1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 10 դեկտեմբերի 2019թ., 00:00
Եհովայի վկաների գործով ՄԻԵԴ-ը Հայաստանին պարտավորեցրել է վճարել 242,000 եվրո փոխհատուցում Գնում ենք սահմանադրական փոփոխություննե՞րի. վարչապետը հանձնարարել է արագ, մինչև տարեվերջ ավարտել կուսակցությունների, ԸՕ-ի մասին նոր օրենքների նախագծերը և ներկայացնել ԱԺ Ռուսաստանը շարունակում է Հայաստանից մեծ թվով միգրանտներ ընդունել Մի քանի գիշերվա համար հսկայական գումարներ ծախսելու փոխարեն կարելի է խնդիրներ լուծել. Տ. Հեքեքյանը` Ամանորի միջոցառումների ծախսերի մասին 90-ականների ընտրողն ավելի ունակ էր կշռադատելու, վերլուծելու, քան այսօրվանը Պուտինը Զելենսկու հետ հանդիպման մասին՝ ամեն ինչ անցավ «լավ եւ գործնական» Լեւոն Քոչարյան. Գնում ենք Վարդաշեն ՔԿՀ, որ Սարգիս Օհանջանյանին տանենք տուն Ավստրիայի ԱԳ նախկին նախարարը պատմել է Պուտինի հետ պարի մասին ԱՄՆ 2019-ին մերժել է մուտքի արտոնագիր ստանալու համար դիմած ՀՀ քաղաքացիների կեսին WhatsApp-ում հայտնվել Է նոր գործառույթ Ինչո՞ւ են մարդիկ տառապում լուսնոտությամբ. վտանգավո՞ր է քնի մեջ քայլելը Հանրային հեռուստաընկերության լրատվական ծառայության նախկին աշխատակիցները մտադիր են վերադառնալ աշխատանքի Հրապարակվեց տարվա ամենատխուր պաշտոնական տեղեկագիրը Գիտնականները կենդանիների և բույսերի 71 նոր տեսակ են հայտնաբերել այս տարվա ընթացքում (լուսանկարներ) «Երևանի Սիթի»–ն խախտում է աշխատողների իրավունքները. ԱԻՊ Ինչպես են ձերբակալում ՊԵԿ պաշտոնյաներին «Ռոմա»-ն ցանկություն ունի Մխիթարյանին հիմնական պայմանագիր առաջարկել Գերմանիայի ԱԳ նախարարը բացառում է ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների վերացումը մոտ ապագայում Նիկոլ Փաշինյանը և Արմեն Սարգսյանը հանդիպել են (տեսանյութ) Ռուսաստանն ու Ադրբեջանը համատեղ ուժերով ուղղաթիռներ կվերանորոգեն Երևանի սեփական եկամուտներն ավելացել են 3 մլրդ 236 մլն դրամով «Դիլիջան» ազգային պարկի տնօրենին մեղադրանք է առաջադրվել կենդանու նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի համար Հակածխախոտային օրենքը չի ազդի Հայաստանում ծխախոտային արտադրանքի արտադրության եւ արտահանման վրա 7 ֆուտբոլիստ հեռացել է «Ալաշկերտից» Դոլարը, եվրոն, ռուբլին էժանացել են Ֆինլանդիայի կառավարության նոր ղեկավարը աշխարհի ամենաերիտասարդ վարչապետուհին է «Բարսելոնա» - «Ռեալ Մադրիդ». Հանդիպման գլխավոր մրցավարը Հայտարարվել է «Ոսկե գլոբուս 2020»-ի հավակնորդների ցանկը Հայտնաբերվել ու ոչնչացվել է ժամկետանց սննդամթերք․ ՍԱՏՄ Սահմանադրական դատարանի գործող մոդելը չի կենսագործվի. ՀՀ արդարադատության նախարարություն Մնացականյան. Հայոց ցեղասպանության ճանաչման գործընթացը նաև կանխարգելելու քայլ է Էրդողանը քննադատել է Մակրոնին իսլամական ահաբեկչության մասին բառերի պատճառով Սանտա Կլաուսները Բուդապեշտում մրցավազք են կազմակերպել (Տեսանյութ) Եվգենի Պետրոսյանն ամուսնացել է Թուրքիայում զինվորական ավտոշարասյուն են պայթեցրել. կան վիրավորներ Իլոն Մասկին նկատել են Cybertruck էլեկտրապիկապի ղեկին. գործարարը նոր ֆուտուրիստական մեքենայով ռեստորան է գնացել (լուսանկարներ) «Անճանաչելի». Նաստյա Կամենսկիխը երկրպագուներին զարմացրել է մազերի վառ գույնով Թուրքիան մի խումբ իսլամիստների արտաքսել է Ֆրանսիա «Իմ հայկական անունը Միքայել է». Երևանում ծնված Էրմիտաժի տնօրենը ռուսական հեռուստատեսությանը ներկայացրել է Երևանը (տեսանյութ) Հս. Կորեան Թրամփին «անխոհեմ ծերուկ» է անվանել Անդրեյ Մալախովը լքում է սկանդալային «StarHit»-ի գլխավոր խմբագրի պաշտոնը Վերաքննիչ քրեական դատարանի դատավոր Տիգրան Սահակյանը մերժել է Ռոբերտ Քոչարյանի փաստաբան Հայկ Ալումյանի բողոքը Բարսեղ Բեգլարյանը չի ընդունում մեղադրանքը Դատավորի ինքնաբացարկի համար հիմք չկար. Օրբելյան Հ1-ի նախկին լրագրողներն ընդդեմ հեռուստաընկերության. Լրագրողները հաղթել են Պետք է բոլոր ծխողները դառնան վտարանդի. Հրաչյա Հակոբյան (տեսանյութ) «Միսս Տիեզերք» մրցույթի հաղորդավար Սթիվ Հարվին կրկին անհարմար դրության մեջ է հայտնվել (լուսանկարներ, տեսանյութ) Մի քանի մարդ ցանկություն է հայտնել երաշխավորել Ռոբերտ Քոչարյանին կալանքից ազատելու համար. Արամ Օրբելյան Ռուսական ստորաբաժանումները մուտք են գործել Ռաքքա Ծխախոտի գինը բարձրացնում ենք, բայց չգիտենք՝ մարզերում «Չիբուխ» ծխողներն ինչ են ծխելու Զգուշացում արտերկրից ապրանք պատվիրողներին. Հունվարի մեկից 200 եվրոյից ավել ապրանքը մաքսազերծվելու է Եթե մի հատ էլ չափալախեին, պատկերացնում եք ինչե՜ր կպատմեր Սրեգո Կարապետյանը․ Իսագուլյան Լիդիանը դեֆոլտի նախազգաշուցում է տվել, և դեկտեմբերի 20-ը կարևոր վերջնաժամկետ է. ՀԲՃ Առողջապահության նախկին փոխնախարարը չի ընդունում իրեն առաջադրված մեղադրանքը, Ռազմիկ Աբրահամյանն ընդունում է ԱՀԿ 2016-2017 թվականների տվյալներով՝ Հայաստանում ծխում է բնակչության 28 տոկոսը Ձերբակալվել են մաքսային ծառայության պաշտոնյաներ․ ՊԵԿ ՀԱՊԿ երկրների ԶՈՒ ԳՇ պետերը դեկտեմբերի 13-ին քննարկելու են ռազմական համագործակցության հարցեր ՀՀ-ում ծխախոտի օգտագործումը լուրջ խնդիրներ է ստեղծում շատ ոլորտներում. առողջապահության նախարարություն Մխիթար Պապոյանը բավարարեց դատախազների՝ ինքնաբացարկի վերաբերյալ միջնորդությունը (տեսանյութ) ՔՊ-ն իշխանության կորստից հետո կդադարի գոյություն ունենալ, ՀՅԴ-ի պարագայում դա այդպես չէ․ քաղաքագետ Սենատն ամենայն հավանականությամբ կընդունի Հայոց ցեղասպանության ճանաչման բանաձեւը. Թեդ Քրուզ «Ամուլսարի պոստեր էին այցելել Ջերմուկի ոստիկանապետը եւ այլ պաշտոնատար անձինք». Շիրակ Բունիաթյան Առաջիկա օրերին հանրապետության որոշ մարզերում ջերմաստիճանը կբարձրանա. տեղումներ չեն սպասվում Միսս Տիեզերք 2019-ի կրակոտ լուսանկարները ՀՅԴ Հայաստանի երիտասարդական միությունը շարունակում է պահանջել ԿԳՄՍ նախարար Ա. Հարությունյանի հրաժարականը Ապրիլյան քառօրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովը պետք է քննի Նիկոլ Փաշինյանին. Շարմազանով Բարձրագույն դատական խորհրդի նախագահը ներկայացրել է նորանշանակ դատավորներին Հայտնի են դարձել Ռուսաստանի ամենահարբեցող շրջանները Վարչապետի որոշմամբ միջգերատեսչական հանձնաժողով կստեղծվի Մենք արդարադատության ոլորտում Հայաստանից սովորելու բան ունենք. Վրաստանի փոխվարչապետ ԱՄՆ-ում սուրբծննդյան տոնածառի լույսերը վառել են էլեկտրական օձաձկից Հնդկաստանում փեսայի՝ հարսանիքից ուշանալը թանկ է արժեցել նրան. հարսնացուն այլ տղամարդու հետ է ամուսնացել Ձերբակալվել են մաքսային ծառայության պաշտոնյաներ Ռուսաստանցի մարզիկները 4 տարի միջազգային մրցաշարերի չեն մասնակցի ՀՀ ԱԺ-ում քննարկվում է օրենսդրական նախաձեռնություն՝ ուղղված ծխելու դեմ պայքարին Հայաստանում 700 հազ. աղքատ քաղաքացիներից 30 հազարը ծայրահեղ աղքատ է. ԱՎԾ-ն տվյալներ է հայտնում Հլը սումկեդ բաց․ Մալխասի 75-ամյակի համերգի տհաճ կողմը Հայկ Մարությանը քննադատությունների կենտրոնում է Կիեւում բողոքողները վրան են խփել Զելենսկու գրասենյակի առջեւ «Գռեհիկ պահվածք». Պոլինա Գագարինային լրջորեն վիրավորել է «Ձայնը» նախագծի մասնակիցներից մեկը
Հարցում

