1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 12 նոյեմբերի 2019թ., 00:00
Զախարովան իր էջում կիսվել է Արարատ լեռան լուսանկարով «Կալաշնիկովը» ցուցադրել է ԱԿ-47 ինքնաձիգի ամենահին պահպանված նմուշներից մեկը Լավ բաներ չեմ ասելու, լավ է՝ չասեմ. Քոչարյանը՝ դատավորին (տեսանյութ) Անպարկեշտ պարեր փողահարի հետ. կիսամերկ Լեդի Գագան որոշել է խենթություններ անել Նազարբաեւն առաջարկել է կազմակերպել Պուտինի եւ Զելենսկու հանդիպումը Քնած մարդուն ողջ-ողջ թաղել են Թե ինչպես Հիտլերի ատելությունը Ռուսաստանը դարձրեց գերտերություն ՀՀ բնակչության թիվը շարունակում է նվազել Հայաստանում համայնքների բոլոր ղեկավարներին կհարկադրեն հայտարարագրել իրենց ունեցվածքը Երբ սահման պահող զինվորի և դատապարտյալի միջև հավասարության նշան է դրվում Տիմատին հայերենով ողջունել է Լոս Անջելեսում ապրող հայերին (տեսանյութ) «Ես եմ որոշում՝ աշխատասենյակում ծխե՞մ, թե՞ ոչ». Սիփան Փաշինյանը՝ լրագրողին Քոչարյանի պաշտպանները միջնորդեցին դատավոր Աննա Դանիբեկյանին ինքնաբացարկ հայտնել Հրահանգ է իջեցվել «բոլոր-բոլորին»՝ Ամանորը նշել Հայաստանում Հանրապետության տարածքում ջերմաստիճանը կնվազի 6-7 աստիճանով. տեղումներ չեն լինի Գնամ տուն, հետո կխոսեմ․ Բաբայանն ազատ արձակվեց Նիկոլ Փաշինյանի օդանավին ռազմական ուղղաթիռ է ուղեկցում (տեսանյութ) Ռոբերտ Քոչարյանի և մյուսների գործով դատական նիստը «Մի քիչ բարձր տոնով մի քանի բառ զրուցել ենք, ավարտվել ա»․ ԱԺ պատգամավորները վիճաբանել են (տեսանյութ) Փաշինյանը վարչապետ է, ոչ թե միջնորդ, նրա խնդիրը կոմպրոմիս գտնելը չէ․ Ղազինյան Հաթերքը բոլորովին այլ տեղում է, քան վարչապետի մասնավոր այցն էր. Ինձ էլ մի օր դրա համար կդատեք. Սասուն Միքայելյան (տեսանյութ) Օպտիմալացման քողի ներքո կառավարությունն ուռճացնում է պետական ապարատը «Օրենքով գող» Պզոյի թիկնապահի քրգործը դատարանում է Արսեն Բաբայանը կալանքից ազատվեց «Ի՞նչ եք խոսում, պարո´ն Պետրոսյան, մի հատ էլ քֆուր դնեիք քվեարկելու վրա». վիճաբանություն՝ Արարատ Միրզոյանի և Գևորգ Պետրոսյանի միջև (տեսանյութ) Մեզ հայոց լեզուն, հայոց պատմությունը անպիտան համարող նախարար պետք չէ. Ուսանողները պահանջում են Արայիկ Հարությունյանի հրաժարականը (տեսանյութ) Բողոքի ակցիա դատարանի դիմաց՝ ի աջակցություն Ռոբերտ Քոչարյանի․ ուղիղ Աշխարհից մի դար հետ ենք մնացել «Ժողովրդի» իշխանության համար առաջնայինը սեփական բարեկեցությունն է Սպասք լվալու սպունգները պետք է փոխել շաբաթը մեկ անգամ. մասնագետներ Մեր երկրում չպետք է լինի խոսակցություն՝ պե՞տք է արդյոք ռուսական ռազմաբազան, թե ոչ․ Վիկտոր Սողոմոնյան (տեսանյութ) Ժողովրդի վարչա­պետն իրեն թույլ է տալիս կրկնապատկել նախարարների աշխատավարձը, երբ ՀՀ հպարտ քաղաքա­ցին հացի խնդիր ունի Ցանցառապետության կյանքից. դրվագ 18 Իշխանավորները որոշել են օրենքով պայքարել ընդդիմադիր մամուլի դեմ Հրաժարում հրաժարականից․ ինչ են հորդորել Հայկ Հովհաննիսյանին Արայիկ Հարությունյանը հայ հոգեւորականներին դուրս է վռնդում դպրոցից, իսկ ահաբեկիչները՝ սպանում ԿԳՄՍ նախարար Արայիկ Հարությունյանը կմասնակցի ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի գլխավոր համաժողովի 40-րդ նստաշրջանին Դուք էլ չե՞ք պատկերացնում ԱԺ «Իմ քայլի» պատգամավորի մեքենայից գողացել են մի քանի հազար դոլարանոց «Ռոլեքս» ժամացույցը Արցախը՝ ընտրությունների շեմին. Հիմնական ֆավորիտները Արայիկ Հարությունյանն ու Մասիս Մայիլյանն են Թուրքիայում հայկական գերեզմանոցի վրա հարսանյաց սրահ եւ զբոսայգի են կառուցում Ֆրանսիայի նախագահի անունից տրվող պետական ճաշը եզրափակվել է Ազնավուրի ստեղծագործությամբ․ Փաշինյան (տեսանյութ) Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է Էմանուել Մակրոնի անունից տրված պաշտոնական ընդունելությանը (ֆոտո) Արտակարգ դեպք Երևանում. մի քանի ավտոտնակներում հրդեհ է բռնկվել, վնասվել են ավտոմեքենաներ Հերթական հայցը` վարչապետի աշխատակազմի դեմ Մեգան Մարքլը հարգանքի տուրք է մատուցել արքայադուստր Դիանային՝ կրկնօրինակելով նրա տեսքը հանրային միջոցառման ժամանակ (լուսանկարներ) Շուլուղչիները WhatsApp-ը սկսել է ցմահ արգելափակել օգտատերերին Միջուկային համաձայնագրի պահպանման դեպքում Իրանը լուրջ նպատակների կարող է հասնել. Ռոհանի Վարչապետը որեւէ սխալ բան չի ասել. որտեղ որ գրված է, այնտեղ էլ եղել է Հայ-թուրքական հարաբերությունների նոր փո՞ւլ է սկսվում. Լավրովը պատահական չի խոսել Միջնորդ եռանախագահողներն ակտիվացել են․ Որն էր Լավրովի ուշագրավ հայտարարության տողատակը «Հայոց եկեղեցու պատմության» փոխարեն, իբրեւ փոխզիջում, կառաջարկվի դպրոցում անցնել «Կրոնի պատմություն» Լոս Անջելեսում Փաշինյանի հանդիպման ժամանակ ամերիկահայ գործարարների մի մասը լքել է դահլիճը ԵՊՀ-ն ալեկոծված է. Ռեկտորի ԺՊ-ն կանչել է դեկաններին՝ «մեր համալսարանից չպետք է «թիվ» գնա վերեւներ» ԵՏՄ-ից ճոխ նվիրատվությունը փոխվարչապետը «քոռ ու փուչ է» արել Բերման ենթարկվածների նկատմամբ խոշտանգման հոդվածով քրգործ է հարուցվել Արայիկ Հարությունյանը, փոխնախարարն աշխատավարձ են ստացել Սորոսից․ Նարեկ Մալյան (տեսանյութ) Ելիսեյան պալատի մուտքի մոտ Փաշինյանին դիմավորել է Մակրոնը Ստեփանակերտի «Բարդակ» փաբում մերժել են Արարատ Միրզոյանին և իր կնոջը Երևանի 2020թ. բյուջեն կավելանա 23.8 մլրդ դրամով. ծախսերը կավելանան 25 մլրդ դրամով Արդարադատության նախարարի տեղակալն ազատվել է պաշտոնից «Ինձ անհնար է լռեցնել, եթե նույնիսկ կալանավորեն». Ռուսլան Բաղդասարյան (տեսանյութ) Լավրովը հաստատեց, որ Տեր-Պետրոսյանն է Արցախը դուրս թողել բանակցություններից Կինը երկու երեխաների հետ նետվել է շենքի 9-րդ հարկի պատուհանից Ուկրաինայի առաջին տիկինը` Vogue UA ամսագրի դեկտեմբերյան համարի շապիկին (լուսանկարներ, տեսանյութ) Փոխվարչապետի խորհրդականը դեռ շանս ունի հրաժարական տալ. եթե սկսեմ հանրայնացնել մեր «ջերմ» խոսակցությունները, ապա նրա վիճակը շատ ավելի ծանր կլինի. Սարհատ Պետրոսյան ՇՊՀ ՈւԽ-ը սատարում է յուրաքանչյուր ուսանողի կամքի ազատ արտահայտմանը Ռոբոտ շները «զբոսնել» են այգում և «ֆուտբոլ խաղացել» (լուսանկարներ, տեսանյութ) Այն մասին, թե ովքեր, ինչպես եւ ինչի համար ստեղծեցին 4 միլիարդի բլեֆը. Լեւոն Քոչարյանը տեսանյութ է հրապարակել «Չենք ուզում Գյումրի գնալ». ավտոներկրողները փակել են Նորագավիթի ավտոմաքսատուն տանող ճանապարհը (տեսանյութ) Հավաքականի մարզչական շտաբը հայտնի է․ ովքեր են օգնելու Խաշմանյանին «Վալերիան չի ցանկանում ինձանից երեխաներ ունենալ». Իոսիֆ Պրիգոժին Այն, ինչ կատարվում է քաղաքում, փաստացի շրջիկ առևտուր չէ, դրանք կրպակներ են՝ անիվների կամ քարերի վրա. քաղաքը սա չի կարող թույլ տալ. Հայկ Մարության Ինչո՞ւ է անհրաժեշտ վճարել հարկերը․ ՊԵԿ հիշեցումը Ռուսաստանը դեմ չէ ԵՄ-ի հետ Հայաստանի համագործակցությանը. Լավրով Եվրոպական դատարանին ներկայացվել է Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանական թիմի դիրքորոշումները Դմիտրի Մեդվեդեւի որդին հանդիպում է հայուհու հետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորած պատվիրակությունը ժամանել է Փարիզ
Հարցում

