Այսօր՝ 30 սեպտեմբերի 2020թ., 00:00
ԱՀ նախագահ Արայիկ Հարությունյանն ընդունել է ՀՀ ազգային անվտանգության ծառայության տնօրեն Արգիշտի Քյարամյանին Ասադի խորհրդականը Թուրքիային մեղադրել է ԼՂ-ում հակամարտության հրահրման մեջ Ռուսաստանը կոչ է արել ահաբեկիչներին դուրս բերել Ադրբեջանից Մխիթար Հայրապետյանը հեռախոսազանգ է ունեցել Իրան-Հայաստան բարեկամական խմբի ղեկավարի հետ Հայաստանի ՊՆ-ն ներկայացրել է Ադրբեջանի կորուստները՝ տասնյակ տանկեր, 3 «ՏՕՍ», 1 «Սմերչ» Ինչպե՞ս պայքարել ադրբեջանական ապատեղեկատվության դեմ. հայ փորձագետը նշել է սոցցանցերում սպառնալիքի հիմնական աղբյուրները Երեք նախագահներն Արցախում (լուսանկար) Իրաքը կպաշտպանի օտարերկրյա առաքելությունների շենքերը, հավաստիացրել է երկրի վարչապետը ՀՀ ՊՆ. Արցախի ուղղությամբ օդային հարվածների հրամանատարությունն Ադրբեջանը հանձնարարել է Թուրքիային «Մենք ապացուցել ենք դա նախկինում և կապացուցենք կրկին». Արմեն Սարգսյանը նամակ է հղել Աբու Դաբիի թագաժառանգին Արմեն Գրիգորյանը հեռախոսազրույցներ է ունեցել Ղրղզստանի եւ Ղազախստանի անվտանգության խորհրդի քարտուղարների հետ Ներքին թշնամին ակտիվ է անգամ հիմա «Թուրքիայի ղեկավարությունը հայերի սպանությունը քողարկում է «պատերազմ մինչեւ հաղթական ավարտ» բառերով». Թինա Կանդելակի Մակրոն. ես ասում եմ Հայաստանին եւ հայերին՝ Ֆրանսիան կխաղա իր դերը Կրեմլը հավանություն չի տալիս ղարաբաղյան սրացման հարցում Ադրբեջանին Թուրքիայի կողմից ցուցաբերված քաղաքական աջակցությանը․ Պեսկով Սա հիշեցո՞ւմ է Կոչ Արցախի ներկա և նախկին բոլոր ղեկավարներին Թուրքիան առաջարկել է Ղարաբաղի հարցի «սիրիական մոդելը» Ալեքսիս Օհանյանը ևս կոչով դիմել է միջազգային հանրությանը Փաշինյանը Հասան Ռոհանիին մանրամասներ է ներկայացրել ռազմական գործողություններում Թուրքիայի ներգրավվածության մասին New York Times -ն անդրադարձել է Ղարաբաղյան հակամարտության ներկայիս սրացմանը Դրսի ու ներսի թուրքերը Human Rights Watch-ը Ղարաբաղյան սրացման կողմերին կոչ է արել պահպանել միջազգային մարդասիրական իրավունքի նորմերը Եթե կարելի է խաղաղություն հաստատել, ապա պետք է դա անել․ Յուրի Սապրիկին Լեւոն Քոչարյանը սահմանին է Երեկվա Վարդենիսի դեպքերից հետո ՀՀ սահմանների ուղղությամբ ակտիվ մարտական գործողություններ չեն եղել. Արծրուն Հովհաննիսյան Էնթոնի Սկարամուչի. Թրամփի եւ Բայդենի միջեւ առաջին դեբատները «կոնֆուզ» են դարձել «Ադրբեջանը երկար ժամանակ է պլանավորել ագրեսիան». Հռոմում Հայաստանի դեսպան Մխիթար Հայրապետյանը հանդիպել է Իրանի դեսպանի հետ. քննարկվել է Ադրբեջանի կողմից վարձկան ահաբեկիչների հարցը Վարդենիսի շրջանում Թուրքիային պատկանող F-16 կործանիչից խոցված ՍՈւ-25 գրոհիչի օդաչուն մայոր Վալերի Դանիելինն է․ ՀՀ ԱԳՆ Մակրոնը մտադիր է Լեռնային Ղարաբաղում էսկալացիան քննարկել Պուտինի եւ Թրամփի հետ Հյուսիսային ուղղությամբ ընթանում են ծանր մարտեր. կան զոհեր Բանակցությունները հնարավոր են մարտական գործողությունների դադարի դեպքում. Փաշինյան Թրամփի և Բայդենի առաջին հեռուստաբանավեճի ավարտին դահլիճից բացականչել են, որ Թրամփը բոլոր ժամանակների ամենահզոր նախագահն է (տեսանյութ) Չափազանց կարեւոր է Իրանի՝ Արցախի խնդրի խաղաղ ճանապարհով կարգավորելու անփոփոխ դիրքորոշումը Չենք բացառում, որ ՊԲ-ն միայն իր նախկին բնագծերը վերականգնելով չի բավարարվի. Արցախի նախագահի խոսնակ Արցախի հյուսիսում հակառակորդը ակտիվ է. Արծրուն Հովհաննիսյան Հակառակորդի բոլոր փորձերը ձախողվել են Հուսանք՝ հայկական պաշտպանության ուժերը կկարողանան դիմակայել ադրբեջանական