Դեպի աղետ տանող ճանապարհը

2018 թ-ին հանուն փոփոխությունների երկրի բոլոր ճանապարհները փակած հասարակությունը, ըստ ամենայնի, առաջիկայում խնդիր է ունենալու փակել թերևս ամենակարևոր՝ դեպի աղետ տանող ճանապարհը։ Ամեն ինչ տանում է դրան։ Ցավալիորեն օր օրի այն ավելի լայն ու անխոհեմ կերպով բաց է դառնում՝ հյուսիսից հարավ, արևելքից արևմուտք, ներսից՝ դուրս, դրսից՝ ներս։

Ինչպես փակել ճանապարհը

Իշխանությունը կարող է բերել իր հաջողության 100 և նույնիսկ 1000 փաստ. սա նորմալ է՝ հանրությանը դրական ուղերձներ հղելու առումով։ Կարող է նույնիսկ ինքը հավատալ դրանց։ Իշխանության դեմ աշխատողները կարող են իրենց հերթին բերել 100 կամ 1000 հակափաստարկ. դա նույնպես ընթացիկ, բնական պրոցես է։ Եվ, մեծ հաշվով, դժվար է ընթացիկ կյանքում որոշել՝ ով է ավելի ճիշտ, ով՝ սխալ։ Դրանք ընդամենը հարցեր են, տեսակետներ են։

Փոխարենը՝ կա մի փոքր, բայց ամենակարևոր հարցերի խումբ, որտեղ սխալը աննորմալ թանկ գին ունի կամ կարող է ունենալ պետության համար։ Իսկ երբ հանրության գիտակից հատվածում ուժգնանում է կասկածը՝ արդյո՞ք սխալներն արվում են չիմացությամբ, թե միտումնավոր, ապա դեպի աղետ ճանապարհը դառնում է ահագնացող հարթ, լուսավոր։

