերի վրա։ Պատահական չէ, որ պետության առկայությունը որպես կանոն չեն նկատում տնտեսապես զարգացած ու բնակչության բարձր կենսամակարդակ ունեցող երկրներում։ Միաժամանակ գոյություն ունի մի շատ հետաքրքիր փոխկապակցվածություն. բազմաթիվ երկրներ բարեկեցության են հասել ազնիվ, հստակ և թափանցիկ հասարակական փոխհարաբերությունների, բնակչության քաղաքացիական հասունության ընդհանուր մակարդակի բարձրացման շնորհիվ, ինչն իր հերթին այդ երկրների ժողովրդավարական զարգացման գործընթացները դարձրել է անշրջելի։ Այս փոխկապակցված գործընթացները՝ տնտեսական աճ և քաղաքացիական հասարակության զարգացում, ըստ էության ձևավորել են ժամանակակից զարգացած հասարակություններն ու պետությունները։

Զարգացած քաղաքացիական հասարակությունը ենթադրում է կրթության և գիտության զարգացում, ստեղծագործական ազատություն և հավասար հնարավորություններ, ինչը խթանում է ստեղծագործ միտքը, խրախուսում նորարարությունը, բացահայտում տաղանդը՝ այդպիսով ապահովելով նոր բարիքների ստեղծում։ Ստացվում է՝ զարգացած քաղհասարակությունը նշանակում է նաև տնտեսության զարգացում։ Միևնույն ժամանակ՝ դժվար է աղքատ, տնտեսապես թույլ երկրում առաջ տանել ժողովրդավարական հասարակության արժեքները, երբ բնակչության մեծամասնության շահերն ու առաջնահերթությունները գտնվում են ամենօրյա հոգսերի և կյանքի տարրական պայմանների ապահովման հարթության վրա, երբ շատ դժվար է առաջնորդվել բարձր իդեալներով։


Ի՞նչ է պետք՝ այս երկակի իրավիճակը հաղթահարելու և տնտեսական զարգացման ու իրական քաղաքացիական հասարակություն ունենալու համար։

Պետք է պետության ու քաղաքացու միջև ձևավորել և արմատավորել փոխադարձ հարգանքի վրա հիմնված հարաբերությունների մշակույթ։ Հենց հարաբերությունների այս մշակույթի հիմնական էլեմենտներն են բացակայում մեր պետականության ավանդույթներում, ինչը կանխորոշվել է նաև պատմական հանգամանքներով։

Մեր ժողովուրդը վերջին մի քանի հարյուրամյակի ընթացքում փորձել է ադապտացվել առկա իրողություններին՝ տարբեր կայսրությունների դարաշրջաններում իրեն պարտադրված պետական հարաբերությունների օտար պայմանների դեմ պայքարելով։ Խորհրդային Հայաստանի ժամանակաշրջանում շատերի գիտակցության մեջ ամրապնդվել է տեսակետը, որ կարելի է պետության հաշվին ապահովել սեփական բարեկեցությունը, որ ծանոթության ու փողի միջոցով հնարավոր է լուծել բոլոր խնդիրները, հասնել մասնագիտական բարձունքների, ստանալ բարձրագույն կրթության դիպլոմներ և այլն։ Արդեն անկախ Հայաստանի ժամանակաշրջանում սկսեցին ի հայտ գալ պետական մեքենայի աշխատանքի բացահայտ թերություններ՝ ինչպես սուբյեկտիվ, այնպես էլ՝ օբյեկտիվ պատճառներով։ Որպեսզի լրիվ պարզ լինի, թե ինչ եմ ուզում ասել, պարզապես մի պահ հիշեք մեր վարքագծային մշակույթի մի առանձնահատկության մասին. ի տարբերություն շատ այլ երկրների քաղաքացիների, մենք մեր խնդիրների լուծման համար, հատկապես՝ պետության հետ կապված հարցերում, առաջին հերթին փնտրում ենք ոչ ֆորմալ ուղիներ՝ ազգականների, ծանոթների, սանիկների և այլոց միջոցով, և հետո միայն դիմում ուղիղ պետությանը, որի հետ հարաբերություններում նույնպես հաճախ փնտրում ենք այլ ճանապարհներ՝ ցանկալի արդյունքին հասնելու համար։

2018թ. մայիսյան իրադարձություններից հետո էլ տպավորություն է ստեղծվում, որ այդ նույն պետությունն ամեն օր ապրում է քո տանը, քո հետ քնում ու արթնանում է, միշտ քո շուրջն է, սակայն դու այդպես էլ չես կարողանում նրա հետ գտնել քեզ համար օպտիմալ հարաբերություններ։ Արդյունքում քաղաքացի-պետություն հարաբերությունների հարթության վրա ունենում ենք տասնամյակների ընթացքում ձևավորված հակադրություն։ Հենց այդ հակադրության հաղթահարումը կարող է երաշխավորել նոր Հայաստանի ձևավորումն ու զարգացումը, օգնել՝ սկսել փոխել կարծրատիպերն ու ձևավորել դրական սպասումներ։ Այդ հակադրության հաղթահարումը կդառնա մեր պետության արդիականացման գործընթացի մեկնարկը։

Այս համատեքստում պետության արդիականացումը ենթադրում է.