Ինչպես թույլ չտալ ներքին ապակայունացում

Նախորդ հրապարակման մեջ՝ «Ով կձևավորի հաջորդ իշխանությունը», շեշտել էի, որ այդ հարցը ամուր կապակցված է մեկ այլ հարցի հետ՝ «ինչպես թույլ չտալ ներքին ապակայունացում երկրում»։ Այդ հարցերի պատասխանները պետք է գտնել միասին։

Գիտակից շերտերի համար այն, ինչ այսօր կատարվում է Հայաստանում՝ պրոցեսները, որակը, մթնոլորտը, պատկերացումների պրիմիտիվիզմը, հիշեցնում է վատ ֆիլմ։ Եվ կա այդ ֆիլմի ավարտի՝ օր օրի ուժգնացող սպասումը։ Բայց ֆիլմի և իրական կյանքի տարբերությունը հսկայական է, և այսօր չկա որևէ երաշխիք, որ այս ֆիլմի ավարտով չի սկսվելու ավելի վտանգավոր ու ավելի սարսափելի ֆիլմ։ Դրա հավանականությունը բավականին մեծ է, սցենարներն էլ՝ տարբեր։

Հաշվարկել, թե ի՛նչ կանխատեսելի զարգացումներ կլինեն Հայաստանում՝ նույնիսկ կարճաժամկետ կտրվածքով, շատ դժվար է. շեղումները կարող են լինել էական։ Հայաստանը դեռևս գտնվում է շոկային իրադարձությունների տրամաբանության մեջ։ Ցավոք՝ հենց շոկային իրադարձություններն են այլևս որոշում մեր ներկան, այլ ոչ՝ գրագետ և կանխատեսելի զարգացումները։ Մայիս ամսից սկսած՝ մեր կյանքում տեղի են ունեցել իրադարձություններ, որոնք փոխել են տրամադրությունները երկրում, որոնք ստիպել են նորանոր շերտերի՝ ինքնուրույն մտածելու փորձեր անել, և որոնք փոխել են երկրի ընդհանուր հետհեղափոխական մթնոլորտը։ Մայիսին տեղի ունեցած՝ դատարանների շրջափակման օպերացիան, 24 ժամվա մեջ փոխված՝ դրան հաջորդող տեքստերի և քայլերի սցենարը, թեպետև ժամանակի ընթացքում մեղմվեցին, բայց հայաստանյան իրականությունը և մթնոլորտը մինչ այդ և դրանից հետո արդեն լրիվ այլ էին։ Հայաստանի էներգետիկ համակարգում տեղի ունեցած խոշոր վթարը հաջորդ շոկն էր, որը հասարակությա ն մեկ այլ շերտի ստիպեց՝ մտահոգվել երկրի էներգետիկ անվտանգության և ընդհանրապես համակարգերի պրոֆեսիոնալ կառավարման հարցով։

Ի դեպ՝ մինչ այսօր հանրությանը չեն տրվել հայկական «բլեքաութի» պաշտոնական բացատրությունները՝ ի՞նչ եղավ, ինչո՞ւ եղավ, ո՞ր համակարգերը չաշխատեցին, ի՞նչ պոտենցիալ ռիսկեր ուներ, և վերջապես՝ ապահովագրվա՞ծ ենք արդյոք հաջորդ նման վթարներից։ Սրա մասին իշխանությունը չի խոսում իր անվերջանալի լայվերի ու միտինգների ժամանակ։

Սահմանադրական Դատարանի կեղծ ճգնաժամը և դատավորի՝ որպես ՍԴ նախագահ ինքնահռչակումը հաջորդ շոկն էր, որին լայն զանգվածները մասնակից չեղան, բայց ակտիվ շրջանակները, նույնիսկ՝ իշխանական, հասկացան, որ երկրում շատ կարևոր բաներ այնպես չեն գնում։ Նույնիսկ իշխանական շրջանակները հասկացան, որ իրենց վերապահված է «cheers team»-ի ֆունկցիան, և որ որոշումները կայացում են լրիվ այլ՝ փակ սենյակում, որի կազմն իրենց հետ կապ չունի։ Իջևանում ուժի անզուսպ կիրառումը նոր շոկ էր, որն արդեն զանգվածների մոտ հարցեր առաջացրեց։ Դատավոր Դավիթ Գրիգորյանի նկատմամբ սկսված՝ մեկ սենյակից ողղորդված հաշվեհարդարը շոկ էր դատաիրավական համակարգի և հանրության գիտակից շրջանակների համար։ Ամուլսարի պատմությունը, խնդրի ընկալման և մեկնաբանման պարզունակությունը ընթացիկ շոկեր են, որոնք դարձյալ փոխում են մթնոլորտը երկրում։

Ինչո՞ւ եմ ես սրանք թվարկում. ցույց տալու համար, որ երկրում մայիս ամսին մթնոլորտը լրիվ ուրիշ էր, հիմա լրիվ՝ ուրիշ։ Այնինչ՝ անցել է ընդամենը երեք ամիս։ Ի՞նչ կլինի հաջորդ երեք ամսից՝ ես չգիտեմ, բայց հստակ է մեկ բան. գործող իշխանությունը երկրում մթնոլորտը սարքում է այդպիսին։ Պետությունը ոլորտ առ ոլորտ սկսեց կորցնել կայունության իր ռեսուրսը՝ այն փոխարինելով շոկային անկայուն կառավարմամբ։

Կա հաջորդ լուրջ խնդիրը. արտաքին ուժերը, որոնք ուղղակի շահագրգռված են Հայաստանում քաղաքական և հասարակական ապակայունացում մտցնելու հարցում։ Դա նրանց առջև դրված խնդիրն է, դա նրանց նպատակն է։ Նրանց ուրիշ ոչինչ Հայաստանում չի հետաքրքրում։

Անհրաժեշտ է հստակ հասկանալ, որ ապակայունացումը Հայաստանի համար չափազանց ռիսկային, չափազանց վտանգավոր զարգացում է։

Իրավիճակն իսկապես շատ բարդ է, որովհետև մի կողմից ակնհայտ է, որ այսպիսի կառավարումով երկիրն արագ մտնում է շոկերի ու ապակայունացման փուլ, իսկ մյուս կողմից՝ որևէ համակարգ պատրաստ չէ այս իշխանության արագ փլուզմանը։ Մեր երկրի ընթացիկ սթրես-թեսթի արդյունքները այլևս հայտնի չեն, և հայտնի չէ, թե ո՛ր շոկերին ի՛նչ դիմադրության ռեսուրս ունենք։ Ես հասկանում եմ, որ շատերին այս միտքը դուր չի գա, բայց ավելի լավ է՝ դատենք սառը փաստերով։

Իշխանության համակարգում. ունենք մեկ մարդու վրա հիմնված իշխանություն, գրեթե անհայտ անձանցից կազմված խորհրդարանական մեծամասնություն և կառավարություն։ Նրանց 90 տոկոսը հանրությանը մինչ այսօր անծանոթ դեմքեր են։

Իշխանությունից դուրս. կան շատ դեպքերում փորձառու, գրագետ անհատներից կազմված շրջանակներ, բայց, որպես համակարգ, ունենք անվարկանիշ և դեֆոլտի ենթարկված քաղաքական ուժեր, որոնք (որը գուցե ամենավատն է) չունեն ամբողջական ձևակերպված տեսլական, ասելիք, այս պահի իրողությունների վրա հիմնված՝ երկրի զարգացման սեփական փաթեթ։ Այդ դեպքում ինչո՞վ են ներկայանալու հանրությանը։ Ինչո՞վ են փոխարինելու այսօրվա անայլընտրանք դատարկախոսությանը։

Հանուն Հայաստանի Հանրապետության

Կա մի պրոցես, որը պետք է զուգահեռ սկսվի և՛ իշխանության մեջ, և՛ իշխանությունից դուրս։ Խոսքը քաղաքական գրագետ և հրատապ լուծումների մասին է։

Իշխանությունը (տվյալ դեպքում՝ պետությունը) այսօր չունի իշխող քաղաքական ուժ. սա շատ խոցելի է դարձնում իշխանությունը և ճանապարհ բացում երկրի ապակայունացման համար։ «Լարած տիկնիկների» կոնցեպցիան ցանկացած՝ թիչ թե շատ ուժեղ ցնցման պարագայում կարող է փլվել։ Վկան՝ Ամուլսարի՝ ամենևին ոչ ամենաբարդ խնդիրը, որից նոմինալ իշխող ուժը կտրուկ ճաքեր տվեց։ Նման քաղաքական թիմ չի լինում։

Քաղաքական ամուր թիմը շոկերին դիմակայելու համար է։ Այն, ինչ այսօր կա, տարբեր հկ-ների ներկայացուցիչների ասոցիացիա է հիշեցնում՝ յուրաքանչյուրը՝ սեփական նեղ անձնական օրակարգով։ Հիմա իշխանությունը պիտի հասկանա, որ նոր-նոր պետք է սկսի իրական քաղաքական ուժի ձևավորումը, որը չի լինի մեկ մարդու պաշտամունքի բազայի վրա, չի լինի միայն այդ նպատակի համար, և որը կփորձի քաղաքական միտք ու զարգացման ծրագրեր գեներացնել։ Ո՞վ կարող է սա նախաձեռնել։ Իհարկե, ամենամեծ շանսը ունի վարչապետ Փաշինյանը։ Այս քայլը՝ զուգակցված մի շարք հարցերի վերաբերյալ տեսակետների վերանայմամբ, էապես կփոխի մթնոլորտը երկրում, և մեծ քայլ հեռու կպահի պետությունը ապակայունացումից։ Ամեն ինչից անկախ՝ այս քայլը հնարավորություն կտա որևէ պահի անցնցում և երաշխիքային հեռացման, նորմալ քաղաքական փոփոխությունների։

Իսկ ի՞նչ պրոցես է անհրաժեշտ սկսել ոչ իշխանական շրջանակներում։ Առաջին հերթին՝ երկրի զարգացման, մոդեռնիզացիայի փաստաթղթի մշակում՝ հստակ քայլեր, հստակ ժամանակացույց, հստակ նպատակներ՝ ռիսկերի հաշվարկով և դրանց կառավարման հաշվարկներով։ Այդ փաստաթղթում պետք է տրվեն բոլոր հիմնական հարցերի պատասխանները՝ ի՞նչ պետություն ենք կառուցում, ի՞նչ նպատակներ ենք դնում, ի՞նչ ռեսուրսներ, ի՞նչ մարտահրավերների ենք դիմակայելու և այլն։ Սա պետք է կազմվի, սա պետք է հնչեցվի, սա պետք է ներկայացվի հանրությանը, որից հետո միայն իրավունք կունենանք ասելու. այսօրվա դատարկ անհեռանկարայնությանը, ահա՛, մենք առաջարկում ենք այս այլընտրանքը։ Եվ այդ զարգացման ծրագրում ամեն անձ, ամեն ընտանիք ու ամեն սոցիալական շերտ պետք է տեսնի իր մասը, իրեն վերաբերող հատվածը։

Սա այն պրոցեսն է, որը երկրի համար կստեղծի որոշակի անվտանգության բարձիկ, կզսպի մեծ տեմպերով դեպի անկանխատեսելիություն տանող ներկան։ Եվ վերջապես՝ սա այն պրոցեսն է, որը թույլ կտա, իշխանության առողջացմանը զուգահեռ, գտնել չպատերազմելու, այլ՝ բանավիճելու հարթությունը։Սա կբերի ոչ իշխանական շրջանակների զտման, դիմագծի ձևավորման։ Եվ վերջապես՝ այսպես հնարավոր կլինի հասարակությունը կրկին վերադարձնել ամենօրյա խաղաղ կյանքին, պրոցեսներում նորից կսկսեն իրենց կարևոր դերերը ստանձնել ոլորտային մասնագետները, կկարևորվեն միտքը, գրագիտությունը, զսպվածությունը։ Պոպուլիզմն իր սոցցանցային խաղը կխաղա միայն նախընտրական որևէ շրջանում, այլ ոչ՝ ամեն հնարավոր առիթի դեպքում։ Աղմուկը կդադարի դոմինանտ լինել երկրի կառավարման գործում։

Չգնալ նշված ճանապարհով՝ նշանակում է՝ խորացնել «ոչ ոք ոչնչի պատրաստ չէ» վիճակը։ Եթե քաղաքական համակարգը որևէ սցենարի պատրաստ չէ, ապա կլինի ինքնահոս՝ իր բոլոր բացասական դրսևորումներով և արտաքին ազդեցության կտրուկ մեծացմամբ։

Վահե Հովհաննիսյան

«Այլընտրանքային նախագծեր խումբ»

website by Sargssyan