հարձակմանը. Ջոն Էվանս Մոնթե Մելքոնյանի կիբեր բանակն Ադբրեջանի կառավարական էլ. փոստերից կարևոր տվյալներ է արտահանել Հայ հրետանավորների պատասխան պատժիչ գործողությունները հյուսիսարևելյան ուղղությամբ Գիշերը Ստեփանակերտի օդային տարածքում խոցվել են հակառակորդի Harop տեսակի ԱԹՍ-ներ (լուսանկարներ) Արցախյան ռազմաճակատի ամբողջ երկարությամբ այս պահի դրությամբ հրետանային փոխհրաձգություն է Ախալքալաքցիները փակել են վրաց-թուրքական սահմանը (լուսանկարներ) ՊԲ հրետանավորները. կադրեր առաջնագծից ԵՄ-ն կքննարկի ղարաբաղյան հակամարտության հարցը ՄԻԵԴ-ը Հայաստանին ու Ադրբեջանին կոչ արել կատարել իրենց կոնվենցիոն պարտավորությունները ԵԱՀԿ Մշտական խորհուրդը քննարկել է ԼՂ հակամարտության շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները Մարիա Զախարովան, Կոնստանտին Զատուլինը Սոլովյովի հեղինակային հաղորդման ժամանակ խոսել են Արցախի մասին (Տեսանյութ) Արցախի ՊԲ, արևելյան ուղղություն․ հակառակորդի զինամթերքով բեռնված մեքենաների շարասյան խոցումը (տեսանյութ) Արայիկ Հարությունյանը խորհրդակցություն է անցկացրել նախկին բարձրաստիճան հրամանատարների մասնակցությամբ (տեսանյութ) Ադրբեջանական ԱԹՍ-ի մասնիկները Հադրութում Ռուս պատգամավորը կոչ է արել Սահակաշվիլիին հեռու պահել Ղարաբաղի թեմայից Ջո Բայդեն. ԱՄՆ-ը պետք է պահանջի, որ Թուրքիան հեռու մնա ղարաբաղյան հակամարտությունից Վլադիմիր Պուտինը հեռախոսազրույց է ունեցել Նիկոլ Փաշինյանի հետ Ալի Ռաբեի. Իրանը, Թուրքիան եւ Ռուսաստանը կարող են օգնել Երեւանին ու Բաքվին հասնել խաղաղության Թուրքիայի պատճառով մեր ժողովուրդը նոր ցեղասպանության վտանգի առջև է. Միքայել Մինասյանի հարցազրույցը Secolo d’Italia-ին «Արարատ-Արմենիա» - «Ցրվենա Զվեզդա» հանդիպումը կանցկացվի Կիպրոսում Թուրքիան եւ Գերմանիան քննարկել են Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտությունը Հակառակորդի մի ամբողջ ստորաբաժանման միանգամից ոչնչացման փայլուն իրականացված գործողությունը Մեր զորքը հաջողություն ունի Հյուսիսում. ամենածանր մարտերը Հարավային ուղղությամբ են ընթանում Ֆրանսիան Ռուսաստանի եւ ԱՄՆ-ի հետ շարունակում է ԼՂ-ում կրակի դադարեցման ուղղությամբ ջանքերը «Ագրեսիան եղել է նախապես ծրագրված». Զոհրաբ Մնացականյանը նամակ է հղել ՄԱԿ Գլխավոր քարտուղարին Մոսկվայում Հայաստանի եւ Ադրբեջանի դեսպանների մեքենաները ՌԴ ԱԳ նախարարության բարձրահարկ շենքի մոտ են Թուրքական F-16-ը խոցել է մեր ՍՈւ-25 գրոհիչը. Մեր օդաչուն, ցավոք, հերոսաբար զոհվել է Թուրքիան ուղիղ ագրեսիա է իրականացնում ՀՀ նկատմամբ. Արծրուն Հովհաննիսյան «Հայկական կողմի հրամայականը». Լեւոն Տեր-Պետրոսյանը հանդես է եկել հայտարարությամբ Ինչպես է Արցախի զինուժը խոցում հակառակորդի ուղղաթիռը Դմիտրի Պեսկովը կոչ է արել ՀԱՊԿ շրջանակներում քննարկել Ղարաբաղում տիրող իրավիճակը Ականանետով տանկեր խփել էլ յուրացրինք Մերկելն Ալիեւին ցույց է տվել իր տեղը Պաշտպանության բանակը շարունակում է փայլուն կատարել իր առջև դրված մարտական խնդիրը ԱՄՆ պետքարտուղարը կոչ է արել անհապաղ դադարեցնել բռնությունը Լեռնային Ղարաբաղում Ֆրանսիան մտադիր է ակտիվացնել ԵԱՀԿ ՄԽ-ն «Արարատ-Արմենիան» «Ցրվենա Զվեզդային» կընդունի Երևանում ՌԴ Պետդուման Լեռնային Ղարաբաղում իրավիճակի կապակցությամբ հայտարարություն է ընդունել Փայլանը Թուրքիային ու Ադրբեջանին մեղադրել է տեղեկությունների իսկությունը խեղաթյուրելու մեջ Խայտառակ դատավարությունը բարեբախտաբար չկայացավ Հենրիխ Մխիթարյանը կոչով դիմել է միջազգային հանրությանը Ռոբերտ Քոչարյանը մեկնել է Արցախ
Հարցում