- հասարակական-քաղաքական և իշխանական հարաբերությունների՝ չափից դուրս անձնավորվածության չեզոքացում

- պետական համակեցության կանոնների՝ հանրության ակտիվ մասի կողմից ընդունում

- հանրային տրամադրությունների ու պահանջների օբյեկտիվ արձանագրում

Սա իշխանություններին հնարավորություն կտա՝ հաշվի նստել երկրում առկա իրական տրամադրությունների հետ, և իրենց գործողություններում, այդ թվում՝ արտաքին աշխարհի հետ հարաբերություններում, հաշվի առնել դրանք՝ որպես օբյեկտիվ իրողություն։ Հակառակ պարագայում մենք միշտ գերի կմնանք հանրության ա՛յն մասի ցանկություններին և պատկերացումներին, որն առավել ակտիվ է և իրեն լավ է դրսևորում փողոցում, թեպետ ամենևին պարտադիր չէ, որ այդ հատվածն արտահայտի երկրի բնակչության (հիմնականում՝ պասիվ) մեծամասնության կարծիքը։

Պետք է գտնել հասարակական զարգացման այն օպտիմալ մոդելները, որոնց պարագայում քաղաքացիների մեծամասնությունը կհասկանա և կգիտակցի, որ պետական կյանքում իր մասնակցությունն իրական է, և իր հետ հաշվի են նստում։ Արդյունքում բնակչության մոտ կձևավորվի քաղաքացիական գիտակցության ավելի բարձր մակարդակ, ինչն ավելի բաց և ժողովրդավարական զարգացման գործընթացները երկրի ներսում կդարձնի անշրջելի։ Իհարկե, կարող է լինել մտավախություն, որ նման ակտիվ հանրային կարծիքի ներկայությունը, հնարավոր է, որևէ կառավարության համար բարեփոխումների իրականացման խոչընդոտ հանդիսանա։ Այս ռիսկը կարելի է չեզոքացնել՝ հենց կառավարության որակի և հեղինակության շնորհիվ, ինչպես նաև այն ներհասարակական առողջ բանավեճի, որը կառավարությունը կարող է և պետք է նախաձեռնի։

Ինչպես հասնել դրան.

1. Ընտրական օրենսդրության և ընտրական համակարգի բարեփոխումներ: Քաղաքացիների համար ընտրություններին և հանրաքվեներին պարտադիր մասնակցության պայմանի ներդրում։

2. Մասնակցային ժողովրդավարության հիմնական բաղադրիչների և դրսևորումների ակտիվ առաջմղում, տեղական նշանակության հանրաքվեների և հանրային կարծիքի հարցումների հաճախակի անցկացում:

3. Մասշտաբի և որակի առումով արմատական բարեփոխումներ կրթական համակարգում։

4. Նյութական և իրավական տեսանկյունից նոր տիպի պրոֆեսիոնալ կազմակերպությունների և արհմիությունների ստեղծում և ամրապնդում։

5. Քաղաքական կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների հզորացում:

6. Դատաիրավական համակարգի խորքային փոփոխություններ։

7. Սահմանադրական բարեփոխումներ։

Հ. Գ. Այս ուղղությունները կդառնան մեր հետագա ուսումնասիրության առանձին թեմաներ։ Առաջիկայում անհրաժեշտ է համախմբել փորձագետների և ոլորտային մասնագետների ջանքերը և աշխատանքներ իրականացնել՝ Հայաստանի հեռանկարային զարգացման ծրագրերի մշակման ուղղությամբ։ Վստահ եմ՝ դրանք պետք կգան թե՛ գործող, թե՛ հաջորդ և թե՛ մյուս բոլոր կառավարություններին։ Իսկ առաջին հերթին՝ հասարակությանը։ Մենք պետք է կանխորոշենք այն քայլերը, որոնք թույլ կտան՝ փոխել հասարակական հարաբերությունների որակն ու ստեղծել քաղաքացի-պետություն հարաբերությունների դրական զարգացման նոր նախապայմաններ։

Արմեն Գևորգյան
ՀՀ նախկին փոխվարչապետ

website by Sargssyan