1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 16 հուլիսի 2019թ., 00:00
Արագածոտնի մարզպետը տուգանվել է ճանապարհ փակելու համար. մանրամասներ «Բուժումն իրականացվում է ամբողջությամբ անվճար». Արսեն Թորոսյան Անգելա Մերկելը պետք է բուժզննման ենթարկվի. Բունդեսթագի պատգամավոր Տրանսպորտային նոր ցանցի վերջնական նախագծով՝ գործող 111 ավտոբուսային երթուղու փոխարեն կլինի 42-ը Ուկրաինան կփոխի Հայաստանում իր դեսպանին 2021 թվականին ԱՊՀ զբոսաշրջության խորհրդի նիստը կանցկացվի Հայաստանում ԵՊՀ հոգաբարձուների խորհուրդը դառնում է քաղաքական շահերի գործիք․ Ուսանողական խորհրդի նախագահ Իրանի հետ պատերազմն «աղետ» կդառնա. Մարկ Էսպեր Ֆրանսիայի ավելի քան 60 դեպարտամենտ սահմանափակել է ջրի օգտագործումը երաշտի պատճառով ԱՄՀ տնօրենը հրաժարական է տվել «Բանանցն» ավելի ճիշտ կաներ, եթե խաղադաշտ դուրս չգար Սննդաբաժնում միջատներին ներառելը կարող է օրգանիզմը պաշտպանել քաղցկեղից Սեւանա լճի թափանցիկությունը կտրուկ աճում է. պնդում է Շրջակա միջավայրի նախարարությունը Արթուր Վանեցյանի հանձնարարականով խորհրդակցություն է անցկացվել Ռուստամ Բադասյանը պատրաստ է բժշկական հետազոտություն անցնել եւ արդյունքները ներկայացնել շահագրգիռ կողմերին. ԱՆ Պորոշենկոյի ճակատագիրը Փաշինյանի համար պետք է նախազգուշացում լինի. Atlantic Council Իմքայլական Բագրատ Թունյանն իրեն քննադատողներին դեգեներատ է անվանել եւ սպառնացել Քոչարյանի փաստաբանները վճռաբեկ բողոք են ներկայացրել Մոլդովայի Դոբրուշա գյուղը միայն մեկ բնակիչ ունի (լուսանկարներ) Ռիհանան Հոլիվուդ Հիլզ թաղամասում գտնվող իր առանձնատունը վարձակալության է տալիս 35 000 դոլարով Սոչին նորից հեղեղվել է Ռուստամ Բադասյանի ազատումը զինվորական ծառայությունից պարունակում է կոռուպցիոն ռիսկեր. Մարինա Խաչատրյան (լուսանկարներ) Իրանի իշխանությունները հաստատել են ֆրանսիաբնակ իրանուհի հետազոտողի ձերբակալությունը Իշխանությունները թույլատրել են հայկական եկեղեցի կառուցել Չելյաբինսկում Շաքարի գների ռեկորդային իջեցում Ռուսաստանում Խմբագրվում է զինծառայության հետ առնչությունը որոշող հիվանդությունների ցանկը. ՊՆ խոսնակ Նիկոլ Փաշինյանը շրջակա միջավայրի փոխնախարար է նշանակել Մերկելը կրկին նստած է լսել օրհներգը Կոնստանտին Օրբելյանը խաբեության զոհ է դարձել ԱՄՆ-ն գտել է С-400-ի խոցելիությունը Թել Ավիվի մոտակայքում պայթյուն է որոտացել Ադրբեջանին զենք վաճառած իսրայելական ընկերության պահեստում (տեսանյութ) Եվրամիությունն ապասառեցնում է ֆինանսական օգնությունը Մոլդովային Պաշտոնական. Սոցիալական ապահովության ծառայության պետի տեղակալ Արսեն Օհանյանն ազատվել է աշխատանքից Քաղաքացիական կամքի բացակայության դեպքում տրանսպորտային ոլորտում խնդիրները չեն կարող լուծվել. Պողոս Շահինյան «ԱԿԲԱ-Կրեդիտ ագրիկոլ» բանկի ամբողջությամբ չբավարարող պատասխանը Թուրքիայի ԱԳՆ-ն հայտարարել է, որ ԵՄ պատժամիջոցները չեն ազդի Միջերկրական ծովում երկրի գործունեության վրա Ռոբերտ Քոչարյանի եւ Արմեն Գեւորգյանի գույքի վրա կալանք դնելու գործով դատախազությունը բողոք է ներկայացրել Զոհրաբ Մնացականյանն աշխատանքային այցով կմեկնի ԱՄՆ Պատգամավորը բացել է փակագծերը տրանսպորտի ոլորտի բարեփոխումների մասին Հայոց լեզու եւ գրականություն առարկայից դիմորդների 19.6 տոկոսը անբավարար է ստացել. ԳԹԿ–ն ներկայացնում է արդյունքները Կանանց հիմնական խնդիրը ՀՀ մարզերում աշխատանքի բացակայությունն է. փոխնախարար Լառա Ահարոնյանը՝ Ղարաբաղի պատկանելիության մասին. Իմը լինելու կոնցեպտը ես չեմ հասկանում. Տեսանյութ Ուկրաինայում ուժի մեջ է մտնում պետական լեզվի մասին օրենքը Ուկրաինայում կարուսել է վթարվել (տեսանյութ) Փաշինյանի որոշմամբ՝ ստեղծվել է օպերատիվ շտաբ Երեւանում 3D հետիոտնային անցում է գծվում Սեւանի ջրի մակարդակի իջեցման հարցում մեղավոր է ողջ հայ ժողովուրդը. փորձագետ Նոր բջջային հավելվածը կկարողանա պարզել դեպրեսիան պացիենտի ձայնով Հունական կղզու օդանավակայանում վայրէջք կատարող ինքնաթիռը զբոսաշրջիկներին «քշել» է իրենց կանգնած տեղերից (տեսանյութ) Գիտնականները նշել են տարեց հասակում իմացական կարողությունների խախտումների ռիսկը նվազեցնելու հասանելի միջոցի մասին Թել Ավիվի մոտակայքում պայթյուն է որոտացել Ադրբեջանին զենք վաճառած իսրայելական ընկերության պահեստում (տեսանյութ) Զելենսկին միանգամից 12 դեսպանի կհեռացնի Լենա Նազարյանի համար գործընթացների անունները կարեւոր չեն. «Այդ գործընթացը անելու ենք. հիմա դրա անունը կդնենք վեթինգ, թե բարեվարքություն, նշանակություն չունի» Հայաստանի տարբեր մարզերում մեկնարկել է ավտոճանապարհների նորոգումը Բանակից հուլիսից հետո զորացրվածները չեն կարողանա մասնակցել քննությունների լրացուցիչ փուլին Եվրամիությունը երկարացրել է պատժամիջոցների ժամկետը Հյուսիսային Կորեայի դեմ «Չքաղաքականացնել...». Մկոյի նոր լուսանկարը ԱՄՆ ՌՕՈւ-ն նախազգուշացրել է այլմոլորակայիններ տեսնել ցանկացողներին լուրջ հետեւանքների մասին Քաղցրաշեն համայնքի բնակիչները կառավարության դիմաց նստացույց են սկսել Իրանի ԱԳՆ ղեկավարն ասել է, որ ԱՄՆ-ը «կրակի հետ է խաղում» «Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ համաձայնագիրը «հիվանդ» է, բայց դեռ մեռած չէ». Ֆեդերիկա Մոգերինի Ամենահարուստ մարդն ունի նոր ընկերուհի Մեծ Բրիտանիայի ԱԳՆ-ն բացառել է Ասանժի արտահանձնումն այնպիսի երկրի, որտեղ մահապատիժ է գործում Հրապարակային խնդրեք, կմտածեմ դիմում գրելու մասին. ԵՊՀ աշխատակից Թրամփն ԱՄՆ-ում տեղի ունեցող իրադարձություններից դժգոհողներին կոչ է արել հեռանալ երկրից ԲԴԽ նիստ՝ Տավարացյանի լիազորությունների դադարեցման պահանջով Ան­ցանք «դե­մոգ­րա­ֆի­ա­կան» հե­ղա­փո­խու­թյա՞նը Վտանգավո՞ր է արդյոք ֆեյսբուքում ծերանալը «Մենք կանենք դա». Էրդողանը հայտնել է, որ Թուրքիան Ռուսաստանի հետ համատեղ ՀՕՊ համակարգեր արտադրելու նպատակ ունի Երկիր, որն ունի իր Վատիկանը․ բելգիական հեռուստաընկերությունը՝ Հայաստանի մասին ՄԱԿ-ը մտահոգություն է հայտնել Իրանի ԱԳ նախարարի՝ ԱՄՆ-ում տեղաշարժի սահմանափակման առնչությամբ Տաթևիկ Ռևազյանի հետ պարապել են, որպեսզի ասուլիսին «ջրից չոր դուրս գա» Էրդողան. S-400-ը Թուրքիայում ամբողջովին տեղակայված կլինի մինչև 2020-ի ապրիլ Լոս Անջելեսում Մխիթարյանին դիմավորել են «Արարատ 73-ի» ֆուտբոլիստները Քաղաքացին կարող է իրեն պատկանող գույքն ու հողամասն օտարել առանց եկամտային հարկ վճարելու Սամվել Կարապետյանի եղբորդորդուն մեղադրանք է առաջադրվել Ավելի լավ է ոչինչ չանել, քան անել ոչինչ Ինչ որոշեցին բանակցություններում վրաց-ադրբեջանական սահմանի վիճելի հատվածի մասին. Դավիթ Գարեջա Ճանապարհային անվտանգության ոլորտում սպասվող բարեփոխումները․ ուղիղ Նոր ՋԷԿ-ի պայմանագիրը վերաբանակցվել է, տարեկան 6.4 մլն դոլարի խնայողություն է ապահովվել. պարզաբանում
Հարցում