Հինգ հարց, որ կարող է բերել աղետի

1. Հնարավոր խոշոր վրիպումներն անվտանգության համակարգում. արդյո՞ք մենք անում ենք մեզնից կախված ամեն ինչ՝ պատերազմի վտանգը կանխելու համար։ Ամե՞ն ինչ ենք անում սառը և հաշվարկված, թե՞ ասուլիսից ասուլիս՝ փոխում ենք շեշտադրումները։

2. Հնարավոր խոշոր սխալներն արտաքին քաղաքական վեկտորում. արդյո՞ք մենք բացառում ենք հակառուսական թակարդում հայտնվելը։ Բավարար պարզ և բավարար հստակ ձևակերպվա՞ծ է մեր դիրքորոշումը՝ ՌԴ-ում, ԵՄ-ում և ԱՄՆ-ում՝ Հայաստանը չի փոխելու իր անվտանգության համակարգը և չի հայտնվելու հակառուսական կոալիցիաների տրամադրությունների տիրույթում։

3. Հնարավոր խոշոր սխալները տնտեսության մեջ. արդյո՞ք հաշվարկված է, որ այսօրվա գործելաոճը և առաջարկվող որոշ օրինագծեր չեն բերելու տնտեսությանն էական ռիսկեր, այդ թվում՝ կապիտալի անվերահսկելի արտահոսքով, անշարժ գույքի շուկայի փլուզումով, ներդրումների իսպառ բացակայությամբ։

4. Հնարավոր խոշոր սխալը իրավական նիհիլիզմի դրսևորումներով. արդյո՞ք բոլորին բանտերով սպառնալը չի բերելու երկրում անվերահսկելի ռեպրեսիվ մեքենայի գործարկմանը, որից պետությունները դուրս են գալիս միայն թանկ գին վճարելով։

5. Հնարավոր խոշոր սխալը՝ ժամանակի վատնման առումով. արդյո՞ք չկա տպավորություն, որ մենք կորցնում ենք շատ թանկ ժամանակ՝ երկրի խորքային մոդեռնիզացիայի և էական բարեփոխումների համար։ Պատկերացումների պարզունակությամբ, բանտային մոլուցքով և պլեբսի ականջին հաճելի օրակարգով չե՞նք տապալում կարևորը՝ երկրի խելամիտ առաջընթացը։ Չե՞նք կորցնում մեր՝ առանց այն էլ սակավ մրցակցային առավելությունները։

Այս կետերից յուրաքանչյուրը կարող է տանել բարդ խնդրի։ Իսկ դրանցից միաժամանակ մի քանիսի առկայությունը՝ ուղղակի մեծ աղետի։ Այսօր միտումնավոր չեմ բացում այս կետերը, չեմ մանրամասնում դրանք՝ թողնելով առաջիկային, բայց դա անպայման արվելու է։

Խնդիրը բարդանում է նաև իշխանությունների բացառիկ տեսակով։ Իրականում «իշխանություններ» ձևակերպումը պետք է օգտագործել եզակի թվով. մենք գործ ունենք մեկ հոգու իշխանության հետ, և որպես դրա առաջին հետևանք՝ այն բացառիկ փակ իշխանություն է, որպես երկրորդ հետևանք՝ այն բացառիկ անկանխատեսելի իշխանություն է։ Մենք սա պետք է ընդունենք որպես փաստ ու մեր հաշվարկներն անենք՝ այս փաստն ի գիտություն ընդունելով։ Ի դեպ, միտումները՝ է՛լ ավելի միակամ, է՛լ ավելի փակ և է՛լ ավելի անկանխատեսելի իշխանությունն է։ Լայվը կամ ասուլիսը դարձել է պատուհաս երկրի գլխին, երբ ոչ միայն հանրությունն է հանպատրաստից լսում կարևոր ձևակերպումները, այլև իշխանությունը՝ իր ողջ կազմով՝ ամենայուրայիններից մինչև ուժայիններ, որպես թարմ լուրերի թողարկում են դա ընկալում։