«Իրեն հարգող ոչ մի ներդրող չի մտնի մի պետություն, որտեղ շատ է արծարծվում «հեղափոխություն» տերմինը». Հարություն Մեսրոբյան

168.am-ը զրուցել է Հանրային խորհրդի անդամ, կառավարման փորձագետ Հարություն Մեսրոբյանի հետ

– Կառավարման ի՞նչ կոպտագույն սխալներ է թույլ տալիս գործող իշխանությունը:

– Այսօրվա սխալների մի զգալի մասը նախորդ կառավարությունների սխալների կրկնությունն է, և որակական իմաստով՝ գրեթե նոր սխալներ չեմ տեսնում: Առաջին սխալը, որը հիմա արվում է, և որն արվել է 1991-ին, դա կադրերի ջարդն է: 1991-ին կադրերի ջարդ եղավ. եթե կոմունիստ էր՝ հանում էին գործից, եթե, այսպես կոչված, մերոնքական՝ ընդունում էին: Նման մի բան ես տեսնում եմ նաև հիմա: Հիմա դա նո՞ր սխալ է, իհարկե՝ ոչ: Սա, փաստորեն, ավանդույթ դարձած սխալ է: Երկրորդ՝ և՛ 1991-ից սկսած բոլոր կառավարիչների ժամանակ, և՛ հիմա չեն տալիս մի պարզ հարցի պատասխան՝ ի՞նչ պետություն ենք ուզում կառուցել: 1991 թվականից ես դա հնչեցնում եմ՝ թե՛ մասնավոր խոսակցություններում, թե՛ հրապարակային, թե՛ հոդվածների միջոցով, արդյունքը քար լռություն է: Ամեն ինչից խոսում են, բացի նրանից, թե ինչ պետություն ենք ուզում կառուցել: Սա հիմնարար հարց է: Քանի դեռ մենք այս հարցի պատասխանը չունենք, մենք չենք կարող գնահատել՝ լա՞վ ենք կառավարում, թե՞ վատ: Կամ՝ ընդհանրապես կառավարո՞ւմ ենք, թե՞ ոչ: Եվ դա մեր աքիլեսյան գարշապարն է:

 – Շատերն ասում են, որ պարզ չէ նաև, թե պետությունը տնտեսական ի՞նչ մոդել է որդեգրել:

– Դա հետևանքն է: Մինչև մենք չպատասխանենք, թե ինչ երկիր ենք կառուցում (իսկ 1991-ից մինչ այսօր չենք պատասխանում), ինչ տնտեսական, քաղաքական, դատական մոդել է, ոչ մի հարցին պատասխան չի լինելու, մինչև չտանք այս հիմնարար հարցի պատասխանը: Դա նույն բանն է, որ դուք ձեր անձնական ապագան չեք նշմարում, ապա այդ դեպքում ինչպե՞ս եք իմանալու՝ ճի՞շտ ուղղությամբ եք գնում, թե՞ ոչ: Ես վարդեն նշեցի, որ այդ երկու հիմնարար խնդիրներն եմ տեսնում: Իհարկե, էլի կան խնդիրներ:

– Ամիսներ առաջ Նիկոլ Փաշինյանը մերժելի համարեց ամեն տեսակ իզմերը, թե որքանով է դա հնարավոր կամ ճիշտ, այլ հարց է: Իսկ աշխարհին այսօր ի՞նչ տեսակի պետությունն է ընկալելի, եթե կարելի է այդպես ասել:

– Ընկալելի է այն պետության տեսակը, որը կբերի Հայաստանի հզորացմանը և զարգացմանը: Մյուս կողմից՝ ամբողջ աշխարհի կարծիքը երկրորդական է, առաջնայինը մեզ համար նպաստավոր պետության մոդելն է: Իսկ ինչ վերաբերում է իզմերին, ասեմ՝ ցանկացած լուրջ պետություն պետք է հիմքում ունենա գաղափարախոսություն՝ ազգային, պետական: Հիմա դա իզմ է, իզմ չէ, ես չգիտեմ:

– Պետության տեսակի Ձեր սեփական մոդելը ո՞րն է՝ ժողովրդավարակա՞ն, պահպանողակա՞ն, թե՞ այդ երկուսը միասին, որը նաև ՀՀ-ին ձեռնտու կլինի:

– Ես հինգ տարի առաջ մշակել եմ ՀՀ-ի պետական կառավարման մոդելը և ինչ տեսակի պետություն պետք է լինի Հայաստանը՝ հիմնավորումներով, հաշվարկներով, բայց չեմ հրապարակում իմ մշակումները, որովհետև և՛, այսպես կոչված, էլիտան, և՛ մեր ժողովուրդը պատրաստ չէ լուրջ քննարկումների:

– Իսկ եթե մեկ նախադասությամբ բնութագրեք…

– Ինչ պետություն ուզում եք՝ կառուցեք, ինքը պետք է լինի մրցունակ տարածաշրջանում, ինչո՞ւ չէ՝ աշխարհում: Միայն մրցունակ պետությունը կարող է դիմակայել 21-րդ դարի մարտահրավերներին:

– Այսօր ինչո՞վ կարող ենք մրցունակ լինել՝ գիտությա՞մբ, տեղեկատվական տեխնոլոգիաներո՞վ, ինչո՞վ: Ժամանակին միայն հանքային ջրով էինք, չէ՞, փորձում մրցունակ լինել:

– Ամենամրցունակ պետությունը նա է, որն ունի ամենամրցունակ պետական գաղափարախոսությունը և պետական կառավարման մոդել: Դա է ամենամրցունակ պետությունը, որովհետև սրանից է բխում և՛ պետության կառավարման հաջողությունը, և՛ գրագետ կադրային քաղաքականությունը, և՛ տնտեսության մեջ հաջողությունները: Մենք պետք է միշտ հասկանանք, որ լուրջ խնդրի լուծման համար անհրաժեշտ է լուրջ հիմք ստեղծել, այն է՝ պետական գաղափարախոսություն և մրցունակ պետական կառավարման համակարգ: Թե դա ի՞նչ հատկանիշներ կունենա՝ կախված է մշակման որակից:

– Այսօր մենք դատական համակարգում ճգնաժամ ունենք՝ հաշվի առնելով ՍԴ-ի և դրա նախագահի շուրջ զարգացումները: Սա ի՞նչ վտանգներ և ռիսկեր է իր մեջ պարունակում:

– Երբ պետական կառավարման համակարգում կարևորվում է անձը, սա ունի և՛ դրական, և՛ բացասական կողմեր: Բացասականն այն է, որ, երբ դու կարևորում ես անձը, հետո սկսում ես անձնավորված գնահատականներ տալ, ինչո՞ւ չէ՝ հետապնդումներ իրականացնել:

Այսինքն՝ հիմա պետք է հասկանանք՝ ոչ թե հին և նոր, սև ու սպիտակ, այլ բոլորս մի հարցի պատասխան պիտի տանք, թե ինչ պետություն ենք ուզում, բայց ազնիվ, և ոչ թե՝ կեղծավոր: Մենք շատ կեղծավոր հասարակարգ ենք՝ սարսափելի կեղծավոր և բարոյական ու մտավոր լուրջ խնդիրներ ունեցող էլիտայով: Եթե այդ կեղծավորությունը փորձենք հանել և հասկանանք, թե ինչ պետություն ենք ուզում, այդ ժամանակ և՛ կառավարման համակարգի համարժեք իմաստավորումն ենք ունենալու, և՛ պետական կառավարման համակարգում արժանի անձեր:

Մինչև հիմա ես չեմ տեսնում, մինչ այս էլ չեմ տեսել, որ մենք լուրջ մտադրված ենք մրցունակ պետություն կառուցել: 1991-ին բոլոր գործողությունները ոնց որ հատուկ ուղղված էին նրան, որ մենք հզոր պետություն չկառուցենք: Ցավոք, մենք այսօր չունենք էլիտա՝ և՛ պետական ասպարեզում, և՛ տնտեսական, և՛ մշակութային հարցերում: Մեր, այսպես կոչված, էլիտայի ճնշող մեծամասնությունը կեղծավոր է և անունակ, մենք չունենք նաև 21-րդ դարում պահանջվող էլիտայի հատկանիշները: Սա է նաև պատճառը, որ չենք կարող մրցունակ պետություն կառուցել, որովհետև մրցունակ պետություն կարող է կառուցել միայն մրցունակ էլիտան:

– Սա՞ է պատճառը, որ կրճատվում են ներդրումները կամ չեն կատարվում, այսինքն՝ դրսի ներդրողի համա՞ր էլ անհասկանալի է, թե ինչ պետություն են ուզում ունենալ ՀՀ-ում:

– Այո, անպայման: Այդ փաստարկը ճիշտ է: Եթե մենք չենք ասում, թե ինչ պետություն ենք կառուցում, դա ուղղակի խփում է ներդրումներին: Բայց կան նաև երևան եկած այլ հանգամանքներ, որոնք խոչընդոտում են ներդրումներին: Դա այն է, որ մենք անընդհատ մեջբերում ենք «հեղափոխություն» բառը: Հեղափոխության մասին անընդհատ խոսելն ու կրկնելը հականերդրումային քայլ է, որովհետև իրեն հարգող ոչ մի ներդրող չի մտնի մի պետություն, որտեղ շատ է արծարծվում «հեղափոխություն» տերմինը: Մյուսը՝ սև-սպիտակ բաժանումն է. ո՞վ էր այդ «խելոքը», որ այս եզրույթը մտցրեց շրջանառության մեջ:

Պատկերացրեք՝ լուրջ ներդրողը կմտնի՞ մի տեղ, որտեղ մարդն այսօր կարող է լինել «սպիտակ», վաղը՝ «սև»: Ինքը խելքը հացի հե՞տ է կերել, որ իր լուրջ ներդրումներն ուղղակի վտանգի: Կրկնում եմ՝ 1991-ից այդ անլրջությունը մեզ մոտ տարբեր ասպարեզներում կա: 1991-ի օրինակով կադրային ջարդը նույնպես խփում է ներդրումներին, որովհետև ներդրողը տեսնում է, որ պետական կադրերի պահով անկայուն վիճակ է: Ներդրումները սիրում են կայունություն, տեսլական, եթե դա չկա, ի՞նչ ներդրումների մասին է խոսքը:

– Վարչապետ Փաշինյանը տնտեսական հեղափոխության մասին էլ է շատ խոսել, Դուք որպես մասնագետ՝ դա տեսնո՞ւմ եք:

– Ես չգիտեմ՝ ինչ է նշանակում՝ տնտեսական հեղափոխություն, այդ բառը պետք է մոռանալ: Ուրիշ բան, որ ասենք՝ ուզում ենք թռիչքային զարգացում: Հիմա Սինգապուրը կամ Չինաստանը, որ թռիչքային զարգանում են, ասում են, թե իրենց մոտ տնտեսական հեղափոխությո՞ւն է: Նրանք տևական ժամանակ սրընթաց զարգանում են, բայց «տնտեսական հեղափոխություն» բառակապակցությունը չեն օգտագործում: Պատճառն այն է, որ «հեղափոխություն» նշանակում է՝ նախորդ համակարգի ջարդում, նորի ստեղծում: Երբ այդ բառը կա, ո՞վ է ներդրում անելու:

Հետևեք մեզ Telegram-ում
website by Sargssyan