«Սառնարանի» սառույցը կրկին սկսել է հալվել. իրավիճակը գլորվում է դեպի նոր պատերազմ. Գրիգորի Տրոֆիմչուկը՝ ԼՂ խնդրի մասին

«Ժամանակը» գրում է. «Իրադրությունը արցախա-ադրբեջանական հակամարտ զորքերի շփման գծում և ընդհանրապես Արցախի հարցի շուրջ գնալով սրվում է։ Ըստ էության, այսօր տեղի է ունենում այն, ինչ վաղուց կանխատեսվում էր։

Հայաստանում նախորդ տարվա ապրիլ-մայիսին տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններից հետո Ադրբեջանի ղեկավարությունը հույս ուներ, թե Հայաստանի նոր ղեկավարությունը՝ ի դեմս վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի, Լեռնային Ղարաբաղի հարցում կանի այնպիսի զիջումներ, որոնք ակնկալում է Բաքուն, կամ այսպես ասած՝ ավելի «կառուցողական» կլինի, քան Հայաստանի նախկին իշխող վարչակազմը։ Թե ի՞նչ է պատկերացնում ադրբեջանական կողմը՝ ասելով «կառուցողական», դա, իհարկե, այլ հարց է։

Բոլոր դեպքերում այս մթնոլորտում նախորդ տարվա սեպտեմբերից սկսվեցին ոչ պաշտոնական շփումներ Հայաստանի նոր ղեկավարի՝ վարչապետ Փաշինյանի և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի միջև։ Մասնավորապես, Դուշանբեում Փաշինյանն ու Ալիևը բանավոր կերպով պայմանավորվեցին կոնկրետ քայլեր ձեռնարկել լարվածությունը սահմանագծում իջեցնելու ուղղությամբ։ Սրանից հետո լարվածությունը քաղաքական և ռազմական մակարդակներում զգալիորեն նվազեց, սկսվեց ջերմացման, ակտիվ շփումների փուլ, որի ընթացքում, սակայն, ակնհայտ դարձավ, որ Երևանը և Բաքուն սկզբունքորեն հակադիր դիրքորոշումներ ունեն և՛ բանակցությունների ձևաչափի, և՛ հիմնախնդրի կարգավորման բովանդակային հարցերի շուրջ։ Փաշինյանը հստակ հայտարարեց, որ չի պատրաստվում անտրամաբանական զիջումներ անել և ընդհանրապես խոսել փոխզիջումների մասին, քանի դեռ Ադրբեջանն ինքը չի պատասխանել այդ հարցին՝ պատրա՞ստ է փոխզիջումների գնալ, թե՞ ոչ։

Վիեննայում մարտի 29-ին Փաշինյանի և Ալիևի միջև Մինսկի խմբի հովանու ներքո տեղի ունեցած առաջին պաշտոնական հանդիպումից հետո հակասությունները Երևանի և Բաքվի միջև սկսեցին ավելի սրվել։ Հայկական կողմը պնդում էր, որ պետք է վերականգնվի բանակցությունների լիարժեք ձևաչափը, որը հաստատվել է 1990-ականներին, և Արցախի իշխանությունների ներկայացուցիչները պետք է նստեն բանակցությունների սեղանի շուրջ, որովհետև Լեռնային Ղարաբաղի հարցը չի կարող լուծվել առանց Լեռնային Ղարաբաղի մասնակցության, իսկ Բաքուն հայտարարում էր, որ Ադրբեջանը «սկզբունքորեն դեմ է» դրան։

Այս խորապատկերին սկսեց սրվել նաև ռազմական հռետորաբանությունը Երևանի և Բաքվի միջև, և վերջին երկու շաբաթվա ընթացքում շուրջ 9 ամսվա կտրվածքով գրանցվեցին առաջին զոհերը թե՛ հայկական, թե՛ ադրբեջանական կողմերից։

Հրադադարի ռեժիմի խախտումները հայկական և ադրբեջանական զորքերի շփման գծում ինտենսիվացել էին դեռևս մայիսի սկզբներից։ Սրա հիմնական պատճառներից մեկը, վերլուծաբանների կարծիքով, մայիսյան տոների հետ կապված միջոցառումների անցկացումն էր ՀՀ-ում և Արցախում։ Ադրբեջանական զինուժն այս ժամանակաշրջանում ավանդաբար ռազմական սադրանքների է դիմում՝ մեր «տոնը փչացնելու» հույսով։ Հետո մայիսի 27-ին տարածաշրջանային այցի շրջանակներում Երևան եկան ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները՝ այնուհետև մեկնելով Ստեփանակերտ և Բաքու։ Մայիսի 30-ին, երբ Մինսկի խմբի համանախագահներն ամփոփում էին իրենց այցի արդյունքները՝ խորը մտահոգություն հայտնելով սահմանային լարվածության աճի կապակցությամբ, ադրբեջանական մամուլում տեղեկություն տարածվեց ադրբեջանական զինուժի մայոր, գումարտակի հրամանատար Ագիլ Օմարովի զոհվելու մասին, ինչից հետո Ադրբեջանի Միլի Մեջլիսի պատգամավոր Այդին Միրզազադեն կոչ արեց ադրբեջանցի դիպուկահարներին «լիկվիդացնել Նիկոլ Փաշինյանին և Դավիթ Տոնոյանին»։

Հունիսի 1-ին Արցախի ՊԲ հարավարևելյան ուղղությամբ տեղակայված զորամասերից մեկի մարտական հենակետում հակառակորդի արձակած մահացու կրակոցից զոհվեց ժամկետային զինծառայող Սիփան Մելքոնյանը։ Հայկական զինուժը հայ զինվորի վրեժը լուծեց դրանից մեկ շաբաթ անց՝ հունիսի 9-ին։ Բայց մի քանի օր անց՝ հունիսի 13-ին, կրկին ցավալի լուր ստացվեց Արցախից այն մասին, որ հակառակորդի կողմից արձակված կրակոցից մահացու վիրավորում է ստացել զինծառայող Արտյոմ Խաչատրյանը, որն, ըստ սոցցանցերում արված որոշ գրառումների, ընդամենը մեկ ամիս անց պիտի զորացրվեր բանակից։

Թեմայի շուրջ «Ժամանակ»-ի զրուցակիցն է «Եվրասիական գաղափարների արհեստանոց» հիմնադրամի (The Workshop of Eurasian Ideas Foundation) փորձագիտական խորհրդի նախագահ, արտաքին քաղաքականության, պաշտպանության և անվտանգության հարցերի փորձագետ Գրիգորի Տրոֆիմչուկը։

– Պարոն Տրոֆիմչուկ, ինչո՞վ եք բացատրում լարվածության սրացումը շփման գծում:

– Նոր լարվածությունը շփման գծում սկսել է նկատվել ոչ թե ընթացիկ տարվա մայիսի վերջին, այլ 2016 թ. վերջին, որից ամիսներ առաջ՝ ապրիլին, տեղի էր ունեցել ռազմական հայտնի բռնկումը: Դրանից արդեն շատ երկար ժամանակ է անցել, բայց քանի որ նույն թվականին Վիեննայում ու Սանկտ Պետերբուրգում կայացած գագաթաժողովների որոշումները կյանքի չեն կոչվել, այդ պատճառով էլ իրավիճակը ավտոմատ կերպով գլորվում է դեպի լիարժեք պատերազմ: Հիշեցնեմ, որ Ապրիլյան պատերազմից հետո հաջողվել է ընդամենը հրադադար հաստատել, և այդ թվում՝ շնորհիվ Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինի անձնական ջանքերի հակամարտությունը ժամանակավորապես «սառեցվեց»:

Եվ ահա, «սառնարանի» սառույցը կրկին սկսել է հալվել: Իսկ միջազգային դիտորդները այս իրավիճակում ոչինչ չեն կարողանում անել, անօգուտ են, քանի որ թե՛ Բաքուն և թե՛ Երևանը վերջին օրերին պարբերաբար հաղորդում են արտաքին աշխարհին այն մասին, թե ինչ հարված է իրենց ուղղությամբ հասցրել հակառակորդը, թշնամին: Ընդ որում, դիտորդները ոչ մի անգամ չփորձեցին պատասխանատվությունը դնել ո՛չ հայկական, ոչ էլ ադրբեջանական բանակի վրա, որևէ հետաքննություն չանցկացրեցին պատճառների ու հետևանքների մասին: Այդ դեպքում ո՞ւմ են պետք նման դիտորդները, եթե նրանք ի վիճակի չեն կանխել հակամարտության էսկալացիան, որն արդեն ակնհայտ է բոլորին: Հավանաբար ճիշտ է Ադրբեջանը, երբ դժգոհում է ԵԱՀԿ Մինսկի խմբից: Այդ պատճառով էլ Բաքուն ու Երևանը կշարունակեն հետագայում էլ թվարկել իրենց զոհված զինվորների ազգանունները՝ որևէ հույս չունենալով հասկանալու, թե ինչ է կատարվում արդեն ոչ թե պարզապես շփման, այլ կրակի գծում: Հետևյալ պատճառները՝ ա) ժամանակավոր հրադադարի բնական ավարտը, բ) դիտորդների կողմից իրավիճակը ձևականորեն հսկելու անիմաստությունը, իրավիճակը գլորում են դեպի նոր պատերազմ: Իսկ այս անվերահսկելի վակուումի համար թե՛ հայկական և թե՛ ադրբեջանական կողմերը կարող են միմյանց մեղադրել անվերջ, դա բոլորն էլ հասկանում են:

– Այստեղ մեկ այլ կարևոր հարց կա. եթե հակամարտող կողմերը միմյանց պատժելու, իրենց զոհերի համար վրեժ լուծելու մոտեցմամբ են առաջնորդվում, այսինքն՝ մեկը համարժեք պատասխան է տալիս, մյուսը պատասխանում է, և այսպես շարունակ, ապա սա չի՞ բերի նրան, որ այս մանր փոխհրաձգությունները, դիպուկահարների «մենամարտերը» աստիճանաբար վերափոխվեն ավելի լայն ռազմական բախումների՝ տեղական կամ նույնիսկ լայնամասշտաբ մակարդակով, այսինքն՝ բերեն հակամարտության վերսկսման:

– Իրադարձությունների նման զարգացումը ուշ թե շուտ, բնականաբար, բերելու է զինված բախումների: 2016 թ. գագաթաժողովների չիրագործված համաձայնություններից զատ՝ պետք է հաշվի առնել նաև այն, որ Բաքվում խիստ բացասաբար են գնահատում Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները ղարաբաղյան բանակցությունների մասին՝ սկսած այն պահից, երբ նա ասաց, որ «մենք չենք պատրաստվում քննարկել «տարածքներ՝ խաղաղության դիմաց» բանաձևը»: Ադրբեջանական կողմը կարծում է, որ իրեն խաբել են, և բանակցությունների այս եռամյա ցիկլը (սկսած 2016 թ. ապրիլից) անիմաստ է անցել, այդ իսկ պատճառով դժվար թե ադրբեջանական բանակն իրեն զսպի, քանի որ կարծում է, որ արդարությունն իր կողմն է, իրենք չափից ավելի երկար են սպասել:

Բայց տակտիկական բախտն առայժմ Հայաստանի կողմից է, քանի որ, ինչպես արդեն նշեցի, միջազգային դիտորդներն իրենց այնպես են պահում, կարծես թե ոչինչ չեն նկատում: Բայց հարկավոր է հասկանալ, թե ինչ է կատարվում, հասկանալ բոլոր այս սպառնալիքները քաղաքական և ռազմական հոգեբանության տեսանկյունից: Երբ չափից ավելի շատ բանավոր սպառնալիքներ են հնչեցվում, դրանք շատ հազվադեպ են վերափոխվում իրական գործերի և հարվածների: Ուժգնությամբ իսկական հարվածը հասցվում է լիակատար լռության պայմաններում՝ խաղաղասիրական հայտարարությունների քողի տակ: Ցանկացած կողմ, որն անընդհատ սպառնում է իր թշնամուն, ոչ թե իր ուժն է ցույց տալիս, այլ թուլությունը»,-գրում է թերթը:

Մանրամասները՝ թերթի այսօրվա համարում:

website by Sargssyan