1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 21 մարտի 2019թ., 00:00
Բժիշկները նշել են ձմեռային և ամառային ժամանակին անցնելու վտանգները Հյուսիսային Կորեայի միջուկային հրաձգարանում երկրաշարժ է տեղի ունեցել Գարիկ Սարգսյանը կարդում է Նիկոլ Փաշինյանին ուղղված նամակը (տեսանյութ) Ավազակային հարձակում՝ Չարենցավանում. Ձերբակալվել է նաեւ այդ պահին տանտիրուհուն հյուր եկած ընկերուհին. մանրամասներ Մանվել Գրիգորյանի մոտ չի հայտնաբերվել որևէ հիվանդություն, որը դասվում է պատիժը կրելուն խոչընդոտող հիվանդությունների շարքին. ՀՔԾ Քոչարյանի կալանքը Փաշինյանը անվերջ կարող է փորձել ձգձգել․ Արամ Օրբելյան Կոալան անակնկալ կերպով հայտնվել է մեքենայի սրահում «Նման հիմար ազգանունով աշխարհում ոչ մի ուրիշ մարդ չկա». Ժիրինովսկին դժգոհել է իր իսկ ազգանունից Մեծ անորոշության տագնապը Քսենիա Սոբչակը պատմել է, թե որքան է կազմում իր ամսական եկամուտը (տեսանյութ) Մոսկվայի Տրետյակովյան պատկերասրահի այցելուներից մեկը հանվել է և գրեթե մերկ քայլել սրահներով Վարչապետի ասածն իրականությանը չի համապատասխանում․ քաղտեխնոլոգ Ինչ է լինում, երբ երեք ամիս աշխատավարձ չեն վճարում Թերեզա Մեյը Brexit-ի հետաձգման հարցում մեղադրել է բրիտանացի պատգամավորներին Քիմ Քարդաշյանի նոր լուսանկարը 8 ժամում կես միլիոն մարդ է «լայքել» Կալիֆոռնիայում «սուպերծաղկման» պատճառով զբոսաշրջիկներին արգելվել է մտնել կակաչի դաշտեր (Տեսանյութ) Տաք թեյը կամ սուրճը կարող են կրկնակի մեծացնել քաղցկեղի առաջացման հավանականությունը Ինչո՞ւ Շիրխանյանը, ինչո՞ւ հիմա Ամերիկաբնակ հայազգի գործարարը Դուբայում հայկական երկնաքեր է կառուցում Վահագն Վերմիշյանը նշանակվեց Քաղաքաշինության կոմիտեի նախագահ Նոր Զելանդիայի իշխանություններն արգելել են երկրի տարածքում կիսաավտոմատ մարտական զենքերի վաճառքն ու գործածումը ԵԱ. Ռոբերտ Հովհաննիսյանը եւ Հայկ Մարտիրոսյանը հաղթել են երրորդ տուրում Հայաստանում դադարեցվել է որոշ դեղերի շրջանառությունը Մանկապարտեզների առցանց գրանցման համակարգը շուտով կգործի. փոխքաղաքապետը բացառում է ծանոթ-բարեկամների միջոցով գրանցման սկզբունքը Ընթանում է կառավարության նիստը. օրակարգում 29 հարց է, որից 16-ը՝ չզեկուցվող, 2-ը՝ գաղտնի (ուղիղ) Արկանզասում երկու տղամարդ որոշել են գողանալ հայտնի գանգստեր Ալ Կապոնեի արձանը «Հայոց ցեղասպանությունը պետք է ԱՄՆ-ի կողմից ճանաչվի». ԱՄՆ նախագահի թեկնածու Թուլսի Գաբարդ (տեսանյութ) Դոլարը գնվում է 483.50 դրամ նվազագույն արժեքով. արտարժույթների փոխարժեքները «Հիպերպլաստիկ եւ չափազանց արտիստիկ». «Կոմսոմոլսկայա պրավդա»-ն՝ «Մանկական ձայնի» մասնակից Ռոբերտ Բագրատյանի մասին Բիլ Գեյթսը արհեստական ինտելեկտը միջուկային զենքի հետ է համեմատել Ավակովը հերքել է Ուկրաինա Սաակաշվիլիի հնարավոր ժամանելու մասին տեղեկությունը Երևանցիների հարկերից մեքենա եք գնում, տալիս մրցույթ շահած ընկերությանը, ձեզ ո՞վ է թույլ տվել. Դավիթաշենի նախկին թաղապետ ՀՀ ՀՆԱ-ի աճի տեմպը կնվազի՝ կազմելով 4.3%. Համաշխարհային բանկի զեկույցը Ներդրումների համար մենք ռիսկային գոտի ենք. տնտեսական զարգացման և ներդրումների նախարար Արամ Սիմոնյանը հաղթեց Դավիթ Սանասարյանին. էթիկայի հանձնաժողովը որոշում է կայացրել «Ես կուզեի, որ այդ օրենքին բոլորը ենթարկվեին». «Կովկասը» զրկվել է գիշերն աշխատելու հնարավորությունից Հայաստան. հայրենական անասնաբուծությունը ավերվել է Լեոնարդո Դի Կապրիոն եւ Բրեդ Փիթը՝ «Մեկ անգամ Հոլիվուդում» ֆիլմի առաջին թրեյլերում Տղամարդը միաեղջյուրի հագուստով խանութ է թալանել Հարավային Ավստրալիայում հսկայական արեւային ձուկ է ափ նետվել Դավիթ Սանասարյանի դեմ որոշում են կայացրել Կառավարությունը լուծարում է հերթական կառույցը Լիտվացին Google-ին եւ Facebook-ին ավելի քան 100 մլն դոլար է խաբել Զամբիան արգելել է վիագրա պարունակող էներգետիկ ըմպելիքը Անկարան փորձում է արդարանալ Էրդողանի մեկնաբանությունների համար Պետք է ոչ թե երաշտի սահմանումը տալ, այլ ընդամենը փակել Արարատի ձկնաբուծարանները Ինչով է հիպոթեքի շուկան ոգեւորել վարչապետին. Կքաշի՞ արդյոք հիպոթեքը շինարարությանը Նազարբաեւն ու մեր թավշյա հեղափոխությունը Ինչո՞ւ է անցումային արդարադատությունն այդքան կարեւոր Անչելոտի․ Զիդանը չի կարող պատասխանատու լինել այս մրցաշրջանում «Ռեալի» արդյունքի համար Աուդիտը՝ թեկնածուին չեզոքացնելու միջոց. Ո՞ւմ է սատարում նախարարը Նոր փաստաթուղթ՝ ՀԱՊԿ-ից. Ի՞նչ է պատասխանելու Հայաստանը Շմայսի ու Լֆիկի ոգին է թեւածում 2 մեքենա, այգետնակ եւ մոտ 42 հազար դրամ. սոցապ փոխնախարարի ունեցվածքը Ով է Գարեգին Բ-ի թեկնածուն Պոլսի պատրիարքի ընտրություններում NASA-ն 2023թ․ առաջին ամերիկյան լուսնագնացը կուղարկի Երկրի արբանյակի վրա Պաշտոնյային անհարիր պահվածք. Հայտնի է Փաշինյանի արած հայտարարության հասցեատերը ՀՔԾ-ն դիմել է այլ միջոցների. Մանվել Գրիգորյանի իրական խնդիրները շուտով կպարզվեն Սվիտալսկին պայթեցրեց հերթական փուչիկը Ի՞նչ աչքով են նայում գլխավոր դատախազին «Իմ քայլում» Գազավորված ըմպելիք արտադրողները ժամանակավորապես կդադարեցնեն բողոքի ցույցերը․ ինչ է խոստացել փոխվարչապետը Մակրոնը որոշել է «Դեղին ժիլետների» բողոքի ցույցերի ժամանակ զինվորականներ տեղակայել Էդուարդ Աղաջանյանի ընտանիքն էլ չի կատարում վարչապետի հրահանգները ԱՄՆ-ում մոտ 7 կիլոգրամ քաշով անբնական խոշոր աղջիկ է ծնվել ՄԱԿ հանձնակատար. ԱՄՆ պատժամիջոցները Վենեսուելայի դեմ կսրեն տնտեսական ճգնաժամը Հայկ Մարությանի խոսքերը որակում եմ «փոթորիկ 1 բաժակ ջրում». Դավթաշեն վարչական շրջանի նախկին ղեկավար Կենդանաբանական այգու Պավիան համադրիլների ընտանիքում վերջապես արու է ծնվել (Տեսանյութ) Մեծահասակների ֆիլմերի դերասանուհի Ելենա Բերկովան հոսպիտալացվել է Իսրայելի թշնամական գործողությունների դեպքում Իրանը կօգտագործի ինքնապաշտպանության իրավունքը Էդգար Բաբայան․ Բոսնիայի դեմ խաղը շատ դժվար կլինի Թերեզա Մեյը պետք է լսեր հորս. Դոնալդ Թրամփ կրտսեր Երբ ժամանակը գա, ելույթ կունենամ. Սերժ Սարգսյան «Նա շատ վատ վիճակում է». Ջիգարխանյանը դեռ ապրում է Ցիմբալյուկ-Ռոմանովսկայայի բնակարանո՞ւմ Որտե՞ղ են աշխարհում ամենաերջանիկը․ ՀՀ-ն 116-րդն է Ինչպե՞ս են ընդմիջում անում նախագահականում Արարատ Միրզոյանի քայլերի հետեւանքները «Ուրալը» կդադարեցնի Երևան չվերթները «Տափակ Երկրի» տեսության հետևորդները պատրաստվում են 2020թ. աշխարհի «ծայրը» հասնել ՆԱՏՕ-ի դռները բաց են բոլորի, այդ թվում՝ Վրաստանի և Ուկրաինայի համար. Ստոլտենբերգ Նազարբաևին շնորհվել է ժողովրդական հերոսի կոչում
Հարցում

Արա Գյուլերի Ստամբուլն իմ Ստամբուլն է. Օրհան Փամուկ

Թուրք վիպասան, գրականության Նոբելյան մրցանակակիր Օրհան Փամուկը The New York Times-ում հիշողություններ է գրել աշխարհահռչակ պոլսահայ լուսանկարիչ-լրագրող Արա Գյուլերի մասին: Նա ընկերոջը հիշում է որպես հիանալի լուսանկարչի, որը Ստամբուլն ու նրա մարդկանց հավերժացնում էր իր լուսանկարներում:

«Արա Գյուլերի Ստամբուլն իմ Ստամբուլն է»,- գրում է Փամուկը` պատմելով, որ նրա հետ ապրել է նույն թաղամասում և իր ծնվելուց երկու տարի հետո Արա Գյուլերը սկսել է լուսանկարել քաղաքը: Առաջին անգամ Արայի մասին լսել է 1960-ականներին, երբ Hayat շաբաթաթերթում տեսել է նրա լուսանկարները:

«Հորեղբայրներիցս մեկն այդ թերթի խմբագիրն էր: Արան Պիկասոյի, Դալիի և այլ հայտնի գրողների և նկարիչների դիմանկարներ էր հրապարակում, նաև լուսաբանում էր Թուրքիայի ավագ սերնդի գրական և մշակութային գործիչների աշխատանքները… «Սև գիրք» վեպս հաջողելուց հետո երբ Արան ինձ առաջին անգամ լուսանկարեց, հասկացա, որ որպես գրող կայացել եմ»:

Փամուկը պատմում է, որ Արան կես դարից ավելի անձնվիրաբար լուսանկարել է Ստամբուլը: Նրանց բարեկամությունն սկսվել է 2003-ին, երբ Փամուկը Արա Գյուլերի լուսանկարների 900,000-անոց արխիվում իր «Ստամբուլ» գրքի համար նյութեր էր փնտրում: «Նա իր հորից ժառանգած երեք հարկանի տունը դարձրել էր արհեստանոց, գրասենյակ և արխիվ» :

Նրա խոսքով՝ Գյուլերը, իմանալով, որ գրքի համար Փամուկը փնտրում է Ստամբուլի մելամաղձոտ կողմը պատկերող լուսանկարներ, ամբողջությամբ բաց է արել արխիվը նրա առաջ: Փամուկը առաջին անգամ Ստամբուլի այդ թաքնված կողմին ծանոթացել է հենց Արայի լուսանկարների շնորհիվ, որոնց մեջ աղքատներն էին, գործազուրկները, քաղաքում բախտ փնտրողները:

«Արայի լուսանկարները կարծես ասում էին, որ, հիրավի, Ստամբուլի համայնապատկերներն անսահման գեղեցիկ են, բայց նախ` մարդիկ են գեղեցիկ… Նրա լուսանկարներն ինձ նաև սովորեցրին, թե որքան փխրուն և խեղճ են մարդիկ, երբ կանգնում են Ստամբուլի օսմանյան ճարտարապետական կառույցների, վեհաշուք մզկիթների և շատրվանների կողքին»,- գրում է Փամուկը:

Նա պատմում է, որ Գյուլերը հաճախ նյարդայնացած իրեն ասում էր, թե իր լուսանկարները հավանում է, միայն որովհետև մանկությունն են հիշեցնում, իսկ ինքը հակառակվում էր, թե`ո՛չ, սիրում է, որովհետև գեղեցիկ են: Նրան դուր էր գալիս Արայի հետ խոսել գեղեցիկի, հիշողությունների և դրանց կապի մասին:

«Մեր շփման սկզբում չէինք խոսում Արայի հայկական արմատներից և Օսմանյան կայսրության հայերի ծանր, դժվարին անցյալից. այս թեման մինչ օրս էլ արգելված է Թուրքիայում: Ես հասկանում էի, որ նրա համար դժվար կլինի այդ մասին խոսել, իսկ նա գիտակցում էր, որ այդ մասին խոսելով` իր համար չափազանց դժվար կլիներ Թուրքիայում ապրել»,- պատմում է վիպասանը:

Տարիների ընթացքում նրանք մտերմացել են, և Գյուլերը նրան վստահել է այնպիսի գաղտնիքներ, որոնց մասին ոչ մեկի հետ չէր խոսում: Նա պատմել է, որ Թուրքիայի կառավարության սահմանած հարկերից խուսափելու և աշխատանքային ճամբար չաքսորվելու համար իր դեղագետ հայրը ստիպված է եղել թողնել Գալաթասարայի իր տունը և մի քանի ամիս թաքնվել այլ վայրում:

Գյուլերը նաև պատմել է 1955-ի սեպտեմբերի 6-ի մասին, երբ Թուրքիայի կառավարության կազմած հրոսակախմբերն իր հայրենի տան Իստիկլալ անունով փողոցը վերածել էին պատերազմի թատերաբեմի` ավերելով հայերի, հույների ու վրացիների խանութներն ու եկեղեցիները:

Փամուկը գրում է, որ մանուկ հասակում մոր հետ հաճախ է այցելել այդ փողոց, որտեղ հիմնականում հայեր ու հույներ էին ապրում: 1955-ի էթնիկ զտումներից հետո նրանից շատերը ստիպված են եղել լքել իրենց տները, իսկ 1960-ականներից այնտեղ նրանցից գրեթե ոչ ոք չէր մնացել:

Նրանք ազատորեն խոսում էին տարբեր թեմաներից, սակայն այդպես էլ չէին անդրադառնում Օսմանյան կայսրության հայերի` Արայի պապերի կոտորածին: 2005-ին մի հարցազրույցում Փամուքն ասել էր, որ Թուրքիայում այդպես էլ մտքի ազատություն չի հաստատվում, և դեռևս անհնարին է խոսել 90 տարի առաջ Օսմանյան կայսրությունում հայերի ոչնչացման մասին, և նրա դեմ դատական գործ էր հարուցվել:

«Երկու տարի անց իմ ընկերոջը` հայազգի լրագրող Հրանտ Դինքին, Ստամբուլում՝ փողոցի մեջտեղում, սպանեցին «Հայոց ցեղասպանություն» ասելու համար: Որոշ թերթեր ակնարկում էին, որ ես կարող եմ հաջորդը լինել... և ես սկսեցի արտասահմանում` Նյու Յորքում, ավելի երկար մնալ, և երբեմն կարճ այցով վերադառնալ Ստամբուլի իմ գրասենյակ` առանց որևէ մեկին այդ մասին տեղեկացնելու»,- գրում է Փամուքը:

Այդ կարճ այցերից մեկի ժամանակ Արան գնացել է նրան տեսնելու: «Նա շնչակտուր էր, իրեն հատուկ ձևով անիծում էր ամենքին ու ամեն ինչ: Հետո իր ահագին մարմնով ինձ գրկեց ու լաց եղավ՝ ասելով, որ ինձ ոչ ոք չի կարող դիպչել: Նրան ճանաչողները գիտեն, թե որքան էր սիրում հայհոյել, և որքան առնական էր նա, և կհասկանան իմ զարմանքը, երբ նրան այդ վիճակում տեսա», - հիշում է վիպասանը: Երկար լացելուց հետո նա հանգստացել է, ջուր խմել ու գնացել:

Փամուկն ու Արան այնուհետև կրկին հանդիպել են, վիպասանը սկսել է կրկին ուսումնասիրել լուսանկարչի արխիվը` կարծես ոչինչ չէր էլ եղել: «Բայց ես այլևս չէի ուզում նրան հարցնել իր պապերի մասին: Նա ինձ իր արցունքներով ամեն ինչ արդեն ասել էր»,- գրում է հեղինակը:

«Արան հույս ուներ, որ ժողովրդավարություն կլինի, որտեղ ամենքը կկարողանա խոսել իրենց սպանված նախնիների մասին, կամ գոնե լաց լինել նրանց համար: Թուրքիան երբեք չդարձավ այդ երկիրը: Վերջին 15 տարիներին պարտք արած փողերով տնտեսական զարգացումը ժողովրդավարացման փոխարեն ավելի է սահմանափակել մտքի ազատությունը` Արա Գյուլերի հին Ստամբուլը դարձնելով «Կորած Ստամբուլ»»,- եզրափակում է Օրհան Փամուքը:

website by Sargssyan