1USD = AMD
1EUR = AMD
1RUB = AMD
Այսօր՝ 25 մայիսի 2018թ., 00:00
«Նիկոլ Փաշինյանը» ջերմ եւ մտերմիկ հեռախոսազրույց է ունեցել Մեծ Բրիտանիայի ԱԳ նախարարի հետ (Տեսանյութ) ՀՀ զինված ուժերի գլխավոր շտաբի պետ է նշանակվել Էլ. Վարդանյան. Չպլանավորված անդրադարձ մի շարք հեռուստաընկերությունների հեռարձակումներին Կարո Եղնուկյանը անհապաղ ազատ արձակվեց. գրավը մուծվել է Ալիևը համաներում է հայտարարել ավելի քան 600 դատապարտյալի նկատմամբ «Ղարաբաղի խնդիրը նաև մեր խնդիրն է»․ Թուրքիայի խորհրդարանի նախագահ Կարո Եղնուկյանը կարող է ազատ արձակվել 10 մլն դրամ գրավի դիմաց Թեհրանը Եվրոպային 7 պայման է ներկայացրել՝ միջուկային գործարքը պահպանելու համար Շաքար ներկրել ցանկացողներ էլ կան, ներկրողներ էլ. ՊԵԿ նախագահ Ինչ նվեր են մատուցել Դոնալդ Թրամփն ու նրա կինն արքայազն Հարիին ու Մեգան Մարքլին Վրաստանը պատրաստ է հաջորդ քայլերն անել ՆԱՏՕ-ին անդամակցելու համար Տղամարդը ներխուժել է օտար մարդկանց տուն, գինի խմել ու դաշնամուր նվագել «Առկա իրավիճակը ժամանակավոր է». Թուրքիայի վարչապետը մեկնաբանել է թուրքական լիրայի ռեկորդային անկումը Թուրքիայի ԱԳՆ-ն դատապարտել է Հունաստանին՝ բարձրաստիճան թուրք զինվորականին քաղաքական ապաստան տալու համար Հայկական ավտոբուսներին Վերին Լարսի ՌԴ մաքսակետում չի թույլատրվել շարունակել ճանապարհը «Գործողություններն սկսված են, արդեն կան բերման ենթարկվածներ, հրավիրված անձինք». ԱԱԾ տնօրեն Առաջիկա ամիսները հնարավորություններ կբացեն ԼՂ հակամարտության կարգավորման համար. Թրամփն՝ Ալիևին Լիտվայի Սեյմասը վավերացրեց ՀՀ-ԵՄ համաձայնագիրը Լավ եմ արել, գնացել եմ կազինո. Ալեն Սիմոնյան (Տեսանյութ) ՃՈ տուգանքները վճարած բարեխիղճ քաղաքացիները պահանջում են վերադարձնել գումարները Ալեքսանդր Արզումանյանին պետական բյուջեից 2500 եվրո կհատկացվի Հայաստանի պատանեկան հավաքականը ոչ ոքի խաղաց վրացիների հետ Առաջին հանրապետությունը դարձավ ներկայիս Հայաստանի զարգացման հիմքը. ՀՀ նախագահ (տեսանյութ) Ալեն Սիմոնյանի ավագանու լիազորություններն արդեն իսկ դադարեցված են Եվա Ռիվասը հույս ունի աքայազնի հետ ամուսնանալ Աֆրիկյան թերթը «ծաղրել» է Պոգբային (լուսանկար) 51 պաշտոնյա տարեկան հայտարարագիր չի ներկայացրել Քիմ Քարդաշյանը` 17 տարեկանում ՊԵԿ նոր ղեկավարությունը հստակ հրահանգ է տվել Վրաստանը մեղադրել է Ռուսաստանին 2008 թվականի օգոստոսյան դեպքերի ժամանակ խաղաղ բնակչության մահվան համար ԱՄՆ-ն հուսով է, որ Թուրքիան, ի վերջո, չի գնի Ռուսաստանից C-400 համակարգեր․ Պոմպեո Հայաստանի ո՞ր մարզերում է ամենաբարձր միջին ամսական աշխատավարձը Մալայզիայի նոր վարչապետը կնվազեցնի նախարարների աշխատավարձը Վարչապետի որոշմամբ ՊԵԿ նախագահի տեղակալ է նշանակվել «Պետք է անհապաղ նիստ հրավիրել ու քաղաքական և տնտեսական քայլեր ձեռնարկել»․ Փայլանը՝ Թուրքիայում տնտեսական ճգնաժամի մասին Եվրոպան կշարունակի պահպանել Իրանի հետ միջուկային համաձայնագիրը․ Գերմանիայի ԱԳ նախարար 178 մլն դրամ հարկերից առերևույթ խուսափելու փաստով քրգործ է հարուցվել ԱԻՆ ՓԾ-ում ստուգումներ են անցկացվում Վլադիմիր Գասպարյանի թիկնազորի պետի եղբորը կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել (Տեսանյութ) Յուլյա Սկրիպալի հայտարարությունը պետք է ստուգվի. Դմիտրի Պեսկով Ֆալկաոն տուգանվել է 9 միլիոն եվրո Հենրիխ Մխիթարյանը ներկայացրել է MickiToy խաղալիքը (Տեսանյութ, լուսանկարներ) Սադամ Հուսեյնի զբոսանավը հյուրանոցի կվերածվի (Տեսանյութ) Տեսանյութ՝ Շաքրո Մոլոդոյի խցիկից Դատավորը վաճառել է հինը ու գնել երկու անգամ ավելի թանկ մեքենա Փաշինյանի թիմում կադրային սով է եղել Մոնումենտում եւս մեկ շքեղ շինություն կկառուցվի կանաչ գոտու հաշվին. ո՞վ է նախկին վարչապետների նոր հարեւանը Օդանավակայանում գումարներ գանձելու լուրջ խողովակ է գործել Տաքսու վարորդը փողոցի մեջտեղում ուղեւորուհուն դուրս է նետել մեքենայից (Տեսանյութ) Գևորգ Ղազարյան․ Նոր փուլ է սկսվում հավաքականի համար Լոս Անջելեսից երեք հայեր 8 մլն դոլարի խարդախության սխեմայի համար են մեղադրվում ԱՄՆ-ում լոբբիստական ընկերությունը «Ադրբեջանական լվացքատան» միջոցով գումարներ է ստացել Իմ համար հին ու նոր Հայաստան չկա. Հենրիխ Մխիթարյան Իսկ մի՞թե ճիշտ չէ Նիկոլ Փաշինյանը Պոմպեոյի հայտարարությունները վկայում են Վաշինգթոնի քաղաքական սնանկության մասին. Իրանի ԱԳՆ Դավիթ Տոնոյանը հանդիպել է Ռուսաստանի Պնախարար Շոյգուին Նոր սահմանափակումներ աշխատանքային միգրանտների նկատմամբ Երբ գնահատվում են լավ սովորող աշակերտները Ռոնալդուն ցույց է տվել մեծացած երեխաներին (լուսանկար) ՎԶԵԲ-ը կշարունակի Հայաստանին ցուցաբերել ինչպես տեխնիկական, այնպես էլ ծրագրային աջակցություն. Դմիտրի Գվինդաձե Վարչապետն ընդունել է ՀՄԸՄ կենտրոնական վարչության անդամներին ԿԳ նախարար Արայիկ Հարությունյանը կմասնակցի Բոլոնիայի գործընթացի 5-րդ քաղաքական համաժողովին 47 պաշտոնատար անձանց նկատմամբ քրեական հետապնդում է սկսվել Ինչպես է ՀՀ նախագահ Արմեն Սարգսյանը պարում Ամուլսարի հանքի դեմ բողոքող երիտասարդների հետ (Տեսանյութ) Տա աստված, որ չվերցնեն կաշառք. Ս. Սարոյանը՝ նորանշանակ նախարարների մասին (Տեսանյութ) ՌԴ ՊՆ-ն ցույց է տվել սուզանավից «Բուլավա» հրթիռների արձակման պահը (տեսանյութ) Կաբարդինո-Բալկարիայում տեղի ունեցած ավտովթարի հետևանքով Հայաստանի 2 քաղաքացի է զոհվել Բրիտանացի լրագրողն ուղիղ եթերում կանգնեցրել է վազող ձիուն և շարունակել իր աշխատանքը (տեսանյութ) Հայտնաբերվել են Հերացու, Արմենակյան եւ Մյասնիկյան փողոցների խաչմերուկում միջադեպի մասնակիցները Մարտիրոսյանի կինը երեկ շուրթերն էր փչել, իսկ այսօր ընկերուհիներին է փչել. Գարիկ Մարտիրոսյանի կնոջ գրառումը ՀՀ և ՌԴ արտգործնախարարների հեռախոսազրույց են ունեցել Արիզոնայում ոսկերչական խանութի հայ աշխատակիցը 250 հազար դոլարի զարդ է գողացել Հայաստան մեկնելուց առաջ VARDA-ն նաեւ երգում է ԱՄՆ-ում մահապատժի է դատապարտվել «ռուսական մաֆիայի» երկու անդամ Լիտվացի կինոգործիչները Նարեկացուն նվիրված երկու ֆիլմ են նկարահանելու «Տգեղ կին չկա՝ կան չբավարարված ու չֆինանսավորված կանայք» - Եվա Ռիվաս Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հանդիպում է «Ամուլսարն առանց հանքի» նախաձեռնության ակցիայի մասնակիցների հետ (ուղիղ) ԵԽԽՎ համազեկուցողները գալիս են Հայաստան Առողջապահության նախարարը կրճատում է առողջարանային բուժմանն ուղղված ծախսերը Ֆրանսիան ապօրինի է համարում ԱՄՆ-ի պատժամիջոցները Իրանի հետ գործակցող եվրոպական ընկերությունների դեմ
Հարցում

Շարժում, որ փոխեց մեր կյանքը

Մաս 1

Արցախյան շարժումը մեզնից յուրաքանչյուրի համար սկսվեց ոչ նույն օրը եւ նույն ժամին, թեեւ ընդունված է Շարժման սկիզբ համարել փետրվարի 20-ը:

Իմ համար Արցախյան շարժումը սկսվեց 1988թ. փետրվարի 21-ին ժամը 12.30-ի սահմաններում, երբ հեռախոսազանգ ստացա հորեղբորս տղայից՝ Անդրանիկից: «Ժամը երկուսին կգաս մեր տեղը: Դու չես պատկերացնում ինչեր են եղել: Ցույցեր են: Ղարաբաղն ենք ուզում»,- ասաց եւ անջատեց: Իսկ ես հուզմունքից փշաքաղվեցի:

Ես 17 էի, եղբայրս՝ 18, բայց մենք «ազգային հարցերով» վաղուց էինք զբաղվում: Միլիմետրովկայի վրա ապագա Հայաստանի՝ Մեծ Հայաստանի քարտեզներն էինք գծում եւ կախում մեր սենյակներում՝ առաջացնելով ծնողների զարմանքը, զայրույթը, հիացմունքը: Մենք «ազգային գործիչ» էինք դեռ 10-11 տարեկանից: Ամռանը հանգստանում էինք գյուղում՝ տատիկի տանը: Մեր գյուղը Կիրանցն է, որին շատ մոտ էր Ադրբեջանի Խերմլու փոքրիկ գյուղը: Մեր գյուղը փոքր էր, նրանցն` ավելի փոքր: Մի ճանապարհ էր երկու գյուղերն իրարից բաժանում:

Ադրբեջանցիները երեկոյան գնումների էին գալիս մեր գյուղ, իսկ մերոնք՝ Խերմլու: Մեզ էլ էին տանում: Իսկ մենք, երբ դեռ երրորդ, չորրորդ դասարան էինք, տատիկներից, մայրիկներից գաղտնի, ադրբեջանական գյուղով ձգվող գազի խողովակների վրա ռուսերենով եւ տառասխալներով գրում էինք. «Это наши земли. Это Армениа», իսկ դարպասներին խաչեր էինք նկարում: Մեզ թվում էր, թե որեւէ մեկը չի նկատում, թե ինչ ենք անում, բայց նկատում էին, հետո գալիս եւ բողոքում էին մեր ծնողներին, տատերին: Բնականաբար, մեզ վրա բարկանում էին: 1981-1982 թվականներն էին:

Իմ համար Արցախյան շարժման սկիզբը եւ անկանկալ էր, եւ սպասելի: Հոգու խորքում ես սպասում էի, որ այդ Շարժումը սկսվելու է: Եւ ես անհամբեր սպասում էի 15 համարի ավտոբուսին, որն ինձ պետք է հասցներ պայմանավորված տեղը, որ գնանք ցույցի:
Ցույցը ես պատկերացնում էի այնպես, ինչպես խորհրդային հեռուստաալիքներով ցույց էին տալիս իմպերիալիզմի դեմ բողոքող ամերիկացիներին կամ գործադուլավոր անգլիացի ածխահատներին: Պատկերացնում էի բազմաթիվ ցուցապաստառներ, դրոշներ:

Երբ մտանք Ազատության հրապարակ, հանրահավաքն արդեն սկսվել էր: Ելույթ էր ունենում մի մարդ, այն էլ ռուսերենով: Ձեռքին մեգաֆոն էր: Հիմա շատերը մտածում են, թե հենց փետրվարի 20-ից ցույցերին հարյուր հազարավոր մարդիկ էին մասնակցում:

Իրականությունը բոլորովին այլ է: Հավաքվածները տեղավորվել էին Թումանյանի եւ Սպենդիարյանի արձանների արանքում, եւ շարքերն էլ հոծ չէին: Ելույթ ունեցողն Իգոր Մուրադյանն էր: Նա ասում էր, որ Ղարաբաղը Ադրբեջանին են հանձնել Կավբյուրոյի ապօրինի որոշմամբ եւ այդ սխալը պետք է ուղղել, եւ որ Ստեփանակերտում ցույցեր են:

Ոմանք սկսեցին դժգոհել, թե ինչու է Իգոր Մուրադյանը ռուսերենով խոսում եւ պահանջեցին, որ նա հայերեն ելույթ ունենա: Այդ ժամանակ մեգաֆոնը նրա ձեռքից վերցրեց Սիլվա Կապուտիկյանը: Պատկերն ինձ համար մի տեսակ անիրական էր: Ես երբեք չէի պատկերացնի, որ բանաստեղծուհուն կտեսնեի այսքան մոտ, այն էլ մեգաֆոնը ձեռքին: Նա խնդրում էր լռություն եւ գովասանքի խոսքեր ասում Իգոր Մուրադյանի հասցեին, ասելով, թե նա չի ամուսնացել եւ իր կյանքը նվիրել է Ղարաբաղին: Հավաքվածները հարգեցին Սիլվա Կապուտիկյանին, եւ Մուրադյանը շարունակեց ելույթը ռուսերենով:

Օրը կիրակի էր: Ցուրտ չէր, տաք էլ չէր, բայց ձյուն չկար: Սիլվա Կապուտիկյանը եւ հարթակում կանգնածները առաջարկեցին ավարտել ցույցը եւ հավաքվել առաջիկա շաբաթ օրը: Նրանք խոստացան մեզ տեղեկացնել, թե ինչ է կատարվում Լեռնային Ղարաբաղում:

Այսքանը: Մենք ցրվեցինք, չնայած ոմանք պահանջում էին հավաքվել հենց վաղը, իսկ ցրվողներն էլ նրանց վրա խեթ-խեթ նայում էին, ասելով, թե չի կարելի չվստահել Կապուտիկյանին:

Ես եւ հորեղբորս տղան քանի որ շատ երիտասարդ էինք, միամիտ, եւ քանի որ այն ժամանակ համացանց չկար, ֆեյսբուք չկար, իսկ պետական հեռուստաալիքներով էլ գարնան գյուղատնտեսական աշխատանքների սկզբի մասին էին խոսում, մենք այդպես էլ չիմացանք, որ ցուցարարները հավաքվելու են նաեւ փետրվարի 22-ին: Ես ավարտական տասներորդ դասարանում էի, իսկ Անդրանիկն արդեն ուսանող էր եւ երեկոյան ինձ տեղեկացրեց, որ ցույցը եղել է, ավելին՝ վաղը եւս լինելու է:

Ամենահետաքրքիրն այն է, որ այսօր այդ մասին շատերը չեն էլ նշում եւ հիշատակում, բայց սուր շնչառական հիվանդությունները կանխելու համար դպրոցներում դասերը փետրվարի 22-ին ընդհատվեցին մեկ շաբաթով:

Փետրվարի 23-ին մենք կրկին Ազատության հրապարակում էինք, որն այն ժամանակ դեռ Թատերական հրապարակ էր: Այս անգամ արդեն ցուցարարների թիվը ոչ թե հազար կամ երկու հազար էր, այլ հարյուր կամ երկու հարյուր հազար: Բոլորը հուզված էին տեսնելով այսքան շատ ըմբոստ, պայքարող հայ: Ոգեւորությունն ալեկոծում էր հրապարակը:

Հիմա ես գրում եմ այն, ինչ հիշում եմ, ինչ տպավորվել է 17 տարեկան պատանու աչքերում: Արխիվային փաստաթղթեր չեմ քրքրում, տեսնելու համար, թե ով է ելույթ ունեցել կամ ինչ է ասել: Ես պատմում եմ այն, ինչ տպավորվել է իմ մեջ:

Թատերական կամ Ազատության հրապարակից ցուցարարները շարժվեցին դեպի Կենտկոմի կամ ինչպես այն ժամանակ ասում էին՝ ՑԿ-ի շենք, ներկայիս Ազգային Ժողովի շենքը: Մարդկանց մի ծայրը ՑԿ-ի մոտ էր, իսկ մյուս ծայրը դեռ Ազատության հրապարակում էր: Այնքան մարդ կար, որ ես ու Անդրանիկը միմյանց կորցրինք: Շատ շուտով հասկացա, որ արդեն բոլորը բարեկամ եւ հարազատ են: Այնպիսի մթնոլորտ էր, որը երբեք արդեն չէր լինելու: Նույնիսկ ռոմանտիկ մթնոլորտ էր: Սեր կար այնտեղ՝ միախառնված պայքարի հետ:

Պարբերաբար Վաչե Սարուխանյանը, որն այն ժամանակ «Ղարաբաղ» կոմիտեի անդամ էր, կոչ էր անում լռություն պահպանել: «Սսսսսսսս»,- լսվում էր նրա խորհրդավոր ձայնը: Ես եւ շատերն այն ժամանակ չգիտեինք, որ նա մասնագիտությամբ դերասան է: Պարբերաբար ժողովուրդը վանկարկում էր՝ Ղա-րա-բաղ:

Լսում էի ելույթները եւ միաժամանակ մտածում, թե ինչ է կատարվում տանը: Ուշ երեկո էր, իսկ ես բազմության մեջ: Եւ շատ ուրախացա, հանգստացա, երբ բազմության մեջ նկատեցի մեր «կողքի» դասարանի Լեւոնին: Արդեն ավելի հանգիստ էր: Եւ արդեն կարելի էր կենտրոնանալ ելույթների վրա: Տպավորվել է մի երիտասարդ աղջկա հուզական ելույթը: Ես չեմ հիշում, թե նա ինչ էր ասում, բայց կարծես ասում էր, թե Հայաստանը մայրն է եւ պետք է տեր կանգնի իր կորցրած զավակին՝ Ղարաբաղին: Ոմանք նույնիսկ լաց եղան:

Ելույթ ունեցավ նաեւ Հայաստանի այն ժամանակվա ղեկավարը՝ Կոմկուսի առաջին քարտուղար Կարեն Դեմիրճյանը: Ցնցող իրադարձություն: Կոմկուսի ղեկավարը ստիպված էր ելույթ ունենալ ժողովրդի առաջ: Հենց այն ժամանակ էլ Դեմիրճյանն արեց իր հայտնի հայտարարությունը՝ Ղարաբաղը գրպանո՞ւմս է, որ հանեմ տամ: Շատերը նրա հումորը չհասկացան:

Ելույթ ունեցան նաեւ Երեւան ժամանած բարձրաստիճան պաշտոնյաները՝ ԽՄԿԿ կենտկոմի քաղբյուրոյի անդամներ Դոլգիխն ու Լուկյանովը: Բնականաբար, նրանք խոստացան ամեն ինչ անել, որ հարցն արդարացի լուծում գտնի: Հենց այդ օրն էլ մի անեկդոտ ծնվեց: Լուկյանովը Դեմիրճյանին հարցնում է՝ Չե՞ք կարողանում ադրբեջանցիների հետ միավորվել եւ այդ ղարաբաղցիներին մի լավ դաս տալ:

Հանրահավաք-ցույցը ավարտվեց 23.00-ի կողմերը: Եւ մենք այն ամփոփեցինք Լեւոնի դասախոսի արվեստանոցում: Նա նկարչություն էր պարապում ընդունելության քննությունների համար: Դասախոսը, որի անունը չեմ հիշում, մեզ թեյ հյուրասիրեց եւ ասաց՝ հայ ժողովրդի պատմության անիվը շրջվեց: «Մեր կյանքը փոխվեց, տղերք»,- ասաց նա:

Գեղամ Նազարյան

Գլխավոր խմբագիր

շարունակելի 

Top-News.am

website by Sargssyan