Ի՞նչ պետք է հակակշռենք այս իրականությանը։ Հայաստանում այսօր տասնյակ հազարավոր մարդիկ հասկանում են վերը նշված կետերի կարևորությունը, կենսական ռիսկերը։ Հայաստանում հազարավոր մարդիկ պատրաստ են սրճարաններից և խոհանոցներից դուրս սրա մասին բարձրաձայնել, և թերևս առնվազն հարյուր հոգի այս պահին կարող է տարբեր ֆորմատներով, մասնագիտորեն, բացել այս կետերը և համբերատար ու մատչելի նկարագրել ռիսկերը։ Եվ առաջարկել լուծումներ։ Առաջարկել ելքեր։

Ուղղակի պետք է դադարեցնել՝ սևեռվել մանր հարցերի վրա, պետք է կարևորը տարբերել անկարևորից։ Պետք է օգնել հասարակությանը՝ դուրս գալ մանիպուլյատիվ լրահոսի խեղդող օվկիանոսից։ Պետք է ձևավորել հիմնական հարցերի դոմինանտ հոսանքը։ Սա իսկապես շատ լուրջ ռեսուրս է, որպեսզի որոշ ժամանակ հետո հասնել ռիսկերի հանրային լայն ընկալմանը, և հասնել հանրային նոր պահանջների լայն ձևակերպմանը. գործ՝ դատարկախոսության դիմաց, արդյունք՝ անցյալը վատաբանելու փոխարեն, կանխատեսելիություն՝ անակնկալ աղետների փոխարեն։

Այս մթնոլորտը ստանալուց հետո, քաղաքական լուծումները դառնալու են տեխնիկական խնդիր։ Դեպի այս մթնոլորտ տանող ճանապարհին և հետո այդ մթնոլորտում շատ կարևոր է իշխանության մեջ գտնվող գիտակից անհատների և շրջանակների հետ կապը՝ կլինի բանավեճ, թե համակարծիքություն, էական չէ։ Էականն այն է, որ իշխանության ներսի շրջանակների հետ ձևավորվի ընդհանուր օրակարգ։ Սա պետության շահն է պահանջում, սա առողջ բանականությունն է պահանջում։ Իսկ իշխանության այն շրջանակները և անհատները, որոնք համառորեն կմնան 2018-ի մայիսի «խելքին», ուղղակի կդառնան իշխանություն՝ իրենք իրենց համար, և նոր սոլիդ իշխանության տեխնիկական լուծումների փուլում մեկընդմիշտ մոռացության կմատնվեն։

Որքանով ես տեղյակ եմ (որոշին՝ մասնակից), իրարից անկախ՝ այսօր բարձր գրագիտություն և մեծ փորձ ունեցող տարբեր անձիք և շրջանակներ քննարկումների և երկրի մոդեռնիզացիայի ծրագրերի մշակման աշխատանքներով են զբաղված։

Բնականաբար, դրանք չեն կարող մնալ աշխատասենյակներում, և մի պահից դառնալու են հանրային սեփականություն․ բացվելու են մասնագիտական, փորձագիտական, քաղաքական, հանրային շրջանակների և, իհարկե, հասարակության առաջ։ Սա պետք է արագացնել, որովհետև կա մի գործոն, որը ճնշում է զուսպ լավատեսությունը. դա ժամանակի գործոնն է։ Կհասցնե՞նք, թե այսօրվա մթնոլորտը, ռեպրեսիվ մեքենան, տոքսիկ խմբերի ուժեղացող ազդեցությունը և իհարկե, իշխանության պատկերացումերի պարզունակությունը և անկանխատեսելիությունը կգտնվեն ավելի ուժեղ և ճանապարհ կբացեն դեպի աղետ։ Չգիտեմ։ Բայց մի բան հստակ է. այսօր դարձյալ լուծումը ճանապարհ փակելն է. դեպի աղետ տանող ճանապարհը։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan